Udzielenie Powiatowi Tucholskiemu kredytu bankowego w wysokości 10.100.000 zł na pokrycie części planowanego deficytu

1. Przedmiotem zamówienia jest udzielenie Powiatowi Tucholskiemu kredytu w walucie polskiej w kwocie 10.100.000 zł (słownie: dziesięć milionów sto tysięcy złotych) na pokrycie części planowanego deficytu w kwocie 20.730.204,74 zł.

2. Przedmiot zamówienia szczegółowo został określony w opisie przedmiotu zamówienia oraz w PPU (Projektowanych Postanowieniach Umowy), stanowiących załączniki do SWZ.

3. Wykonawca postawi do dyspozycji Zamawiającego środki kredytu w dniu podpisania umowy.

4. Wykonawca dokona uruchomienia wszystkich transz kredytu zgodnie z dyspozycjami Zamawiającego bez naliczania prowizji od niewykorzystanej części kredytu.

5. Wykonawca uruchomi środki kredytu w wysokości i terminach wskazanych przez Zamawiającego w dyspozycjach składanych do Wykonawcy, bez składania odrębnego wniosku kredytowego podlegającego rozpatrzeniu.

6. Ostateczny termin wykorzystania kredytu upływa z dniem 31.12.2024 r.

7. Zamawiającemu przysługiwać będzie prawo do złożenia pisemnego oświadczenia o rezygnacji z dalszego wykorzystania kredytu.

8. Wykorzystanie kredytu następować będzie w walucie polskiej.

9. Kwota wykorzystanego kredytu będzie oprocentowana w stosunku rocznym, według zmiennej stopy procentowej.

10. Stopa procentowa o której mowa w pkt. 9 będzie równa wysokości stawki bazowej powiększonej o stałą marżę Wykonawcy, ustaloną na podstawie złożonej oferty.

11. Zobowiązania Zamawiającego z tytułu odsetek od kredytu regulowane będą w miesięcznych okresach obrachunkowych jako suma zmiennej stawki bazowej WIBOR dla złotowych depozytów 1- miesięcznych na rynku międzybankowym, z ostatniego notowania w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który naliczane będą odsetki, powiększonej o stałą marżę Wykonawcy ustaloną na podstawie złożonej oferty.

12. Marża Wykonawcy jest stała w umownym okresie kredytowania.

13. Kredyt zostanie spłacony do dnia 30.04.2033 r.

14. Harmonogram spłaty kredytu będzie stanowił załącznik do umowy.

PODSTAWY WYKLUCZENIA 1. Z udziału w postępowaniu wyklucza się wykonawców, w stosunku do których zachodzi którakolwiek z okoliczności wskazanych w:

1) art. 108 ust. 1 ustawy Pzp,

2) art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2024 r., poz. 507),

3) art. 5k rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Rady (EU) 2022/576.

2. Zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawcę:

1) będącego osobą fizyczną, którego prawomocnie skazano za przestępstwo:

a) udziału w zorganizowanej grupie przestępczej albo związku mającym na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, o którym mowa w art. 258 Kodeksu karnego,

b) handlu ludźmi, o którym mowa w art. 189a Kodeksu karnego,

c) o którym mowa w art. 228-230a, art. 250a Kodeksu karnego, w art. 46-48 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2023 r. poz. 2048) lub w art. 54 ust. 1-4 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2023 r. poz.826 z późn. zm.),

d) finansowania przestępstwa o charakterze terrorystycznym, o którym mowa w art. 165a Kodeksu karnego, lub przestępstwo udaremniania lub utrudniania stwierdzenia przestępnego pochodzenia pieniędzy lub ukrywania ich pochodzenia, o którym mowa w art. 299 Kodeksu karnego,

e) o charakterze terrorystycznym, o którym mowa w art. 115 § 20 Kodeksu karnego, lub mające na celu popełnienie tego przestępstwa,

f) powierzenia wykonywania pracy małoletniemu cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2021 r., poz. 1745),

g) przeciwko obrotowi gospodarczemu, o których mowa w art. 296-307 Kodeksu karnego, przestępstwo oszustwa, o którym mowa w art. 286 Kodeksu karnego, przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, o których mowa w art. 270-277d Kodeksu karnego, lub przestępstwo skarbowe,

h) o którym mowa w art. 9 ust. 1 i 3 lub art. 10 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - lub za odpowiedni czyn zabroniony określony w przepisach prawa obcego;

2) jeżeli urzędującego członka jego organu zarządzającego lub nadzorczego, wspólnika spółki w spółce jawnej lub partnerskiej albo komplementariusza w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej lub prokurenta prawomocnie skazano za przestępstwo, o którym mowa w pkt 1;

3) wobec którego wydano prawomocny wyrok sądu lub ostateczną decyzję administracyjną o zaleganiu z uiszczeniem podatków, opłat lub składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne, chyba że wykonawca odpowiednio przed upływem terminu do składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo przed upływem terminu składania ofert dokonał płatności należnych podatków, opłat lub składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne wraz z odsetkami lub grzywnami lub zawarł wiążące porozumienie w sprawie spłaty tych należności;

4) wobec którego prawomocnie orzeczono zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne;

5) jeżeli zamawiający może stwierdzić, na podstawie wiarygodnych przesłanek, że wykonawca zawarł z innymi wykonawcami porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, w szczególności jeżeli należąc do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, złożyli odrębne oferty, oferty częściowe lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, chyba że wykażą, że przygotowali te oferty lub wnioski niezależnie od siebie;

6) jeżeli, w przypadkach, o których mowa w art. 85 ust. 1 ustawy, doszło do zakłócenia konkurencji wynikającego z wcześniejszego zaangażowania tego wykonawcy lub podmiotu, który należy z wykonawcą do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, chyba że spowodowane tym zakłócenie konkurencji może być wyeliminowane w inny sposób niż przez wykluczenie wykonawcy z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia.

3. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych wyklucza się:

1) wykonawcę oraz uczestnika konkursu wymienionego w wykazach określonych w rozporządzeniu 765/2006 i rozporządzeniu 269/2014 albo wpisanego na listę na podstawie decyzji w sprawie wpisu na listę rozstrzygającej o zastosowaniu środka, o którym mowa w art. 1 pkt 3;

2) wykonawcę oraz uczestnika konkursu, którego beneficjentem rzeczywistym w rozumieniu ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2023 r. poz. 1124 z późn. zm.) jest osoba wymieniona w wykazach określonych w rozporządzeniu 765/2006 i rozporządzeniu 269/2014 albo wpisana na listę lub będąca takim beneficjentem rzeczywistym od dnia 24 lutego 2022 r., o ile została wpisana na listę na podstawie decyzji w sprawie wpisu na listę rozstrzygającej o zastosowaniu środka, o którym mowa w art. 1 pkt 3;

3) wykonawcę oraz uczestnika konkursu, którego jednostką dominującą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120 i 295) jest podmiot wymieniony w wykazach określonych w rozporządzeniu 765/2006 i rozporządzeniu 269/2014 albo wpisany na listę lub będący taką jednostką dominującą od dnia 24 lutego 2022 r., o ile został wpisany na listę na podstawie decyzji w sprawie wpisu na listę rozstrzygającej o zastosowaniu środka, o którym mowa w art. 1 pkt 3.

4. Zgodnie z art. 5k rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie zakazuje się udzielania lub dalszego wykonywania wszelkich zamówień publicznych lub koncesji objętych zakresem dyrektyw w sprawie zamówień publicznych, a także zakresem art. 10 ust. 1, 3, ust. 6 lit. a)–e), ust. 8, 9 i 10, art. 11, 12, 13 i 14 dyrektywy 2014/23/UE, art. 7 i 8, art. 10 lit. b)–f) i lit. h)–j) dyrektywy 2014/24/UE, art. 18, art. 21 lit. b)–e) i lit. g)–i), art. 29 i 30 dyrektywy 2014/25/UE oraz art. 13 lit. a)–d), lit. f)–h) i lit. j) dyrektywy 2009/81/WE na rzecz lub z udziałem:

a) obywateli rosyjskich lub osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów z siedzibą w Rosji;

b) osób prawnych, podmiotów lub organów, do których prawa własności bezpośrednio lub pośrednio w ponad 50 % należą do podmiotu, o którym mowa w lit. a) niniejszego ustępu; lub c) osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów działających w imieniu lub pod kierunkiem podmiotu, o którym mowa w lit. a) lub b) niniejszego ustępu, w tym podwykonawców, dostawców lub podmiotów, na których zdolności polega się w rozumieniu dyrektyw w sprawie zamówień publicznych, w przypadku gdy przypada na nich ponad 10 % wartości zamówienia.

5. Informacja o podmiotowych środkach dowodowych oraz dokumentach składanych wraz z ofertą wskazana jest w pkt 5.1.6 niniejszego ogłoszenia

1. Przedmiotem zamówienia jest udzielenie Powiatowi Tucholskiemu kredytu w walucie polskiej w kwocie 10.100.000 zł (słownie: dziesięć milionów sto tysięcy złotych) na pokrycie części planowanego deficytu w kwocie 20.730.204,74 zł.

2. Przedmiot zamówienia szczegółowo został określony w opisie przedmiotu zamówienia oraz w PPU (Projektowanych Postanowieniach Umowy), stanowiących załączniki do SWZ.

3. Wykonawca postawi do dyspozycji Zamawiającego środki kredytu w dniu podpisania umowy.

4. Wykonawca dokona uruchomienia wszystkich transz kredytu zgodnie z dyspozycjami Zamawiającego bez naliczania prowizji od niewykorzystanej części kredytu.5. Wykonawca uruchomi środki kredytu w wysokości i terminach wskazanych przez Zamawiającego w dyspozycjach składanych do Wykonawcy, bez składania odrębnego wniosku kredytowego podlegającego rozpatrzeniu.

6. Ostateczny termin wykorzystania kredytu upływa z dniem 31.12.2024 r.

7. Zamawiającemu przysługiwać będzie prawo do złożenia pisemnego oświadczenia o rezygnacji z dalszego wykorzystania kredytu.

8. Wykorzystanie kredytu następować będzie w walucie polskiej.

9. Kwota wykorzystanego kredytu będzie oprocentowana w stosunku rocznym, według zmiennej stopy procentowej.

10. Stopa procentowa o której mowa w pkt. 9 będzie równa wysokości stawki bazowej powiększonej o stałą marżę Wykonawcy, ustaloną na podstawie złożonej oferty.

11. Zobowiązania Zamawiającego z tytułu odsetek od kredytu regulowane będą w miesięcznych okresach obrachunkowych jako suma zmiennej stawki bazowej WIBOR dla złotowych depozytów 1- miesięcznych na rynku międzybankowym, z ostatniego notowania w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który naliczane będą odsetki, powiększonej o stałą marżę Wykonawcy ustaloną na podstawie złożonej oferty.

12. Marża Wykonawcy jest stała w umownym okresie kredytowania.

13. Kredyt zostanie spłacony do dnia 30.04.2033 r.

14. Harmonogram spłaty kredytu będzie stanowił załącznik do umowy.

I. INFORMACJA O PODMIOTOWYCH ŚRODKACH DOWODOWYCH:

1. Zamawiający przed wyborem najkorzystniejszej oferty wezwie Wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 10 dni, aktualnych na dzień złożenia podmiotowych środków dowodowych.

2. W celu potwierdzenia spełniania przez Wykonawcę warunków udziału w postępowaniu na wezwanie Zamawiającego Wykonawca zobowiązany będzie do złożenia następujących dokumentów: odpowiedniego zezwolenia, licencji, koncesji lub potwierdzenia wpisu do rejestru działalności regulowanej, jeżeli ich posiadanie jest niezbędne do świadczenia określonych usług w kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania tj. zezwolenia na prowadzenie działalności bankowej na terenie Polski, a także realizacji usług objętych przedmiotem zamówienia, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo Bankowe (Dz. U. 2023 poz. 2488 z późn. zm.), a w przypadku określonym w art. 178 ust. 1 ustawy Prawo Bankowe inny dokument potwierdzający rozpoczęcie działalności przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 193 ustawy Prawo Bankowe.

3. W celu potwierdzenia braku podstaw do wykluczenia z udziału w postępowaniu na wezwanie Zamawiającego Wykonawca zobowiązany będzie do złożenia następujących dokumentów:

1) informację z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie określonym:

a) w art. 108 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Pzp,

b) w art. 108 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp, dotyczącej orzeczenia zakazu ubiegania się o zamówienie publiczne tytułem środka karnego, sporządzoną nie wcześniej niż 6 miesięcy przed jej złożeniem,

2) oświadczenia wykonawcy o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu o którym mowa w art. 125 ust. 1 Pzp (oświadczenie JEDZ) w zakresie odnoszącym się do podstaw wykluczenia wskazanych w art.108 ust. 1 pkt 3-6 Pzp oraz oświadczenia o aktualności informacji w zakresie podstaw wykluczenia, o których mowa w art. 7 ust 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego oraz art. 5 k rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. według wzoru stanowiącego Załącznik nr 8 do SWZ;

3) oświadczenia wykonawcy, w zakresie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy, o braku przynależności do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r., poz. 594 z późn.zm.), z innym Wykonawcą, który złożył odrębną ofertę, albo oświadczenia o przynależności do tej samej grupy kapitałowej wraz z dokumentami lub informacjami potwierdzającymi przygotowanie oferty, niezależnie od innego wykonawcy należącego do tej samej grupy kapitałowej, według wzoru stanowiącego Załącznik nr 6 do SWZ. II. DOKUMENTY SKŁADANE WRAZ Z OFERTĄ:

1) oświadczenie o niepodleganiu wykluczeniu i spełnianiu warunków udziału w postępowaniu, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy Pzp składane na formularzu jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia (zwanego dalej JEDZ), sporządzonym zgodnie ze wzorem standardowego formularza określonego w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2016/7 z dnia 5 stycznia 2016 r. ustanawiającym standardowy formularz jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia. Oświadczenie JEDZ, stanowi dowód potwierdzający brak podstaw wykluczenia i spełnianie warunków udziału w postępowaniu na dzień składania ofert, tymczasowo zastępujący wymagane przez Zamawiającego podmiotowe środki dowodowe (Załącznik nr 2 do SWZ); W przypadku wspólnego ubiegania się o zamówienie przez wykonawców, oświadczenie (JEDZ) składa każdy z Wykonawców. Oświadczenia te potwierdzają brak podstaw wykluczenia oraz spełnianie warunków udziału w postępowaniu w zakresie, w jakim każdy z wykonawców wykazuje spełnianie warunków udziału w postępowaniu,

2) oświadczenie, z którego wynikać będzie brak podstaw do wykluczenia na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego a także, że w stosunku do tego Wykonawcy nie zachodzą jakiekolwiek przesłanki lub okoliczności wskazane w art. 5k rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie w brzmieniu nadanym rozporządzeniem 2022/576, zgodnie ze wzorem stanowiącym Załącznik nr 3 do SWZ (w przypadku wspólnego ubiegania się o zamówienie przez Wykonawców, oświadczenie składa każdy z Wykonawców);

3) pełnomocnictwo lub inny dokument potwierdzający umocowanie do reprezentowania Wykonawcy, jeżeli w imieniu Wykonawcy działa osoba, której umocowanie do jego reprezentowania nie wynika z odpisu lub informacji Krajowego Rejestru Sądowego, Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej lub innego właściwego rejestru,

4) pełnomocnictwo do reprezentowania wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia w postępowaniu albo do reprezentowania w postępowaniu i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego (jeżeli dotyczy);

5) oświadczenie wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, składane na podstawie art. 117 ust. 4 ustawy, z którego wynika, które usługi wykonają poszczególni wykonawcy - zgodnie z Załącznikiem nr 7 do SWZ (jeżeli dotyczy). III. TERMIN WYKONANIA: Przedmiot zamówienia należy wykonać w terminie do dnia 31.12.2024 r., natomiast kredyt udzielony będzie na okres od dnia zawarcia umowy do dnia 30.04.2033 r. Data początkowa wskazana w pkt 5.1.3 niniejszego ogłoszenia jest datą przewidywaną.

1. Środki ochrony prawnej przysługują wykonawcy oraz innemu podmiotowi, jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy Pzp.

2. Środki ochrony prawnej wobec ogłoszenia wszczynającego postępowanie o udzielenie zamówienia oraz dokumentów zamówienia przysługują również organizacjom wpisanym na listę, o której mowa w art. 469 pkt 15 ustawy Pzp, oraz Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców.

3. Zgodnie z art. 513 ustawy Pzp odwołanie przysługuje na:

1) niezgodną z przepisami ustawy czynność zamawiającego, podjętą w postępowaniu o udzielenie zamówienia, o zawarcie umowy ramowej, dynamicznym systemie zakupów, systemie kwalifikowania wykonawców lub konkursie, w tym na projektowane postanowienie umowy,

2) zaniechanie czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, o zawarcie umowy ramowej, dynamicznym systemie zakupów, systemie kwalifikowania wykonawców lub konkursie, do której zamawiający był obowiązany na podstawie ustawy,

3) zaniechanie przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia lub zorganizowania konkursu na podstawie ustawy, mimo że zamawiający był do tego obowiązany.

4. Odwołanie wnosi się do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej.

5. Odwołujący przekazuje zamawiającemu odwołanie wniesione w formie elektronicznej albo postaci elektronicznej albo kopię tego odwołania, jeżeli zostało ono wniesione w formie pisemnej, przed upływem terminu do wniesienia odwołania w taki sposób, aby mógł on zapoznać się z jego treścią przed upływem tego terminu.

6. Domniemywa się, że zamawiający mógł zapoznać się z treścią odwołania przed upływem terminu do jego wniesienia, jeżeli przekazanie odpowiednio odwołania albo jego kopii nastąpiło przed upływem terminu do jego wniesienia przy użyciu środków komunikacji elektronicznej.

7. Odwołanie wnosi się w terminie:

1) 10 dni od dnia przekazania informacji o czynności zamawiającego stanowiącej podstawę jego wniesienia, jeżeli informacja została przekazana przy użyciu środków komunikacji elektronicznej,

2) 15 dni od dnia przekazania informacji o czynności zamawiającego stanowiącej podstawę jego wniesienia, jeżeli informacja została przekazana w sposób inny niż określony w pkt 1.

8. Odwołanie wobec treści ogłoszenia wszczynającego postępowanie o udzielenie zamówienia lub konkurs lub wobec treści dokumentów zamówienia wnosi się w terminie 10 dni od dnia publikacji ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub zamieszczenia dokumentów zamówienia na stronie internetowej.

9. Odwołanie w przypadkach innych niż określone w ust. 7 i 8 wnosi się w terminie 10 dni od dnia, w którym powzięto lub przy zachowaniu należytej staranności można było powziąć wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę jego wniesienia.

10. Na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej oraz postanowienie Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, o którym mowa w art. 519 ust. 1 ustawy, stronom oraz uczestnikom postępowania odwoławczego przysługuje skarga do sądu.

11. Skargę wnosi sią do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu zamówień publicznych, zwanego „sądem zamówień publicznych”.

12. Skargę wnosi się za pośrednictwem Prezesa Izby, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia Izby lub postanowienia Prezesa Izby, o którym mowa w art. 519 ust. 1, przesyłając jednocześnie jej odpis przeciwnikowi skargi. Złożenie skargi w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo wysłanie na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, jest równoznaczne z jej wniesieniem.

13. Od wyroku sądu lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego.

14. Szczegółowe informacje dotyczące środków ochrony prawnej określone są w Dziale IX „Środki ochrony prawnej" ustawy.