Postanowienie KIO 2268/26 z 28 maja 2026 r.

Uzasadnienie

Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w M. St. Warszawie sp. z o.o. w Warszawie („Zamawiający”) prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na podstawie przepisów ustawy z 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, z późn. zm.), zwanej dalej: „Pzp”, którego przedmiotem jest „Zagospodarowanie odpadów komunalnych pochodzących z terenu Miasta Stołecznego Warszawy”, numer referencyjny: RZP.27.17.2026.KB , zwane dalej „Postępowaniem”.

Postępowanie prowadzone jest w trybie przetargu nieograniczonego. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane 30 kwietnia 2026 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod numerem 297269-2026 (OJ S 84/2026). Szacunkowa wartość zamówienia przekracza kwotę wskazaną w aktach wykonawczych wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 Pzp dla zamówień klasycznych na usługi. Postępowanie podzielone jest na części.

11 maja 2026 r. wykonawca Eneris Ekologiczne Centrum Utylizacji sp. z o.o. w Rusku („Odwołujący”) wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej dotyczące Postępowania.

Zarzuty i żądania odwołania

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie art. 99 ust. 2 i 4 w zw. z art. 134 ust. 1 pkt 4 i 20 w zw. z art. 16 ust. 1 i 3 oraz w zw. z art. 17 ust. 1 Pzp przez opisanie przedmiotu zamówienia oraz ukształtowanie treści opisu przedmiotu zamówienia oraz projektowanych postanowień umownych w sposób nieuzasadniony, nieproporcjonalny oraz w sposób, który utrudnia utrudniać uczciwą konkurencję i prowadzi do uprzywilejowania niektórych wykonawców i jednocześnie wyeliminowania innych przez sformułowanie wymagania co do obowiązku posiadania instalacji lub stacji przeładunkowej zlokalizowanej w odległości do 40 km od słupa kilometrowego w m.st. Warszawie.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania oraz nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji specyfikacji warunków zamówienia („SWZ”) poprzez usunięcie ograniczeń związanych wymogiem, aby Instalacja zagospodarowania lub stacja przeładunkowa była zlokalizowana w odległości do 40 km od słupa kilometrowego w m.st. Warszawie, ewentualnie o takie ukształtowanie postanowień SWZ, które umożliwi uwzględnienie kosztu transportu w ramach kryteriów oceny ofert, na kształt poprzednio prowadzonych postępowań, bez eliminowania wykonawców wyłącznie z uwagi na lokalizację instalacji.

Odwołujący wskazał, że prowadzi profesjonalną działalność gospodarczą obejmującą m.in. przetwarzanie i zagospodarowanie odpadów komunalnych, w tym odpadów objętych przedmiotem zamówienia oraz prowadzi instalację, która jest położona w odległości większej niż 40 km od słupa kilometrowego w m.st. Warszawie. Stwierdził, że w ramach poprzednio prowadzonych postępowań Odwołujący skutecznie realizował usługi zagospodarowania odpadów komunalnych, oferując warunki ekonomicznie korzystniejsze niż wykonawcy dysponujący instalacjami położonymi bliżej Warszawy i biorąc udział w postępowaniach prowadzonych przez Zamawiającego uzyskał zamówienia obejmujące zagospodarowanie odpadów zmieszanych w instalacji położonej w odległości większej niż 40 km, składając ofertę korzystniejszą niż podmioty oferujące zagospodarowanie odpadów w instalacji położonych w odległości dopuszczonej obecnie przez Zamawiającego. W ocenie Odwołującego dowodzi to tego, że sama odległość instalacji od miejsca wytworzenia odpadów nie przesądza ani o jakości wykonywanej usługi, ani o efektywności ekonomicznej realizacji zamówienia. Wskazał, że zgodnie z obecnymi postanowieniami SWZ, w szczególności opisu przedmiotu zamówienia oraz projektowanych postanowień umowy, w przypadku instalacji takich jak instalacja Odwołującego, Zamawiający wymaga posiadania stacji przeładunkowych w odległości nie większej niż 40 km od słupa kilometrowego w m.st. Warszawie. Stwierdził, że tak sformułowane wymagania nie mają uzasadnienia ani faktycznego, ani prawnego, a jednocześnie prowadzą do ograniczenia konkurencji w Postępowaniu, gdyż ofertę będą mogły złożyć wyłącznie podmioty, które posiadają lub dysponują stacją przeładunkową zlokalizowaną do 40 km od słupa kilometrowego w m.st. Warszawie. Jednocześnie inne podmioty – w tym m.in. Odwołujący - będą pozbawione realnej możliwości złożenia oferty. Uznał, że w wyniku czynności podjętych i przez Zamawiającego, tj. dokonania opisu przedmiotu zamówienia oraz projektowanych postanowień umownych w sposób sprzeczny z przepisami ustawy, Odwołujący utracił możliwość wzięcia udziału w Postępowaniu oraz ubiegania się o uzyskanie zamówienia objętego Postępowaniem oraz zrealizowania zakładanego zysku. W praktyce oznacza to jego zdaniem stworzenie bariery dostępu do zamówienia dla podmiotów zdolnych do jego należytej realizacji, które jednak nie dysponują stacją przeładunkową zlokalizowaną w tak określonym obszarze. Skonstatował, że ograniczenie to prowadzi do uprzywilejowania określonej grupy wykonawców, niezależnie od jakości świadczonych usług, poziomu technologicznego instalacji czy oferowanej ceny. Odwołujący wskazał, że ograniczenie konkurencji następuje już na etapie samej możliwości ubiegania się o zamówienie, a wykonawcy posiadający potencjał techniczny, organizacyjny i prawny do realizacji zamówienia zostają wyeliminowani wyłącznie z uwagi na kryterium lokalizacyjne, które nie zostało przez Zamawiającego w żaden sposób uzasadnione. Uznał, że w wyniku wyżej opisanych czynności i zaniechań Zamawiającego w Postępowaniu może ponieść szkodę w postaci utraconych korzyści, które mógłby uzyskać, w przypadku udzielenia mu zamówienia, co oznacza, że posiada on interes we wniesieniu odwołania.

W uzasadnieniu odwołania została przedstawiona argumentacja dla podniesionego zarzutu.

16 maja 2026 r. wykonawca FB Serwis Zielony Kamieńsk sp. z o.o. w Ruszczynie zgłosił przystąpienie do udziału w postępowaniu odwoławczym jako uczestnik po stronie Odwołującego.

18 maja 2026 r. wykonawca PreZero Recycling Zachód sp. z o.o. w Piotrowie Pierwszym zgłosił przystąpienie do udziału w postępowaniu odwoławczym jako uczestnik po stronie Odwołującego.

18 maja 2026 r. wykonawca W.B. prowadzący w Warszawie działalność gospodarczą pod firmą „Byś” W.B. zgłosił przystąpienie do udziału w postępowaniu odwoławczym jako uczestnik po stronie Zamawiającego.

21 maja 2026 r. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w treści której uwzględnił w całości zarzuty odwołania, a nadto poinformował o tym, że 19 maja 2026 r. dokonał zmiany treści dokumentów zamówienia w ten sposób, że uwzględnił wnioski Odwołującego zawarte w odwołaniu. Wskazał, że wprowadzone zmiany w dokumentach Postępowania w zakresie żądanym przez Odwołującego są zasadne, tym bardziej że znajduje to potwierdzenie w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej.

25 maja 2026 r. Odwołujący złożył wniosek o umorzenie postępowania odwoławczego. Wskazał, że Zamawiający pismem z 19 maja 2026 r. poinformował o dokonaniu zmiany treści SWZ, która objęła dokładnie zaskarżone przez Odwołującego fragmenty. Stwierdził, że zmiana tych postanowień przez samego Zamawiającego sprawia, że cały spór staje się bezprzedmiotowy, gdyż czynności, wobec których zostało wniesione odwołanie utraciły swój byt i odpadł tzw. substrat zaskarżenia niezbędny do tego, aby Izba mogła rozpoznać odwołanie merytorycznie. Zwrócił uwagę, że Zamawiający złożył oświadczenie o uwzględnieniu odwołania dopiero po dokonaniu zmiany, co w ocenie Odwołującego nie wywołuje skutków procesowych.

Izba ustaliła i zważyła, co następuje

Wobec spełnienia przesłanek określonych w art. 525 Pzp, Izba stwierdziła skuteczność przystąpień zgłoszonych przez wykonawców FB Serwis Zielony Kamieńsk sp. z o.o. w Ruszczynie (po stronie Odwołującego), PreZero Recycling Zachód sp. z o.o. w Piotrowie Pierwszym (po stronie Odwołującego) oraz W.B. (po stronie Zamawiającego).

Zgodnie z art. 568 pkt 2 Pzp Izba umarza postępowania odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne.

W niniejszej sprawie Zamawiający zmienił treść dokumentów zamówienia, która została objęta zakresem zarzutów odwołania.

Zamawiający jest uprawniony autokontroli swoich działań w postępowaniu o udzielenie zamówienia i ma w tym zakresie swobodę ograniczoną jedynie przepisami prawa. Może to czynić z własnej inicjatywy, ale również na skutek przeanalizowania przedstawionych przez wykonawcę zarzutów (por. postanowienie Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 1 kwietnia 2026 r., sygn. akt KIO 1092/26).

Oznacza to, że ziściły się przesłanki do zastosowania art. 568 pkt 2 Pzp albowiem prowadzenie postępowania odwoławczego stało się zbędne. Czynności Zamawiającego, od których wywiedziono odwołanie, zostały przez Zamawiającego zmienione. Oznacza to, że przedmiot (substrat) zaskarżenia ustał i brak jest działania albo zaniechania Zamawiającego podlegającego zaskarżeniu – nie funkcjonuje ono bowiem w obrocie prawnym i nie wywołuje skutków. Zgodnie z art. 557 Pzp w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego.

W zakresie kosztów postępowania zastosowanie znalazł § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437). Przepis ten nakazuje wzajemne zniesienie kosztów w przypadku umorzenia postępowania odwoławczego przez Izbę w całości ze względu na stwierdzenie, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne – co miało miejsce w niniejszej sprawie. W konsekwencji Izba postanowiła znieść wzajemnie między stronami koszty postępowania odwoławczego, w tym koszty wpisu od odwołania.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.