Postanowienie KIO 4952/25 z 4 grudnia 2025 r.

Uzasadnienie

Zamawiający Gmina Ciasna prowadzi z zastosowaniem przepisów ustawy z 11 września 2019 r. prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 oraz z 2025 r. poz. 620 dalej: „ustawa Pzp”) w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie pn.: „Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z nieruchomości zamieszkałych na terenie Gminy Ciasna w 2026 r.” (znak: RGK.GK.7031.1.2025). Wartość zamówienia jest wyższa, niż progi unijne. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 28 października 2025 r. pod numerem 710069-2025

7 listopada 2025 r. wykonawca FBSerwis S.A. z siedzibą w Warszawie wniósł na podstawie art. 513 pkt 1 i art. 514 ust. 1 w zw. z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp odwołanie (sygn. akt KIO 4952/25) wobec treści specyfikacji warunków zamówienia sporządzonej w prowadzonym przez Zamawiającego postępowaniu.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów

1. art. 99 ust. 1 ustawy Pzp w zw. art. 16 pkt 1 – 3 w zw. z art. 134 ust. 1 pkt 20 ustawy Pzp oraz w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r., poz. 106 t.j.), dalej jako: „KC”, a także w zw. z art. 353 1 KC w zw. z art. 387 § 1 KC i art. 58 § 1 i 2 KC poprzez: − sformułowanie wymagania w treści § 1 ust. 2 Projektowanych postanowień umownych dla Postępowania (dalej: „PPU”), a także w punkcie III Opisu Przedmiotu Zamówienia dla Postępowania (dalej: „OPZ”), w tym w ramach punktu III.5. lit. d) oraz III.6.1) lit. c) OPZ oraz w punkcie III.1) Specyfikacji warunków zamówienia dla Postępowania (dalej: „SWZ”), zgodnie z którym usługi odbioru i zagospodarowania odpadów na terenie Gminy Ciasna mają być świadczone w sposób zapewniający osiągnięcie odpowiednich poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, a także ustanowienie wymagania w punkcie XXII.13. wymagania uwzględnienia przy kalkulowaniu ceny ofertowej wymagania co do osiągnięcia poziomów recyklingu, − przy jednoczesnym zastrzeżeniu w treści § 13 ust. 2 lit. n) PPU kary umownej przysługującej Zamawiającemu w wysokości stanowiącej iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w przypadku zaistnienia przesłanek do nałożenia na Gminę kary, o której mowa w art. 9z ust. 2a ustawy z dnia ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 399), w sytuacji, gdy wykonanie takich obowiązków (związanych ze świadczeniem usług w sposób zapewniający osiągnięcie odpowiednich poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami), nie uwzględnia istotnych okoliczności i wymagań mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty, takich jak w szczególności: − faktu, że to na Zamawiającym ciąży obowiązek osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a także że to Zamawiający ma przeważający wpływ na osiągnięcie tych poziomów, co zależy w znacznej mierze od jakości przekazywanego strumienia odpadów, podczas gdy w Gminie Ciasna istnieje dominujący wpływ frakcji odpadów zmieszanych w strumieniu odpadów, co ma związek z niską jakością selekcji odpadów u źródła (przez mieszkańców) i na co wykonawcy nie mają jakiegokolwiek wpływu, − osiągane w przeszłości przez Zamawiającego wyniki w zakresie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, − od dnia 1 października 2025 r. weszły w życie przepisy wprowadzający system kaucyjny, który przyczyni się do zmniejszenia możliwości osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, − roli Zamawiającego w systemie gospodarki odpadami, − uwarunkowań rynkowych w zakresie recyklingu odpadów,

– co prowadzi do wniosku, że ustanowione obowiązki w zakresie realizacji zamówienia w sposób zapewniający osiągnięcie w Gminie Ciasna poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynoszącego 56% w 2026 r., są obiektywnie niemożliwe do wykonania, a także są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i naruszają zasadę swobody umów, w związku z czym obowiązki te (oraz sankcje za ich niewykonanie) są nieważne na podstawie art. 5 KC, art. 58 § 1 i 2 KC oraz art. 353 1 KC, a także art. 387 § 1 KC, a także naruszają zasady uczciwej konkurencji, przejrzystości, równego traktowania wykonawców, proporcjonalności oraz uniemożliwiają prawidłową kalkulację ryzyk i wycenę przedmiotu zamówienia.

Odwołujący wnosił o:

1. uwzględnienie odwołania w całości,

2. nakazanie Zamawiającemu dokonanie zmiany dokumentacji postępowania poprzez wykreślenie z dokumentacji zamówienia postanowień nakładających na wykonawców obowiązek świadczenia usług w sposób zapewniający osiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, w tym w zakresie kalkulacji ceny przy uwzględnieniu wymagania zapewniającego osiągnięcie tych poziomów, a także sankcji związanych z nieosiągnięciem tych poziomów, w szczególności określonych w treści § 1 ust. 2 PPU, w punkcie III, III.5) lit. d) i III.6.1) lit. c) OPZ, w punkcie III.1) oraz XXII.13. SWZ, poprzez: a. zmianę § 1 ust. 2 PPU poprzez nadanie mu następującej treści:

„W zakres zamówienia wchodzi odbiór i zagospodarowanie całego strumienia odpadów komunalnych przekazanych przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Ciasna, na których zamieszkują mieszkańcy, w sposób zapewniający ograniczenie masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania w ramach powierzonego zadania, zgodnie z zapisami: - ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, - Plan Gospodarki Odpadami dla Województwa Śląskiego, - rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 stycznia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości”, tj. poprzez usunięcie zwrotu: „osiągnięcie odpowiednich poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz”, b. wykreślenie § 13 ust. 2 lit. n) PPU, c. zmianę punktu III OPZ poprzez nadanie mu następującej treści:

„Zakres usługi obejmuje:

W zakresie zamówienia jest odbiór i zagospodarowanie całego strumienia odpadów komunalnych przekazanych przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Ciasna, na których zamieszkują mieszkańcy, w sposób zapewniający ograniczenie masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania w ramach powierzonego zadania, w szczególności zgodnie z zapisami: (…)”, tj. poprzez usunięcie zwrotu: „osiągnięcie odpowiednich poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz”, d. zmianę punktu III.5) lit. d) OPZ poprzez nadanie mu następującej treści:

„gospodarowania odebranymi odpadami w sposób zapewniający wywiązywanie się z powierzonych Wykonawcy przez Zamawiającego obowiązków nałożonych ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w ramach powierzonego zadania, zgodnie z: - rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie poziomów ograniczenia składowania masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji” tj. poprzez usunięcie zwrotu:

„rozporządzeniami wydanymi na podstawie art. 3b ust. 2 i art. 3c ust. 2 ww. ustawy tj.: - rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych,”, e. zmianę punktu III.6.1) lit. c) OPZ poprzez nadanie mu następującej treści:

„realizacja przedmiotu zamówienia ma się odbywać w sposób zapewniający ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania, zgodnie z zapisami: 1) Ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, 2) Ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, 3) Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Śląskiego na lata 2016-2022 z uwzględnieniem lat 2023-2028”, tj. poprzez usunięcie zwrotu: „osiągnięcie odpowiednich poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz”, f. zmianę punktu III.1) SWZ poprzez nadanie mu następującej treści:

„W zakresie zamówienia jest odbiór i zagospodarowanie całego strumienia odpadów komunalnych przekazanych przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie ww. gminy, na której zamieszkują mieszkańcy, w sposób zapewniający ograniczenie masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania w ramach powierzonego zadania”, tj. poprzez usunięcie zwrotu: „osiągnięcie odpowiednich poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz”, g. zmianę punktu XXII.13. SWZ poprzez wykreślenie zwrotu:

„wymagania, co do osiągnięcia poziomów recyklingu”

3. zasądzenie na rzecz Odwołującego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa według spisu (faktury), który przedłożony zostanie na rozprawie.

Odwołujący wskazał, że posiada interes we wniesieniu odwołania, ponieważ jest zainteresowany udziałem w prowadzonym przez Zamawiającego postępowaniu, a zakwestionowane – wadliwe i niekonkurencyjne – zapisy SWZ znacząco utrudniają mu rzetelne sporządzenie oferty i uzyskanie zamówienia. Odwołujący wskazał, że w przypadku wyeliminowania podniesionych naruszeń Odwołujący będzie mógł złożyć ofertę na korzystnych dla Zamawiającego warunkach i przedmiotowe zamówienie uzyskać, otrzymując wysoką ocenę we wszystkich prawidłowych kryteriach oceny ofert.

28 listopada 2025 r. do Prezesa Izby wpłynęła prawidłowo podpisana odpowiedź na odwołanie, w której oświadczył on, że uwzględnia wniesione odwołanie w całości i na podstawie art. 568 pkt. 3 w zw. z art. 522 ust. 1 ustawy Pzp wnosi o umorzenie postępowania na posiedzeniu niejawnym.

Przystąpienia do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego ani po stronie Odwołującego w ustawowym terminie nie zgłosił żaden wykonawca.

W przedmiotowej sprawie Zamawiający uwzględnił zarzuty przedstawione w odwołaniu w całości, a po stronie Zamawiającego nie przystąpił w terminie żaden wykonawca.

W konsekwencji Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu na podstawie art. 568 pkt 3 ustawy Pzp, zgodnie z którym Izba umarza postępowanie odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku, o którym mowa w art. 522 ustawy Pzp. Zgodnie zaś z art. 522 ust. 1 ustawy Pzp, w przypadku uwzględnienia przez zamawiającego w całości zarzutów przedstawionych w odwołaniu, Izba może umorzyć postępowanie odwoławcze na posiedzeniu niejawnym bez obecności stron oraz uczestników postępowania odwoławczego, którzy przystąpili do postępowania po stronie wykonawcy, pod warunkiem że w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił w terminie żaden wykonawca. W takim przypadku zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu.

W związku z powyższym Izba, działając na podstawie art. 568 pkt 3 w związku z art. 522 ust. 1 ustawy Pzp, postanowiła jak w sentencji.

Izba orzekła o wzajemnym zniesieniu kosztów postępowania odwoławczego i nakazała zwrot odwołującemu kwoty uiszczonej tytułem wpisu od odwołania, stosownie do przepisu § 9 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).