Usługa krajowego dostępu sieciowego do czasopisma Nature oraz czasopism Springer z opcją publikowania otwartego w latach 2025-2027

Prawnym uzasadnieniem zastosowania trybu na zamówienie z wolnej ręki jest wystąpienie przesłanek zawartych w Art. 214 ust. 1 pkt 1) lit. a) i b) Ustawy Prawo zamówień publicznych z dnia 11 września 2019 r. Zamówienie może być zrealizowane wyłącznie przez jednego wykonawcę, firmę Springer Nature Customer Service GmbH, która jest częścią holdingu Springer Nature Deutschland GmbH będącego wydawcą czasopisma Nature oraz kolekcji czasopism Springer (dalej „czasopisma Springer Nature”) i posiada prawo wyłączności w zakresie dystrybucji dostępu do tych czasopism dla polskich instytucji akademickich, na co wydawca przedłożył stosowne oświadczenie (w załączeniu). Zasoby te są udostępniane tylko z serwerów wydawcy, a w przypadku czasopism Springer możliwe jest uzyskanie od wydawcy kopii czasopism do archiwizacji na serwerze w ICM, jako dodatkowej usługi przy zakupie dostępu do czasopism na serwerze wydawcy, w związku z czym wydawca jest faktycznie, z przyczyn technicznych o obiektywnym charakterze oraz z przyczyn związanych z ochroną praw autorskich, jedynym źródłem tych zasobów i decyduje o sposobie ich dystrybucji.

Brak innego możliwego wykonawcy zamówienia został dodatkowo sprawdzony przez ICM poprzez rozpoznanie usług oferowanych przez różnych dostawców lub dystrybutorów zasobów naukowych w Polsce i na świecie oraz sposobu realizacji podobnych zamówień w innych krajach. Z rozpoznania tego wynika, że nie istnieje rozsądne rozwiązanie alternatywne lub rozwiązanie zastępcze. Czasopisma Springer Nature stanowią jedno z podstawowych i niezbędnych źródeł wiedzy dla pracowników naukowych w instytucjach akademickich, które prowadzą działalność naukową we wszelkich dyscyplinach. Czasopisma te mają charakter specjalistyczny i zawierają w większości oryginalne i unikalne wyniki badań naukowych chronionych prawami autorskimi, co powoduje, że dostęp do tych czasopism oraz usługa publikowania w tych czasopismach nie mogą być zastąpione zasobami i usługami innego wydawcy.

Kolekcja czasopism Springer oraz czasopismo Nature będące przedmiotem zamówienia, zostały wybrane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW). Rozwiązaniem alternatywnym dla zakupu kolekcji jest zakup czasopism na zasadzie indywidualnych prenumerat, ale koszt wszystkich czasopism w kolekcji przekraczałby wielokrotnie koszt kolekcji, dlatego rozwiązanie takie nie jest rozsądne. Innym rozwiązaniem jest zakup dostępu do baz danych agregujących wybrane czasopisma różnych wydawców, ale bazy te nie mogą zastąpić dostępu do kolekcji czasopism na serwerach wydawców, gdyż nie zawierają wszystkich czasopism, a przede wszystkim nie zawierają najnowszych wydań (z bieżącego roku lub z kilku ostatnich lat), które są kluczowe przy prowadzeniu badań w zakresie nauk przyrodniczych i technicznych.

Ponadto brak konkurencji nie jest wynikiem celowego zawężenia parametrów zamówienia. Zakup dostępu do czasopism Springer Nature wraz z opcją publikowania otwartego w czasopismach Springer dla wszystkich instytucji akademickich w Polsce (tzw. licencja krajowa) jest corocznie zlecany i finansowany przez MNiSW w ramach programu Wirtualna Biblioteka Nauki realizowanego przez ICM. Zakres przedmiotu zamówienia nie był przez ICM w jakikolwiek sposób zawężany i wynika z zakresu zlecenia MNiSW oraz zapotrzebowania instytucji