Zakup usługi 24 miesięcznego okresu serwisu oraz opieki autorskiej obecnie użytkowanego w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Łódzkiego systemu informatycznego do zarządzania informacjami środowiskowymi i opłatami za korzystanie ze środowiska

Przedmiotem zamówienia jest:

1. zakup polegający na przedłużeniu usługi serwisu oraz opieki autorskiej obecnie użytkowanego w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Łódzkiego systemu informatycznego do zarządzania informacjami środowiskowymi i opłatami za korzystanie ze środowiska (zwanej Systemem lub Systemem SOZAT). Wykonawca zapewni Zamawiającemu 24 miesięczny okres serwisu i opieki autorskiej nad Systemem.

2. serwis bazy danych Systemu SOZAT z okresu 2004-2025 w zakresie optymalizacji i kalibracji umożliwiającej dokonanie spójnych zestawień wieloletnich – termin realizacji do dnia 31.12.2025 r. Umowa oraz opis przedmiotu zamówienia stanowią załącznik do protokołu z negocjacji. Przedmiot zamówienia został opisany za pomocą kodu CPV: 72267000 - 4: Usługi w zakresie konserwacji i napraw oprogramowania. 72000000 - 5: Usługi informatyczne: konsultacyjne, opracowywania oprogramowania

Uzasadnienie cd. System SOZAT firmy ATMOTERM S. A. jest rozwiązaniem bardzo złożonym, składającym się z pięćdziesięciu podmodułów. Poszczególne podmoduły systemu BANK są powiązane zarówno między sobą jak i pomiędzy modułami systemu tj. FPRO, F7, ASYST, RAPORTY, EKOPŁANIK i POCZTA, co stanowi ścisłą siatkę zależnych od siebie funkcji systemowych, składających się na SOZAT. System SOZAT posiada ponad 250 formatek i ok 400 tys. wierszy w pakietach, procedurach, funkcjach i wyzwalaczach, co oznacza, że świadczenie usług opieki serwisowej wymaga posiadania dużej wiedzy merytorycznej o systemie i umiejętności sprawnego, bieżącego korzystania z posiadanej wiedzy i doświadczenia. W utrzymanie systemu SOZAT zaangażowany jest zespół inżynierów i programistów ATMOTERM S. A., posiadający wiedzę o dokonanych dotychczas zmianach oraz pierwotnych założeniach systemu SOZAT, jakie były przyjęte przy jego budowie, a także o obecnym kształcie systemu, będącym wynikiem prac realizowanych w ramach utrzymania od 1998 roku. Zapewniając bieżące wsparcie systemu zespół w sposób nieustanny musi bazować na wiedzy o architekturze i strukturze oprogramowania, bo tylko w ten sposób może zapewnić np. usunięcie błędów w wymaganych przez zamawiającego terminach. Powyższe okoliczności techniczne wykluczają możliwość powierzenia opieki serwisowej i autorskiej dotyczącej posiadanego systemu SOZAT innemu Wykonawcy w ramach procedury konkurencyjnej. Trzeba podkreślić, iż poza firmą Atmoterm S. A. i Zamawiającym nikt inny nie posiada dostępu do dokumentacji SOZAT. Dostęp ten jest ograniczony poprzez konieczność ochrony informacji, które stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa Atmoterm S. A. Podkreślić przy tym należy, iż ochrona know-how ATMOTERM S. A. wynika nie tylko z treści umowy, lecz także jest uprawnieniem tego wykonawcy wynikającym z zasad ogólnych, w szczególności z przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, definiujących zakres ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa. Zamawiający nie może ograniczyć realizacji prawa Atmoterm S. A. do ochrony informacji, które spełniają przesłanki tajemnicy przedsiębiorstwa, w myśl obowiązujących przepisów. Tak więc odmowa udostępnienia takich informacji przez ATMOTERM S. A. (zarówno chronionych prawem autorskim, jak i nieobjętych ww. ochroną), jest uzasadnioną przeszkodą udzielenia przez zamawiającego innym podmiotom informacji technicznych, których posiadanie jest jednym z elementów niezbędnych do świadczenia utrzymania systemu SOZAT. Aktualna pozycja firmy ATMOTERM S. A – będącego w istocie monopolistą - wynika także z faktu, iż system SOZAT w chwili obecnej jest użytkowany we wszystkich 16 urzędach marszałkowskich w kraju. W chwili obecnej jest to jedyny, gotowy system informatyczny umożliwiający weryfikację opłat środowiskowych i zarządzanie środkami finansowymi pochodzącymi z tych opłat, którego narzędzia są zgodne z obowiązującymi aktami prawa. Właściciel oprogramowania oferuje na bieżąco aktualizacje pod kątem zmieniających się przepisów. Departament Klimatu i Środowiska od wielu lat prowadzi bieżący monitoring rynku w zakresie rozwiązań systemowych, umożliwiających ewidencję, weryfikację, redystrybucję i windykację opłat środowiskowych. Dotychczasowe doświadczenia oraz informacje uzyskane z innych urzędów marszałkowskich wskazują, iż aktualnie na rynku istnieje jeden dostawca kompleksowego oprogramowania bazo-danowego, działającego na wspólnej bazie, dającą możliwość bieżącej wymiany i podglądu dokonywanych zapisów księgowych oraz wprowadzanych danych i informacji do systemu z zakresu opłat środowiskowych (ATMOTERM S. A. z siedzibą w Opolu). Wskazać w tym miejscu należy, iż na przestrzeni ponad 25 lat, odkąd istnieje obowiązek naliczania przez zobowiązane podmioty opłat środowiskowych, Ministerstwo Klimatu i Środowiska (odpowiednio Ministerstwo Środowiska) kilkakrotnie już podejmowało próby stworzenia kompleksowego oprogramowania bazo-danowego z ww. zakresu. Ideą było stworzenie oprogramowania, które funkcjonowałoby we wszystkich urzędach marszałkowskich, jednak z uwagi na wielość komponentów, które objęte są systemem opłatowym, a także ogrom informacji i danych oraz zapisów księgowych, które już zostały zgromadzone w bazach poszczególnych urzędów marszałkowskich wykorzystujących kompleksowy system bazo-danowy firmy Atmoterm S. A., stanowi to bardzo złożony problem, a dokonanie ewentualnej migracji danych wymagałoby zgody dostawcy oprogramowania – Atmoterm S. A. na udostępnienie struktur baz oraz kodów źródłowych. Komisja Przetragowa, po dokonaniu bieżącej analizy i zebraniu danych w zakresie dostępnych na rynku rozwiązań systemowych, w zakresie możliwości wykonywania obowiązków, dotyczących weryfikacji, ewidencji, windykacji i redystrybucji opłat środowiskowych, również wnioskuje, iż aktualnie nie funkcjonuje żadne alternatywne rozwiązanie, które mogłoby w kompleksowy sposób, tak jak dotychczas użytkowane oprogramowanie firmy ATMOTERM S. A., zapewnić ciągłość zapisów finansowo-księgowych i bazo-danowych oraz realizację ustawowych zadań powierzonych marszałkowi województwa w ww. obszarze. Zgromadzone informacje, wskazywane także przez inne województwa, stanowią wypełnienie przesłanek uprawniających do tego, by zakup systemów wykorzystywanych w procesie rozliczania opłat środowiskowych i wywiązywania się tut. Organu z nałożonych obowiązków był procedowany w postępowaniu w trybie z wolnej ręki, celem zawarcia umowy z ww. Wykonawcą. 2. Art. 214 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo zamówień publicznych stanowi, iż Zamawiający może udzielić zamówienia z wolnej ręki z przyczyn związanych z ochroną praw wyłącznych, wynikających z odrębnych przepisów jeżeli nie istnieje rozsądne rozwiązanie alternatywne lub rozwiązanie zastępcze, a brak konkurencji nie jest wynikiem celowego zawężenia parametrów zamówienia.. Zgodnie z przywołanym przepisem skorzystanie z trybu zamówienia z wolnej ręki jest uzasadnione jedynie wówczas, gdy spełnią się dwie przesłanki. Po pierwsze, realizacja planowanego postępowania jest możliwa wyłącznie przez wykonawcę, któremu przysługuje wyłączne uprawnienie do wykonania danego rodzaju świadczenia. Po drugie, źródła uprawnienia danego wykonawcy muszą wynikać z odrębnych przepisów dotyczących ochrony prawno-autorskiej, którymi najczęściej są przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. ATMOTERM S. A. przysługują prawa autorskie do oprogramowania do zarządzania informacjami o środowisku. Firma ta na podstawie umowy (umowa nr 03/ŚR/2023 z dnia 03.07.2023 r.) udzieliła Województwu Łódzkiemu bezterminowej licencji na powyższe oprogramowanie. Umowa serwisu i opieki autorskiej wygasa po dniu 03.07.2025 roku. Spółka ATMOTERM S. A. jest twórcą oprogramowania opłatowo-księgowego SOZAT, co skutkuje objęciem ich utworu ochroną wynikająca z ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Oprogramowanie SOZAT, jest przedmiotem ochrony prawno – autorskiej zgodnie z art.1 ust. 2 pkt 1, w związku z art. 74 ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych, przy czym przywołana ustawa reguluje kwestię ochrony i eksploatacji programów komputerowych w sposób szczególny, odmienny od innych utworów. W myśl przepisu art. 74 ust.1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych - programy komputerowe podlegają ochronie jak utwory literackie, o ile przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 74 ust.2 ustawy ochrona przyznana programowi komputerowemu obejmuje wszystkie formy jego wyrażenia. Zgodnie z art. 74 ust.4 autorskie prawa majątkowe do programu komputerowego obejmują prawo do: trwałego lub czasowego zwielokrotnienia programu komputerowego w całości lub w części jakimikolwiek środkami i w jakiejkolwiek formie; w zakresie, w którym dla wprowadzania, wyświetlania, stosowania, przekazywania i przechowywania programu komputerowego niezbędne jest jego zwielokrotnienie, czynności te wymagają zgody uprawnionego, tłumaczenia, przystosowywania, zmiany układu lub jakichkolwiek innych zmian w programie komputerowym, z zachowaniem praw osoby, która tych zmian dokonała, rozpowszechniania, w tym użyczenia lub najmu, programu komputerowego lub jego kopii. Jak podkreśla się w literaturze, treść autorskich praw majątkowych do programu komputerowego sięga dalej niż to ma miejsce w przypadku innych, „tradycyjnych” utworów. Wynika to z:

1) przyznania wyłącznego prawa wprowadzania zmian (modyfikacji) do programu, nawet w tych sytuacjach, w których nie wiąże się to ze zwielokrotnianiem programu;

2) wyłączenia w sferze korzystania z programów dozwolonego użytku osobistego; przesądza to m.in. o tym, że monopolem autorskim objęte zostaje już samo dokonywanie opracowań programu lub innych jego zmian wiążących się ze zwielokrotnieniem;

3) regulacji wyznaczającej dopuszczalne granice dokonywania dekompilacji i korzystania z jej wyników; Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych wprowadza więc generalny zakaz dokonywania zmian w utworze bez zgody jego autora. Modyfikacje oprogramowania mogą więc być wprowadzone, ale tylko i wyłącznie pod warunkiem wyrażenia na nie zgody przez autora programu. (tak Janusz Barta, Ryszard Markiewicz, Andrzej Matlak [w:] System Prawa Prywatnego t.13, wyd. 2017 LEGALIS System Informacji Prawnej) Ponadto, należy wziąć pod uwagę fakt, że Wykonawca jest również współwłaścicielem tej bazy danych, w której zawarte są informacje wprowadzane przez pracowników Urzędu od 2000 roku, a która to baza danych stanowi element oprogramowania SOZAT. Zgodnie z definicją bazy danych zawartej w art.2 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku o ochronie baz danych - baza danych oznacza zbiór danych lub jakichkolwiek innych materiałów i elementów zgromadzonych według określonej systematyki lub metody, indywidualnie dostępnych w jakikolwiek sposób, w tym środkami elektronicznymi, wymagający istotnego, co do jakości lub ilości, nakładu inwestycyjnego w celu sporządzenia, weryfikacji lub prezentacji jego zawartości.

Przedmiotem zamówienia jest:

1. zakup polegający na przedłużeniu usługi serwisu oraz opieki autorskiej obecnie użytkowanego w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Łódzkiego systemu informatycznego do zarządzania informacjami środowiskowymi i opłatami za korzystanie ze środowiska (zwanej Systemem lub Systemem SOZAT). Wykonawca zapewni Zamawiającemu 24 miesięczny okres serwisu i opieki autorskiej nad Systemem.

2. serwis bazy danych Systemu SOZAT z okresu 2004-2025 w zakresie optymalizacji i kalibracji umożliwiającej dokonanie spójnych zestawień wieloletnich – termin realizacji do dnia 31.12.2025 r. Umowa oraz opis przedmiotu zamówienia stanowią załącznik do protokołu z negocjacji. Przedmiot zamówienia został opisany za pomocą kodu CPV: 72267000 - 4: Usługi w zakresie konserwacji i napraw oprogramowania. 72000000 - 5: Usługi informatyczne: konsultacyjne, opracowywania oprogramowania

1. Dalsza część uzasadnienia faktycznego zastosowanego trybu zamówienia z wolnej ręki: W związku z powyższym do istnienia bazy danych konieczne jest:

• istnienie zbioru niezależnych materiałów

• elementy te muszą być uporządkowane systematycznie lub metodycznie

• elementy te muszą być indywidualnie dostępne w jakikolwiek sposób, tak aby było możliwe odnalezienie jakiegokolwiek elementu bazy danych bez przeglądania całego zbioru

• w celu sporządzenia, weryfikacji i prezentacji zawartości bazy danych powinien być poniesiony istotny nakład inwestycyjny. (uzasadnienie wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 9 listopada 2004 roku (C-444/02) w sprawie Fixtures Marketing Ltd vs. Organismos Prognostikon Agonon Podosfairou AE (OPAP) teza 29 i 30). Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie baz danych podmiotem wyłącznie uprawnionym do pobierania i wtórnego wykorzystywania bazy danych w całości lub w istotnej części jest producent. Producentem jest zaś (w myśl art. 2 ust. 1 pkt. 4 ustawy) osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która ponosi ryzyko nakładu inwestycyjnego przy tworzeniu bazy danych. W bazie danych mogą być zgromadzone dowolne materiały uprzednio istniejące jak i „nowe” powstające na potrzeby zbioru. Materiały te – aby przyjęły postać bazy danych – muszą być jednak uporządkowane systematycznie lub metodycznie. Części składowe bazy danych (pojedyncze dane) pozbawione systemu pozwalającego na przetworzenie pojedynczych elementów, które wchodzą w jej skład, nie są objęte ochroną na podstawie ustawy o ochronie baz danych. Jeżeli nie są chronione np. przez prawo autorskie (co może mieć miejsce w przypadku utworów muzycznych, fotograficznych itp.), mogą być udostępniane. Stworzone przez firmę Atmoterm S. A. oprogramowanie uporządkowało istniejące wcześniej dane i pozwoliło na usystematyzowanie nowo wprowadzanych danych. Województwo Łódzkie oraz Atmoterm S. A. są współwłaścicielami, w częściach równych, bazy danych zawartej w oprogramowaniu, gromadzącej dane podmiotów zobowiązanych do uiszczenia opłat środowiskowych działających na terenie województwa łódzkiego. Województwo Łódzkie oraz Atmoterm S. A. nie mogą wypożyczać, udostępniać ani upowszechniać w jakikolwiek sposób wyżej opisanej bazy danych bez pisemnej zgody drugiej strony. W dniu 06.05.2025 r. Zamawiający pismem znak KLSIII. 1333.4.2025. AJ zwrócił się do Atmoterm SA z prośbą o wyrażenie zgody na udostępnienie baz danych wraz z ich strukturą, w celu przeprowadzenia postępowania na zakup usługi serwisu i opieki autorskiej nad systemami informatycznymi do zarządzania informacjami środowiskowymi i opłatami za korzystanie ze środowiska. Wykonawca nie wyraził na powyższe zgody, tym samym pozostając jedynym właścicielem praw majątkowych do Systemu SOZAT, jedynym dostawcą usług związanych z opieką autorską i serwisową tego systemu. Zważywszy na wskazane wyżej okoliczności, należy przyjąć, iż stworzone przez Wykonawcę oprogramowanie wraz z bazą danych podlega ochronie wyłącznej (na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku o ochronie baz danych). Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej argumenty należy uznać że zgodnie z art. 214 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit b), nie istnieje rozsądne rozwiązanie alternatywne względem kontynuowania zakupu 24 miesięcznego okresu serwisu oraz opieki autorskiej, a brak konkurencji nie jest wynikiem celowego zawężenia parametrów zamówienia. Aktualnie nie istnieje na rynku żaden inny podmiot będący w stanie zrealizować zamówienie zarówno od strony technicznej, jak i prawnej. Na marginesie – w zakresie braku rozwiązania alternatywnego - należy podkreślić fakt, że licencja na użytkowanie oprogramowania SOZAT została udzielona Zamawiającemu bezterminowo, natomiast aktualizacje dostępne są na skutek zakupienia serwisu oraz opieki autorskiej. Ewentualne przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego za każdym razem, gdy zakończy się ważność umowy (okres aktualizacji programu) prowadziłoby do sytuacji, w której Zamawiający zmuszony byłby zakupić ponownie, bez względu na dostawcę, program, którym de facto dysponuje. Mogłoby to doprowadzić do sytuacji w której Zamawiający musiał by zakupić zupełnie inny program niż dotychczas używany a należy zauważyć, że z żadnego przepisu prawa taki obowiązek nie wynika. Jak w podobnym stanie faktycznym zauważyła Krajowa Izba Odwoławcza „Nie jest więc możliwe pozyskanie produktu równoważnego. Równoważność, w tym przypadku, należałoby bowiem rozważać jedynie poprzez możliwość podwyższenia wersji obecnego systemu i rozbudowanie go o nowe moduły a to nie jest możliwe bez posiadania praw autorskich. Równoważności nie należy rozpatrywać w kontekście dostarczenia zupełnie nowego systemu w miejsce systemu dotychczasowego odpowiadającego potrzebom Zamawiającego a jedynie modernizację już istniejącego. W tym przypadku wykonawca dostarczył jedynie podwyższoną wersję dotychczas używanego systemu (poprawioną wersję tego samego systemu zawierającą nowe i poprawione funkcjonalności) a nie system nowy (nowe oprogramowanie) całkowicie oderwany od obecnie funkcjonującego. Nie znajduje również uzasadnienia proponowane przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych rozwiązanie (pozyskanie oprogramowania równoważnego), które polegałoby na "wymianie systemu po określonym czasie użytkowania na nowy, uwzględniający zmienione otoczenie technologiczne i prawne oraz doświadczenia zebrane w toku użytkowania dotychczasowego rozwiązania.". Przedmiotem postępowania nie jest bowiem wymiana dotychczasowego systemu na inny lecz jedynie modernizacja systemu dotychczasowego” (Uchwała Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 6 lutego 2014 roku KIO/KD 4/14, LEX nr 1469278). Analogiczne pogląd wyrażono w Wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 24 lutego 2022 roku sygn. akt XXIII Zs 152/21 (którym oddalono skargę na wyrok KIO w sprawie o sygnaturze KIO 2943/21) - wskazano, że „ Nie ulega wątpliwości że modernizacji oprogramowania systemu D.- S.z wersji 3 do 7 może dokonać wyłącznie ten, kto dysponuje prawami wyłącznymi do tego oprogramowania. Brak potrzeby ochrony praw przysługujących (...) sp. z o.o. zachodziłby tylko wówczas, gdyby chodziło o implementację innego systemu, do którego prawami wyłącznymi dysponowałby podmiot dokonujący wdrożenia. Jednakże wobec modernizacji systemu D. brak rozsądnego rozwiązania alternatywnego lub zastępczego. Wdrożenie nowego systemu nie jest przedsięwzięciem równoważnym w stosunku do modernizacji istniejącego systemu, nawet gdy modernizacja ta jest znaczna. Z uzasadnienia wyroku KIO wynika jednoznacznie, iż Izba uznała, że zakup nowego systemu jest wprawdzie rozwiązaniem zastępczym w stosunku do modernizacji, ale nie, że jest rozwiązaniem rozsądnym. Tymczasem art. 214 ust. 1 pkt 1 lit. a i b dla zakwestionowania wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki wymaga, by istniało alternatywne/zastępcze rozwiązanie rozsądne, a nie jakiekolwiek. Powołana przesłanka jest nieostra. Sąd przy jej ocenie musi uwzględnić wszystkie okoliczności. Będą to więc zarówno względy technologiczne (zwłaszcza mniejsze ryzyko niepowodzenia czy usterek/wad podczas wdrażania innego systemu) jak i ekonomiczne (np. brak konieczności szkoleń albo ograniczona ich potrzeba, brak dodatkowych wydatków związanych z koniecznością zapewnienia kompatybilności nowego systemu z pozostałym środowiskiem informatycznym, w którym by ten nowy system musiał działać). Ponadto sprawność obsługi systemu przez wykwalifikowaną kadrę to nie tylko kwestia przyzwyczajenia, ale również pewna wartość ekonomiczna przedsiębiorstwa, którą również należy brać pod uwagę. Podsumowując, suma czynników wskazuje, że rozsądnym jest właśnie modernizacja istniejącego systemu, skoro istnieje taka możliwość, a nie zakup zupełnie nowego (…).

2. Zamawiający nie wymaga wniesienia zabezpieczenia należytego wykonania umowy

1. Środki ochrony prawnej przysługują wykonawcy, jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy.

2. Środki ochrony prawnej wobec ogłoszenia wszczynającego postępowanie o udzielenie zamówienia oraz dokumentów zamówienia przysługują również organizacjom wpisanym na listę, o której mowa w art. 469 pkt 15 Pzp, oraz Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców.

3. W postępowaniu odwołanie przysługuje na:

1) niezgodną z przepisami ustawy czynność zamawiającego, podjętą w postępowaniu o udzielenie zamówienia, w tym na projektowane postanowienie umowy;

2) zaniechanie czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, do której zamawiający był obowiązany na podstawie ustawy.

4. Odwołanie wnosi się do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej.

5. Odwołujący przekazuje zamawiającemu odwołanie wniesione w formie elektronicznej albo postaci elektronicznej albo kopię tego odwołania, jeżeli zostało ono wniesione w formie pisemnej, przed upływem terminu do wniesienia odwołania w taki sposób, aby mógł on zapoznać się z jego treścią przed upływem tego terminu.

6. Domniemywa się, że zamawiający mógł zapoznać się z treścią odwołania przed upływem terminu do jego wniesienia, jeżeli przekazanie odpowiednio odwołania albo jego kopii nastąpiło przed upływem terminu do jego wniesienia przy użyciu środków komunikacji elektronicznej.

7. Odwołanie w przypadku zamówień, których wartość jest równa albo przekracza progi unijne wnosi się w terminie:

a) 10 dni od dnia przekazania informacji o czynności zamawiającego stanowiącej podstawę jego wniesienia, jeżeli informacja została przekazana przy użyciu środków komunikacji elektronicznej;

b) 15 dni od dnia przekazania informacji o czynności zamawiającego stanowiącej podstawę jego wniesienia, jeżeli informacja została przekazana w sposób inny niż określony w lit. a.

8. Odwołanie wobec treści ogłoszenia wszczynającego postępowanie o udzielenie zamówienia lub wobec treści dokumentów zamówienia wnosi się w terminie 10 dni od dnia publikacji ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub zamieszczenia dokumentów zamówienia na stronie internetowej.

9. Odwołanie w przypadkach innych niż określone w ust. 7 i 8 wnosi się w terminie 10 dni od dnia, w którym powzięto lub przy zachowaniu należytej staranności można było powziąć wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę jego wniesienia.

10. Jeżeli zamawiający mimo takiego obowiązku nie przesłał wykonawcy zawiadomienia o wyborze najkorzystniejszej oferty, odwołanie wnosi się nie później niż w terminie:

a) 30 dni od dnia publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ogłoszenia o udzieleniu zamówienia;

b) 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy, jeżeli zamawiający nie opublikował w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ogłoszenia o udzieleniu zamówienia.

11. Pisma w postępowaniu odwoławczym wnosi się w formie pisemnej albo w formie elektronicznej albo w postaci elektronicznej, z tym że odwołanie i przystąpienie do postępowania odwoławczego, wniesione w postaci elektronicznej, wymagają opatrzenia podpisem zaufanym.

12. Pisma w formie pisemnej wnosi się za pośrednictwem operatora pocztowego, w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, osobiście, za pośrednictwem posłańca, a pisma w postaci elektronicznej wnosi się przy użyciu środków komunikacji elektronicznej.