Postanowienie KIO 1655/26 z 25 maja 2026 r.

Uzasadnienie

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Białorusi z siedzibą w Mińsku (dalej: „Zamawiający”) prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Usługi przyjmowania wniosków wizowych na rzecz polskich placówek zagranicznych w Republice Białorusi”. Do ww. postępowania o udzielenie zamówienia zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Praw o zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm.) dalej: „ustawa Pzp”. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 2 stycznia 2026 r. pod nr 980-2026.

W dniu 13 kwietnia 2026 r. wykonawca BLS International Services Limited z siedzibą w NEW DELHI, Delhi, Indie (dalej: „Odwołujący”) wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wobec czynności unieważnienia postępowania na podstawie art. 255 pkt 6) ustawy Pzp.

Zarzuty i żądania odwołania

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie art. 255 pkt 6) ustawy Pzp przez czynność unieważnienia postępowania na podstawie wskazanego przepisu pomimo tego, że postępowanie nie jest obarczone wadą, a co więcej, nie zachodzi jakakolwiek podstawa do unieważnienia umowy w sprawie zamówienia określona w przepisach, w tym w art. 457 lub art. 459 ustawy Pzp.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie Odwołania w całości i w konsekwencji nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności unieważnienia postepowania na podstawie art. 255 pkt 6) ustawy Pzp.

Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego zgłosili wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: VFS BY LLC z siedzibą w Mińsku, Białoruś i VFS Global Poland Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie.

Izba stwierdziła nieskuteczność zgłoszonego przystąpienia.

Instytucja przystąpienia do postępowania odwoławczego uregulowana została w Dziale IX: „Środki ochrony prawnej” ustawy Pzp. Zgodnie z art. 525 ust. 3 ustawy Pzp: „ 3. Wykonawcy, którzy przystąpili do postępowania odwoławczego, stają się uczestnikami postępowania odwoławczego, jeżeli mają interes w tym, aby odwołanie zostało rozstrzygnięte na korzyść jednej ze stron.” Zarówno odwołanie, jak i przystąpienie stanowią środki ochrony prawnej i jako takie są istotnymi narzędziami ochrony interesów wykonawców w zamówieniach publicznych.

Ustalenia Izby

Izba ustaliła, że jeden z wykonawców ubiegających się wspólnie o udzielenie zamówienia - zgłaszających przystąpienie, to VFS BY LLC mająca siedzibę w Mińsku w Białorusi. Białoruś to, zgodnie z definicją zawartą w art. 16b ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, państwo trzecie, które nie zawarło z Unią Europejską umowy międzynarodowej gwarantującej na zasadzie wzajemności i równości dostępu do rynku zamówień publicznych.

Art. 505 ust. 1a ustawy Pzp stanowi, że środki ochrony prawnej określone w ustawie Pzp nie przysługują wykonawcy, uczestnikowi konkursu ani innemu podmiotowi, o którym mowa w ust. 1, pochodzącym z państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych. Zgodnie z art. 58 ust. 5 ustawy Pzp, przepisy dotyczące wykonawcy stosuje się odpowiednio do wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia. Co za tym idzie, okoliczność, że w skład konsorcjum wchodzi podmiot z państwa trzeciego prowadzi do uznania, że całemu konsorcjum nie przysługuje ochrona prawna w trybie działu IX ustawy Pzp.

Mając powyższe na uwadze, Izba stwierdziła, że wykonawcom wspólnie ubiegającym się o udzielenie zamówienia, z których jeden jest wykonawcą pochodzącym z państwa trzeciego, nie przysługują środki ochrony prawnej. W konsekwencji, zgłoszone przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: VFS BY LLC z siedzibą w Mińsku, Białoruś i VFS Global Poland Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie przystąpienie Izba uznała za nieskuteczne.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołanie podlega odrzuceniu na podstawie art. 528 pkt 2 w zw. z art. 505 ust. 1a ustawy Pzp.

Art. 505 ust. 1a ustawy Pzp stanowi, że środki ochrony prawnej określone w ustawie Pzp nie przysługują wykonawcy, uczestnikowi konkursu ani innemu podmiotowi, o którym mowa w ust. 1, pochodzącym z państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych. Odwołanie wniesione przez wykonawcę, uczestnika konkursu lub inny podmiot pochodzący z państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych podlega odrzuceniu jako wniesione przez podmiot nieuprawniony na podstawie art. 528 pkt 2 ustawy Pzp.

Izba ustaliła, że odwołanie zostało wniesione przez wykonawcę BLS International Services Limited z siedzibą w NEW DELHI, Delhi, Indie . Indie są państwem trzecim w myśl definicji zawartej w art. 16b ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp. W przepisie tym „państwa trzecie niebędące stronami umów międzynarodowych” zostały zdefiniowane jako inne niż państwa członkowskie Unii Europejskiej oraz inne niż państwa będące stronami Porozumienia Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych lub stronami innych umów międzynarodowych gwarantujących na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska. Indie nie są stroną umów, o których mowa w art. 16b ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp. Co za tym idzie, wykonawcom pochodzącym z państw trzecich niebędących stronami umów międzynarodowych nie przysługują środki ochrony prawnej.

Przepis art. 16b ustawy Pzp oraz 505 ust. 1a ustawy Pzp zostały wprowadzone nowelizacją z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o koncesji na roboty budowalne lub usługi (Dz. U. 2025 poz. 1165), która, jak zostało wskazane w uzasadnieniu nowelizacji ustawy Pzp, miała na celu uwzględnienie w prawie polskim skutków wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE lub Trybunał) z dnia 22 października 2024 r. w sprawie C-652/22 Kolin Inşaat Turizm Sanayi ve Ticaret AȘ przeciwko Državna komisija za kontrolu postupaka javne nabave (ECLI:EU:C:2024:910) oraz wyroku z dnia 13 marca 2025 r. w sprawie C-266/22 CRRC Qingdao Sifang e.a. CO LTD et Astra Vagoane Călători S.A. przeciwko Autoritatea pentru Reformă Feroviară i Alstom Ferroviaria S.P.A. (ECLI:EU:C:2025:178) i wdrożenie do przepisów krajowych przepisów art. 25 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE (Dz. Urz. UE L 94 z 28.03.2014, str. 65, z późn. zm.) oraz art. 43 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylającej dyrektywę 2004/17/WE (Dz. Urz. UE L 94 z 28.03.2014, str. 243, z późn. zm.).

Podstawę do odrzucenia przedmiotowego odwołania dostrzegł też Zamawiający, który pismem z dnia 14 maja 2026 r. złożył wniosek o odrzucenie odwołania w całości przywołując postanowienie Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 8 kwietnia 2026 r. w sprawie o sygn. akt KIO 1182/26, KIO 1186/26.

W konsekwencji Izba stwierdziła, że Odwołującemu mającemu siedzibę w Indiach, jako wykonawcy z państwa trzeciego, które nie zawarło z Unią Europejską umowy międzynarodowej gwarantującej na zasadzie wzajemności i równości dostęp do zamówień publicznych, ustawa Pzp w brzemieniu znajdującym zastosowanie do przedmiotowego postępowania, odmawia prawa do odwołania jako podmiotowi nieuprawionemu do jego wniesienia, co znalazło odzwierciedlenie w sentencji orzeczenia.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 575 oraz art. 574 ustawy Pzp, a także w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 oraz § 8 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2437 ze zm.) zaliczając na poczet przedmiotowego postępowania odwoławczego koszty wpisu od odwołania uiszczonego przez Odwołującego.

Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji.