Usługa krajowego dostępu sieciowego do baz danych Scopus i Scival oraz czasopism elektronicznych wydawanych przez Elsevier B.V. na platformie Science Direct z opcją publikowania otwartego w latach 2025-2027

Prawnym uzasadnieniem zastosowania trybu na zamówienie z wolnej ręki jest wystąpienie przesłanek zawartych w Art. 214 ust. 1 pkt 1) lit. a) i b) Ustawy Prawo zamówień publicznych z dnia 11 września 2019 r. Zamówienie może być zrealizowane wyłącznie przez jednego wykonawcę, Elsevier B. V., który jest podmiotem posiadającym prawo wyłączności w zakresie wydawania, produkcji i dystrybucji baz danych Scopus i Scival oraz kolekcji czasopism Elsevier na platformie Science Direct , na co wydawca przedłożył stosowne oświadczenie (w załączeniu). Zasoby te są udostępniane tylko z serwerów należących do wydawcy, a ponadto tylko od wydawcy możliwe jest uzyskanie kopii czasopism do archiwizacji na serwerze w ICM (jako dodatkowej usługi przy zakupie dostępu do czasopism na serwerze wydawcy), w związku z czym wydawca jest faktycznie, z przyczyn technicznych o obiektywnym charakterze oraz z przyczyn związanych z ochroną praw autorskich, jedynym źródłem tych zasobów i decyduje o sposobie ich dystrybucji.

Brak innego możliwego wykonawcy zamówienia został dodatkowo sprawdzony przez ICM poprzez rozpoznanie usług oferowanych przez różnych dostawców lub dystrybutorów zasobów naukowych w Polsce i na świecie oraz sposobu realizacji podobnych zamówień w innych krajach. Z rozpoznania tego wynika, że nie istnieje rozsądne rozwiązanie alternatywne lub rozwiązanie zastępcze. Zasoby Elsevier stanowią jedno z podstawowych i niezbędnych źródeł wiedzy ze wszystkich dziedzin nauki dla pracowników naukowych w instytucjach akademickich. Bazy Scopus i Scival mają charakter specjalistyczny i zawierają unikalny zestaw danych bibliometrycznych chroniony prawami autorskimi, co powoduje, że nie mogą być zastąpione innymi zasobami, ani nie istnieje rozsądna alternatywna metoda pozyskania tych danych. Czasopisma Elsevier mają charakter specjalistyczny i zawierają w większości oryginalne i unikalne wyniki badań naukowych chronionych prawami autorskimi, co powoduje, że nie mogą być zastąpione zasobami innego wydawcy. Kolekcje czasopism będące przedmiotem zamówienia, w tym Cell oraz kilka innych kolekcji tematycznych, zostały wybrane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNi SW). Rozwiązaniem alternatywnym dla zakupu kolekcji jest zakup czasopism na zasadzie indywidualnych prenumerat, ale koszt wszystkich czasopism w kolekcji przekraczałby wielokrotnie koszt kolekcji, dlatego rozwiązanie takie nie jest rozsądne. Innym rozwiązaniem jest zakup dostępu do baz danych agregujących wybrane czasopisma różnych wydawców, ale bazy te nie mogą zastąpić dostępu do kolekcji czasopism na serwerach wydawców, gdyż nie zawierają wszystkich czasopism, a przede wszystkim nie zawierają najnowszych wydań (z bieżącego roku lub z kilku ostatnich lat), które są kluczowe przy prowadzeniu badań w zakresie nauk przyrodniczych i technicznych.

Ponadto brak konkurencji nie jest wynikiem celowego zawężenia parametrów zamówienia. Zakup bazy Scopus i Scival oraz czasopism Elsevier wraz z opcją publikowania otwartego w tych czasopismach dla wszystkich polskich instytucji akademickich (tzw. licencja krajowa) jest corocznie zlecany i finansowany przez MNi SW w ramach programu Wirtualna Biblioteka Nauki realizowanego przez ICM. Zakres przedmiotu zamówienia wynika z zakresu zlecenia MNi SW oraz zapotrzebowania instytucji i nie był przez ICM w jakikolwiek sposób zawężany.