Postanowienie KIO 3294/26 z 17 lipca 2026 r.

Uzasadnienie

Zamawiający, Skarb Państwa – Najwyższa Izba Kontroli z siedzibą w Warszawie, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym na podstawie art. 275 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych ( tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 793 ) zwanej dalej „Pzp” w przedmiocie: „K ompleksowa usługa sprzątania w Centrali NIK i Delegaturach NIK w latach 2027 – 2029.” Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Ogłoszenie o zamówieniu opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 02 kwietnia 2026 roku: Numer wydania Dz.U. S: 65/2026, Numer publikacji ogłoszenia: 228125-2026 W dniu 24 czerwca 2026 r., Zamawiający opublikował informację o wyborze oferty najkorzystniejszej oraz o odrzuceniu oferty wykonawcy K.B. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą CleanTask K.B. z siedzibą w Mnikowie.

Wykonawca, K.B. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą CleanTask K.B. z siedzibą w Mnikowie, wniósł w dniu 06 lipca 2026 r. odwołanie wobec czynności i zaniechań Zamawiającego w Części 7 zamówienia, tj.:

(1) uznania, że w stosunku do Odwołującego zachodzą przesłanki wykluczenia z postępowania, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 5, 7, 8 i 10 Pzp, podczas gdy uzasadnienie informacji o wykluczeniu nie daje żadnych podstaw do zastosowania wobec Odwołującego rzeczonych podstaw wykluczenia;

(2) odrzucenia oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) Pzp, jako wykonawcy wykluczonego z postępowania, podczas gdy Odwołujący nie podlegał wykluczeniu z postępowania;

(3) sporządzenia niespełniającego wymogów przepisów prawa uzasadnienia decyzji o wykluczeniu Odwołującego;

(4) nieprawidłowego wyboru, jako oferty najkorzystniejszej wykonawcy AMLUX sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie;

(5) zaniechania wyboru jako najkorzystniejszej oferty Odwołującego, pomimo że jego oferta stanowi ofertę najkorzystniejszą w postępowaniu, spośród ofert niepodlegających odrzuceniu.

Odwołujący zarzucił naruszenie przez Zamawiającego przepisów

1) art. 109 ust. 1 pkt 5 i 7 Pzp w zw. z art. 111 pkt 4) Pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a) Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 Pzp, poprzez:

a) uznanie, że w stosunku do Odwołującego zachodzą przesłanki uprawniające do wykluczenia go z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 5 i 7 Pzp, podczas gdy:

(i) okoliczności faktyczne opisane w uzasadnieniu informacji o wykluczeniu nie dają podstaw do zastosowania wobec Odwołującego tych przesłanek wykluczenia;

(ii) zasadniczym i wedle Zamawiającego rozstrzygającym dowodem na nienależyte wykonanie umów przez Odwołującego jest wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 27 listopada 2025 r. (sygn. akt VIII GC 713/24), który nie jest prawomocny, gdyż Odwołujący wniósł od niego apelację w dniu 24 lutego 2026 r. (do Sądu Apelacyjnego w Szczecinie I Wydziału Cywilnego), a nieprawomocne orzeczenie sądu powszechnego, które nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej i może zostać zmienione lub uchylone przez sąd odwoławczy, nie powinno stanowić miarodajnej, a przede wszystkim wystarczającej podstawy faktycznej dla wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego;

(iii) Zamawiający, dokonując weryfikacji okoliczności istotnych z perspektywy art. 109 ust. 1 pkt 5 i 7 Pzp, poprzestał na przywołaniu kontraktów z historii kontraktowej Odwołującego i powołaniu się na nieprawomocny wyrok sądowy, ograniczając się w istocie do lakonicznych stwierdzeń;

(iv) Zamawiający zaniechał tym samym pogłębionej analizy przyczyn zaistnienia sytuacji spornych w toku realizacji kontraktów przywołanych w decyzji o odrzuceniu oferty Odwołującego, a w szczególności, (v) nie wykazał ziszczenia się w stosunku do Odwołującego okoliczności, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 5 i 7 Pzp, w tym w szczególności nie wykazał zawinionego charakteru rzekomych naruszeń oraz tego, że miały one charakter poważny w rozumieniu tych przepisów;

b) w konsekwencji, odrzucenie oferty Odwołującego jako wykonawcy podlegającego wykluczeniu z Postępowania, pomimo niepodlegania wykluczeniu.

2) art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 Pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a) Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 Pzp, poprzez:

a) uznanie, że w stosunku do Odwołującego zachodzą przesłanki wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 8 Pzp z uwagi na rzekome wprowadzenie Zamawiającego w błąd w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa, podczas gdy Zamawiający nie wykazał ziszczenia się koniecznych przesłanek zastosowania tego przepisu, w szczególności:

(i) Zamawiający w ogóle nie wykazał, że Odwołujący działał w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa, co stanowi konieczny i niezbędny element strony podmiotowej przesłanki z art. 109 ust. 1 pkt 8 Pzp, bez którego przepis ten nie może znaleźć zastosowania;

(ii) Zamawiający ograniczył się w istocie do lakonicznych twierdzeń, nie przeprowadzając jednak żadnej analizy strony podmiotowej zachowania Odwołującego;

(iii) samo przekonanie Zamawiającego o odmiennej ocenie historii kontraktowej Odwołującego nie jest tożsame z wykazaniem, że Odwołujący działał z zamiarem wprowadzenia Zamawiającego w błąd, ani tym bardziej że jego działanie nosiło cechy rażącego niedbalstwa, Zamawiający nie przedstawił żadnych dowodów ani argumentów pozwalających na przypisanie Odwołującemu jakiejkolwiek z tych postaci winy;

b) uznanie, że w stosunku do Odwołującego zachodzą przesłanki wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp z uwagi na rzekome przedstawienie informacji wprowadzających w błąd wskutek lekkomyślności lub niedbalstwa, podczas gdy Zamawiający nie wykazał ziszczenia się koniecznych przesłanek zastosowania tego przepisu, w szczególności:

(i) Zamawiający w ogóle nie wykazał, że Odwołujący działał w sposób lekkomyślny lub niedbały, co stanowi konieczny i niezbędny element strony podmiotowej przesłanki z art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp, bez którego przepis ten nie może znaleźć zastosowania;

(ii) Zamawiający ograniczył się w istocie do lakonicznych twierdzeń, nie przeprowadzając żadnej analizy strony podmiotowej zachowania Odwołującego, a w szczególności nie wskazał, na czym miałaby polegać lekkomyślność lub niedbalstwo Odwołującego;

(iii) samo przekonanie Zamawiającego o odmiennej ocenie historii kontraktowej Odwołującego nie jest tożsame z wykazaniem, że Odwołujący działał lekkomyślnie lub niedbale c) równoczesne zastosowanie wobec Odwołującego obu przesłanek wykluczenia, tj. zarówno art. 109 ust. 1 pkt 8 Pzp, jak i art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp, bez jakiegokolwiek rozróżnienia między nimi, pomimo że przepisy te dotyczą różnych stanów faktycznych i różnych postaci winy, a ich łączne zastosowanie do tego samego zachowania bez przeprowadzenia odrębnej analizy dla każdej z tych podstaw świadczy o zaniechaniu przez Zamawiającego jakiejkolwiek rzeczywistej oceny strony podmiotowej zachowania Odwołującego; w konsekwencji, odrzucenie oferty Odwołującego jako wykonawcy podlegającego wykluczeniu z Postępowania, pomimo niepodlegania wykluczeniu.

3) art. 253 ust. 1 pkt 2 Pzp w zw. z 109 ust. 1 pkt 5, 7, 8 i 10 Pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 Pzp, poprzez:

a) sporządzenie niespełniającego wymogów przepisów prawa uzasadnienia decyzji o wykluczeniu Odwołującego, w szczególności poprzez zaniechanie zawarcia w jego treści wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, choćby poprzez niewystarczające wykazanie okoliczności, których wystąpienie świadczyć ma o ziszczeniu się względem Odwołującego przesłanek z art. 109 ust. 1 pkt 5 i 7 Pzp, w tym w szczególności:

(i) zawinionego charakteru rzekomych naruszeń oraz tego, że miały one charakter poważny;

(ii) że nienależyte wykonanie umów nastąpiło z przyczyn leżących po stronie Odwołującego;

b) nie zawarcie w treści uzasadnienia decyzji o wykluczeniu informacji o okolicznościach świadczących o zaktualizowaniu się wobec Odwołującego przesłanek z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 Pzp, w szczególności:

(i) Zamawiający nie wykazał, że Odwołujący działał w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa, ani że jego działanie nosiło cechy lekkomyślności lub niedbalstwa;

(ii) Zamawiający poprzestał w tym zakresie na przytoczeniu ustawowej treści przesłanek i własnych, lakonicznych twierdzeniach o ich spełnieniu.

4) art. 128 ust. 4 Pzp w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 5 i 7 Pzp zw. z zw. z art. 16 ust. 1 i 2 Pzp w zw. z art. 266 Pzp poprzez zaniechanie wezwania Odwołującego do złożenia wyjaśnień w zakresie tych samych umów i zdarzeń, które Zamawiający przywołał jako podstawę faktyczną wykluczenia wykonawcy z postępowania, co stanowi naruszenie: - zasady kontradyktoryjności, - obowiązku zapewnienia wykonawcy możliwości odniesienia się do wszystkich okoliczności, które miały istotny wpływ na ocenę jego wiarygodności i kwalifikację prawną określonych zdarzeń jako przesłanek wykluczenia, co poskutkowało odtworzeniem przez Zamawiającego okoliczności istotnych z perspektywy oceny przeszłości kontraktowej Odwołującego w oparciu o informacje niepełne, niekompletne i stanowiące odzwierciedlenie stanowiska tylko jednej strony, podczas gdy skorzystanie przez Zamawiającego z uprawnienia przewidzianego w art. 128 ust. 4 Pzp umożliwiłoby Odwołującemu poinformowanie go o fakcie wniesienia apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 27 listopada 2025 r. (sygn. akt VIII GC 713/24) i toczącym się postępowaniu apelacyjnym, tj. okoliczności kluczowej dla oceny, czy przesłanki wykluczenia w ogóle zachodzą, a której Zamawiający był pozbawiony wydając decyzję o wykluczeniu - co, tym samym, doprowadziło do naruszenia właściwego zamawiającemu (zobligowanemu do obiektywnej oceny przeszłości kontraktowej wykonawcy) wzorca postępowania, który powinien mieć zastosowanie w procesie kwalifikacji zdarzeń, jako stanowiących podstawę wykluczenia, na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 5, pkt 7 oraz pkt 8 i 10 Pzp.

5) art. 253 ust. 1 pkt 1 Pzp z zw. z art. 239 Pzp, poprzez dokonanie wyboru jako najkorzystniejszej oferty AMLUX, pomimo, że oferta tego wykonawcy nie była ofertą najkorzystniejszą; a w konsekwencji,

6) art. 16 ust. 1 – 3 Pzp poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, proporcjonalności i przejrzystości.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości oraz nakazanie Zamawiającemu :

(1) unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;

(2) unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego;

(3) uznania, że w stosunku do Odwołującego nie zachodzą podstawy do wykluczenia z postępowania;

(4) przeprowadzenia ponownego badania i oceny ofert z uwzględnieniem oferty Odwołującego.

Zamawiający w dniu 13 lipca 2026 r. złożył do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej pismo zawierające wniosek Zamawiającego o umorzenie postępowania odwoławczego z uwagi na to, że dalsze prowadzenie postępowania stało się zbędne oraz o rozpoznanie wniosku i wydanie postanowienia na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron. Zamawiający wyjaśnił, że w dniu 9 lipca 2026 r. unieważnił zaskarżoną czynność wyboru oferty najkorzystniejszej, wykluczenia wykonawcy i odrzucenia jego oferty i powrócił do etapu badania i oceny ofert. Informacja o unieważnieniu czynności została przekazana wykonawcom oraz zamieszczona na stronie internetowej prowadzonego postępowania. W konsekwencji, czynność stanowiąca przedmiot odwołania przestała istnieć w obrocie prawnym. Odpadł zatem substrat zaskarżenia niezbędny do merytorycznego rozpoznania odwołania przez Krajową Izbę Odwoławczą.

Zgodnie z art. 568 pkt 2 Pzp Izba umarza postępowanie odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne. W rozpatrywanej sprawie zaskarżona czynność wyboru oferty najkorzystniejszej, jak również czynność wykluczenia wykonawcy i odrzucenia jego oferty, została unieważniona przez Zamawiającego w dniu 9 lipca 2026 r. Wobec tego nie istnieje już czynność, której zgodność z przepisami ustawy Pzp mogłaby zostać poddana ocenie Izby. Ewentualne dalsze czynności Zamawiającego, podjęte po ponownym przeprowadzeniu badania i oceny ofert, będą stanowiły nowe czynności, podlegające odrębnej kontroli w ramach środków ochrony prawnej. W związku z powyższym dalsze prowadzenie postępowania odwoławczego jest zbędne, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy Pzp.

Zamawiający załączył do powyższego pisma informację z dnia 9 lipca 2026 r. o unieważnieniu czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, czynność wykluczenia wykonawcy i odrzucenia jego oferty oraz powrocie do badania i oceny ofert; potwierdzenie przekazania zawiadomienia wykonawcom; potwierdzenie zamieszczenia zawiadomienia na stronie internetowej prowadzonego postępowania.

Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje.

Postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie podlegało umorzeniu na podstawie art. art. 568 pkt 2 Pzp, zgodnie z którym, Izba umarza postępowanie odwoławcze w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne.

Izba zważyła, że z treści odwołania z dnia 06 stycznia 2026 r. wynika jednoznacznie, że odwołanie zostało wniesione wobec czynności z dnia 24 czerwca 2026 r. – tj. czynności wyboru oferty najkorzystniejszej w prowadzonym postępowaniu oraz wobec czynności wykluczenia Odwołującego z postępowania i odrzucenia jego oferty.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 09 lipca 2026 r. Zamawiający unieważnił czynności dokonane w Części 7 – Kraków w dniu 24 czerwca 2026 r. polegające na:

1) wyborze oferty najkorzystniejszej, tj. oferty wykonawcy Amlux sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie,

2) odrzuceniu oferty i wykluczeniu wykonawcy CleanTask K.B. z siedzibą w Mnikowie.

Zamawiający poinformował jednocześnie wykonawców, że dokona ponownego badania i oceny ofert w prowadzonym postępowaniu.

W danym stanie faktycznym Izba zważyła:

Zaskarżone w odwołaniu czynności – wyboru oferty najkorzystniejszej oraz odrzucenia oferty Odwołującego, wobec unieważnienia tych czynności przez Zamawiającego w dniu 09 lipca 2026 r., które stanowiły w ramach wniesionego odwołania tzw. substrat zaskarżenia, tj. podstawę odwołania (zgodnie z art. 513 pkt 1 i pkt 2 Pzp) przestały istnieć. W konsekwencji, w obec upadku powyższych czynności na skutek unieważnienia tych czynności przez Zamawiającego, upadł także przedmiot zaskarżenia przedstawiony w odwołaniu. W tych okolicznościach p ostępowanie odwoławcze nie może być prowadzone w odniesieniu do czynności, które nie istnieją w obrocie prawnym, a tym rozpoznanie odwołania w zakresie merytorycznym stało się bezprzedmiotowe.

Zgodnie z treścią art. 552 ust. 1 Pzp, Izba, wydając orzeczenie, jest zobowiązana wziąć pod uwagę stan rzeczy ustalony na moment zamknięcia rozprawy. Izba zobowiązana jest zatem uwzględnić m.in. czynności Zamawiającego, które miały miejsce po wniesieniu odwołania, a do czasu zamknięcia rozprawy. W niniejszej sprawie unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej i czynności odrzucenia oferty Odwołującego z dnia 24 czerwca 2026 r. spowodowało, że czynności, wobec których zostało wniesione odwołanie, straciły byt prawny, a tym samym przestał istnieć tzw. substrat zaskarżenia, niezbędny do tego, aby Izba mogła rozpoznać odwołanie. Tym samym, rozpoznawanie odwołania stało się zbędne i niedopuszczalne na skutek czynności podjętych przez Zamawiającego po wniesieniu odwołania. W tym stanie rzeczy Izba stwierdziła, że zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania odwoławczego w oparciu o art. 568 pkt 2 Pzp.

Biorąc pod uwagę powyższe, Izba orzekła, jak w sentencji.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła na podstawie art. 557 i art. 575 Pzp w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 lit.b oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437). Izba orzekła o dokonaniu zwrotu na rzecz Odwołującego uiszczonego wpisu w wysokości 15 000 zł 00 gr., o czym orzeczono w pkt 2 sentencji orzeczenia.