Postanowienie KIO 5706/25 z 5 lutego 2026 r.

Uzasadnienie

Zamawiający – Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w Lubinie - przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie zamówienia z wolnej ręki, pn. „ Odbiór odpadów komunalnych zebranych i odebranych z terenu Gminy Miejskiej Lubin ”.

Przedmiotowe postępowanie dotyczy zamówienia o wartości szacunkowej wyższej niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ustawy Pzp (tzw. „powyżej progów unijnych”).

Ogłoszenie o udzieleniu zamówienia opublikowano w D.U. UE: S 238/2025 817564-2025 z 10.12.2025 r. 18 grudnia 2025 roku wykonawca EkoPartner Recykling sp. z o.o. z siedzibą w Lubinie wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej.

Zarzuty i żądania odwołania

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 214 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 PZP przez wszczęcie i prowadzenie postępowania oraz udzielenie zamówienia w trybie z wolnej ręki, podczas gdy w zaistniałym stanie faktycznym nie miała miejsca wyjątkowa sytuacja niewynikająca z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której nie mógł on przewidzieć, oraz można było zachować terminy określone dla innych trybów udzielenia zamówienia, a także naruszenie przez Zamawiającego zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, a także zasady przejrzystości poprzez zastosowanie trybu z wolnej ręki bez podstaw prawnych, a tym samym Zamawiający wyłączył możliwość udziału innych wykonawców, w tym Odwołującego, w postępowaniu o udzielenie zamówienia.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania oraz unieważnienie umowy w zakresie zobowiązań niewykonanych oraz nałożenie kary finansowej na Zamawiającego w związku z brakiem możliwości zwrotu świadczeń spełnionych na podstawie umowy oraz obciążenie Zamawiającego kosztami postępowania odwoławczego, w tym kosztami zastępstwa procesowego według przedłożonych na posiedzeniu lub rozprawie rachunków. Odwołujący wskazał, że ma interes w uzyskaniu zamówienia oraz może ponieść szkodę wskutek naruszenia przepisów PZP przez Zamawiającego. Odwołujący jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą m.in. w zakresie objętym przedmiotem zamówienia, którego dotyczy Postępowanie i jest zainteresowany pozyskaniem zamówienia. Zamówienie to było przez Odwołującego realizowane do 30 listopada 2025 r., a sam MPWiK wielokrotnie poświadczał jego należyte wykonywanie. Wskutek bezprawnego wyboru trybu udzielenia zamówienia z wolnej ręki, Odwołujący został bezpodstawnie pozbawiony możliwości wzięcia udziału w postępowaniu, a następnie – pozyskania zamówienia, co powoduje po jego stronie szkodę w postaci utraconych korzyści z realizacji zamówienia.

Odwołujący wskazał, że zamawiający nie zamieścił ogłoszenia o zamiarze zawarcia umowy w trybie z wolnej ręki. Opublikowane 10 grudnia 2025 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ogłoszenie o udzieleniu zamówienia, nie zawiera uzasadnienia udzielenia zamówienia w trybie z wolnej ręki (nie sposób uznać za takie uzasadnienie samego wskazania w pkt 2.1.4 ogłoszenia przepisu art. 214 ust. 1 pkt 5 PZP). Zgodnie zatem z art. 515 ust. 4 pkt 2 PZP termin do wniesienia odwołania wynosi 6 miesięcy od daty zawarcia umowy (która to umowa została zawarta 12 listopada 2025 r.). Niniejsze odwołanie zostaje zatem wniesione w terminie.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej odwołujący uchybił terminowi na wniesienie odwołania, czym ziściła się przesłanka do odrzucenia odwołania na podstawie przepisu art. 528 pkt 3 ustawy Pzp, który stanowi, że Izba odrzuca odwołanie, jeżeli stwierdzi, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu określonego w ustawie.

Odwołujący uzasadniał, że w jego ocenie termin na wniesienie odwołania należało liczyć od 10 grudnia 2025 roku, w którym to dniu zamawiający opublikował ogłoszenie o udzieleniu zamówienia.

Zgodnie z przepisem art. 515 ust. 4 pkt 2 lit. b) ustawy Pzp, Jeżeli zamawiający nie opublikował ogłoszenia o zamiarze zawarcia umowy lub mimo takiego obowiązku nie przesłał wykonawcy zawiadomienia o wyborze najkorzystniejszej oferty lub nie zaprosił wykonawcy do złożenia oferty w ramach dynamicznego systemu zakupów lub umowy ramowej, odwołanie wnosi się nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy, jeżeli zamawiający opublikował w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ogłoszenie o udzieleniu zamówienia, które nie zawiera uzasadnienia udzielenia zamówienia w trybie negocjacji bez ogłoszenia albo zamówienia z wolnej ręki.

Zamawiający natomiast wskazywał, że w przedmiotowym postępowaniu zastosowanie mają odpowiednie przepisy art. 515 ust. 3 pkt 1 ustawy Pzp, które stanowią, że Odwołanie w przypadkach innych niż określone w ust. 1 i 2 wnosi się w terminie 10 dni od dnia, w którym powzięto lub przy zachowaniu należytej staranności można było powziąć wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę jego wniesienia, w przypadku zamówień, których wartość jest równa albo przekracza progi unijne.

Krajowa Izba Odwoławcza zwraca uwagę, że w zakresie okoliczności faktycznym stanowiących podstawę do wniesienia odwołania, w szczególności dotyczących prawidłowego ustalenia i zastosowania terminu, od którego należało liczyć bieg terminu na wniesienie odwołania nie zachodzi kolizja użycia odpowiednich norm prawnych.

Ustawodawca w przepisach art. 515 ustawy Pzp wyraźnie i jednoznacznie określił konkretne terminy, w jakich można korzystać ze środków ochrony prawnej, tzn. jakie okoliczności faktyczne ustalone w danej konkretnej sprawie, należy uwzględnić, aby prawidłowo, w sposób nie budzący wątpliwości, przyjąć do terminu na wniesienie odwołania.

Izba zgadza się ze stanowiskiem odwołującego, że skoro zamawiający nie opublikował ogłoszenia o zamiarze zawarcia umowy, to termin na wniesienie odwołania upływa po 6 miesiącach od ogłoszenia o zawarciu umowy. Termin ten wprost wynika z przepisu art. 515 ust. 4 pkt 2 lit. b) ustawy Pzp. Jednakże wskazać należy, że ustawodawca we wskazanym przepisie posłużył się sformułowaniem „nie później” – co oznaczać może, że przewidywał możliwość wcześniejszego powzięcia przez wykonawcę informacji o okolicznościach stanowiących podstawę do wniesienia odwołania.

Zdaniem Izby, przepis art. 515 ust. 4 pkt 2 lit. b) ustawy Pzp zakreśla jedynie maksymalny czas (6 miesięcy) w jakim przysługuje prawo do wniesienia odwołania. Czas ten oczywiście uzależniony jest od daty opublikowania ogłoszenia o zawarciu umowy.

Nie mniej, aby zachować zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, nie może ujść uwadze, że wykonawca może wcześniej powziąć informację lub inną tego typu wiadomość o okolicznościach, które mogą stanowić wiedzę o naruszeniu przez zamawiającego przepisów ustawy Pzp, tym samym mogą być podstawą do wniesienia odwołania. I taka też okoliczność zaistniała w niniejszej sprawie.

Jak wynika z okoliczności przedmiotowej sprawy 21 listopada 2025 roku pełnomocnik odwołującego zwrócił się do zamawiającego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej o udostępnienie mu odpisu umowy na odbiór odpadów komunalnych z terenu Gminy Miejskiej Lubin zawartej w 2025 roku. 04 grudnia 2025 roku, pełnomocnikowi odwołującego udostępniono odpis umowy, która stanowi czynność zamawiającego zaskarżona w niniejszym postępowaniu.

Tym samym, najpóźniej od dnia przekazania ww. informacji należało liczyć rozpoczęcie biegu 10-dniowego terminu o jakim stanowi ustawa w przepisie art. 515 ust. 3 pkt 1 (informacja wraz z odpisem umowy przekazana 04 grudnia – termin 10-dniowy upływał 15 grudnia). Odwołanie natomiast złożono dopiero 18 grudnia 2025 roku, a więc niewątpliwie jest to czynność spóźniona ( dowód : wniosek pełnomocnika odwołującego z 21 listopada 2025 roku wraz z odpowiedzią z 04 grudnia 2025 r .).

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o kolizji dwóch norm prawnych, gdyż oczywistym jest, że pierwszym możliwym terminem na wniesienie odwołania, zgodnie z przepisem art. 515 ust. 3 pkt 1 ustawy Pzp, jest termin 10 dni od dnia, w którym powzięto lub przy zachowaniu należytej staranności można było powziąć wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę jego wniesienia. Fakt, iż w przedmiotowej sprawie zamawiający opublikował ogłoszenie o udzieleniu zamówienia w trybie z wolnej ręki 10 grudnia 2025 roku, to określał on wykonawcy jedynie maksymalny termin na wniesienie odwołania. Ponadto, gdyby zamiarem ustawodawcy było wyłączenie w takim przypadku (art. 515 ust. 4 pkt 2 lit. b) ustawy Pzp) terminu z przepisu art. 515 ust. 3 pkt 1 ustawy Pzp, to takie zastrzeżenie z pewnością w omawianym przepisie by się znalazło. W przeciwnym wypadku, jeżeli wykonawca dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wniesienia odwołania wcześniej, ale w terminie 6 miesięcy od ogłoszenia o udzieleniu zamówienia, to zawsze będzie zobowiązany do uwzględnienia normy prawnej wynikającej z przepisu art. 515 ust. 3 pkt 1 ustawy Pzp.

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji.

Orzekając o kosztach postępowania Izba wzięła pod uwagę treść przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie wysokości szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. 2020 r., poz. 2437), z którego wynika, że w przypadku odrzucenia odwołania przez Izbę koszty ponosi odwołujący.