Wyrok KIO 1995/17

Treść orzeczenia

Sygn. akt: KIO 1995/17

WYROK z dnia 16 października 2017 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Paweł Trojan Protokolant: Mateusz Zientak

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2017 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w 22.09.2017 r. przez wykonawcę Z. I. Z. S.A., ul. (…) w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego Skarb Państwa – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, ul. (…) (prowadzący postępowania GDDKiA Oddział O., Al. (…)) w trybie przetargu nieograniczonego pn. „Pełnienie nadzoru nad projektowaniem i realizacją Robót oraz zarządzanie Kontraktem pn.: „Budowa obwodnicy N. M. L. w ciągu drogi krajowej nr 15”” (znak O/OL.D-3.2413.12.2017.KP-3)

przy udziale wykonawców wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia Konsorcjum I. C. Spółka z o.o. ul. (…) oraz M. Spółka z o.o. Spółka komandytowa, ul. (…) zgłaszającego swoje przystąpienie do postępowania wszczętego wskutek wniesienia odwołania po stronie Zamawiającego.

1

orzeka:

1. oddala odwołanie

2. kosztami postępowania w wysokości 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych i zero groszy) obciąża Odwołującego – Z. I. Z. S.A., ul. (…) i:

1) zalicza w poczet kosztów postępowania kwotę 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę Z. I. Z. S.A., ul. (…) tytułem wpisu od odwołania,

3. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 22 grudnia 2015 r., poz. 2164 z późn. zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.

Przewodniczący: ……………………

Uzasadnienie do wyroku z dnia 16 października 2017 r. w sprawie o sygn. akt KIO 1995/17

2

Zamawiający – Skarb Państwa – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, ul. (…) (prowadzący postępowania GDDKiA Oddział O., Al. (…)) prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Pełnienie nadzoru nad projektowaniem i realizacją Robót oraz zarządzanie Kontraktem pn.: „Budowa obwodnicy N. M. L. w ciągu drogi krajowej nr 15”” (znak O/OL.D-3.2413.12.2017.KP-3).

Postępowanie jest prowadzone w trybie przetargu nieograniczonego o wartości powyżej kwot określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp.

W dniu 20.04./2017 r. Zamawiający przekazał ogłoszenie o zamówieniu do publikacji Urzędowi Oficjalnych Publikacji UE.

W dniu 22.04.2017 r. ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w suplemencie do Dz. U. UE pod numerem 2017/S 079 - 152497.

W dniu 12.09.2017 r. Zamawiający poinformował wykonawców o wyborze oferty najkorzystniejszej za która została uznana oferta złożona przez Konsorcjum I. C. Spółka z o.o. ul. (…) oraz M. Spółka z o.o. Spółka komandytowa, ul. (…).

Odwołanie zostało wniesione do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 22.09.2017 r. w formie pisemnej przez wykonawcę Z. I. Z. S.A., ul. (…) od czynności zaniechania odrzucenia oferty złożonej przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: I. C. Sp. z o.o. z siedzibą w P. oraz M. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w K. (dalej: „Konsorcjum I.”) z uwagi na złożenie oferty zawierającej rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, jak również zaniechania przyznania Odwołującemu 1 pkt w ramach kryterium oceny ofert „Doświadczenie personelu Konsultanta” podkryterium 2.2. Główny Inspektor Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej. I. Przedmiotem zamówienia jest pełnienie nadzoru nad projektowaniem i realizacją Robót oraz zarządzanie Kontraktem pn.: „Budowa obwodnicy N. M. L. w ciągu drogi krajowej nr 15”. II. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dz. U. UE w dniu 22 kwietnia 2017 r., numer ogłoszenia 2017/S 079-152497. III. Odwołujący wskazuje, że niniejsze odwołanie jest wnoszone w postępowaniu o wartości zamówienia większej niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp. Zgodnie zatem z przepisem art. 180 ust. 1 i 2 ustawy Pzp niniejsze odwołanie uznać należy za dopuszczalne. 3

IV. O okolicznościach stanowiących podstawę wniesienia odwołania Odwołujący powziął wiadomość w dniu 12 września 2017 r., w którym Zamawiający przesłał Odwołującemu pocztą elektroniczną informację o wyborze najkorzystniejszej oferty w Postępowaniu. W związku z tym, niniejsze odwołanie jest wnoszone w dniu 22 września 2017 r., co oznacza, że Odwołujący uczynił zadość wymaganiom art. 182 ust. 1 pkt 1) ustawy Pzp. Zgodnie z art. 180 ust. 5 ustawy Pzp kopia niniejszego odwołania została przesłana Zamawiającemu przed upływem terminu do wniesienia odwołania w taki sposób, aby mógł on zapoznać się z jego treścią przed upływem tego terminu.

V. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu: 1. Naruszenia art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy Pzp w związku z art. 90 ust. 2 ustawy Pzp, poprzez błędne przyjęcie, że Konsorcjum I. wykazało, że zaoferowana przez niego cena za wykonanie przedmiotowego zamówienia nie zawiera rażąco niskiej ceny, podczas gdy Zamawiający jest zobowiązany do należytego badania i oceny ofert oraz do równego traktowania wykonawców, a co za tym idzie jest zobowiązany do uznania, że wyjaśnienia złożone przez Konsorcjum I. nie udowadniają, że ww. wykonawca uwzględnił wszystkie koszty realizacji przedmiotowego zamówienia, nie odnoszą się do całego zakresu przedmiotu zamówienia (wszystkich elementów cenotwórczych) ani nie są poparte wiarygodnymi dowodami, w związku z czym Konsorcjum I. nie wykazało, że cena ofertowa jest ceną realną; 2. naruszenia art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy Pzp w związku z art. 89 ust. 1 pkt 4) ustawy Pzp i art. 90 ust. 3 ustawy Pzp, poprzez błędne przyjęcie, że Konsorcjum I. wykazało, że zaoferowana przez nie cena za realizację przedmiotowego zamówienia nie jest rażąco niska, podczas gdy Zamawiający jest zobowiązany do należytego badania i oceny ofert oraz do równego traktowania wykonawców, a co za tym idzie jest zobowiązany do odrzucenia oferty, w przypadku gdy Konsorcjum I. nie wykazało, iż zaoferowana przez nie cena za wykonanie przedmiotowego zadania jest ceną realną; 3. naruszenie art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy Pzp w związku z art 90 ust. 1 i art. 90 ust. 3 Pzp, poprzez niezasadne błędne ponowne wezwanie do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny pismem z dnia 19 lipca 2017 r., w sytuacji gdy Konsorcjum I. w ogóle nie odniosło się do pytań Zamawiającego zadanych w pierwszym wezwaniu do wyjaśnień z dnia 26 czerwca 2017 r., to wezwanie go po raz kolejny do wyjaśnień w tym samym zakresie jest niedopuszczalne, podczas gdy Zamawiający jest zobowiązany do należytego badania i oceny ofert oraz do równego traktowania wykonawców, a co za tym idzie był zobowiązany do odrzucenia oferty Konsorcjum I. już po otrzymaniu pierwszych wyjaśnień od Konsorcjum I. z uwagi na fakt, że nie udzieliło ono żądanych przez Zamawiającego odpowiedzi na pytania zamieszczone w piśmie Zamawiającego z dnia 26 czerwca 2017 r. w zakresie wyjaśnień rażąco niskiej ceny;

4

4. naruszenie art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy Pzp w związku z art. 89 ust. 1 pkt 3) ustawy Pzp w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz.U. z 2003 r, Nr. 153 poz. 1503 z późn. zm„ dalej: „uznk”) oraz art. 15 ust. 1 pkt 1) uznk, poprzez nieodrzucenie oferty złożonej przez Konsorcjum I. pomimo, że cena zaoferowana za realizację niniejszego zadania jest nierealna i nierynkowa, nie uwzględnia wszystkich kosztów wykonania przedmiotowego zamówienia bądź też rażąco je zaniża, co narusza zasady uczciwej konkurencji, podczas gdy Zamawiający jest zobowiązany do należytego badania i oceny ofert oraz do równego traktowania wykonawców, a co za tym idzie jest zobowiązany do odrzucenia oferty złożonej przez Konsorcjum I. z uwagi na fakt, że zaoferowało ono cenę, za wykonanie przedmiotowego zamówienia poniżej kosztów jego realizacji, bez możliwości uzyskania zysku podczas jego wykonywania, co dowodzi, że jej złożenie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji; 5. naruszenia art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 91 ust. 1 ustawy Pzp oraz art. 87 ust.1 ustawy Pzp, poprzez przyznanie Odwołującemu w kryterium oceny ofert „Doświadczenie personelu Konsultanta” podkryterium 2.2. Główny Inspektor Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej 0 pkt, podczas gdy Odwołujący w ww. kryterium oceny ofert powinien otrzymać 1 pkt, a jeżeli Zamawiający w toku badania i oceny ofert miał ewentualne wątpliwości co do stanowiska pełnionego przez osobę wskazaną do pełnienia funkcji Głównego Inspektora Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej na zadaniach opisanych w Formularzu 2.1. „Kryteria pozacenowe” powinien, był wezwać Odwołującego do stosownych wyjaśnień, a nie przyznawać 0 pkt; 6. naruszenie art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy Pzp oraz art. 91 ust. 1 ustawy Pzp, poprzez wybór jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez Konsorcjum I., zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez Konsorcjum I. pomimo, że oferta ta podlega odrzuceniu, podczas gdy Zamawiający powinien odrzucić ofertę złożoną przez ww. wykonawcę i zgodnie z kryteriami oceny ofert wybrać jako najkorzystniejszą ofertę złożoną przez Odwołującego.

VI. Wskazując na powyższe, Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu: 1. unieważnienie wyboru oferty najkorzystniejszej, 2. dokonania ponownego badania i oceny ofert z uznaniem wyjaśnień rażąco niskiej ceny złożonych przez Konsorcjum I. w odpowiedzi na wezwania w trybie art. 90 ust. 1 i ust. 1a ustawy Pzp za niewystarczające dla uznania, że cena ofertowa Konsorcjum I. jest ceną realną, odrzucenie oferty Konsorcjum I. z uwagi na zaoferowanie ceny rażąco niskiej, odrzucenie oferty Konsorcjum I. z uwagi na fakt, iż jej złożenie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji,

5

3. wezwanie w trybie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp Odwołującego do wyjaśnień w zakresie ewentualnych wątpliwości Zamawiającego dotyczących stanowiska jakie zajmował Główny Inspektor Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej na zadaniach opisanych w Formularzu 2.1. Kryteria pozacenowe i przyznanie Odwołującemu w tymże kryterium 1 pkt, 4. dokonania wyboru oferty Odwołującego, w ramach powtórzonej czynności wyboru oferty najkorzystniejszej.

VII. Odwołujący wskazuje na podstawie art. 179 ust. 1 ustawy Pzp, że ma interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia oraz może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez Zamawiającego powołanych w odwołaniu przepisów ustawy Pzp. Gdyby Zamawiający działał zgodnie z przepisami ustawy Pzp, należycie zbadałby i ocenił ofertę złożoną przez Konsorcjum I.. W konsekwencji, Zamawiający nie dokonałby wyboru tej oferty jako oferty najkorzystniejszej, lecz odrzuciłby ofertę złożoną przez Konsorcjum I. z uwagi na wystąpienie podstaw do jej odrzucenia opisanych w treści niniejszego odwołania. Wówczas, Zamawiający dokonałby wyboru oferty Odwołującego, który zaoferował realną i rynkową cenę za wykonanie przedmiotowego zamówienia, złożył ofertę zgodną z treścią SIWZ, która zawiera najwyższą ilość punktów w ocenianych kryteriach. Zamawiający wskazał bowiem w SIWZ, że oferty oceniane będą w trzech kryteriach: cena oferty z wagą 60%, jakość z wagą 22% oraz doświadczenie personelu Wykonawcy z wagą 18%. W wyniku powyższego, tj. gdyby Zamawiający podejmował czynności zgodne z przepisami ustawy Pzp, Odwołujący uzyskałby przedmiotowe zamówienie i osiągnął zysk, który planował osiągnąć poprzez realizację przedmiotowego zamówienia (lucrum cessans). Powyższe stanowi wystarczającą przesłankę do skorzystania przez Odwołującego ze środków ochrony prawnej przewidzianych wart. 179 ust. 1 ustawy Pzp. Odwołujący wskazuje nadto, że naruszenie wskazanych powyżej przepisów ustawy Pzp niewątpliwie ma istotny wpływ na wynik Postępowania, zatem biorąc pod uwagę art. 192 ust. 2 ustawy Pzp Krajowa Izba Odwoławcza winna uwzględnić niniejsze odwołanie.

Uzasadnienie odwołania Ad 1. i Ad 2. Zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez Konsorcjum I. z uwagi na fakt, że zawiera ona rażąco niską cenę. 1. Odwołujący podniósł, że cena zaoferowana przez Konsorcjum I. jest rażąco niska, w związku z czym oferta tego Wykonawcy winna zostać odrzucona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4) w zw. z art. 90 ust. 3 ustawy Pzp. Tak niska cena nie jest uzasadniona obiektywnymi względami, pozwalającymi Konsorcjum I. na wykonanie zamówienia bez strat finansowych. Cena ta jest niższa niż ogólna wartość rynkowa tego zamówienia, co zauważył sam 6

Zamawiający, żądając od Konsorcjum I. dwukrotnych wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 i ust. 1a oraz 87 ust. 1 ustawy Pzp. 2. Zdaniem Odwołującego, nie sposób obiektywnie przyjąć, aby w obecnej sytuacji rynkowej Konsorcjum I. mogło zaoferować zgodnie z prawem cenę ofertową, która stanowi 70,98% średniej arytmetycznej cen ofertowych pozostałych Wykonawców, w tym 79,54% ceny oferty Odwołującego, który bardzo precyzyjnie policzył swoją cenę ofertową, bazując na rynkowych ofertach, należycie kalkulując własne koszty i ryzyka związane z realizacją zamówienia. Ponadto cena zaoferowania przez Konsorcjum I. stanowi 68,63% wartości szacunkowej zamówienia powiększonej o podatek VAT.

Dodatkowo, w ocenie Odwołującego, należy zauważyć, że wartość zamówienia powiększona o należny podatek VAT oraz średnia arytmetyczna cen wszystkich złożonych ofert (a zostało złożonych 12 ofert) są wartościami zbliżonymi. Wartość zamówienia powiększona o należny podatek VAT wynosi bowiem 10.930.168,02 zł brutto, a średnia arytmetyczna cen wszystkich złożonych ofert 10.569.528,46 zł brutto. Tym samym cena zaoferowana przez Konsorcjum I. - po poprawieniu omyłki - na poziomie 7.501.831,50 zł brutto znacząco odbiega od ww. wartości, a w konsekwencji świadczy o tym, że za zaoferowaną cenę nie da się na warunkach rynkowych zrealizować należycie przedmiotowego zamówienia. 3. Zamawiający pismem z dnia 26 czerwca 2017 r. wezwał Konsorcjum I. do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 i ust. 1a oraz art. 87 ust. 1 ustawy Pzp. W przedmiotowym piśmie Zamawiający nadmienił, że powziął podejrzenie rażącego zaniżenia ceny przez Konsorcjum I., jak również, że - mając na uwadze procentowy poziom odniesienia do szacunkowej wartości przedmiotu zamówienia i średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert - dało mu to podstawę do przyjęcia, że oferta mogła zostać przez Konsorcjum I. nienależycie skalkulowana lub zaniżona poniżej kosztów tego zamówienia. Dalej Zamawiający, w sposób bardzo precyzyjny wskazał do jakich elementów powinno odnieść się Konsorcjum I.. Dodatkowo Zamawiający w ww. piśmie zaznaczył, że prosi o wyczerpującą i szczegółową informację dotyczącą sposobu uwzględnienia elementów mających wpływ na sposób realizacji zamówienia. Wykonawca w odpowiedzi na powyższe przedłożył w dniu 7 lipca 2017 r. wyjaśnienia rażąco niskiej ceny. W tym miejscu należy podnieść, że pierwsze wyjaśnienia Konsorcjum I. były bardzo lakoniczne i nie odnosiły się do wszystkich wymagań Zamawiającego. Dodatkowo Konsorcjum I. próbowało zastrzec te wyjaśnienia jako tajemnicę przedsiębiorstwa - zapewne po to, aby konkurencja nie mogła dokonać weryfikacji przedłożonych przez nie informacji i dowodów oraz wykazać ich nierzetelności oraz nierealności. Zamawiający - działając zgodnie z podstawowymi zasadami ustawy Pzp odnoszącymi się do jawności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego - odtajnił przedmiotowe wyjaśnienia. 7

4. Kolejno należy zauważyć, że Zamawiającego nie przekonały pierwotne wyjaśnienia braku rażąco niskiej ceny złożone przez Konsorcjum I. i w konsekwencji Zamawiający pismem z dnia 19 lipca 2017 r. wezwał Konsorcjum I. powtórnie do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1 ustawy Pzp (co zdaniem Odwołującego nie było działaniem prawidłowym - proszę porównać z pkt Ad 3 poniżej). Konsorcjum I. pismem z dnia 3 sierpnia 2017 r. przedłożyło dalsze wyjaśnienia i dowody, które w ocenie Odwołującego, dalej nie potwierdzają, że zaoferowana przez Konsorcjum I. cena jest realna i rynkowa. W tym miejscu należy zauważyć, że Konsorcjum I. również przedmiotowe drugie wyjaśnienia „próbowało” utajnić, tak aby konkurencja nie mogła odnieść się do stwierdzeń tam wskazanych. Zamawiający prawidłowo odtajnił przedmiotowe wyjaśnienia. 5. Przedmiotem przetargu jest świadczenie usługi w zakresie nadzoru nad projektowaniem, zarządzanie i kontrola oraz nadzór nad realizacją inwestycji, której przedmiotem jest budowa obwodnicy N. M. L. w ciągu drogi krajowej nr 15. Zadanie to ma być realizowane przez minimum 61 miesięcy - maksymalnie przez okres 67 miesięcy, jest to więc okres ponad 5 lat. Przedmiotowe zadanie jest dość duże i długotrwałe, dlatego też wymaga wzięcia pod uwagę wielu czynników. Najważniejszym i najwyższym kosztem realizacji niniejszego zadania są koszty osobowe - Kluczowych Ekspertów, specjalistów, personelu biurowego, personelu pomocniczego którzy muszą zostać zatrudnieni do realizacji przedmiotowego zadania. Dodatkowo, jak wynika z treści dokumentacji mają oni zostać zatrudnieni na podstawie umowy o pracę. Ponadto, należy zauważyć, że specjaliści z doświadczeniem na rynku usług inżynierskich nie pracują za średnie wynagrodzenie za pracę, które w II kwartale 2017 r. zgodnie z komunikatem Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 sierpnia 2017 r. wyniosło 4.220,69 zł brutto (3.007,25 zł netto). Na podstawie rynkowych stawek godzinowych personelu, kosztów niezbędnych materiałów, sprzętu należy stwierdzić, że zaoferowana przez Konsorcjum I. cena nie pokrywa nawet kosztów ww. elementów, a gdzie miejsce na zysk. Odwołujący, który skalkulował cenę w sposób rzetelny (podobnie jak 10 innych wykonawców ubiegających się o udzielenie niniejszego zadania), zgodny z aktualnymi cenami rynkowymi, jest pewny, wobec tego, że nie ma możliwości obniżenia ceny do poziomu przyjętej przez Konsorcjum I., a dwukrotnie składane wyjaśnienia przez ww. wykonawcę w trybie art. 90 ust 1 ustawy Pzp tylko potwierdzają, że zaoferowana przez niego za realizację niniejszego zadania cena jest rażąco niska. 6. Odwołujący pragnie zauważyć, że po dokonaniu szczegółowej analizy kalkulacji ceny Konsorcjum I. wynikającej z Formularza cenowego, wezwania Zamawiającego do wyjaśnień rażąco niskiej ceny z dnia 26 czerwca 2017 r. oraz z dnia 19 lipca 2017 r. i składanych przez nie wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 7 lipca 2017 r. oraz 3 sierpnia 2017 r. można jednoznacznie stwierdzić, że Konsorcjum I. nie uwzględniło wszystkich kosztów w kalkulacji ceny ofertowej bądź też znacznie je zaniżyło, co świadczy o tym, że zaoferowana przez nie 8

cena jest nierealna i nie rynkowa. Szczegółowa analiza sposobu przygotowania kalkulacji ceny przez Konsorcjum I. wykazuje, iż Konsorcjum I. m.in.: • przyjęło zbyt niski - nierynkowy - poziom wynagrodzeń personelu, w wyniku ponownych wyjaśnień Zamawiającego okazało się bowiem, że wynagrodzenie jakie mają otrzymać Kluczowi Eksperci jest wynagrodzeniem zawierającym także koszty pracodawcy; tytułem przykładu można wskazać, że Konsorcjum I. złożyło zobowiązanie podpisane przez Pana F. B., z treści którego wynika, że otrzyma on podczas realizacji zamówienia miesięczne wynagrodzenie w okresie projektowania oraz okresie przeglądów i rozliczania kontraktu w wysokości 6.000,00 zł, a w okresie realizacji robót w wysokości 8.000,00 zł, z tymże dodaje, że jest to wynagrodzenie, które uwzględnia także koszty pracodawcy. Powyższe powoduje, że wynagrodzenie netto, które otrzyma wskazana osoba jest o wiele niższe i staje się niewiarygodne. Inżynierowie Kontraktu - z wiedzą i doświadczeniem wymaganym przez Zamawiającego - nie chcą pracować za takie wynagrodzenie netto. Ponadto należy zauważyć, że ww. osoba ma zostać zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy i nie może w trakcie trwania przedmiotowego kontraktu pracować na innych zadaniach. Przedmiotowa sytuacja prezentuje się analogicznie w stosunku do pozostałych osób tworzących skład Kluczowych Ekspertów. Niniejsze, zdaniem Odwołującego, bezsprzecznie świadczy o tym, że Konsorcjum I. przyjęło do kalkulacji ceny wartości nierynkowe, nierealne, a tym samym znacząco zaniżone, jak również nie uwzględniło wszystkich kosztów należytego wykonania przedmiotowego zamówienia; • nie było w stanie oszacować w sposób należyty czasu pracy zatrudnionego personelu, w tym specjalistów niezbędnych w trakcie realizacji zadania i przyjęło dla tych osób ryczałt; • nie uwzględniło kosztów zakwaterowania i dojazdów personelu; • nie uwzględniło kosztów zastępstwa personelu na wypadek nieobecności i urlopów; • nie uwzględniło kosztów najmu samochodów, które mają zostać przekazane Zamawiającemu; • nie uwzględniło kosztów sprzątania i wywozu śmieci z pomieszczeń przeznaczonych na biura Zamawiającego; • nie uwzględniło kosztów środków bhp dla personelu; • nie uwzględniło kosztów pracodawcy w związku z zatrudnieniem na umowę o pracę oraz kosztów zastępstw podczas nieobecności i urlopów całego składu Ekspertów Kluczowych. Zamawiający poprosił Konsorcjum I. o informację, w których pozycjach ww. koszty zostały uwzględnione dla każdego z ekspertów z osobna. Konsorcjum I. na powyższa prośbę nie udzieliło Zamawiającemu żadnej odpowiedzi, co jest wystarczające do uznania, że kosztów tych nie uwzględniło w zaoferowanej przez siebie cenie za realizacje przedmiotowego zamówienia.

9

7. Ze szczegółowej analizy wyjaśnień złożonych przez Konsorcjum I., a w szczególności z drugiej odpowiedzi na ponowne wezwania do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny, jednoznacznie wynika także, że większość kosztów, o które dopytywał Zamawiający w trakcie procedury wyjaśniania rażąco niskiej ceny, Konsorcjum I. przerzucało do rezerwy, także po zsumowaniu tych kosztów zabrakło środków z rezerwy na koszty, które należy obligatoryjnie ponieść w trakcie należytej realizacji niniejszego zadania. W związku z tym, tym bardziej Konsorcjum I. nie ma już środków na rezerwy, gdy w trakcie realizacji zadania pojawią się dodatkowe koszty, które miały być pokryte z tejże rezerwy. 8. Dodatkowo, należy wyraźnie podnieść, że rezerwa jest przewidziana na sytuacje nadzwyczajnie, a nie na bieżące koszty realizacji zamówienia. W związku z tym. należy stwierdzić, że gdyby Konsorcjum I. prawidłowo skalkulowało cenę za realizacje niniejszego zadania, z zachowaniem należytej staranności wymaganej od profesjonalisty ubiegającego się o udzielenie zamówienia taka pożycia jak rezerwa w ogóle nie powinna być uwzględniana w kalkulacji ceny. Wobec tego powyższe okoliczności jednoznacznie potwierdzają, że Konsorcjum I. nie skalkulowało ceny za wykonanie przedmiotowego zadania w sposób należyty, a tym samym dąży wyłącznie do uzyskania przedmiotowego zamówienia nie będąc w stanie wykazać Zamawiającemu jak wyceniło przedmiotowe zadanie i jakie koszty wzięło pod uwagę w swojej kalkulacji. 9. Odwołujący podnosi ponadto, że w przypadku Konsorcjum I. nie zachodzą żadne szczególne okoliczności, właściwe tylko temu Wykonawcy, które pozwoliłyby mu wycenić przedmiot zamówienia na tak niskim poziomie. Wykonawcy, którzy złożyli oferty w niniejszym postępowaniu, są wykonawcami mającymi ugruntowaną pozycje na rynku, w tym duże doświadczenie i zasoby własne niezbędne do realizacji tego typu przedsięwzięcia. Dodatkowo, należy podnieść, że ceny zaoferowane przez wszystkich pozostałych 11 wykonawców, którzy złożyli oferty w przedmiotowym Postępowaniu nie były niższe o 30% od wartości szacunkowej zamówienia wraz z należnym podatkiem VAT ani od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert. Wyłącznie cena zaoferowana przez Konsorcjum I. odbiega od rynkowych cen zaoferowanych przez pozostałych wykonawców, którzy złożyli oferty w niniejszym Postępowaniu. Powyższe jednoznacznie świadczy o tym, że wykonawca ten zaoferował realizację zamówienia za cenę nierealną i nierynkową. Z powyższych względów, wyjaśnienia złożone przez Konsorcjum I. nie pozwalają przyjąć, że Wykonawca ten za zaoferowaną cenę jest w stanie należycie wykonać przedmiot zamówienia bez strat, oraz że cena ta jest adekwatna do przedmiotu zamówienia, jego wartości, wyznaczonej zakresem koniecznym do wykonania, nakładem pracy, nakładem środków etc. Odwołujący zwraca uwagę, że już samo zestawienie ceny ofertowej Konsorcjum I. z realną wartością rynkową zamówienia wskazuje, że cena ofertowa Konsorcjum I. jest zaniżona i nie gwarantuje należytego wykonania zamówienia. 10

10. Zgodnie z art. 90 ust. 2 ustawy Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. Wykonawca taki jest zobligowany przedłożyć stosowne dowody potwierdzające jego twierdzenia. Twierdzenia te nie mogą mieć charakteru gołosłownego. Dodatkowo, wykonawca jest zobowiązany szczegółowo wykazać, że żaden z elementów składowych zamówienia nie został pominięty, zaniżony, pomimo, że wynagrodzenie za realizację całego zadania - tak jak w przedmiotowym Postępowaniu - ma charakter ryczałtowy. Charakter wynagrodzenia pozostaje bez wpływu na sposób kalkulacji ceny - zarówno przy wynagrodzeniu ryczałtowym, jak i kosztorysowym każdy z elementów składających się na cenę całkowitą musi zostać rzetelnie skalkulowany. Powyższe jednoznacznie potwierdza wyrok wydany przez Krajową Izbę Odwoławczą w dniu 1 marca 2017 r. w sprawie o sygn. akt KIO 72/17. W przywołanym wyroku Izba uznała, co następuje: „Niezależnie od modelu wynagrodzenia badaniu podlegają elementy oferty mające wpływ na wysokość ceny, co również wynika z treści przywołanego przepisu [art. 90 ust. 1 ustawy Pzp - przyp. Odwołującego]. Odwołujący wprawdzie trafnie argumentował, że ocenie podlegać powinna zasadniczo cena całkowita oferty, a nie jej poszczególne składowe, tym niemniej zaniżona wycena określonych elementów kalkulacji, nieznajdująca pokrycia w innych jej pozycjach, a jak w tym przypadku będąca przede wszystkim wynikiem samodzielnej [niedopuszczalnej specyfikacją weryfikacji przedmiarów przez wykonawcę, co do wymaganych ilości, stanowić może podstawę odrzucenia oferty z uwagi na rażąco niską cenę. Kwestionowanie zasadności badania ceny oferty przy wynagrodzeniu ryczałtowym nie broni się nie tytko na gruncie przepisów Pzp, ale również w praktyce. Ryczałt - pomimo tego że stanowi wynagrodzenie za całość robót niezbędnych do realizacji przedmiotu zamówienia, niezależnie od ich rzeczywistych rozmiarów i kosztów (zob. art. 632 § 1 K.c.) - nie jest dla zamawiającego zabezpieczeniem przed zaoferowaniem mu rażąco niskiej ceny. Ma to miejsce chociażby w przypadkach, w których wykonawca kalkulując cenę oferty nie uwzględni w niej jakiegoś istotnego dla wykonania zamówienia elementu, co zostanie ujawnione, przykładowo, na etapie składania wyjaśnień. Zdaniem izby, jest rzeczą oczywistą, że także w przypadku wynagrodzenia ryczałtowego można oczekiwać, że wykonawca, będący profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, dysponować będzie założeniami i kalkulacjami oferowanej ceny jeszcze przed przystąpieniem do ubiegania się o udzielenie zamówienia publicznego. W razie powzięcia przez zamawiającego wątpliwości co do jej wysokości będą one następnie wykorzystane w procedurze przewidzianej przepisem art. 90 ustawy Pzp i powinny przekładać się na czytelność, spójność i rzetelność składanych wyjaśnień. Wykonawca, który takimi kalkulacjami nie dysponuje w ogóle, bądź którego kalkulacje nie posiadają wymienionych wcześniej cech, naraża się na odrzucenie oferty na podstawie przepisu art. 90 ust 3 ustawy Pzp.”

11

11. Przywołane okoliczności, w ocenie Odwołującego, bezsprzecznie potwierdzają więc, że zaoferowana przez Konsorcjum I. cena jest rażąco niska, a Konsorcjum I. pomimo ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 90 ust. 2 ustawy Pzp nie wykazało, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny. 12. W związku z tym, Zamawiający zobligowany jest do odrzucenia oferty złożonej przez Konsorcjum I. na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4) w zw. z art. 90 ust. 3 ustawy Pzp, gdyż oferta złożona przez Konsorcjum I. zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, co potwierdzają wyjaśnienia wraz ze złożonymi dowodami, które przedłożyło Konsorcjum I..

Ad 3. Niezasadne ponowne wezwanie do wyjaśnień rażąco niskiej ceny. 1. Odwołujący wskazał, że powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej, Zamawiający ma prawo wezwać do ponownych wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny jeżeli poweźmie dodatkowe wątpliwości w stosunku do informacji zawartych w pierwotnie otrzymanych od wykonawcy wyjaśnieniach. Zamawiający może dążyć do ich doprecyzowania, uszczegółowienia. 2. Tak też orzekła Krajowa Izba Odwoławcza np. w wyroku z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt KIO 686/17, gdzie stwierdziła, że „Powtórne wezwanie do wyjaśnień jest dopuszczalne w sytuacji, gdy na podstawie złożonych wyjaśnień powstają dalsze kwestie i nowe wątpliwości do wyjaśnienia, nie może natomiast prowadzić do bezpodstawnego stworzenia kolejnej szansy dla wykonawcy, który złożył wyjaśnienia niekompletne czy niepotwierdzające prawidłowości ceny. W wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt KIO 466/17 wskazano, że: „Istnieje możliwość zwrócenia się do wykonawcy, który złożył wyjaśnienia nie potwierdzające, że zaoferowana cena jest ceną rażąco niską o dalsze wyjaśnienia kosztów, czy założeń przyjętych do kalkulacji, które wzbudziły wątpliwości zamawiającego. Dążenie do wyjaśnienia wątpliwych informacji w wyjaśnieniach przystępującego służy interesowi zamawiającego, który żądając dalszych wyjaśnień uzyskuje lepszą możliwość weryfikacji założonych kosztów i zapewnia sobie ocenę realności wykonania zamówienia zgodnie z jego przedmiotem, ale także zapobiega eliminacji z postępowania wykonawcy korzystniejszego pod względem ekonomicznym. Możliwość wezwania do dodatkowych wyjaśnień zachodzi wyłącznie w sytuacji, gdy: 1. sam zamawiający nie poinformował wykonawcy, jakie elementy oferty budzą wątpliwości zamawiającego, co do ewentualnego rażącego zaniżenia oferty, a wezwanie było odzwierciedleniem przepisów ustawy; 2. wykonawca złożył wyjaśnienia, poparł je dowodami i z tych wyjaśnień wprost jednoznacznie nie wynika, że wykonawca zaoferował cenę rażąco niską, a niektóre elementy wyjaśnień, co do kosztów, czy założeń 12

kalkulacyjnych nie zostały w dostateczny sposób wyjaśnione przez wykonawcę i budzą wątpliwości zamawiającego”. Podobnie orzekła Izba w wyroku z dnia 28 lutego 2017 r, sygn. akt KIO 288/17. 4. Natomiast Zamawiający - jak wynika niezbicie z przywołanego przykładowo orzecznictwa KIO - nie może z procedury opisanej w art. 90 ust. 1 ustawy Pzp korzystać dwukrotnie w tym samym zakresie, w przypadku gdy zwrócił się już wprost do wykonawcy o stosowne wyjaśnienia. Jeżeli wykonawca nie odniósł się do informacji żądanych przez Zamawiającego w pierwszym piśmie, należałoby stwierdzić, że nie udzielił on wyjaśnień i odrzucić ofertę złożoną przez Konsorcjum I., bez wzywania go do kolejnych wyjaśnień. 5. Należy bowiem zauważyć, że w piśmie z dnia 19 lipca 2017 r. będącym drugim wezwaniem do wyjaśnień rażąco niskiej ceny Zamawiający prosi ponownie o wyjaśnienie okoliczności, o które pytał już w pierwszym wezwaniu z dnia 26 czerwca 2017 r. Zamawiający w ww. piśmie raz jeszcze pyta się m.in. o koszty sprzątania biura, wywozu śmieci, środków ochrony bhp, koszty zastępstwa personelu biurowego (nieobecności i urlopy), koszty pozapłacowe (koszty pracodawcy), koszty zastępstwa personelu biurowego (nieobecności i urlopy), koszty pozapłacowe (koszty pracodawcy), koszty zastępstwa osób wchodzących w skład Ekspertów Kluczowych (nieobecności i urlopy), koszty pozapłacowe (koszty pracodawcy). 6. Tym samym należy stwierdzić, że wobec faktu, iż Konsorcjum I. nie odniosło się w piśmie z dnia 7 lipca 2017 r. do wszystkich elementów wezwania Zamawiającego z dnia 26 czerwca 2017 r., Zamawiający powinien był od razu odrzucić ofertę złożoną przez Konsorcjum I. na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4) ustawy Pzp w zw. z art. 90 ust. 3 ustawy Pzp, a nie wzywać go do dalszych wyjaśnień. Wzywać bowiem można do uszczegółowienia informacji wskazanych w pierwszych wyjaśnieniach, a nie po raz drugi do tego samego. W związku z tym, że Konsorcjum I. nie odniosło się w piśmie z dnia 7 lipca 2017 r. do zakresu wezwania do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny, Zamawiający bezpodstawnie wezwał Konsorcjum I. do kolejnych wyjaśnień pismem z dnia 19 lipca 2017 r.

Ad 4. Zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez Konsorcjum I. pomimo, że jej złożenie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. 1. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 3) ustawy Pzp, oferty, których złożenie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, podlegają odrzuceniu. W ocenie Odwołującego, w świetle okoliczności niniejszej sprawy, złożenie przez Konsorcjum I. oferty stanowi czyn nieuczciwej konkurencji (tj. działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, zagrażające lub naruszające interes innego przedsiębiorcy), który utrudnia innym przedsiębiorcom dostęp do rynku. Utrudnienie to 13

polega w szczególności na sprzedaży przez Konsorcjum I. usług poniżej kosztów ich wytworzenia lub świadczenia albo ich odprzedaż poniżej kosztów zakupu w celu eliminacji innych przedsiębiorców (art. 3 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1) uznk). Jednocześnie jest też oczywiste, iż zaoferowanie tak rażąco zaniżonej ceny za świadczenie usług nadzoru inwestorskiego, bez uwzględnienia realnych rynkowych warunków panujących na rynku budowlanym i rynku usług inżynieryjnych, ma na celu tylko i wyłącznie eliminację konkurencyjnych wykonawców, ubiegających się o przedmiotowe zamówienie. 2. Zdaniem Odwołującego, konieczność odrzucenia oferty Konsorcjum I. wynika z tego, że cena zaoferowana przez to Konsorcjum nie zwiera licznych kosztów wykonania przedmiotowego zamówienia, co bezsprzecznie wynika ze szczegółowej analizy wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny złożonych przez Konsorcjum I.. Do tego cena zaoferowana przez Konsorcjum I. stanowi 70,98% średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert, 68,63% wartości szacunkowej zamówienia oraz 79,54% ceny zaoferowanej przez Odwołującego. Konsorcjum I. musiało bowiem, w którymś z elementów składających się na przedmiot niniejszego zamówienia „ukryć”, tj. nie wliczyć, zaniżyć aż ok 30% ceny (w stosunku do średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert czy też wartości szacunkowej wraz z należnym podatkiem VAT), która pozwalałaby zrealizować przedmiotowe zamówienie w oparciu o ceny rynkowe, bez ograniczania dostępu do rynku pozostałym wykonawcom ubiegającym się o udzielenie przedmiotowego zamówienia. Jak to zostało już wykazane za taką cenę nie da się zrealizować przedmiotowego zamówienia w sposób należyty. Tym samym Konsorcjum I. było zmuszone znacząco zaniżyć, manipulować kosztami elementów składających się na realizację niniejszego zadania, po to aby uzyskać efekt końcowy w postaci ostatecznej ceny. 3. Konsorcjum I. wszystkie koszty, realizacji przedmiotowego zamówienia, o które dopytuje go Zamawiający przerzuca do rezerwy. Jak to zostało już wskazane w treści niniejszego odwołania po skalkulowaniu wszystkich dodatkowych kosztów zaczyna brakować rezerwy (!). Tymczasem należy stwierdzić, że wykonawca ubiegający się o udzielenie zamówienia publicznego, jako profesjonalista powinien uwzględnić wszystkie koszty w kalkulacji ceny, a rozbicie ceny ofertowej nie powinno w ogóle zawierać takiej pozycji jak rezerwa. Nawet gdyby Wykonawca przewidywał rezerwę, to jej charakter świadczy o tym, że powinna ona zostać przeznaczona na sytuacje ekstraordynaryjne a nie na pokrywanie kosztów bieżącej realizacji zamówienia. Co więcej, Konsorcjum I. nie było w stanie wskazać Zamawiającemu - w ramach odpowiedzi na drugie wezwanie - gdzie zostały uwzględnione przez nie koszty pracodawcy związane z zatrudnieniem personelu na podstawie umowy o prace czy też koszty związane z zastępowaniem ww. personelu w czasie jego urlopu bądź nieobecności. Przedmiotowe okoliczności świadczą wiec o tym, że Konsorcjum I. dokonało kalkulacji ceny bez zachowania należytej staranności. Niniejsze bezsprzecznie potwierdza, że Konsorcjum I. 14

w zaoferowanej przez siebie cenie nie uwzględniło wszystkich podstawowych kosztów realizacji przedmiotowego zamówienia co świadczy o tym, że złożenie przez nie oferty nosi znamiona czynu nieuczciwej konkurencji. 4. Jak zostało podniesione w wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt KIO 473/17 „Przejawem manipulacji cenowej nie jest jedynie przyjmowanie rażących dysproporcji w stosunku do kosztu poszczególnych - cen składowych oferty - w niegodziwym celu - wyeliminowania w ten sposób konkurencji, ale wszelkie znaczące i wyraźnie wskazujące na taki zamiar - odstępstwa od prawidłowego kalkulowania cen - bez powiązania z ich realnymi kosztami uzyskania. ” Dalej w ww. wyroku Izba odniosła się również do innego orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 2 grudnia 2015 r., w sprawie o sygn. akt: KIO 2553/15, w którym wskazano, że „Działanie wykonawcy - profesjonalisty obowiązanego do należytego działania - polegające na przyjęciu wartości dla poszczególnych zadań, z pominięciem realności ponoszonych kosztów stanowi działanie sprzeczne z dobrymi obyczajami. Uczciwe konkurowanie przedsiębiorców ma opierać się na elemencie rywalizacji cenowej i jakościowej” W przywołanym wyroku o sygn. akt KIO 473/17 zostało również wspomniane, że „W świetle art. 89 ust. 1 pkt 3 ZamPublU zamawiający dokonując oceny ofert ma obowiązek zbadać - czy ich złożenie nie stanowi czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji 5. Konsorcjum I. w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz naruszający interes innych wykonawców biorących udział w niniejszym postępowaniu musiało manipulować kosztami poszczególnych elementów składających się na cały zakres realizacji niniejszego zadania, tak że Konsorcjum I. nie objęło w ogóle w kosztorysie pewnych elementów (koszty pracodawcy w zatrudnieniu Kluczowych Ekspertów, personelu biurowego i personelu pomocniczego na podstawie umowy o pracę, zaniżenie kosztów wynagrodzeń personelu, nieuwzględnienie kosztów najmu samochodów użyczanych Zamawiającemu). Przedmiotowa okoliczność jest widoczna w sytuacji, gdy zestawimy ceny zaoferowane przez wszystkich 12 wykonawców ubiegających się o udzielenie przedmiotowego zamówienia oraz dokonamy szczegółowej analizy wyjaśnień złożonych przez Konsorcjum I. w odpowiedzi na wyjaśnienia rażąco niskiej ceny. 6. W wyroku z dnia 23 września 2014 r. o sygn. akt KIO 1852/14 i sygn. akt KIO 1853/14 potwierdzono, że „Przepis art. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji definiuje czyn nieuczciwej konkurencji jako działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta (klauzula generalna). W ustępie 2 artykułu wskazano czyny, będące w szczególności czynami nieuczciwej konkurencji (przykładowy katalog czynów nieuczciwej konkurencji), natomiast w art. 5-17d ustawy wyszczególniono poszczególne czyny nieuczciwej konkurencji (stypizowano czyny mające swe źródło w art. 3 ustawy). Czynem nieuczciwej konkurencji, 15

jest każde zachowanie przedsiębiorcy. które narusza przepisy prawa (i to nie tylko ujęte w rozdziale drugim uznk) lub dobre obyczaje, przez co zagraża lub narusza interes przedsiębiorcy lub klienta (Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt I ACa 93/08). Dobre obyczaje, to normy moralne i obyczajowe w stosunkach gospodarczych (tzw. uczciwość kupiecka), a więc reguły znajdujące się poza ramami systemu prawa (Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt V ACa 371/07)”. 7. Z powyższego wynika, że zachowanie Konsorcjum I., w ocenie Odwołującego, wprost godzi w uczciwą konkurencję, która powinna być zachowana w każdym przetargu publicznym. Jak się powszechnie przyjmuje w doktrynie i orzecznictwie z czynem nieuczciwej konkurencji spotkamy się w sytuacji, w której cena oferty jest nierealna w odniesieniu do przedmiotu i zakresu zamówienia, dzięki czemu w postępowaniu może zostać uplasowana na pierwszym miejscu. Należy pamiętać, że mając na uwadze podstawową zasadę udzielania zamówień publicznych opisaną w art. 7 ust. 1 ustawy Pzp, oczywiste jest, iż cena powinna być oszacowana rzetelnie, z uwzględnieniem wszelkich wymagań przedmiotu zamówienia, ale nigdy nie poniżej kosztów wytworzenia. Wykonawca nie może także pokrywać kosztów realizacji danego zamówienia, z zysków osiąganych podczas wykonywania innej działalności. Każde zamówienie jest osobnym bytem rozpoznawanym we własnych ramach, w których to wykonawca musi udowodnić, że w sposób prawidłowy skalkulował zaoferowaną przez siebie cenę za realizację konkretnego zadania. Jeżeli przedmiotowa okoliczność wystąpi, tj. wykonawca zaoferuje cenę poniżej kosztów wytworzenia, będziemy mieli do czynienia z ceną dumpingową, z którą konkurować muszą inni wykonawcy. Jak zostało podniesione w wyroku KIO z dnia 20 stycznia 2012 r. o sygn. akt KIO: 2814/11 takim działaniom „nie można przypisać cech normalnej, dopuszczalnej prawem walki konkurencyjnej, ale podejmowania działań, które mają na celu eliminację konkurencji i utrzymanie dotychczasowego stanu prawnego 8. Na straży tego stoi właśnie norma z art. 89 ust. 1 pkt 3) ustawy Pzp. Odwołujący za swoje przyjmuje stanowisko Izby wyrażone w wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt: KIO 2936/13, gdzie Izba orzekła: „Zamawiający w ramach odrzucenia oferty Odwołującego argumentował jednoznacznie, że jego zdaniem zachowanie odwołującego wyczerpuje znamiona czynu nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i przywołał brzmienie tego przepisu. Według izby, katalog czynów nieuczciwej konkurencji wymieniony w art. 5 -17e ww. ustawy nie ma charakteru zamkniętego. Powyższe wynika z literalnej wykładni przepisu art. 3 ust. 2 tej ustawy, w którym jedynie przykładowo wymieniono kategorie czynów wymienionych w części szczegółowej ustawy, na co wskazuje użyte przez ustawodawcę sformułowanie „w szczególności” A zatem, w świetle art. 3 ust. 1 przywoływanej ustawy, znamiona czynu 16

nieuczciwej konkurencji wyczerpuje również takie działanie przedsiębiorcy, które jest sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Przy czym działanie to nie musi jednocześnie wyczerpywać znamion czynów nieuczciwej konkurencji, wyraźnie wymienionych przez ustawodawcę w dalszych przepisach tej ustawy (art. 5 do 17 e ustawy). W ocenie Izby, w przedmiotowym stanie faktycznym Odwołujący naruszył dobre obyczaje kupieckie. Dobre obyczaje to pozaprawne reguły, normy postępowania, odwołujące się do zasad słuszności, moralności, etyki, norm współżycia społecznego, które powinny cechować przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą. Prowadzenie przez Odwołującego działalności gospodarczej nie zwalnia go od przestrzegania ww. reguł. Co więcej obowiązek przestrzegania dobrych obyczajów nałożył na przedsiębiorców sam ustawodawca w art. 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zaś niewątpliwie ubieganie się o udzielenie zamówienia publicznego mieści się w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej. Spełniona została także druga przesłanka czynu nieuczciwej konkurencji z art. 3 ust 1 ww. ustawy, gdyż działanie Odwołującego naruszało interes innych przedsiębiorców. Nawet bowiem jeśli zaoferowali stawki, wynikające z rynkowej wartości świadczenia, uwzględniając zasadę ekwiwalentności umów wzajemnych, znaleźli się bez powodu w znacznie gorszej sytuacji. Działanie takie ogranicza bowiem rynkowe reguły uczciwego konkurowania”. 9. Konsorcjum I., oferując wykonanie przedmiotu zamówienia za cenę nierealną, nieuwzględniającą wszystkich kosztów wykonania przedmiotowego zamówienia, a tym samym nie zapewniającą zysku, dopuściło się naruszenia dobrych obyczajów kupieckich, co w myśl art. 3 ust. 1 uznk w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1) uznk stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. Konsekwentnie, oferta Konsorcjum I. podlega odrzuceniu z uwagi na dyspozycję art. 89 ust. 1 pkt 3) ustawy Pzp.

Ad 5. Zaniechanie przyznania Odwołującemu 1 pkt w kryterium oceny ofert „Doświadczenie personelu Konsultanta” podkryterium 2.2 Główny Inspektor Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej oraz wezwania Odwołującego do ewentualnych wyjaśnień w trybie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp. 1. W pkt 19.1.3.2. Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia Tom I Instrukcja dla Wykonawców (IDW) Zamawiający wskazał, że w podkryterium 2.2. Główny Inspektor Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej wykonawcy mogą uzyskać maksymalnie 3 pkt. W ramach niniejszego kryterium Zamawiający zamierzał punktować doświadczenie przy realizacji zadania obejmującego budowę lub przebudowę lub nadzór nad budową lub przebudową dróg lub ulic klasy min. GP o wartości robót co najmniej 150 min PLN netto od rozpoczęcia robót do wykonania zadania (zgodnie z definicją wskazaną w pkt 19.1.3.3 IDW - 17

Tom I SIWZ) na stanowisku/stanowiskach: Kierownika Budowy lub Kierownika Robót Drogowych lub Inspektora Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej lub Inżynier Kontraktu lub Inżynier Rezydent. Dalej Zamawiający wskazał, że Wykonawca otrzyma 1 pkt za 1 zadanie potwierdzające powyższe, 3 pkt za 2 lub więcej zadań potwierdzających powyższe, 0 pkt za niewskazanie zadań potwierdzających powyższe lub za zadanie, które nie potwierdza spełniania powyższych wymagań. 2. Zamawiający przygotował także wzór Formularza 2.1 „Kryteria pozacenowe”. W treści ww. formularza - w Części II kryterium „Doświadczenie personelu Konsultanta” - należało wskazać informacje, na podstawie których Wykonawca może otrzymać punkty w tym kryterium oceny ofert. W zakresie podkryterium 2.2. Główny Inspektor nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej - w przypadku stanowiska na jakim ww. osoba zdobyła doświadczenie Odwołujący mógł dokonać wyboru jedynie spośród jednego z poniższych: • Kierownik Budowy, • Kierownik Robót Drogowych, • Inspektor Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej, • Inżynier Kontraktu, • Inżynier Rezydent. Jednocześnie Zamawiający w ww. formularzu wskazał, że należy „zaznaczyć właściwe”. 3. Osoba wskazana przez Odwołującego zdobyła doświadczenie na stanowisku Starszego Inspektora Robót Drogowych, Zastępcy Inżyniera Rezydenta - tożsamego ze stanowiskiem Inżyniera Rezydenta. Różnica wynika z nomenklatury jaką się opisuje poszczególne stanowiska. Odwołujący nie zaznaczył więc żadnego z ww. stanowisk, gdyż osoba wskazana przez Odwołującego do pełnienia funkcji Głównego Inspektora Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej zdobyła doświadczenie na stanowisku, które literalnie nie odpowiada żadnemu z powyższych. Jednocześnie formularz „Kryteria pozacenowe” przygotowany przez Zamawiającego nie dawał Odwołującemu możliwości zaznaczenia innego stanowiska niż te wynikające ww. Formularza. Natomiast materialnie (merytorycznie) doświadczenie zdobyte przez osobę dedykowaną do pełnienia funkcji Głównego Inspektora Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej na zadaniu opisanym w Formularzu 2.1 „Kryteria pozacenowe” jest tożsame z doświadczeniem jakie zdobywa się podczas pełnienia funkcji Inżyniera Rezydenta. Zakres wykonywanych czynności na obu ww. stanowiskach jest bowiem analogiczny. 4. Dodatkowo, Odwołujący podnosi, że zadanie wskazane w Formularzu 2.1 „Kryteria pozacenowe” dla Głównego Inspektora Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej było realizowane na rzecz Zamawiającego. Wobec tego Zamawiający nie miał najmniejszych

18

trudności, aby sprawdzić jaką funkcję sprawował ww. Główny Inspektor Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej na zadaniu opisanym w rzeczonym Formularzu. 5. Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego jest sformalizowane, ale formalizm postępowania nie jest celem samym w sobie. Zamawiający nie może bezrefleksyjnie oceniać dokumentów, bez dokonania ich dodatkowej, krytycznej weryfikacji. Zamawiający sprawdza czy informacje zawarte w formularzu „Kryteria pozacenowe” są zgodne z prawdą, czy nie zawierają informacji wprowadzających Zamawiającego w błąd, ale nie może już sprawdzić czy potwierdzają spełnianie przesłanek niezbędnych do przyznania punktów w ramach kryterium oceny ofert. 6. Odwołujący wskazuje, że jeżeli Zamawiający - pomimo tego, że mógł samodzielnie ustalić jaką funkcję pełniła osoba wskazana na stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej na zadaniu opisanym w Formularzu 2.1, powinien był wezwać Odwołującego do wyjaśnień w trybie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp. Zgodnie z przywołanym przepisem w toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert. Niedopuszczalne jest prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści. 7. W tym miejscu należy zauważyć, że żaden przepis ustawy Pzp, jak również dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE nie sprzeciwia się wezwaniu wykonawcy do wyjaśnień w zakresie informacji mających służyć przyznawaniu punktów w ramach kryteriów oceny ofert. Art. 56 ust. 3 ww. dyrektywy stanowi, że jeżeli informacje lub dokumentacja, które mają zostać złożone przez wykonawców, są lub wydają się niekompletne lub błędne, lub gdy brakuje konkretnych dokumentów, instytucje zamawiające mogą - chyba że przepisy krajowe wdrażające niniejszą dyrektywę stanowią inaczej - zażądać, aby dani wykonawcy złożyli, uzupełnili, doprecyzowali lub skompletowali stosowne informacje lub dokumentację w odpowiednim terminie, pod warunkiem że takie żądania zostaną złożone przy pełnym poszanowaniu zasad równego traktowania i przejrzystości. Należy przyjąć, że Zamawiający wezwałby do wyjaśnień każdego z wykonawców znajdujących się w sytuacji analogicznej do Odwołującego. Przepis art. 87 ust. 1 ustawy Pzp zakazuje natomiast prowadzenia między zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty, oraz z zastrzeżeniem ust. 1a i 2 art. 87, dokonywania jakiejkolwiek zmiany w jej treści. 8. Wymaga podkreślenia okoliczność, że ewentualne wezwanie Odwołującego do wyjaśnienia treści oferty poprzez zapytanie na jakim stanowisku zdobyła doświadczenie osoba wskazana do pełnienia funkcji Głównego Inspektora Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej na zadaniu opisanym w Formularzu 2.1 w żadnej mierze nie prowadziłoby do zmiany treści oferty Zamawiający i wykonawca doprecyzowując ww. treść 19

poruszaliby się bowiem na gruncie informacji pierwotnie już zawartych w ofercie i w zakresie danych, które już się zmaterializowały. Nie jest tak, że pomiędzy datą składania ofert a udzieleniem odpowiedzi na ewentualne wyjaśnienia treści oferty zostały wytworzone nowe informacje. Osoba dedykowana do pełnienia funkcji Głównego Inspektora Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej zdobyła bowiem doświadczenie na stanowisku Starszego Inspektora Robót Drogowych, Zastępcy Inżyniera Rezydenta - tożsamego ze stanowiskiem Inżyniera Rezydenta w obu ww. datach. 9. Należy również wyraźnie zaznaczyć, że w wyniku ewentualnego wezwania do wyjaśnień w trybie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp nie doszłoby do wskazania nowego doświadczenia osoby dedykowanej do pełnienia funkcji Głównego Inspektora Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej czy też innej osoby do pełnienia ww. funkcji, co oczywiście byłoby niedopuszczalne na gruncie przyznawania punktów w ramach pozacenowych kryteriów oceny ofert. 10. Jednocześnie w orzecznictwie Krajowej izby Odwoławczej nie budzi sprzeciwu okoliczność, że art. 87 ust. 1 ustawy Pzp znajduje zastosowanie do wyjaśniania ewentualnych wątpliwości w zakresie kryteriów oceny ofert. Z tym, że jak się podnosi takie wyjaśnienia muszą być prowadzone bardzo ostrożnie. Tytułem przykładu można przywołać jedno z ostatnich orzeczeń Izby, które zostało wydane w dniu 6 lipca 2017 r., sygn. akt KIO 1213/17. W przedmiotowym wyroku zostało nadmienione przez Izbę, co następuje: „W przypadku, kiedy korzystanie z art. 87 ust. 1 ZamPubłU dotyczy elementów oferty podlegających dodatkowej ocenie, Zamawiający musi być bardzo ostrożny, ponieważ wyjaśnienia treści złożonej oferty nie mogą prowadzić do jakichkolwiek zmian w złożonej ofercie, nie mogą uzupełniać treści takiej oferty, przyznanie punktów na podstawie ustalonych kryteriów musi opierać się o informacje pierwotnie zamieszczone w ofercie. Możliwy więc zakres udzielanych wyjaśnień w takim przypadku jest bardzo wąskico jednocześnie gwarantuje przestrzeganie zasady równego traktowania wykonawców i zachowania zasad uczciwej konkurencji przy ocenie oferty”. Warto w tym miejscu zauważyć, że przedmiotowy wyrok został wydany w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego, tj. Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. 11. Zasadne jest także przytoczenie fragmentu stanowiska jakie zostało wyrażone przez Krajową Izbę Odwoławczą w wyroku z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt: KIO 2275/16. W przedmiotowym orzeczeniu KIO stwierdziła, iż „W świetle powyższego Izba stanęła na stanowisku, że wszystkie wskazane wyżej okoliczności faktyczno- prawne powinny zostać podane weryfikacji i sprawdzeniu przez Zamawiającego. (...) Zaniechanie wezwania Odwołującego do przedstawienia wyjaśnień w trybie art. 87 ust. 1 ustawy stanowiło zatem naruszenie tego przepisu i doprowadziło do wyboru oferty, która nie jest ofertą najkorzystniejszą. Obowiązkiem zamawiającego z uwagi na kategoryczne brzmienie art. 7 ust. 1 i 3 Pzp, jest zweryfikowanie dokumentów w oparciu chociażby o publicznie dostępne 20

dane. W przeciwnym wypadku, bierność i zaniechanie w tym zakresie poczytywać należy jako zawinione działanie rażąco naruszające te dwie podstawowe zasady, które są zachowane jedynie w tedy gdy działania zamawiającego są staranne W tym stanie rzeczy, uznając, iż powyższe naruszenia przepisów ustawy miały i mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, a Izba na podstawie art. 192 ust. 2 ustawy Pzp, winna odwołanie uwzględnić

Ad 6. Zaniechanie wybory jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez Odwołującego. Mając na uwadze okoliczności wskazane powyżej, tj. zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez Konsorcjum I. należy uznać, że Zamawiający - zgodnie z kryteriami oceny ofert określonymi w treści SIWZ - powinien był wybrać jako najkorzystniejszą ofertę złożoną przez Odwołującego. Odwołujący pismem procesowym datowanym na dzień 09.10.2017 r. przedstawił dodatkową argumentację, Wraz z powyższym pismem Odwołujący złożył tabelę odnoszącą się do wyjaśnień kalkulacji ceny zaoferowanej przez Przystępującego oraz tabelę odnoszącą się do symulacji wynagrodzenia personelu kluczowego.

Zamawiający pismem z dnia 09.10.2017 r. złożył odpowiedź na odwołanie wnosząc o jego oddalenie.

Krajowa Izba Odwoławcza, po przeprowadzeniu rozprawy w przedmiotowej sprawie, na podstawie zebranego materiału dowodowego, po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w tym w szczególności z postanowieniami ogłoszenia o zamówieniu, Specyfikacją Istotnych Warunków Zamówienia, ofertą złożoną w postępowaniu przez Odwołującego i Przystępującego oraz korespondencją prowadzoną w toku postępowania pomiędzy Zamawiającym a wykonawcami ubiegającymi się o udzielenie zamówienia, jak również po zapoznaniu się z odwołaniem, po wysłuchaniu oświadczeń, jak też stanowisk stron złożonych ustnie do protokołu w toku rozprawy ustaliła i zważyła, co następuje. W pierwszej kolejności Izba ustaliła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek, o których stanowi art. 189 ust. 2 ustawy Pzp, skutkujących odrzuceniem odwołania. Jednocześnie Izba stwierdziła, że Odwołującemu przysługiwało prawo do skorzystania ze środka ochrony prawnej, gdyż wypełniono materialnoprawną przesłankę interesu w uzyskaniu zamówienia, określoną w art. 179 ust. 1 ustawy Pzp kwalifikowaną 21

możliwością poniesienia szkody przez Odwołującego będącej konsekwencją zaskarżonej w odwołaniu czynności. Wnoszący odwołanie złożył w przedmiotowym postępowaniu ofertę sklasyfikowaną na drugiej pozycji w rankingu ofert. W treści odwołania zawarł zarzuty zmierzające do odrzucenia oferty uznanej za najkorzystniejszą. W przypadku zaś uwzględniania odwołania ma on szansę na uzyskanie przedmiotowego zamówienia.

Izba dopuściła w niniejszej sprawie dowody z dokumentacji postępowania o zamówienie publiczne, nadesłanej przez Zamawiającego do akt sprawy w kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem, w tym w szczególności z treści ogłoszenia o zamówieniu, treści SIWZ, oferty złożonej w postępowaniu przez Przystępującego i Odwołującego, jak również korespondencji prowadzonej pomiędzy Zamawiającym a wykonawcami ubiegającymi się o udzielenie Zamówienia publicznego. Izba dopuściła, przeprowadziła i oceniła dodatkowo dowody zawnioskowane przez Zamawiającego, Przystępującego i Odwołującego w postaci: Przystępujący: 1. podział ceny ofertowej netto wraz z dodatkowa tabela Rozbicie Ceny Ofertowej z wyróżnionymi w kolorze czerwonym wartościami odnoszącymi się do oszacowania rezerwy; 2. umów o prace zawartych z osobami przewidzianymi do pełnienia funkcji na stanowisku inspektora nadzoru robót mostowych, technologa, inżyniera rezydenta, inspektora nadzoru robót drogowych. Odwołujący: 1. wydruk ofert dotyczących najmu nieruchomości z portalu O. z miasta L. i N. M. L.; 2. wydruk oferty lokalu użytkowego z portalu o.; 3. dokument zawierający wyliczenie kosztów urządzenia biura z wykorzystaniem kontenerów; 4. oferta C. Spółka z o.o. dotyczącej wynajmu kontenerów; 5. informacja cenowa R. dotycząca kosztów wynajmu kontenerów; 6. oferta A. S. C. dotycząca wynajmu kontenerów; 7. wyliczenie dotyczące kosztów samochodów zastępczych; 8. umowa leasingu z dnia 10.08.2017 r.; 9. wyliczenie odnoszące się do kosztów wyposażenia biura; 10. wyliczenie odnoszące się do kosztów laboratorium wraz z wyszczególnieniem wymagań dla pomieszczenia laboratorium; 11. dokumentacja techniczna komór klimatycznych do testów stabilności (Binder); 12. oferta cenowa C. Polska m.in. form do betonu, i komór klimatycznych; 13. oferta cenowa dotycząca wyposażenia laboratorium – V. Spółka z o.o.; 14. oferta cenowa T. Spółka z o.o. w zakresie sprzętu laboratoryjnego; 15. Oferta cenowa D. dotycząca komory klimatycznej; 22

16. Raport Płacowy HAYS – trendy na rynku pracy 2017; 17. Zanonimizowane dokumenty osobowe zawierające zmianę warunków płacy; 18. Umowa o świadczenie usług w zakresie pełnienia funkcji Inspektora Nadzoru Robót Mostowych; 19. Umowa o świadczenie usług w zakresie pełnienia funkcji Inspektora Nadzoru Robót Drogowych; 20. Umowa o świadczenie usług w zakresie pełnienia funkcji Inżyniera ds. Materiałowych; 21. Umowa o świadczenie usług w zakresie pełnienia funkcji Głównego Inspektora ds. Materiałowych; 22. Umowa o świadczenie usług w zakresie pełnienia funkcji Eksperta ds. Ochrony Środowiska i nasadzeń zieleni/dendrologa; 23. Aneks do umowy o świadczenie usług w zakresie pełnienia funkcji wraz z umową o świadczenie usług w zakresie pełnienia funkcji Inspektora Nadzoru Robót Telekomunikacyjnych; 24. Umowa o świadczenie usług w zakresie pełnienia funkcji Inspektora Nadzoru Robót Wod. Kan i Melioracyjnych; 25. Umowa o świadczenie usług w zakresie pełnienia funkcji Inspektora Nadzoru Robót Elektrycznych; 26. Umowa o świadczenie usług w zakresie pełnienia funkcji nadzoru herpetologicznego; 27. Umowa o dzieło w zakresie funkcji chiropterologa; 28. Tabela obrazująca różnice w przyjętych wartościach dla poszczególnych funkcji i ekspertów na przedmiotowej inwestycji.

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz zakres zarzutów podniesionych w odwołaniu Izba stwierdziła, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, co następuje.

W pierwszej kolejności Izba ustaliła, iż postępowanie jest prowadzone w trybie przetargu nieograniczonego o wartości powyżej kwot wskazanych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp.

23

Przedmiotem przetargu jest świadczenie usługi w zakresie nadzoru nad projektowaniem, zarządzanie, kontrola oraz nadzór inwestorski nad realizacją inwestycji, której przedmiotem jest budowa obwodnicy N. M. L. w ciągu drogi krajowej nr 15. Zadanie to ma być realizowane przez minimum 61 miesięcy - maksymalnie przez okres 67 miesięcy

W Rozdziale 5 SIWZ zatytułowanym „PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA” Zamawiający wskazał, że: 5.1. Przedmiotem zamówienia jest: Pełnienie nadzoru nad projektowaniem i realizacją Robót oraz zarządzanie Kontraktem pn.: „Budowa obwodnicy N. M. L. w ciągu drogi krajowej nr 15”

Wykonawca w ramach usługi zarządza, pełni kontrolę i nadzór inwestorski, a także współpracuje ze służbami Zamawiającego w zakresie sprawozdawczości i promocji realizowanego Projektu unijnego. Kontrakt na roboty budowlane będzie realizowany w oparciu o „Warunki Kontraktu na urządzenia i budowę z projektowaniem dla urządzeń elektrycznych i mechanicznych oraz robót budowlanych i inżynieryjnych projektowanych przez Wykonawcę". C. C. , wydanie angielsko - polskie 2000. Tłumaczenie pierwszego wydania FIDIC 1999”. Wykonawca w ramach Umowy będzie wykonywał czynności przypisane Inżynierowi w wyżej wymienionych Warunkach Kontraktu. Realizacja zamówienia podlega prawu polskiemu, w tym w szczególności ustawie z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r. poz. 290 z późn. zm.) ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r. poz. 380 z późn. zm.) i ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2164 z późn.zm.). 5.2. Zamawiający przewiduje możliwość udzielenia zamówień, o których mowa w art. 67 ust. 1 pkt 6 ustawy Pzp, polegających na powtórzeniu podobnych usług, zgodnych z przedmiotem zamówienia podstawowego. 5.3. Szczegółowo przedmiot zamówienia opisany został w Tomie II - IV SIWZ. 5.4. Wymagania zatrudnienia przez Wykonawcę lub podwykonawcę na podstawie umowy o pracę, o których mowa w art. 29 ust. 3a ustawy Pzp, osób wykonujących wskazane przez Zamawiającego czynności w zakresie realizacji zamówienia zostały określone w Tomie II i Tomie III SIWZ – IPU i OPZ. Powyższe wymagania określają w szczególności: a) sposób dokumentowania zatrudnienia osób, o których mowa w art. 29 ust. 3a ustawy Pzp, b) uprawnienia Zamawiającego w zakresie kontroli spełniania przez Wykonawcę wymagań, o których mowa w art. 29 ust. 3a ustawy Pzp, oraz sankcje z tytułu niespełnienia tych wymagań, 24

c) rodzaj czynności niezbędnych do realizacji zamówienia, których dotyczą wymagania zatrudnienia na podstawie umowy o pracę przez Wykonawcę lub podwykonawcę osób wykonujących czynności w trakcie realizacji zamówienia.

6. TERMIN REALIZACJI USŁUGI 6.1. Zamawiający wymaga, aby Usługa została zrealizowana w terminie do zakończenia i rozliczenia Kontraktu na roboty budowlane będącego przedmiotem nadzoru. 6.2. Minimalny termin realizacji Usługi będzie wynosił 61 miesięcy od daty podpisania Umowy z zastrzeżeniem możliwości zawieszenia realizacji Usługi opisanym w Tomie II SIWZ. 6.3. Maksymalny termin realizacji Usługi będzie wynosił 67 miesięcy z zastrzeżeniem możliwości zawieszenia realizacji Usługi opisanym w Tomie II SIWZ. 6.4. Zamawiający informuje, że termin realizacji w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na wybór Wykonawcy robót budowlanych, pn.: „Budowa obwodnicy Nowego Miasta Lubawskiego w ciągu drogi krajowej nr 15” stanowi jedno z kryteriów oceny ofert. Zgodnie z przyjętym kryterium oceny ofert „Termin realizacji” Zamawiający wymaga, aby przedmiot zamówienia na roboty budowalne został zrealizowany w terminie nie dłuższym niż 37 miesięcy od daty zawarcia umowy (wraz z uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie). Do czasu realizacji Robót nie wlicza się okresów zimowych (tj. od dnia 15 grudnia do dnia 15 marca). Minimalny termin realizacji wynosi 34 miesiące od daty zawarcia umowy (wraz z uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie). Do czasu objętego projektowaniem wlicza się okresy zimowe (tj. od 15 grudnia do 15 marca).

Szacunkowa wartość zamówienia powiększona o należny podatek VAT została ustalona przez Zamawiającego na kwotę 10.930.168,02 zł brutto (VAT w stawce 23%) Średnia arytmetyczna cen wszystkich złożonych ofert wyniosła 10.569.528,46 zł brutto (bezsporne między stronami). Cena zaoferowana przez Konsorcjum I. - po poprawieniu omyłki - wyniosła 7.501.831,50 zł brutto

W Rozdziale 15 zatytułowanym „OPIS SPOSOBU OBLICZENIA CENY OFERTY” Zamawiający zawarł następujące wytyczne: 15.1. Cena oferty zostanie wyliczona przez Wykonawcę w oparciu o Formularz Cenowy zawarty w Tomie IV SIWZ. 15.2. Formularz Cenowy, o którym mowa w pkt 15.1, należy wypełnić ściśle według kolejności pozycji wyszczególnionych w tym formularzu, wyliczając poszczególne ceny jednostkowe netto. Wykonawca winien określić ceny jednostkowe netto oraz wartości netto

25

dla wszystkich pozycji wymienionych w tym formularzu, a następnie wyliczy cenę netto łącznie. Wykonawca obliczając cenę oferty musi uwzględnić wszystkie pozycje opisane w Formularzu Cenowym. Wykonawca nie może samodzielnie wprowadzić żadnych zmian do Formularza Cenowego. 15.3. Każda cena jednostkowa zawarta w Ofercie powinna obejmować całkowity koszt wykonania danej pozycji w przyjętej jednostce czasu/ilości rozliczenia w Formularzu Cenowym. Dodatkowo Wykonawca przeprowadzi właściwe analizy i w cenach ryczałtowych (dział 2, pozycje 2.1, 2.2, 2.3) uwzględni odpowiednią ilość wszystkich ekspertów i specjalistów tak, aby zapewnić sprawną i terminową realizację umowy. 15.4. Dla działów 1, 2 (pozycja 2.1 i 2.3.), 3, 4 oraz 5 Formularza cenowego Zamawiający przewiduje limity określone w tych Formularzach. W przypadku gdy którykolwiek z wymienionych limitów zostanie przekroczony w ofercie Wykonawcy, Zamawiający odrzuci taką ofertę. 15.5. Dla każdej pozycji wyszczególnionej na Formularzu Cenowym, jeśli składają się na nią elementy o zróżnicowanych kosztach, jednolita stawka jednostkowa powinna zostać skalkulowana na zasadzie uśrednienia kosztów składowych. 15.6. Wszystkie kalkulowane koszty Wykonawca zsumuje i wstawi do pozycji „Cena netto łącznie”. Obliczoną w ten sposób „Cena netto łącznie” należy powiększyć o kwotę podatku VAT. Obliczoną w ten sposób „Cenę oferty brutto”, należy następnie przenieść do Formularza Oferty zamieszczonego w Rozdziale 2 Tomu I SIWZ. 15.7. Wartości w poszczególnych pozycjach Formularza oraz cena oferty muszą być wyrażone w PLN z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. 15.8. Ceny określone przez Wykonawcę w Formularzu Cenowym nie będą zmieniane w toku realizacji zamówienia, za wyjątkiem sytuacji określonych w Umowie stanowiącej Tom II SIWZ. 15.9. Jeżeli złożona zostanie Oferta, której wybór prowadzić będzie do powstania u zamawiającego obowiązku podatkowego zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług, Zamawiający w celu oceny takiej oferty dolicza do przedstawionej w niej ceny podatek od towarów i usług, który miałby obowiązek rozliczyć zgodnie z tymi przepisami. Wykonawca, składając ofertę informuje zamawiającego, czy wybór oferty będzie prowadzić do powstania u zamawiającego obowiązku podatkowego, wskazując nazwę (rodzaj) towaru lub usługi, których dostawa lub świadczenie będzie prowadzić do jego powstania, oraz wskazując ich wartość bez kwoty podatku.

26

W Rozdziale 19. Zatytułowanym „KRYTERIA WYBORU I SPOSÓB OCENY OFERT ORAZ UDZIELENIE ZAMÓWIENIA” Zamawiający wskazał m.in., że: 19.1 Przy dokonywaniu wyboru najkorzystniejszej oferty Zamawiający stosować będzie następujące kryteria oceny ofert:

– 60% = Cena 60 pkt – Jakość 22% = 22 pkt – Doświadczenie personelu Wykonawcy 18% = 18 pkt

W zakresie zarzutu związanego z oceną oferty Odwołującego w ramach podkryteriów Izba ustaliła, co następuje. Ppkt 19.1.2.2. Opis podkryteriów i sposobu przyznawania punktów: 19.1.3. Kryterium „Doświadczenie personelu Konsultanta”

19.1.3.1. W ramach kryterium „Doświadczenie personelu Konsultanta” punkty zostaną przyznane w skali punktowej od 0 do 18 punktów, na podstawie Oferty Wykonawcy – Formularz „Kryteria pozacenowe” (Formularz 2.1). Formularz „Kryteria pozacenowe” stanowi przykładowy sposób opracowania. W przypadku korzystania przez Wykonawcę z tego formularza wymagane jest złożenie podpisu na końcu dokumentu. Niezłożenie Formularza „Kryteria pozacenowe” skutkować będzie przyznaniem 0 punktów w kryterium „Doświadczenie personelu Konsultanta”.

2) Podkryterium 2.2. Główny Inspektor Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej – max. ilość punktów – 3 Doświadczenie przy realizacji zadania obejmującego budowę lub przebudowę lub nadzór nad budową lub przebudową dróg lub ulic klasy min. GP o wartości robót co najmniej 150 mln PLN netto od rozpoczęcia robót do wykonania zadania (zgodnie z definicją wskazaną w pkt 19.1.3.3 IDW – Tom I SIWZ) na stanowisku/stanowiskach: Kierownika Budowy lub Kierownika Robót Drogowych lub Inspektora Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej lub Inżynier Kontraktu lub Inżynier Rezydent. • za 1 zadanie potwierdzające powyższe wymagania Wykonawca otrzyma 1 punkt; • za 2 lub więcej zadań potwierdzających powyższe wymagania Wykonawca otrzyma 3 punkty; • za niewykazanie zadań potwierdzających powyższe wymagania Wykonawca otrzyma 0 punktów; • za zadanie, które nie potwierdza w pełni spełniania powyższych wymagań Wykonawca otrzyma 0 punktów. 27

Dodatkowo Zamawiający w treści SIWZ – Instrukcji dla Wykonawców w zakresie podkryteriów zawarł następujące postanowienia: 19.1.2.1. Jako wykonanie zadania należy rozumieć wystawienie co najmniej Świadectwa Przejęcia (dla zadań realizowanych zgodnie z warunkami FIDIC) lub podpisanie protokołu odbioru robót lub równoważnego dokumentu (w przypadku zadań, dla których nie wystawia się Świadectwa Przejęcia).

19.1.2.2. Oferta zawarta w Formularzu „Kryteria pozacenowe” w zakresie kryterium „Doświadczenie personelu Konsultanta” stanowić będzie integralną część umowy zawieranej z wyłonionym w drodze niniejszego postępowania Wykonawcą, wobec tego Wykonawca będzie związany proponowanymi rozwiązaniami i odpowiedzialny wobec Zamawiającego za realizację zamówienia zgodnie z zaoferowanym zakresem.

19.1.2.3. Zamawiający informuje, że Formularz „Kryteria pozacenowe” w zakresie podkryterium „Doświadczenie personelu Konsultanta” nie stanowi dokumentu składanego w celu potwierdzenia spełniania warunków, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy Pzp.

Przepis art. 87 ust. 1 ustawy Pzp może mieć zastosowanie jedynie w zakresie wyjaśnienia treści złożonych ofert. W następstwie czynności złożenia wyjaśnień Wykonawca nie może uzupełniać Formularza „Kryteria pozacenowe” w zakresie podkryterium „Doświadczenie personelu Konsultanta” o dodatkowe zadania nieujęte w Formularzu lub dokonywać ich zmiany.

Jeśli w wyniku zastosowania procedury przewidzianej w art. 26 ust. 3 ustawy Pzp w zakresie okoliczności, o których mowa w 25 ust. 1 ustawy Pzp Wykonawca dokona zmiany osoby wskazanej na stanowisko, które podlega ocenie i punktacji w ramach kryterium „Doświadczenie personelu Konsultanta” – podkryterium od 2.1. do 2.5. – wówczas Zamawiający w ramach tego podkryterium nie przyzna punktów.

Wykonawca w ramach kryterium „Doświadczenie personelu Konsultanta” może wskazać tylko jedną osobę na stanowiska wskazane w podkryterium od 2.1. – do 2.5. W przypadku, gdy Wykonawca wskaże więcej niż 1 osobę do pełnienia danej funkcji, Zamawiający oceniał będzie jedynie tę osobę, która została wskazana jako pierwsza w kolejności.

28

19.1.2.4. Łączna uzyskana liczba punktów w podkryterium „Doświadczenie personelu Konsultanta” stanowić będzie sumę przyznanych punktów w ramach poszczególnych podkryteriów wymienionych w pkt 19.1.3.2. powyżej.

19.2. Za najkorzystniejszą zostanie uznana oferta Wykonawcy, który spełni wszystkie postawione w niniejszej SIWZ warunki oraz uzyska łącznie największą liczbę punktów (P) stanowiących sumę punktów przyznanych w ramach każdego z podanych kryteriów, wyliczoną zgodnie z poniższym wzorem: P=C+J+D gdzie: C – liczba punktów przyznana ofercie ocenianej w kryterium „Cena” J – liczba punktów przyznana ofercie ocenianej w kryterium „Jakość” D – liczba punktów przyznana ofercie ocenianej w kryterium „Doświadczenie personelu Konsultanta”

Zamawiający przygotował także wzór Formularza 2.1 „Kryteria pozacenowe”. W treści ww. formularza - w Części II kryterium „Doświadczenie personelu Konsultanta” - należało wskazać informacje, na podstawie których Wykonawca może otrzymać punkty w tym kryterium oceny ofert. W zakresie podkryterium 2.2. Główny Inspektor nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej - w przypadku stanowiska na jakim ww. osoba zdobyła doświadczenie Odwołujący mógł dokonać wyboru jedynie spośród jednego z poniższych: • Kierownik Budowy, • Kierownik Robót Drogowych, • Inspektor Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej, • Inżynier Kontraktu, • Inżynier Rezydent. Jednocześnie Zamawiający w ww. formularzu wskazał, że należy „zaznaczyć właściwe”.

Odwołujący nie zaznaczył żadnego z ww. stanowisk w formularzu 2.1. „Kryteria pozacenowe” w zakresie części II kryterium „Doświadczenie personelu konsultanta” podkryterium 2.2. Główny Inspektor nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej (bezsporne).

Zamawiający pismem z dnia 26 czerwca 2017 r. wezwał Konsorcjum I. do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 i ust. 1a oraz art. 87 ust. 1 ustawy Pzp. W przedmiotowym piśmie Zamawiający nadmienił, że powziął podejrzenie rażącego zaniżenia ceny przez Konsorcjum I., jak również, że - mając na uwadze procentowy poziom 29

odniesienia do szacunkowej wartości przedmiotu zamówienia i średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert - dało mu to podstawę do przyjęcia, że oferta mogła zostać przez Konsorcjum I. nienależycie skalkulowana lub zaniżona poniżej kosztów tego zamówienia. Dalej Zamawiający, w sposób bardzo precyzyjny wskazał do jakich elementów powinno odnieść się Konsorcjum I.. Dodatkowo Zamawiający w ww. piśmie zaznaczył, że prosi o wyczerpującą i szczegółową informację dotyczącą sposobu uwzględnienia elementów mających wpływ na sposób realizacji zamówienia. W zakresie szczegółowym Zamawiający wniósł o udzielenie odpowiedzi i przedstawienie dowodów w następującym zakresie: CZĘŚĆ II — wezwanie do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1 ustawy PZP Działając na podstawie art. 90 ust. 1 i ust. la oraz art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (dalej „ustawa Pzp"), w celu ustalenia czy oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia oraz czy oferta uwzględnia wszystkie wymagania zawarte w SIWZ, Zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień dotyczących elementów złożonej oferty, mających wpływ na wysokość jej ceny. Zamawiający powziął podejrzenie rażącego zaniżania ceny w oparciu o arytmetyczne kryterium, dla którego punktem odniesienia jest ustalona przez Zamawiającego szacunkowa wartość zamówienia powiększona o podatek VAT, oraz w odniesieniu do średniej ceny ze wszystkich ofert. Cena Państwa oferty wynosi 7.501.831,50 zł brutto (po poprawieniu omyłki rachunkowej) i jest niższa o: 31,37% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek VAT (10.930.168,02 zł brutto); 29,02% od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert (10.569.528,46 zł brutto). Taki procentowy poziom odniesienia ofert do szacunkowej wartości przedmiotu zamówienia oraz średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert daje Zamawiającemu podstawę do przyjęcia, iż oferta mogła zostać przez Państwa nienależycie skalkulowana lub zaniżona poniżej kosztów tego zamówienia. W związku z powyższym prosimy o wyczerpującą i szczegółową informację, czy oferta uwzględnia wszystkie wymagania zawarte w Opisie Przedmiotu Zamówienia (dalej „OPZ"), a cena ofertowa zawiera wszystkie związane z tym niezbędne do poniesienia koszty, a w szczególności: I. W zakresie działu 1 Formularza Cenowego „Koszty administracyjne od rozpoczęcia Usługi do wystawienia ostatniego Świadectwa Przejęcia": 1. Poz. 1.1 Formularza Cenowego „Biuro Konsultanta” zaoferowana przez Państwa cena za 1 miesiąc wynosi 4 200,00 zł.

30

Wobec wymagań zawartych w SIWZ prosimy o złożenie wyjaśnień oraz przedłożenie dowodów (np. wstępnych umów najmu, dzierżawy budynku, lokalu, itp.) na potwierdzenie że za zadeklarowaną w Formularzu Cenowym cenę jednostkową Wykonawca jest w stanie zapewnić Biuro Konsultanta zgodne z wymaganiami Zamawiającego. Jednocześnie prosimy o wskazanie planowanej lokalizacji biura Konsultanta. Dodatkowo prosimy o przedstawienie, w jaki sposób została skalkulowana cena jednostkowa uwzględniając wymagania SIWZ, tj. rozbicie ceny jednostkowej na poszczególne składniki, tj. w szczególności: koszty zainstalowania wszystkich niezbędnych urządzeń, sprzętu, instalacji, dróg dojazdowych i wewnętrznych, miejsc parkingowych, wyposażenia biura i zabezpieczeń, 2 koszty eksploatacyjne związane z użytkowaniem biura - m.in. opłaty za energię elektryczną, internet, usługi telekomunikacyjne, ogrzewanie, wodę, wywóz nieczystości, śmieci, odprowadzenie ścieków, ochronę mienia, dzierżawę terenu, wynajem pomieszczeń, środki transportu, klimatyzację, koszty usunięcia wszystkich urządzeń, instalacji, dróg dojazdowych i biur, placów, zabezpieczeń, oczyszczenie terenu i wewnętrznych, koszty ubezpieczeń, doprowadzenie do stanu pierwotnego (jeśli to konieczne), zapewnienie sali konferencyjnej dla minimum 25 osób wyposażoną w stół, krzesła, tablicę, rzutnik, itp., zgodnie z OPZ. Należy również wskazać jakie (typ) i ile środków transportu Wykonawca przewidział do realizacji w celu zapewnienia sprawnego pełnienia Usługi. Dodatkowo ile i dla kogo (kto z Personelu Konsultanta, Personelu biurowego i Personelu pomocniczego) zostaną zapewnione telefony komórkowe (środki łączności). Zgodnie z SIWZ Konsultant zobowiązany jest pokryć wszystkie koszty związane m. in. z: zakupem, dostarczeniem, zainstalowaniem lub dzierżawą zaplecza Zamawiającego, wykonaniem przyłączy (wodociągowych, kanalizacyjnych, elektroenergetycznych, teletechnicznych, ew. innych niezbędnych), eksploatacją i bieżącą obsługą zaplecza Zamawiającego (m. in.: konserwacja zaplecza, wyposażenia i sprzętu, zakup materiałów eksploatacyjnych, energii elektrycznej, wody ciepłej i zimnej, ogrzewania, klimatyzacji, odprowadzenia ścieków, ochronę mienia, utrzymanie łączy teletechnicznych i ew. innych niezbędnych, w tym wszystkie koszty rozmów telefonicznych, przesyłania faksów i łącza internetowego, opłat dzierżawy, podatkowych i ubezpieczeniowych, koszty sprzątania, wyposażenia biura KP oraz wyposażeniem pomieszczenia Laboratorium Drogowego GDDKiA itp.), zlikwidowaniem Biura Zamawiającego. Wobec wymagań Zamawiającego zawartych w SIWZ zwracamy się z prośbą o złożenie wyjaśnień oraz przedłożenie dowodów (np. wstępnych umów najmu, dzierżawy budynku, lokalu, wykazu posiadanych urządzeń wymienionych w opisie przedmiotu zamówienia lub 31

kosztu ich zakupu, najmu itp.) na potwierdzenie, że za zadeklarowaną w Formularzu Cenowym cenę jednostkową Wykonawca jest w stanie zapewnić Biuro Zamawiającego oraz je wyposażyć zgodne z wymaganiami. 3. poz. 1.2a Formularza Cenowego '-s „Środki transportu” zaoferowana przez Państwa cena za 1 miesiąc wynosi 2 500,00 zł. 3 7. Zgodnie z SIWZ Konsultant zobowiązany jest m.in. użyczyć Zamawiającemu, 2 sztuki środków transportu do wyłącznej całodobowej dyspozycji Zamawiającego. Prosimy o przedstawienie dokumentów potwierdzających, Iż zaproponowane środki transportu spełniają wymagania SIWZ oraz udowodnienie kosztów związanych z zakupem lub najmem, utrzymaniem i zapewnieniem wszystkich warunków wymienionych w pkt 2.6 OPZ. 4. Poz. 1.3 Formularza Cenowego — „Personel Biurowy" zaoferowana przez Państwą cena za 1 miesiąc wynosi 4 800,00 zł. Zgodnie z SIWZ Konsultant w celu realizacji zamówienia zapewni odpowiedni Personel Biurowy dla okresu projektowania oraz okresu wykonywania robót budowlanych (min 2 osoby, np.: sekretariat, obsługa techniczno - administracyjna itp.), niezbędny do właściwego wykonania przedmiotu zamówienia. Konsultant powinien tak zorganizować pracę Personelu biurowego, aby uwzględnić godziny pracy określone w Umowie, zapisy dotyczące godzin pracy zawarte w Warunkach Kontraktu na roboty nad którymi sprawowany będzie nadzór oraz ryzyko związane z dostosowaniem pracy do potrzeb między innymi z rzeczywistym czasem pracy Wykonawcy Robót, zmniejszeniem Intensywności prac w okresach zimowych itp, Personel biurowy ma za zadanie zapewnić pracę i dostępność biura Konsultanta w minimalnym czasie od poniedziałku do piątku w godzinach 7 - 15 na wszystkich etapach Kontraktu, W związku z wymaganiami Zamawiającego, aby Personel Biurowy był zatrudniony na umowę o pracę oraz z obowiązującym prawem zapewnienia minimalnego wynagrodzenia, Zamawiający zwraca się z prośbą o wyjaśnienie sposobu wyceny oraz wskazanie, czy i w jaki sposób oferta Wykonawcy uwzględnia wszystkie koszty związane z zatrudnieniem na umowę o pracę i minimalnym wynagrodzeniem, np. koszty zastępstw podczas nieobecności pracowników lub ich urlopów, koszty pozapłacowe, itp. 5. poz. 1.4 Formularza Cenowego „Personel Pomocniczy" zaoferowana przez Państwa cena za 1 miesiąc wynosi 4 800,00 zł. Zgodnie z SIWZ Konsultant w celu realizacji zamówienia zapewni odpowiedni Personel Pomocniczy dla okresu projektowania oraz okresu wykonywania robót budowlanych (min 2 osoby oraz inne osoby niezbędne w czasie realizacji usługi), niezbędny do właściwego wykonania przedmiotu zamówienia. Konsultant powinien tak zorganizować pracę Personelu Pomocniczego, aby uwzględnić godziny pracy określone w Umowie, zapisy dotyczące godzin pracy zawarte w Warunkach Kontraktu na roboty, nad którymi sprawowany będzie nadzór 32

oraz ryzyko związane z dostosowaniem pracy do potrzeb między Innymi z rzeczywistym czasem pracy Wykonawcy Robót, zmniejszeniem intensywności prac w okresach zimowych, itp. W związku z wymaganiami Zamawiającego aby Personel Pomocniczy był zatrudniony na umowę o pracę oraz z obowiązującym prawem zapewnienia minimalnego wynagrodzenia, Zamawiający zwraca się z prośbą o wyjaśnienie sposobu wyceny oraz wskazanie, czy i w jaki sposób oferta Wykonawcy uwzględnia wszystkie koszty związane z zatrudnieniem na umowę o pracę i minimalnym wynagrodzeniem, np. koszty zastępstw podczas nieobecności pracowników lub ich urlopów, koszty pozapłacowe, itp. II. W zakresie działu 2 Formularza Cenowego „Usługi nadzoru i zarządzanie” 1. Poz. 2,1 Formularza Cenowego - „okres projektowania (weryfikacją i koordynacja prac projektowych)” zaoferowana przez Państwa cena ryczałtowa wynosi 980 000100 zł. Zamawiający w celu dokonania weryfikacji przeprowadzonej przez Wykonawcę analizy i uwzględniania w cenach ryczałtowych odpowiedniej Ilości wszystkich ekspertów, specjalistów i asystentów takt aby zapewnić sprawną i terminową realizację umowy zwraca się z prośbą o przedstawienie przyjętego do wyceny Harmonogramu Pracy Personelu Konsultanta (HPPK) dla okresu projektowania (weryfikacja i koordynacja prac projektowych). Wobec wymagań Zamawiającego zawartych w SIWZ zwracamy się z prośbą o wskazanie, jakie założenie przyjął Wykonawca w tym zakresie, tj. należy wskazać czy i jaki Personel Konsultanta (wskazać stanowiska) będzie podejmował inne zajęcia zarobkowe w okresie świadczenia Usługi. W związku z wymaganiami Zamawiającego, aby Eksperci Kluczowi, o których mowa w 13 ust, 4 Umowy byli zatrudnieni na umowę o pracę, Zamawiający zwraca się z prośbą o wyjaśnienie sposobu wyceny oraz wskazanie, czy i w jaki sposób oferta Wykonawcy uwzględnia wszystkie koszty związane z zatrudnieniem na umowę o pracę, np. koszty zastępstw podczas nieobecności pracowników lub ich urlopów, koszty pozapłacowe, itp. Na potwierdzenie powyższego należy przedłożyć rozbicie ceny ryczałtowej w podziale na miesiące realizacji Usługi z uwzględnieniem elementów składowych, tj. koszty z zatrudnienia poszczególnego Personelu Konsultanta uwzględnieniem wszystkich deklarowanych osób na umowę o pracę. 2. Poz. 2.2 Formularza Cenowego „okres realizacji robót” zaoferowana przez Państwa cena ryczałtowa wynosi 250 000,00 zł. Zamawiający w celu dokonania weryfikacji przeprowadzonej przez Wykonawcę analizy i uwzględniania w cenach ryczałtowych odpowiedniej ilości wszystkich ekspertów, specjalistów i asystentów tak, aby zapewnić sprawną i terminową realizację umowy zwraca się z prośbą o przedstawienie przyjętego do wyceny Harmonogramu Pracy Personelu Konsultanta (HPPK) dla okresu realizacji robót. 33

Wobec wymagań Zamawiającego zawartych w SIWZ zwracamy się z prośbą o wskazanie, jakie założenie przyjął Wykonawca w tym zakresie, tj. należy wskazać czy i jaki Personel Konsultanta (wskazać stanowiska) będzie podejmował inne zajęcia zarobkowe w okresie świadczenia Usługi. W związku z wymaganiami Zamawiającego, aby Eksperci Kluczowi, o których mowa w 5 13 ust. 4 Umowy byli zatrudnieni na umowę o pracę Zamawiający zwraca się z prośbą o wyjaśnienie sposobu wyceny oraz wskazanie, czy i w jaki sposób oferta Wykonawcy uwzględnia wszystkie koszty związane z zatrudnieniem na umowę o pracę, np. koszty zastępstw podczas nieobecności pracowników lub Ich urlopów, koszty pozapłacowe, koszty zapewnienia dojazdów oraz koszty zapewnienia mieszkań dla personelu, itp. Na potwierdzenie powyższego należy przedłożyć rozbicie ceny ryczałtowej w podziale na miesiące realizacji Usługi z uwzględnieniem elementów składowych, tj. koszty poszczególnego Personelu Konsultanta z uwzględnieniem zatrudnienia deklarowanych wszystkich osób na umowę o pracę. Ponadto prosimy o przedstawienie umów o pracę z personelem kluczowym wskazanym w ofercie. 3. Poz. 2.3 Formularza Cenowego „okres przeglądów i rozliczenia kontraktu (do wystawienia Świadectwa Wykonania i Ostatecznego Świadectwa Płatności)” zaoferowana przez Państwa cena ryczałtowa wynosi 760 000,00 zł. Zamawiający w celu dokonania weryfikacji przeprowadzonej przez Wykonawcę analizy i uwzględniania w cenach ryczałtowych odpowiedniej ilości wszystkich ekspertów, specjalistów i asystentów tak, aby zapewnić sprawną i terminową realizację umowy zwraca się z prośbą o przedstawienie przyjętego do wyceny Harmonogramu Pracy Personelu Konsultanta (HPPK) dla okresu przeglądów i rozliczenia kontraktu (do wystawienia Świadectwa Wykonania i Ostatecznego Świadectwa Płatności). Wobec wymagań Zamawiającego zawartych w SIWZ zwracamy się z prośbą o wskazanie jakie założenie przyjął Wykonawca w tym zakresie, tj. należy wskazać czy i jaki Personel Konsultanta (wskazać stanowiska) będzie podejmował inne zajęcia zarobkowe w okresie świadczenia Usługi, W związku z wymaganiami Zamawiającego, aby Eksperci Kluczowi, o których mowa w 5 13 ust. 4 Umowy byli zatrudnieni na umowę o pracę Zamawiający zwraca się z prośbą o wyjaśnienie sposobu wyceny oraz wskazanie, czy i w jaki sposób oferta Wykonawcy uwzględnia wszystkie koszty związane z zatrudnieniem na umowę o pracę, np. koszty zastępstw podczas nieobecności pracowników lub ich urlopów, koszty pozapłacowe, itp. Na potwierdzenie powyższego należy przedłożyć rozbicie ceny ryczałtowej w podziale na miesiące realizacji Usługi z uwzględnieniem elementów składowych, tj. koszty

34

poszczególnego Personelu Konsultanta z uwzględnieniem zatrudnienia deklarowanych wszystkich osób na umowę o pracę. III. W zakresie działu 3 Formularza Cenowego „Działania promocyjne”: 1 . Poz. 3.1 Formularza Cenowego „Broszura Informacyjna” zaoferowana przez Państwa cena za I sztukę wynosi 5,00 zł. Zgodnie z SIWZ Konsultant zobowiązany jest m.in. do wydania broszury informacyjnej o Kontrakcie uwzględniając (format: A4 składany do A5, kolor (4+4), papier: kreda błyszcząca, gramatura 250g), co oznacza przygotowanie merytoryczne i graficzne, przygotowanie (DTP) do druku oraz druk. Wobec wymagań Zamawiającego zawartych w SIWZ zwracamy się z prośbą o złożenie wyjaśnień w zakresie sposobu wyceny powyższej pozycji Formularza Cenowego wraz z przedłożeniem dowodów (np. ofert, wstępnych umów na świadczenie przedmiotowej usługi itp.) na potwierdzenie prawidłowości zadeklarowanej w Formularzu Cenowym ceny za 1 sztukę. 2. Poz. 3.2 Formularza Cenowego „Zdjęcia naziemne i lotnicze w okresie od rozpoczęcia realizacji Robót do wystawienia ostatniego Świadectwa Przejęcia” zaoferowana przez Państwa cena za 1 miesiąc wynosi 600.00 zł, Zgodnie z SIWZ Konsultant zobowiązany jest m.in. wykonywać w każdym miesiącu co najmniej 50 różnych zdjęć „wykonanych z powietrza" (tzw. zdjęć lotniczych, minimum 300 dpi) oraz w każdym tygodniu co najmniej 20 różnych zdjęć „wykonanych z poziomu ziemi” (minimum 300 dpi). Wobec wymagań Zamawiającego zawartych w SIWZ zwracamy się z prośbą o złożenie wyjaśnień w zakresie sposobu wyceny powyższej pozycji Formularza Cenowego wraz z przedłożeniem dowodów (np. ofert, wstępnych umów na świadczenie przedmiotowej usługi Itp.) na potwierdzenie prawidłowości zadeklarowanej w Formularzu Cenowym ceny za 1 miesiąc, 3 Filmy naziemne i lotnicze w okresie od wystawienia ostatniego Świadectwa Przejęcia do wystawienia Ostatecznego Świadectwa Płatności" zaoferowana przez Państwa cena ryczałtową wynosi 15.000,00 zł. Zgodnie z SIWZ Konsultant zobowiązany jest do wykonania jednorazowo, w terminie uzgodnionym z Zamawiającym, co najmniej 50 różnych zdjęć „z powietrza" (tzw. lotniczych, minimum 300 dpi) oraz jednorazowo, w terminie uzgodnionym z Zamawiającym, co najmniej 10 różnych zdjęć „z poziomu ziemi” (minimum 300 dpi) Wobec wymagań Zamawiającego zawartych w SIWZ zwracamy się z prośbą o złożenie wyjaśnień w zakresie sposobu wyceny powyższej pozycji Formularza Cenowego wraz z przedłożeniem dowodów (np. ofert, wstępnych umów na świadczenie przedmiotowej usługi,

35

itp.) na potwierdzenie prawidłowości zadeklarowanej w Formularzu Cenowym ceny ryczałtowej. 4. Poz. 314 Formularza Cenowego - „Materiały filmowe do emisji w internecie W okresie od rozpoczęcia realizacji Robót do wystawienia ostatniego Świadectwa Przejęcia” zaoferowana przez Państwa cena za każdy miesiąc wynosi 600.00 zł. Zgodnie z SIWZ Konsultant wykona w każdym tygodniu jeden materiał filmowy w formacie do emisji w Internecie (o długości od minimum 60 sekund do maksymalnie 120 sekund). Wobec wymagań Zamawiającego zawartych w SIWZ zwracamy się z prośbą o złożenie wyjaśnień w zakresie sposobu wyceny powyższej pozycji Formularza Cenowego wraz z przedłożeniem dowodów (np. ofert, wstępnych umów na świadczenie przedmiotowej usługi, itp.) na potwierdzenie prawidłowości zadeklarowanej w Formularzu Cenowym ceny za 1 miesiąc. 5. Poz. 3.5 Formularza Cenowego — „Materiały filmowe do emisji w internecie W okresie od wystawienia ostatniego Świadectwa Przejęcia do wystawienia Ostatecznego Świadectwa Płatności" zaoferowana przez Państwa cena ryczałtowa wynosi 15.000.00 zł. Zgodnie z SIWZ Konsultant wykona w terminie uzgodnionym z Zamawiającym, jednorazowo materiał filmowy w formacie do emisji w Internecie (o długości od minimum 60 sekund do maksymalnie 120 sekund), Wobec powyższych wymagań Zamawiającego zawartych w SIWZ zwracamy się z prośbą o złożenie wyjaśnień w zakresie sposobu wyceny powyższej pozycji Formularza Cenowego wraz z przedłożeniem dowodów (np. ofert, wstępnych umów na świadczenie przedmiotowej usługi, itp.) na potwierdzenie prawidłowości zadeklarowanej w Formularzu Cenowym ceny ryczałtowej. 6. Poz. 3.6 Formularza cenowego — „Informacyjna strona internetowa kompleksowo (projekt, realizacja, utrzymanie) w okresie od rozpoczęcia realizacji Robót do wystawienia ostatniego Świadectwa Przejęcia" zaoferowana przez Państwa Cena za każdy miesiąc wynosi 350,00 zł. Zgodnie z SIWZ Konsultant stworzy i będzie prowadził w okresie realizacji Kontraktu stronę internetową (nazwa domeny jednoznacznie kojarząca się z tytułem Kontraktu, nie może zawierać nazw komercyjnych) informującą szczegółowo o postępie robót realizowanych w danym okresie, aktualizowane w okresie od podpisania umowy na nadzór do wystawienia na Kontrakcie ostatniego Świadectwa Przejęcia, co najmniej raz na tydzień. Wobec wymagań Zamawiającego zawartych w SIWZ zwracamy się z prośbą o złożenie wyjaśnień w zakresie sposobu wyceny powyższej pozycji Formularza Cenowego wraz z przedłożeniem dowodów (np. ofert, wstępnych umów na świadczenie przedmiotowej usługi, itp.) na potwierdzenie prawidłowości zadeklarowanej w Formularzu Cenowym ceny za 1 miesiąc. 36

7. Poz. 3.7 Formularza Cenowego — „Informacyjna strona internetowa - aktualizacją w okresie od wystawienia ostatniego Świadectwa Przejęcia do wystawienia Ostatecznego Świadectwa Płatności" zaoferowana przez Państwa cena ryczałtowa wynosi 12 000.00 zł. Zgodnie z SIWZ Konsultant stworzy i będzie prowadził w okresie realizacji Kontraktu stronę internetową (nazwa domeny jednoznacznie kojarząca się z tytułem Kontraktu, nie może zawierać nazw komercyjnych) informującą szczegółowo o postępie robót realizowanych w danym okresie, aktualizowane w okresie pomiędzy wystawieniem ostatniego Świadectwa Przejęcia do wystawienia Ostatecznego Świadectwa Płatności, co najmniej jeden raz — w okresie ustalonym z Zamawiającym. Wobec wymagań Zamawiającego zawartych w SIWZ zwracamy się z prośbą o złożenie wyjaśnień w zakresie sposobu wyceny powyższej pozycji Formularza Cenowego wraz z przedłożeniem dowodów (np. ofert, wstępnych umów na świadczenie przedmiotowej usługi, itp.) na potwierdzenie prawidłowości zadeklarowanej w Formularzu Cenowym ceny ryczałtowej, Dodatkowo w zakresie działu 3 Zamawiający zwraca się do Państwa z prośbą o wyjaśnienie, czy wszystkie w/w pozycje określone w części dotyczącej działu 3 Formularza cenowego „Działania promocyjne" zawierają spełnienie wszelkich wymagań stawianych Wykonawcy w SIWZ i wytycznych dotyczących inwestycji współfinansowanych ze środków UE oraz procedurami beneficjenta Projektów dla POIiŚ. IV. W zakresie działu 4 Formularza Cenowego „Koszty administracyjne od wystawienia ostatniego Świadectwa Przejęcia do wystawienia Ostatecznego Świadectwa Płatności": 1. Poz. 4.1 Formularza Cenowego — „Biuro Konsultanta” zaoferowana przez Państwa cena za 1 miesiąc wynosi 2 100,00 zła Zgodnie z SIWZ Konsultant zobowiązany jest, m.in. zapewnić oraz zorganizować, urządzić, wyposażyć i utrzymywać, na własny koszt biuro na potrzeby Personelu Konsultanta, Personelu biurowego i Personelu pomocniczego. Zamawiający w SIWZ podał wymagania, m.in. wyposażenia Biura Konsultanta. Wobec wymagań Zamawiającego zawartych w SIWZ zwracamy się z prośbą o złożenie wyjaśnień oraz przedłożenie dowodów (np. wstępnych umów najmu, dzierżawy budynku, lokalu, itp.) na potwierdzenie że za zadeklarowaną w Formularzu Cenowym cenę jednostkową Wykonawca jest w stanie zapewnić Biuro Konsultanta zgodnie z wymaganiami Zamawiającego. Dodatkowo Zamawiający prosi o przedstawienie w jaki sposób została skalkulowana cena jednostkowa uwzględniając wymagania SIWZ, tj. rozbicie ceny jednostkowej na poszczególne składniki, tj. w szczególności: - koszty zainstalowania wszystkich niezbędnych urządzeń, sprzętu, instalacji, dróg dojazdowych i wewnętrznych, miejsc parkingowych, wyposażenia biura i zabezpieczeń, 37

koszty eksploatacyjne związane z użytkowaniem biura - m.in. opłaty za energię elektryczną, internet, usługi telekomunikacyjne, ogrzewanie, wodę, wywóz nieczystości, śmieci, odprowadzenie ścieków, ochronę mienia, dzierżawę terenu, wynajem pomieszczeń, środki transportu, klimatyzację, koszty usunięcia wszystkich urządzeń, instalacji, dróg dojazdowych i biur, placów, zabezpieczeń, oczyszczenie terenu i wewnętrznych, koszty ubezpieczeń, doprowadzenie do stanu pierwotnego (jeśli to konieczne), zapewnienie sali konferencyjnej dla minimum 25 osób wyposażoną w stół krzesła, tablicę, rzutnik, itp., zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia. Należy również wskazać jakie (typ) i ile środków transportu Wykonawca przewidział do realizacji w celu zapewnienia sprawnego pełnienia Usługi. Dodatkowo ile i dla kogo (kto z Personelu Konsultanta, Personelu biurowego i Personelu pomocniczego) zostaną zapewnione telefony komórkowe (środki łączności). 2. Poz. 4.2 Formularza Cenowego - „Biuro Zamawiającego” zaoferowana przez Państwa cena za 1 miesiąc wynosi 600,00 zł. Zgodnie z SIWZ Konsultant zobowiązany jest m.in. pokryć wszystkie koszty związane m. in. z zakupem, dostarczeniem, zainstalowaniem lub dzierżawą zaplecza Zamawiającego, wykonaniem przyłączy (wodociągowych, kanalizacyjnych, elektroenergetycznych, teletechnicznych, ew. innych niezbędnych), eksploatacją i bieżącą obsługą zaplecza Zamawiającego (m. in.: konserwacja zaplecza, wyposażenia i sprzętu, zakup materiałów eksploatacyjnych, energii elektrycznej, wody ciepłej i zimnej, ogrzewania, klimatyzacji, odprowadzenia ścieków, ochronę mienia, utrzymanie łączy teletechnicznych i ew. innych niezbędnych, w tym wszystkie koszty rozmów telefonicznych, przesyłania faksów i łącza internetowego, opłat dzierżawy, podatkowych I ubezpieczeniowych, koszty sprzątania, zlikwidowaniem Biura Zamawiającego. Wobec wymagań Zamawiającego zawartych w SIWZ zwracam się z prośbą o złożenie wyjaśnień oraz przedłożenie dowodów (np. wstępnych umów najmu, dzierżawy budynku, lokalu, itp.) na potwierdzenie że za zadeklarowaną w Formularzu Cenowym cenę jednostkową Wykonawca jest w stanie zapewnić Biuro Zamawiającego zgodne z wymaganiami. 3. Poz. 4.2a Formularza Cenowego - „Środki transportu” zaoferowana przez Państwa cena za 1 miesiąc wynosi 1 250,00 zł. Zgodnie z SIWZ Konsultant zobowiązany jest m.in. użyczyć Zamawiającemu 2 sztuki środków transportu do wyłącznej całodobowej dyspozycji Zamawiającego, Prosimy o udowodnienie kosztów utrzymania środków transportu zgodnie z warunkami wymienionymi w pkt 2.6 OPZ. 4. Poz. 4.3 Formularza Cenowego — „Personel Biurowy” zaoferowana przez Państwa cena za 1 miesiąc wynosi 2 400,00 zł. 38

Zgodnie z SIWZ Konsultant w celu realizacji zamówienia zapewni odpowiedni Personel Biurowy dla okresu przeglądów i rozliczenia Kontraktu (min. 1 osobę, np.: sekretariat, obsługa techniczno — administracyjna, itp.), niezbędny do właściwego wykonania przedmiotu zamówienia. Konsultant powinien tak zorganizować pracę Personelu biurowego, aby uwzględnić godziny pracy określone w Umowie, zapisy dotyczące godzin pracy zawarte w Warunkach Kontraktu na roboty, nad którymi sprawowany będzie nadzór oraz ryzyko związane z dostosowaniem pracy do potrzeb między innymi z rzeczywistym czasem pracy Wykonawcy Robót, zmniejszeniem intensywności prac w okresach zimowych, itp. Personel biurowy ma za zadanie zapewnić pracę i dostępność biura Konsultanta w minimalnym czasie od poniedziałku do piątku w godzinach 7 — 15 na wszystkich etapach Kontraktu. W związku z wymaganiami Zamawiającego aby Personel Biurowy był zatrudniony na umowę o pracę oraz z obowiązującym prawem zapewnienia minimalnego wynagrodzenia, Zamawiający zwraca się z prośbą o wyjaśnienie sposobu wyceny oraz wskazanie, czy I w jaki sposób oferta Wykonawcy uwzględnia wszystkie koszty związane z zatrudnieniem na umowę o pracę i minimalnym wynagrodzeniem, np. koszty zastępstw podczas nieobecności pracowników lub ich urlopów, koszty pozapłacowe, itp. 5. Poz. 4.4 Formularza Cenowego -- „Personel Pomocniczy." zaoferowana przez Państwa cena za I miesiąc wynosi 2 4QQ,00 zł. Zgodnie z SIWZ Konsultant w celu realizacji zamówienia zapewni odpowiedni Personel Pomocniczy dla okresu przeglądów i rozliczenia Kontraktu (min. 1 osobę, inne osoby niezbędne w czasie realizacji usługi) niezbędny do właściwego wykonania przedmiotu zamówienia. Konsultant powinien tak zorganizować pracę Personelu Pomocniczego, aby uwzględnić godziny pracy określone w Umowie, zapisy dotyczące godzin pracy zawarte w Warunkach Kontraktu na roboty, nad którymi sprawowany będzie nadzór oraz ryzyko związane z dostosowaniem pracy do potrzeb między innymi z rzeczywistym czasem pracy Wykonawcy Robót, zmniejszeniem intensywności prac w okresach zimowych itp. W związku z wymaganiami Zamawiającego, aby Personel Pomocniczy był zatrudniony na umowę o pracę oraz z obowiązującym prawem zapewnienia minimalnego wynagrodzenia, Zamawiający zwraca się z prośbą o wyjaśnienie sposobu wyceny oraz wskazanie, czy i w jaki sposób oferta Wykonawcy uwzględnia wszystkie koszty związane z zatrudnieniem na umowę o pracę i minimalnym wynagrodzeniem, np. koszty zastępstw podczas nieobecności pracowników lub ich urlopów, koszty pozapłacowe, itp. V. W zakresie obowiązków: 1. Pkt. 2.2 Opisu przedmiotu zamówienia Prosimy o potwierdzenie, iż obowiązki wynikające z pkt 2.2. OPZ zostały uwzględnione w cenie oferty oraz wyszczególnienie szacowanego kosztu (wraz ze wskazaniem pozycji w Formularzu Cenowym) wynikającego z pkt 2.2 akapit 3 punkt 9, tj. „Inżynier Kontraktu ma 39

obowiązek w ramach zawartej Umowy własnym sprzętem pobierać, pielęgnować, pakować, transportować i rozpakować próbki do badań kontrolnych, wykonywanych w laboratoriach Zamawiającego. Koszt pobrania, pielęgnacji, pakowania, transportu i rozpakowania próbek do Laboratoriów Zamawiającego (mających siedziby na terenie różnych Oddziałów GDDKiA) jest po stronie Konsultanta i uwzględniony jest w cenie umownej. W szczególnie uzasadnionych przypadkach (m.in. w przypadku wątpliwości związanych z wynikami wcześniejszych badań) próbki będą pobierane przez przedstawicieli Laboratorium Zamawiającego. Takie sytuacje Inżynier jest zobowiązany każdorazowo z odpowiednim wyprzedzeniem uzgodnić z Zamawiającym". 2. Pkt. 2.3 Opisu przedmiotu zamówienia Prosimy o przedstawienie listy osób pełniących obowiązki wszystkich specjalistów wymienionych w pkt 2.3 Opisu Przedmiotu Zamówienia wraz z wykazaniem zakładanego okresu świadczenia usługi przez poszczególne osoby. Ponadto prosimy wskazanie kosztów wynikających z niniejszego punktu oraz przedstawić dowody (umowy, negocjacje, zlecenia lub inne potwierdzające szacowane koszty). Prosimy o wyczerpującą i szczegółową informację dotyczącą sposobu uwzględnienia elementów mających wpływ na sposób realizacji zamówienia, w szczególności w kwestiach wskazanych powyżej, ale również innych, które uważacie Państwo za istotne, mając na uwadze m.in. zaangażowanie osobowe, rzeczowe, finansowe i związane z tym niezbędne do poniesienia koszty. Informujemy, że zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy Pzp Zamawiający odrzuca ofertę Wykonawcy, który nie złożył wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Wyjaśnienia należy do dnia 10 lipca 2017 r. złożyć Zamawiającemu w formie zgodnej z Państwa wyborem, tj. pisemnie (adres: GDDKiA Oddział w O., al. (…), Kancelaria - poke 15) lub pocztą elektroniczną (adres e-mail: khodt@gddkia.gov.pl) lub faksem (nr faksu: 89/521- 28-83).

Wykonawca w odpowiedzi na powyższe przedłożył w dniu 7 lipca 2017 r. wyjaśnienia rażąco niskiej ceny. W odpowiedzi na pismo nr O.OL.D-3.2413.12.2017.KP-3.4 z dnia 26.06.2017, działając w imieniu konsorcjum firm I. C. Sp. z o.o. - Lider konsorcjum oraz M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k, -- Partner konsorcjum, wskazujemy co następuje:

40

1. W zakresie działu 1 Formularza Cenowego „Koszty administracyjne od rozpoczęcia Usługi do wystawienia ostatniego Świadectwa Przejęcia”: Poz. 1.1 Formularza Cenowego — „Biuro Konsultanta” 2. Poz. 1.2 Formularza Cenowego — „Biuro Zamawiającego” Wykonawca przyjął koszt zaplecza biurowego wskazany w poz. 1.1 1 1.2 Formularza cenowego w oparciu o ofertę M. H. (Załącznik nr 3) wynajmu lokalu biurowego w Nowym Mieście Lubawskim przy ulicy (…) powierzchni 311 m 2 wraz z 10 miejscami parkingowymi. Powierzchnia 311 m2 jest zdaniem Wykonawcy wystarczającą, aby pomieścić Biuro Konsultanta, Biuro Zamawiającego i Laboratorium Drogowe GDDKiA w okresie realizacji robót. Wykonawca przyjął, że pomieszczenia laboratorium będą znajdowały się na parterze budynku zlokalizowanego przy ul, (…), ale istnieje również możliwość ustawienia oddzielnych kontenerów laboratorium na terenie wynajmowanego obiektu. W okresie projektowania (weryfikacji i koordynacji prac projektowych) oraz w okresie od wystawienia ostatniego Świadectwa Przejęcia do wystawienia Ostatecznego Świadectwa Płatności" powierzchnia Biura Konsultanta będzie zmniejszona w dostosowaniu do zapotrzebowania Konsultanta. Kalkulacja miesięcznych kosztów dla biura Konsultanta i biura Zamawiającego dla okresu realizacji robót przedstawia się następująco: koszt wynajmu: 3 300,00 PLN koszt transportu wyposażenia przeliczony na miesiąc: 35,00 PLN koszt mediów (w tym telefonów komórkowych): 1 100,00 PLN koszt materiałów eksploatacyjnych: 500,00 PLN koszt ochrony (monitoring): 200,00 PLN koszt ubezpieczenia biura: 260,00 PLN RAZEM 5 395,00 PLN Wykonawca posiada 'kompletne wyposażenie biura obejmujące meble, urządzenia wielofunkcyjne (drukarka, kopiarka, skaner), faks, rzutnik, sprzęt komputerowy oraz środki transportu, które uległy już amortyzacji, co sprawiło, że kalkulując koszt związany z zapewnieniem biur kontraktowych uwzględnił jedynie koszty transportu ww. wyposażenia, bez konieczności uwzględnianie kosztów zakupu. Koszt materiałów eksploatacyjnych został oszacowany na podstawie kosztów ponoszonych na podobnych kontraktach realizowanych aktualnie przez Wykonawcę. Wykonawca założył, że telefony komórkowe zostaną przydzielone Inżynierowi Kontraktu, Głównemu Inspektorowi Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej oraz Głównemu Inspektorowi Nadzoru specjalności inżynieryjnej mostowej. Pozostałe osoby zatrudnione na umowę o pracę korzystać z telefonów dedykowanych dla biura Konsultanta i biura Zamawiającego. Z doświadczenia konsorcjum wynika, że osoby zatrudniane na kontraktach 41

na umowę zlecenie pragną zachować własne. numery telefonów komórkowych, stąd koszty rozmów telefonicznych ujęto w wynagrodzeniach poszczególnych osób zaangażowanych w realizację kontraktu. Koszt ubezpieczenia biura został oszacowany na podstawie polisy ubezpieczenia mienia dla biura w K. przy ul. (…) wynoszącej 3521,00 PLN. Wykonawca wstępnie przewidział zapewnienie jednego samochodu (Skoda Yeti) w okresie projektowania (weryfikacja i koordynacja prac projektowych) I w okresie przeglądów i rozliczenia kontraktu (do wystawienia Świadectwa Wykonania i Ostatecznego Świadectwa Płatności) oraz dwóch samochodów (Skoda Yeti i Toyota Land Cruiser). Są to samochody będące własnością Wykonawcy, a koszty związane z ich użytkowaniem na kontrakcie zostały pokazane w pozycjach „Środki transportu Załączniku nr 1 — „Rozbicie ceny ofertowej". Koszty związane z wyposażeniem pomieszczeń Laboratorium Drogowego GDDKiA oszacowano na podstawie oferty P. Laboratorium Budowlane, ul. (…) (Załącznik nr 4). 3. Poz. 1.2a Formularza Cenowego — „Środki transportu" Koszt przedstawiony w poz. 1.2a dotyczy jedynie kosztu paliwa dla dwóch samochodów użyczanych Zamawiającemu. Wykonawca zamierza użyczyć Zamawiającemu następujące samochody: Skoda Yeti SPS 39910 (rocznik 2013) Volvo XC90 KR 099WN (rocznik 2013) Są to samochody będące własnością tub dzierżawione przez Wykonawcę. W Załączniku nr 5 przedstawiono dowody rejestracyjne ww. pojazdów oraz umowę dzierżawy. Założone koszty paliwa miesięcznie:' Skoda Yeti 1188,00 PLN (średnie spalanie 6,6l/100km; cena paliwa przyjęta w wysokości 4,5 PLN za litr, przy przebiegu 4000 km miesięcznie) Volvo XC90 1012,50 PLN (średnie spalanie 9l/100km; cena paliwa przyjęta w wysokości 4,5 PLN za litr, przy przebiegu 2500 km miesięcznie) Pozostałe koszty związane ze środkami transportu użyczanymi Zamawiającemu zostały uwzględnione pozycji 2,2 Usługi nadzoru i zarządzania — okres realizacji robót i pokazane w Załączniku nr 1 — Rozbicie ceny ofertowej w pozycjach „Środki transportu ogółem". 4. Poz. 1.3 Formularza Cenowego — „Personel Biurowy" Poz. 1.4 Formularza Cenowego — „Personel Pomocniczy” Wykonawca, zgodnie z wymaganiami Umowy i Opisu Przedmiotu Zamówienia, przewidział zatrudnienie w okresie projektowania i w okresie wykonywania robót budowlanych dwóch osób .personelu biurowego i dwóch osób personelu pomocniczego oraz w okresie przeglądów i Rozliczenia Kontaktu i osobę personelu biurowego i 1 osobę personelu pomocniczego.

42

Zgodnie z wymaganiami SIWZ osoby te zostaną zatrudnione na umowę o pracę w wymiarze pełnego etatu. Koszt pracodawcy związany z wynagrodzeniem jednej osoby na umowę o pracę został przyjęty w wysokości 2 400,00 PLN. W przypadku osób zatrudnionych na umowę o pracę są one zobowiązane do świadczenia pracy na rzecz pracodawcy w wymiarze 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy, co gwarantuje pracę i dostępność sekretariatu Konsultanta Od poniedziałku do piątku w godzinach 7 — 15. Zmniejszenie intensywności prac budowlanych w okresach zimowych nie wpływa w sposób istotny na kalkulację kwoty oferowanej za wykonanie usługi nadzoru i zarządzania w okresie wykonywania robót budowlanych, ponieważ osoby zatrudnione na umowę o pracę będą zatrudnione przez cały czas niezależnie od możliwości realizacji robót budowlanych, dostosowywany będzie jedynie, w zależności od potrzeb, czas pracy inspektorów branżowych i innych specjalistów. II. W zakresie działu 2 Formularza Cenowego „Usługi nadzoru i zarządzanie 1. Poz. 2.1 Formularza Cenowego okres projektowania (weryfikacja i koordynacja prac projektowych)

Potwierdzamy, że w cenie oferty Wykonawca uwzględnił wszystkie wymagania określone w SIWZ odnośnie personelu wymaganego dla realizacji kontraktu, a także sposobu zatrudnienia poszczególnych osób. Pragniemy jednak wskazać, że ideą HPPK jest określenie planowanej liczby Personelu Konsultanta w każdym miesiącu świadczenia Usług przez Konsultanta w odniesieniu do Programu Wykonawcy Robót, wraz ze wskazaniem liczby dniówek przewidzianych dla każdego członka Personelu Konsultanta oraz datę rozpoczęcia pracy przez każdego z członków Personelu Konsultanta. Z uwagi na fakt, że na etapie opracowywania oferty przedkładanie niniejszych wyjaśnień Program Wykonawcy Robót nie został jeszcze opracowany, nie widzimy możliwości przedstawienia HPPK. Niemniej jednak, celem jak najpełniejszego zadośćuczynienia prośbie Zamawiającego przedstawiamy opracowanie „Rozbicie ceny ofertowej" (Załącznik nr 1), w pełni obrazujące koszty związane z realizacją tego etapu zamówienia i osoby zaangażowane w tym etapie. Na potwierdzenie realności wyceny przedstawionej w ww. opracowaniu przedstawiamy zobowiązania osób, które zostaną skierowane do realizacji zadania (Załącznik nr 2). W określaniu czasu pracy I kalkulacji kosztów wynagrodzenia personelu Konsultanta uwzględniono postanowienie 5 11 ust. 14 wzoru umowy, Konsultant zobowiązuje się do zapewnienia, aby osoby wchodzące w skład Personelu Kluczowego Konsultanta oraz Inni Eksperci zatwierdzeni przez Kierownika Projektu w HPPK do wykonywania Umowy (z wyłączeniem Technologa oraz innych Ekspertów, których planowany czas pracy określony w zatwierdzonym HPPK, w danym miesiącu kalendarzowym, nie przekracza 50% planowanego czasu pracy Inżyniera Kontraktu) nie będą w okresie trwania Umowy podejmowali Innych zajęć zarobkowych, niezwiązanych z 43

zakresem wykonywanych obowiązków w ramach Umowy, chyba że Zamawiający wyrazi na to pisemną zgodę. Wykonawca przyjął, że jedynie Inni Eksperci, których planowany czas pracy określony w zatwierdzonym HPPK, w danym miesiącu, nie przekracza 50% planowanego czasu pracy Inżyniera Rezydenta będą mogli podejmować Inne zajęcia zarobkowe, jednak na obecnym etapie, bez zatwierdzonego HPPK, nie Jest możliwe określenie, którym osobom zaangażowanie w realizację przedmiotowego kontraktu pozwoli na podejmowanie innych zajęć zarobkowych. Wykonawca potwierdza, że kalkulując cenę oferty uwzględnił wymagania § 13 ust. 4 do 7 wzoru umowy odnośnie czasu pracy i formy zatrudnienia Kluczowych Specjalistów, tj. Inżyniera Kontraktu, Głównego Inspektora Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej, Głównego Inspektora Nadzoru specjalności Inżynieryjnej mostowej, Specjalisty ds. rozliczeń, Specjalisty ds. roszczeń i Technologa oraz Personelu Biurowego i Personelu Pomocniczego, co znajduje odzwierciedlenie w stawkach przedstawionych w opracowaniu „Rozbicie ceny ofertowej” (Załącznik nr 1). 2. Poz. 2.2 Formularza Cenowego — okres realizacji robót Potwierdzamy, że w cenie oferty Wykonawca uwzględnił wszystkie wymagania określone w SIWZ odnośnie personelu wymaganego dla realizacji kontraktu, a także sposobu zatrudnienia poszczególnych osób. Pragniemy jednak wskazać, że Ideą HPPK jest określenie planowanej liczby Personelu Konsultanta w każdym miesiącu świadczenia Usług przez Konsultanta w odniesieniu do Programu Wykonawcy Robót, wraz ze wskazaniem laby dniówek przewidzianych dla każdego członka Personelu Konsultanta oraz datę rozpoczęcia pracy przez każdego z członków Personelu Konsultanta. Z uwagi na fakt, że na etapie opracowywania oferty i przedkładania niniejszych wyjaśnień Program Wykonawcy Robót nie został jeszcze opracowany, nie widzimy możliwości przedstawienia HPPK Niemniej jednak, celem jak najpełniejszego zadośćuczynienia prośbie Zamawiającego przedstawiamy opracowanie „Rozbicie ceny ofertowej" (Załącznik nr I), w pełni obrazujące koszty związane z realizacją tego etapu zamówienia I osoby zaangażowane w tym etapie. Na potwierdzenie realności wyceny przedstawionej w ww. opracowaniu przedstawiamy zobowiązania osób, które zostaną skierowane do realizacji zadania (Załącznik nr 2). W określaniu czasu pracy i kalkulacji kosztów wynagrodzenia personelu Konsultanta uwzględniono postanowienie 5 11 ust. 14 wzoru umowy, tj. Konsultant zobowiązuje się do zapewnienia, aby osoby wchodzące w skład Personelu Kluczowego oraz Inn/ Eksperci zatwierdzeni przez Kierownika Projektu w HPPK do wykonywania Umowy (z wyłączeniem Technologa oraz innych Ekspertów, których planowany czas pracy określony w zatwierdzonym HPPK, W danym miesiącu kalendarzowym, nie przekracza 50% planowanego czasu pracy Inżyniera Kontraktu) będą w okresie trwania Umowy podejmowali 44

innych zajęć zarobkowych, niezwiązanych z zakresem Wykonywanych obowiązków w ramach Umowy, chyba że Zamawiający wyraz/ na to pisemną zgodę. Wykonawca przyjął, że jedynie Inni Eksperci, któryd1 planowany czas pracy określony w zatwierdzonym HPPK, w danym miesiącu, nie przekracza 50% planowanego czasu pracy Inżyniera Rezydenta będą mogli podejmować Inne zajęcia zarobkowe, jednak na obecnym etapie, bez zatwierdzonego HPPK, nie jest możliwe określenie, którym osobom zaangażowanie w realizację przedmiotowego kontraktu pozwoli na podejmowanie innych zajęć zarobkowych. Wykonawca potwierdza, że kalkulując cenę oferty uwzględnił wymagania § 13 ust. 4 do 7 wzoru umowy odnośnie czasu pracy i formy zatrudnienia Kluczowych Specjalistów, tj. Inżyniera Kontraktu, Głównego Inspektora Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej, Głównego Inspektora Nadzoru specjalności inżynieryjnej mostowej, Specjalisty ds. rozliczeń, Specjalisty ds. roszczeń I Technologa oraz Personelu Biurowego i Personelu Pomocniczego, co znajduje odzwierciedlenie w stawkach przedstawionych w opracowaniu „Rozbicie ceny ofertowej” (Załącznik nr 1). Zgodnie z zapisami IDW oraz 13 ust. 4 do 7 wzoru umowy Zamawiający zastrzega obowiązek osobistego wykonania przez Wykonawcę kluczowych części zamówienia, tj. czynności wykonywane przez następujących ekspertów kluczowych: Inżyniera Kontraktu, Głównego Inspektora Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej, Głównego Inspektora Nadzoru specjalności inżynieryjnej mostowej, Specjalisty ds. rozliczeń, Specjalisty ds. roszczeń Technologa, Wyżej wymienieni eksperci mają być zatrudnieni przez Wykonawcę na umowę o pracę w wymiarze pełnego etatu i takie założenie zostało przyjęte do wyceny usługi. Niemniej jednak, wymóg zatrudnienia na umowę o pracę dotyczy etapu realizacji usługi, a nie etapu składania oferty. Wykonawca potwierdza, że zatrudni ekspertów kluczowych na umowę o pracę w wymiarze pełnego etatu, a osoby wskazane do pełnienia funkcji ekspertów kluczowych deklarują, że w przypadku przyznania zamówienia Wykonawcy podpiszą z nim umowę o pracę, co znajduje odzwierciedlenie w podpisanych przez tych ekspertów zobowiązaniach przedstawionych w Załączniku nr 2. Poz. 2.3 Formularza Cenowego — okres przeglądów i rozliczenia kontraktu (do wystawienia Świadectwie Wykonania i Ostatecznego Świadectwa Płatności) Potwierdzamy, że w cenie oferty Wykonawca uwzględnił wszystkie wymagania określone w SIWZ odnośnie personelu wymaganego dla realizacji kontraktu, a także sposobu zatrudnienia poszczególnych osób. Pragniemy jednak wskazać, że ideą HPPK jest 45

określenie planowanej liczby Personelu Konsultanta w każdym miesiącu świadczenia Usług przez Konsultanta w odniesieniu do Programu Wykonawcy Robót, wraz ze wskazaniem liczby dniówek przewidzianych dla każdego członka Personelu Konsultanta oraz datę rozpoczęcia prac przez każdego z członków Personelu Konsultanta. Z uwag! na fakt, że na etapie opracowywania oferty i przedkładania niniejszych wyjaśnień Program Wykonawcy Robót nie został jeszcze opracowany, nie widzimy możliwości przedstawienia HPPK. Niemniej jednak, celem jak najpełniejszego zadośćuczynienia prośbie Zamawiającego przedstawiamy opracowanie „Rozbicie ceny ofertowej" (Załącznik nr 1), w pełni obrazujące koszty związane z realizacją tego etapu zamówienia i osoby zaangażowane w tym etapie, Na potwierdzenie realności wyceny przedstawionej w ww. opracowaniu przedstawiamy zobowiązania osób, które zostaną skierowane do realizacji zadania (Załącznik nr 2). W określaniu czasu pracy i kalkulacji kosztów wynagrodzenia personelu Konsultanta Uwzględniono postanowienie § 11 ust. 14 wzoru umowy, tj. Konsultant zobowiązuje się do zapewnienia, aby osoby wchodzące w skład Personelu Kluczowego Konsultanta oraz Inni Eksperci zatwierdzeni przez Kierownika Projektu w HPPK do wykonywania Umowy (z wyłączeniem Technologa oraz innych Ekspertów, których planowany czas pracy określony w zatwierdzonym HPPK, w danym miesiącu kalendarzowym, nie przekracza 50% planowanego czasu pracy Inżyniera Kontraktu) nie będą w okresie trwania Umowy podejmowali innych zajęć zarobkowych, niezwiązanych z zakresem wykonywanych obowiązków w ramach Umowy, chyba że Zamawiający wyrazi na to pisemną zgodę. Wykonawca przyjął, że jedynie Inni Eksperci, których planowany czas pracy określony w zatwierdzonym HPPK, w danym miesiącu, nie przekracza 50% planowanego czasu pracy Inżyniera będą mogli podejmować inne zajęcia zarobkowe, jednak na obecnym etapie, bez zatwierdzonego HPPK, nie jest możliwe określenie, którym osobom zaangażowanie w realizację przedmiotowego kontraktu pozwoli na podejmowanie innych zajęć zarobkowych. Wykonawca potwierdza, że kalkulując cenę oferty uwzględnił wymagania § 13 ust. 4 do 7 wzoru umowy odnośnie czasu pracy I formy zatrudnienia Kluczowych Specjalistów, tj. Inżyniera Kontraktu, Głównego Inspektora Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej, Głównego Inspektora Nadzoru specjalności Inżynieryjnej mostowej, Specjalisty ds. rozliczeń, Specjalisty ds. roszczeń i Technologa oraz Personelu Biurowego i Personelu Pomocniczego, co znajduje odzwierciedlenie w stawkach przedstawionych w opracowaniu „Rozbicie ceny ofertowej" (Załącznik nr 1). III. W zakresie działu 3 Formularza Cenowego „Działania promocyjne" Przy działań promocyjnych, a także opracowania ortofotomapy i systemu „HelpDesk” Wykonawca bazował na ofercie Przedstawionej przez firmę W. D. T. M., (…) (Załącznik nr 6), mającej doświadczenie w świadczeniu usług związanych z działaniami promocyjnymi dla przedsięwzięć drogowych, m. In, dla zadania „Pełnienie nadzoru nad realizacją Robót oraz 46

zarządzanie Kontraktem pn.: „Kontynuacja budowy autostrady A4 na odcinku R. (węzeł W.) J. (węzeł W.) od km 581+263,44 do km 622+463,44 wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami I urządzeniami budowlanymi". Potwierdzamy, że wszystkie pozycje określone w części dotyczącej działu 3 Formularza cenowego „Działania promocyjne” zostały wycenione przy założeniu konieczności spełnienia wszelkich wymagań stawianych Wykonawcy w SIWZ oraz wytycznych Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ). IV. W zakresie działu 4 Formularza Cenowego „Koszty administracyjne od wystawienia ostatniego Świadectwa Przejęcia do wystawienia Ostatecznego Świadectwa Płatności" 1. Poz. 4.1 Formularza Cenowego — „Biuro Konsultanta” 2. Poz. 4.2 Formularza Cenowego — „Biuro Zamawiającego” W okresie projektowania (weryfikacji i koordynacji prac projektowych) oraz w okresie od wystawienia ostatniego Świadectwa Przejęcia do wystawienia Ostatecznego Świadectwa Płatności* powierzchnia Biura Konsultanta będzie zmniejszona w dostosowaniu do zapotrzebowania Konsultanta. Przedstawiając w Formularzu cenowym koszty związane z zapewnieniem Biura Konsultanta Wykonawca podał dla 46 miesięcy koszt związany z zapewnieniem powierzchni biurowej jak dla etapu realizacji, podczas gdy dla okresu projektowania koszt ten będzie mniejszy ze względu na mniejszą liczebność zespołu Konsultanta, zwłaszcza, że Zamawiający dopuszcza, w uzgodnieniu z Kierownikiem Projektu, pracę Weryfikatorów dokumentacji projektowej poza Biurem Konsultanta. Kwoty podane w poz. 4.1 i 4,2 wraz z oszczędnościami z etapu projektowania gwarantują zapewnienie Biura Konsultanta i Biura Zamawiającego spełniającego wymagania Opisu Przedmiotu Zamówienia. 3. Poz. 4.2a Formularza Cenowego — „Środki transportu” Koszt przedstawiony w poz. 1.2a dotyczy jedynie kosztu paliwa dla dwóch samochodów użyczanych Zamawiającemu. Założone koszty paliwa miesięcznie: Skoda Yeti 742,50 PLN (średnie spalanie 6,61/100km; cena paliwa przyjęta w wysokości 4,5 PLN za litr, przy przebiegu 2000 km miesięcznie) Volvo XC90 506,25 PLN (średnie spalanie 91/100km; cena paliwa przyjęta w wysokości 4,5 PLN za litr, przy przebiegu 1250 km miesięcznie) Pozostałe koszty związane ze środkami transportu użyczanymi Zamawiającemu zostały uwzględnione pozycji 2.2 Usługi nadzoru I zarządzania — okres realizacji robót i pokazane w Załączniku nr 1 - „Rozbicie ceny ofertowej" w pozycjach „Środki transportu ogółem". Poz. 4,3 Formularza Cenowego „Personel Biurowy” 5. Poz. 4.4 Formularza Cenowego — „Personel Pomocniczy”

47

Wykonawca, zgodnie z wymaganiami Umowy i Opisu Przedmiotu Zamówienia, przewidział zatrudnienie w okresie przeglądów I rozliczenia Kontraktu 1 osobę personelu biurowego i 1 osobę personelu pomocniczego. Zgodnie z wymaganiami SIWZ osoby te zostaną zatrudnione na umowę o pracę w wymiarze pełnego etatu, Koszt pracodawcy związany z wynagrodzeniem jednej, osoby na umowę o pracę został przyjęty w wysokości 2 400,00 PLN. W przypadku osób zatrudnionych na umowę o pracę są one zobowiązane do świadczenia pracy na rzecz pracodawcy w wymiarze 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy, co gwarantuje pracę ! dostępność sekretariatu Konsultanta od poniedziałku do piątku w godzinach 7 - 15. Zmniejszenie intensywności prac budowlanych w okresach zimowych nie wpływa w sposób istotny na kalkulację kwoty oferowanej za wykonanie usługi nadzoru i zarządzania w okresie wykonywania robót budowlanych, ponieważ osoby zatrudnione na umowę o pracę będą zatrudnione przez cały czas niezależnie od możliwości realizacji robót budowlanych, dostosowywany będzie jedynie, w zależności od potrzeb, czas pracy Inspektorów branżowych i innych specjalistów. V. W zakresie obowiązków: 1.Pkt 2.2 Opisu przedmiotu zamówienia Koszty związane z zapewnieniem wyposażenia dla Laboratorium Drogowego GDDKiA oraz koszty związane z pobieraniem, pielęgnowaniem, pakowaniem, transportem i rozpakowywaniem próbek zostały oszacowane na podstawie oferty P. L. Budowlane, ul. (…) I przedstawione w pozycji 2.2 Usługi nadzoru I zarządzania - okres realizacji robót I pokazane w Załączniku nr 1 - „Rozbicie ceny ofertowej". 2. Pkt. 2.3 Opisu przedmiotu zamówienia Potwierdzamy, że oferowana cena świadczenia usług) uwzględnia koszty związane z zapewnieniem specjalistów wymienionych w pkt. 2.3 Opisu Przedmiotu Zamówienia, Specjalisty ds. Archeologii, Specjalisty ds. nadzoru przyrodniczego I ochrony Środowiska, Specjalisty ds. Ornitologii I Specjalisty ds. Herpetologii. Koszty te zostały wyszczególnione w Załączniku nr 1 - „Rozbicie ceny ofertowej". Dokładne określenie czasu pracy ww. specjalistów nie jest możliwe gdyż jest on ściśle powiązany z realizacją robót budowlanych, a na etapie opracowywania oferty przedkładania niniejszych wyjaśnień Program Wykonawcy Robót nie jest jeszcze znany. Dlatego też Wykonawca j poszczególni specjaliści umówili się na wynagrodzenie ryczałtowe za kompletne wykonanie zakresu prac określonego w Opisie Przedmiotu Zamówienia, co potwierdzają przedstawione w Załączniku nr 2 zobowiązania ww. specjalistów. Do powyższych wyjaśnień Przystępujący dołączył następujące dokumenty: Załącznik nr 1 — Rozbicie ceny ofertowej Załącznik nr 2 — Zobowiązania osób przewidzianych do realizacji usługi Załącznik nr 3 - Oferta wynajmu pomieszczeń biurowych 48

Załącznik nr 4 — Oferta Prolab Laboratorium Budowlane Załącznik nr 5 — Dowody rejestracyjne oraz umowa dzierżawy środka transportu Załącznik nr 6 — Oferta Wolfgraf Design

Zamawiający pismem z dnia 19 lipca 2017 r. wezwał Konsorcjum I. powtórnie do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1 ustawy Pzp. Zamawiający wskazał w powyższym piśmie (zatytułowanym „powtórne wezwanie”), że złożone wyjaśnienia i załączone do nich dowody nie rozwiewają wszystkich wątpliwości Zamawiającego co do tego, czy oferta uwzględnia wymagania zawarte w SIWZ a w szczególności w Opisie Przedmiotu Zamówienia (dalej „OPZ"), a cena ofertowa zawiera wszystkie związane z tym niezbędne do poniesienia koszty. Prosimy o ustosunkowanie się do wskazanych poniżej wątpliwości w stosunku do odpowiedzi udzielonych na zadane wcześniej pytania:

Dotyczy wyjaśnień na pytanie nr 1 z pkt. I, Prosimy o podanie jakie przyjęto koszty sprzątania biura, wywozu śmieci i środków ochrony bhp dla Personelu Konsultanta oraz wskazanie pozycji, w której te koszty uwzględniono. Dotyczy wyjaśnień na pytanie nr 3 z pkt 1. Zgodnie z SIWZ Zamawiający wymaga aby, użyczany samochód był „nowy bądź używany, jednak nie starszy niż czteroletni (4 lata liczone od pierwszej rejestracji) i z przebiegiem nie większym niż 80 tyś km. Wiek i przebieg samochodu będą liczone/ustalane na dzień podpisania Umowy", a „Parametry i wyposażenie pojazdu nie będą gorsze niż określone w poniższej tabeli", tj. tabeli znajdującej się w pkt 2.6 OPZ. W wyjaśnieniach wskazujecie Państwo następujące środki transportu: Skoda Yeti - data pierwszej rejestracji to 27.08.2013 r., Volvo XC90 - data pierwszej rejestracji to 17.09.2013 r. Samochód przeznaczony dla Laboratorium Drogowego Zamawiającego jest przystosowany do ciągnięcia przyczepy o masie 2250 kg, a nie 2700 kg, jak wskazano w OPZ. Dodatkowo przebieg pojazdu (według informacji ze strony https://historlapojazdu.gov.pl) wynosi 161.241 km. Samochód przeznaczony dla Kierownika Projektu (według Informacji ze strony https://historiapojazdu.gov.pl) nie posiada polisy OC, ponadto przedstawiono tymczasowy dowód rejestracyjny wydany w 2016 r., wg. którego badania techniczne pojazdu są już nieaktualne. Istnieje również prawdopodobieństwo, że umowa zostanie podpisania po 27.08.2017 r., a zatem samochód będzie starszy niż 4 lata. 49

Prosimy o wyjaśnienie, czy w kwotach wskazanych w załączniku nr 1 „Rozbicie ceny ofertowej" do złożonych wyjaśnień będziecie Państwo w stanie użyczyć Zamawiającemu inne środki transportu spełniające wymagania opisane w pkt 2,6 OPZ. Prosimy o załączenie dowodów potwierdzających dysponowanie takimi pojazdami. Dotyczy wyjaśnień na pytanie nr 4 z pkt. I. Przyjęty przez Państwa koszt personelu biurowego to 4 800,00 zł, przy obowiązku zatrudnienia min. 2 osób. Zgodnie z postanowieniami SIWZ Konsultant powinien zapewnić tym osobom minimalne wynagrodzenie oraz dostosować ich czas pracy do czasu pracy Wykonawcy robót budowlanych. Przyjęcie kosztu pracodawcy w wysokości 2 400 zł za osobę powoduje, że wynagrodzenie pracownika wynosi 1 989,88 zł. Jest to wynagrodzenie niższe od przewidzianego w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r., minimalnego wynagrodzenia wynoszącego 2 000 zł. Prosimy o wyjaśnienie, jak kalkulowano te koszty. Ponadto nie uwzględniono kosztów zastępstw personelu biurowego (nieobecności i urlopy). Prosimy o podanie wysokości tych kosztów oraz wskazanie, w której pozycji te koszty uwzględniono. Dotyczy wyjaśnień na pytanie nr 5 z pkt. I. Przyjęty przez Państwa koszt personelu pomocniczego to 4 800,00 zł, przy obowiązku zatrudnienia min. 2 osób. Zgodnie z postanowieniami SIWZ Konsultant powinien zapewnić tym osobom minimalne wynagrodzenie oraz dostosować ich czas pracy do czasu pracy Wykonawcy robót budowlanych. Przyjęcie kosztu pracodawcy w wysokości 2 400 zł za osobę powoduje, że wynagrodzenie pracownika wynosi 1 989,88 zł. Jest to wynagrodzenie niższe od przewidzianego w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r, w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r., minimalnego wynagrodzenia wynoszącego 2 000 zł. Prosimy o wyjaśnienie, jak kalkulowano te koszty. Ponadto nie uwzględniono kosztów zastępstw personelu pomocniczego (nieobecności i urlopy). Prosimy o podanie wysokości tych kosztów oraz wskazanie, w której pozycji te koszty uwzględniono. Dotyczy wyjaśnień na pytanie nr 1 z pkt. II. Zgodnie z SIWZ Konsultant jest zobowiązany do zapewnienia nadzoru nad robotami wykonywanymi przez Wykonawcę przez cały okres umowy. Kontrakt na roboty wskazuje, że Wykonawca ma prawo prowadzić roboty budowlane na podstawie uzyskanej przez Zamawiającego decyzji ZRID. W przedstawionym przez Państwa rozbiciu ceny ofertowej, w Okresie projektowania (weryfikacji I koordynacji prac projektowych), nie uwzględniono żadnego kosztu związanego z nadzorem nad robotami, zapewnieniem Innych Ekspertów 50

oraz pobieraniem prób. Prosimy o podanie takiego kosztu oraz wskazanie pozycji, w której został uwzględniony. Konsultant jest zobowiązany do zatrudnienia na umowę o pracę Ekspertów Kluczowych. Prosimy o wyjaśnienie jakie kwoty (brutto czy netto) uzgodniono w przedłożonych zobowiązaniach Ekspertów Kluczowych (wraz z poświadczeniem tej informacji przez poszczególne osoby). Niezależnie od powyższego, zgodnie ze zobowiązaniem Inżynier Kontraktu będzie otrzymywał wynagrodzenie za Okres projektowania w wysokości 6 000,00 zł, Dokładnie taka sama kwota została przyjęta w „rozbiciu ceny ofertowej". W pozycji tej nie uwzględniono kosztów, jakie musi ponosić pracodawca w związku z zatrudnieniem na umowę o pracę. Nie uwzględniono też kosztów zastępstw podczas nieobecności i urlopów. Prosimy o podanie wysokości tych kosztów oraz wskazanie, w której pozycji je uwzględniono. Analogicznie postąpiono w przypadku całego składu Ekspertów Kluczowych. Prosimy, aby w przypadku pozostałych Ekspertów Kluczowych również podać wysokość kosztów, jakie musi ponosić pracodawca w związku z zatrudnieniem na umowę o pracę oraz koszty zastępstw podczas nieobecności i urlopów. Prosimy o informację, w których pozycjach te koszty zostały uwzględnione dla każdego z ekspertów z osobna. Dotyczy wyjaśnień na pytanie nr 4 z pkt II. Konsultant jest zobowiązany do zatrudnienia na umowę o pracę Ekspertów Kluczowych. Prosimy o wyjaśnienie jakie kwoty (brutto czy netto) uzgodniono w przedłożonych zobowiązaniach Ekspertów Kluczowych (wraz z poświadczeniem tej informacji przez poszczególne osoby). Niezależnie od powyższego, zgodnie ze zobowiązaniem Inżynier Kontraktu będzie otrzymywał wynagrodzenie za Okres realizacji robót w wysokości 8 000,00 zł. Dokładnie taka sama kwota została przyjęta w „rozbiciu ceny ofertowej". W pozycji tej nie uwzględniono kosztów, jakie musi ponosić pracodawca z związku z zatrudnieniem na umowę o pracę. Nie uwzględniono też kosztów zastępstw podczas nieobecności i urlopów. Prosimy o podanie wysokości tych kosztów oraz wskazanie, w której pozycji je uwzględniono. Analogicznie postąpiono w przypadku całego składu Ekspertów Kluczowych. Prosimy, aby w przypadku pozostałych Ekspertów Kluczowych również podać wysokość kosztów, jakie musi ponosić pracodawca w związku z zatrudnieniem na umowę o pracę oraz koszty zastępstw podczas nieobecności i urlopów. Prosimy o informację, w których pozycjach te koszty zostały uwzględnione dla każdego z ekspertów z osobna. Dotyczy wyjaśnień na pytanie nr 3 z pkt. II. Konsultant jest zobowiązany do zatrudnienia na umowę o pracę Ekspertów Kluczowych. Prosimy o wyjaśnienie jakie kwoty (brutto czy netto) uzgodniono w przedłożonych zobowiązaniach Ekspertów Kluczowych (wraz z poświadczeniem tej informacji przez poszczególne osoby). Niezależnie od powyższego, zgodnie ze zobowiązaniem Inżynier Kontraktu będzie otrzymywał wynagrodzenie za Okres przeglądów i rozliczenia kontraktu w 51

wysokości 6 000,00 zł. Dokładnie taka sama kwota została przyjęta w „rozbiciu ceny ofertowej”. W pozycji tej nie uwzględniono kosztów, jakie musi ponosić pracodawca w związku z zatrudnieniem na umowę o pracę, Nie uwzględniono też kosztów zastępstw podczas nieobecności i urlopów. Prosimy o podanie wysokości tych kosztów oraz wskazanie, w której pozycji je uwzględniono. Analogicznie postąpiono w przypadku całego składu Ekspertów Kluczowych. Prosimy, aby w przypadku pozostałych Ekspertów Kluczowych również podać wysokość kosztów, jakle musi ponosić pracodawca w związku z zatrudnieniem na umowę o pracę oraz koszty zastępstw podczas nieobecności i urlopów. Prosimy o informację, w których pozycjach te koszty zostały uwzględnione dla każdego z ekspertów z osobna. Ocena wyjaśnień dokonywana przez Zamawiającego ma na celu ustalenie, czy cena skalkulowana była rzetelnie i czy w związku z tym będziecie Państwo w stanie zrealizować zamówienie. Wykonawca musi dostarczyć wystarczający materiał do sformułowania przez Zamawiającego oceny zaoferowanej w ofercie kwoty, za którą Wykonawca ma zamiar wykonać przedmiot zamówienia. Prosimy o przesłanie wszelkich informacji oraz dowodów dotyczących sposobu obliczenia przez Państwa ceny zamówienia, które uznacie Państwo za istotne, a których Zamawiający nie wymienił powyżej, Wyjaśnienia należy do dnia 31 lipca 2017 r. złożyć Zamawiającemu w formie zgodnej z Państwa wyborem, tj. pisemnie (adres: GDDKiA Oddział w O., al. (…), Kancelaria - pok. 15) lub pocztą elektroniczną (adres e-mail: khodt@qddkia.gov.pl) lub faksem (nr faksu: 89/521- 28-83). Wyjaśnienia złożone w formie innej niż pisemna prosimy następnie potwierdzić na piśmie.

Przystępujący pismem z dnia 3 sierpnia 2017 r. przedłożyło dalsze wyjaśnienia i dowody W odpowiedzi na pismo nr O.OL.D-3.2413.12.2017.KP-3.8 z dnia 19.07.2017 r., działając w imieniu konsorcjum firm I. C. Sp. z o.o. — Lider konsorcjum oraz M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. Partner konsorcjum, wskazujemy co następuje:

Dotyczy wyjaśnień na pytanie nr 1 z pkt. I Wykonawca posiada środki ochrony bhp i osoby zatrudnione na umowę o pracę zostaną w nie zaopatrzone. Pozostałe osoby Personelu Konsultanta prowadzące działalność gospodarczą zapewniają środki bhp we własnym zakresie. Koszty sprzątania biura oraz wywozu śmieci przyjęto na podstawie doświadczenia Wykonawcy co do kosztów tego rodzaju usług w wysokości 1000,00 PLN miesięcznie i zostanie on pokryty z kwot podanych w pozycjach „Rezerwa”

52

Dotyczy wyjaśnień na pytanie nr 3 z pkt. r Poza pojazdami wskazanymi w piśmie I./OG/ER/232/17 z dnia 07.07.2017 r. Wykonawca dysponuje również następującymi pojazdami, spełniającymi wszelkie wymagania SIWZ, które użyczy Zamawiającemu: Volkswagen Amarok KR 2M129 (rocznik 2015) Skoda Yeti KR 3R138 (rocznik 2016) W załączeniu przedstawiamy dowody rejestracyjne oraz umowy najmu. Koszt związany z najmem ww. środków transportu w wysokości 1200,00 PLN miesięcznie zostanie pokryty z kwot podanych w pozycjach „Rezerwa".

Dotyczy wyjaśnień na pytanie nr 4 i nr 5 z pkt. I Zgodnie z postanowieniami SIWZ Konsultant przewiduje zatrudnienie dwóch osób na umowę o pracę w wymiarze pełnego etatu. Dla kwoty 2000,00 PLN stanowiącej minimalne wynagrodzenie pracownika przewidziane w Rozporządzeniu Rady ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r. obciążenia pracodawcy w spółkach tworzących konsorcjum są następujące: Ubezpieczenie emerytalne (9,76%) 195,20 PLN Ubezpieczenie rentowe (6,50%) 130,00 PLN Ubezpieczenie wypadkowe (0,67%) 13,40 PLN FP (2,45%) 49,00 PLN FGPś (0,10) 2,00 PLN Wynagrodzenie + koszty pracodawcy: 2389,60 PLN Przy założonym koszcie pracodawcy w wysokości 2 400,00 PLN wynagrodzenie pracownika wyniesie 2008,70 PLN. Jednocześnie Wykonawca podkreśla, że stawki wynagrodzenia będą w pełni zgodne z przepisami obowiązującego prawa, a w kontekście wyliczeń Zamawiającego zauważyć należy, że ewentualne drobne różnice kwotowe wyliczeniu w obciążającego pracodawcę kosztu zatrudnienia, w żaden sposób nie wpływają na całościową ocenę ekonomiczną oferty Wykonawcy. Wykonawca założył, że w przypadku nagłej nieobecności osób Personelu Konsultanta zastępstwo będą pełniły inne osoby z zespołu, których specjalność bądź zakres obowiązków odpowiadają osobie nieobecnej, zgodnie z zapisami S 11 pkt.19 umowy. Koszty związane z planową nieobecnością oszacowane jako 96 000,00 PLN zostały uwzględnione w pozycjach „Rezerwa”.

Dotyczy wyjaśnień na pytanie nr 1, 4 i 3 z pkt. II Konsultant przystępując do przedmiotowego postępowania dokonał wyceny prac nadzoru w oparciu o SIWZ udostępnioną przez Zamawiającego.

53

W Opisie Przedmiotu Zamówienia w pkt. 1.1 podano, iż „przedmiotem zamówienia jest świadczenie usługi w zakresie nadzoru nad projektowaniem, zarządzania i kontroli oraz nadzoru nad realizacją umowy zawartej w wyniku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego zwanych w dalszej treści też „Kontraktem", której przedmiotem jest: „Budowa Obwodnicy N. L. w ciągu krajowej nr na warunkach określonych w Umowie z Konsultantem oraz zgodnie z Warunkami Kontraktowymi dla każdej Części zadania Inwestycyjnego...” (pkt 1.1 OPZ). Zgodnie z pkt 1.3. Opisu Przedmiotu Zamówienia „Zadanie polega na zaprojektowaniu, uzyskaniu wszelkich niezbędnych opinii, uzgodnień, pozwoleń i prawomocnych decyzji administracyjnych, budowie w/w odcinka oraz uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, Projekt i budowa obwodnicy N. M. L. obejmuje w szczególności: 1. Opracowanie Dokumentacji Projektowej wraz z uzyskaniem wszelkich niezbędnych warunków, uzgodnień, opinii, pozwoleń i decyzji administracyjnych pozwalających na realizację inwestycji W 5 3 pkt. 2 projektu Umowy na Pełnienie nadzoru nad projektowaniem i realizacją Robót oraz zarządzanie Kontraktem pn.: „Budowa obwodnicy Nowego Miasta Lubawskiego w ciągu drogi krajowej nr 15'* określono następujące terminy realizacji zadania: Konsultant z zastrzeżeniem 54 ust. 12 zobowiązuje się świadczyć Usługę w terminie uwzględniającym: I) Okres projektowania; 'który trwa od daty rozpoczęcia realizacji Usługi do dnia uzyskania przez Wykonawcę Robót decyzji ZRID uprawniającej do rozpoczęcia Robót minimum na Trasie Głównej tj. 15 miesięcy; 2) Okres wykonywania Robót w, który trwa od daty uzyskania decyzji ZRID uprawniającej do rozpoczęcia Robót minimum na Trasie Głównej, do daty wskazanej w Ostatnim Świadectwie Przejęcia (również w okresach zimowych w rozumieniu Kontraktu); 3) Okres Przeglądów i Rozliczenia Kontraktu, który trwa od daty wskazanej w Ostatnim Świadectwie Przejęcia, do daty wystawienia Ostatecznego Świadectwa Płatności, tj. 15 miesięcy z zastrzeżeniem 54 ust4 pkt Powyższe potwierdza również akt umowy dla Wykonawcy robót budowlanych dla zadania „Zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych dla zadania: Budowa obwodnicy Nowego Miasta Lubawskiego w ciągu drogi krajowej nr 15". Zgodnie z S 3 pkt 2 „...Etap projektowania jest to okres liczony od Daty Rozpoczęcia do daty uzyskania ZRID przez Wykonawcę...” i dalej „...Etap realizacji Robót jest to okres bezpośrednio następujący po etapie projektowania t' Zgodnie z pkt. 3 „...Datą Rozpoczęcia jest dzień zawarcia Umowy z Wykonawcą...”

54

Analogicznie do aktu umowy, wymagania odnoszące się do czasu realizacji przewidzianego dla Wykonawcy opisują Dane Kontraktowe Dane Kontraktowe w punkcie „Czas na ukończenie” potwierdzają definicje zawarte w umowie dla Wykonawcy robót budowlanych. Ponadto w punkcie „Wymagana Minimalna Ilość Wykonania (Kamień Milowy)” znajduje się poniższy zapis: „...Wymagana Minimalna Ilość Wykonania (Kamień Milowy) stanowi:: Kamień Milowy nr 1 złożenie do właściwego organu administracji publicznej w terminie 10 miesięcy od Daty Rozpoczęcia kompletnego wniosku o ZRID. Kamień Milowy nr 2 wykonane w terminie 20 miesięcy od Daty Rozpoczęcia i zaakceptowane, zgodnie z Subklauzulą 8.13 [Wymagana Minimalna Ilość Wykonania], Roboty o wartości niemniejszej niż 30 % Zaakceptowanej Kwoty Kontraktowej. ” Powyższe zapisy Umowne zarówno dla Konsultanta jak i Wykonawcy jednoznacznie wskazują na wymaganą kolejność realizacji Kontraktu oraz czas przewidziany na wykonanie poszczególnych elementów (Kamieni Milowych), Zgodnie z Umową Konsultanta, w pierwszej kolejności sprawowany jest nadzór w Okresie Projektowania trwający 15 miesięcy, następnie po uzyskaniu decyzji ZRID sprawowany ma być nadzór nad Okresem Wykonywania Robót. Okres Wykonania Robót następuje bezpośrednio po Okresie Projektowania a nie na odwrót. Wykonawca w swojej ofercie zawarł wszystkie elementy wymagane SIWZ, w tym w szczególności zapisami Umowy.

Należy też wyraźnie nadmienić, że przewidywany przez Konsultanta Zespół oraz oferta zewnętrznego laboratorium t załączona do pisma nr I./OG/ER/232/17 z dnia 07,07.2017 r. pozwalają na prowadzenie nadzoru oraz pobieranie prób również w przypadku realizacji przez Wykonawcę ewentualnych robót budowlanych zgodnie z posiadaną przez Zamawiającego decyzją ZRID i jej zmianą w obszarze i zakresie gdzie nie zachodzi potrzeba uzyskiwania zmiany decyzji ZRID. Nadmienić należy w szczególności, że w ramach wynagrodzenia określonego za Okres Projektowania personel będzie wykonywał wszystkie czynności wymagane w tym okresie, także związane z ewentualnym prowadzeniem już w tym okresie robót budowlanych. jak przy tym wskazano wyodrębnienie Okresu Projektowania i Okresu Wykonywania Robót ma pełne uzasadnienie kontraktowe. Wyjaśniamy, że kwoty podane w zobowiązaniach Ekspertów Kluczowych załączonych do pisma nr I./OG/ER/232/17 z dnia 07.07.2017 r. są kwotami uwzględniającymi również obciążenia pracodawcy i jako takie zostały przyjęte do wyceny oferty. W załączeniu przedstawiamy oświadczenia Ekspertów Kluczowych potwierdzające ten fakt. 55

Przystępujący jako załączniki złożył: Załącznik nr 1 - Oświadczenia osób przewidzianych do realizacji usługi Załącznik nr 2 - Dowody rejestracyjne oraz umowy najmu pojazdów

Izba ustaliła w oparciu o dokumentację postępowania (adnotacje na pismach zawierających wyjaśnienia), że dokumenty te zostały odtajnione przez Przystępującego.

W dniu 12.09.2017 r. Zamawiający poinformował wykonawców o wyborze oferty najkorzystniejszej złożonej przez Konsorcjum I. C. Spółka z o.o. ul. (…) oraz M. Spółka z o.o. Spółka komandytowa, ul. (…). Z informacji tej jednocześnie wynika, że oferta Odwołującego otrzymała 0 punktów w zakresie podkryterium cenowego odnoszącego się do „doświadczenia personelu konsultanta” w podkryterium 2.2. „Główny Inspektor Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej”.

Na powyższa czynności Odwołujący wniósł w dniu 22.09.2017 r. odwołanie.

Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje.

Izba, uwzględniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności powyższe ustalenia oraz zakres zarzutów podniesionych w odwołaniu, doszła do przekonania, iż sformułowane przez Odwołującego zarzuty nie znajdują oparcia w ustalonym stanie faktycznym i prawnym, a tym samym rozpoznawane odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Izba wskazuje, ze pomiędzy Stronami i uczestnikiem postępowania nie było sporu, co do faktów a jedynie co do ich interpretacji w kontekście powołanych jako wzorce kontroli w odwołaniu przepisów ustawy Pzp.

W drugiej kolejności Izba wskazuje, iż w ramach postępowania odwoławczego, mając na uwadze treść art. 180 ust. 1 ustawy Pzp, ocenie podlegają czynności podmiotu zamawiającego przedsiębrane na etapie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Tym samym Izba oceniając podniesione w ramach rozpoznawanego odwołania zarzuty wzięła pod uwagę przedstawione przez Odwołującego dowody i wyjaśnienia, treść złożonej oferty i ocenę tych wyjaśnień oraz dowodów dokonaną przez Zamawiającego. Jak wskazuje się w orzecznictwie, na co uwagę zwracał Odwołujący, przywołując w piśmie procesowym orzeczenie Izby o sygn. akt KIO 893/14, które to stanowisko Izba w niniejszym składzie podziela w całej rozciągłości Informacje i dowody przedstawione przez 56

wykonawcę w odpowiedzi na wezwanie muszą być przy tym znane zamawiającemu na konkretnym etapie postępowania przetargowego - celem umożliwienia mu podjęcia decyzji, co do ewentualnego przyjęcia lub odrzucenia oferty - a nie przedstawiane dopiero w toku postępowania odwoławczego. W innym wyroku z dnia z dnia 3 czerwca 2014 r. sygn. KIO 893/14 wskazano, że złożenie nowych dokumentów w celu wykazania prawidłowości wyliczenia ceny ofertowej dopiero na rozprawie przed Krajową Izbą Odwoławczą jest spóźnione i nie może zostać wzięte pod uwagę przy ocenie, czy oferta danego wykonawcy zawiera rażąco niską cenę. Powyższe, jak wskazano powyżej, jest wynikiem faktu, że ocenie w ramach postępowania odwoławczego podlegają czynności podmiotu zamawiającego przedsiębrane przez tego ostatniego na etapie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Nie oznacza to jednak, ze wykonawca wobec którego oferty podniesiono zarzut rażąco niskiej ceny nie może podjąć kroków do obrony swojego stanowiska, w tym przedstawiać w tym zakresie dowodów. Wszakże sam przepis art. 190 ust. 1a pkt 1 ustawy Pzp nakłada na takiego wykonawcę ciężar udowodnienia w tym zakresie, tj. że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny. Istotą bowiem stanowiska wypracowanego przez orzecznictwo jest bowiem to, że wykonawca ten nie może prezentować nowych okoliczności, nowych założeń w kontekście ustalenia ceny ofertowej, lecz winien dowodzić, że na etapie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, sprostał ciążącym na nim obowiązkom wynikającym z wezwania. W ocenie Izby Przystępujący w ramach postępowania dowodowego nie wyszedł poza wyjaśnienia przekazane Zamawiającemu konsekwentnie trzymając się zawartych tam informacji.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga również, że pojęcie rażąco niskiej ceny jest subiektywne, zaś ustawa Prawo zamówień publicznych nie posiada ustawowo określonego procentowego poziomu, na podstawie którego można uznać automatycznie, kiedy mamy do czynienia z rażąco niską ceną. Każdy przypadek, ze względu na przedmiot zamówienia, sposób jego realizacji oraz wartość zamówienia należy rozpatrywać indywidualnie [tak też: postanowienie Sądu Okręgowego z Poznania z dnia 17.01.2006 r., sygn. akt II Ca 2194/05]. Jak zaś skonstatował Sąd Okręgowy w Katowicach w wyroku z dnia 30 stycznia 2007 r. sygn. akt XIX Ga 3/07, „o cenie rażąco niskiej można mówić wówczas, gdy oczywiste jest, że przy zachowaniu reguł rynkowych wykonanie umowy przez wykonawcę byłoby dla niego nieopłacalne. Rażąco niska cena jest to cena niewiarygodna, oderwana całkowicie od realiów rynkowych. Przykładem może być oferowanie towarów poniżej kosztów zakupu lub wytworzenia albo oferowanie usług za symboliczną kwotę.”. Sam fakt, że cena oferty jest niższa od cen innych ofert złożonych w postępowaniu nie jest wystarczające do uznania danej ceny za rażąco niską. Analogicznie różnice procentowe, na które wskazywał 57

Odwołujący, nie przesądzają o prawidłowości skonstruowania wynagrodzenia przez poszczególnych wykonawców. Podzielono w pełni wyrażone wyżej stanowiska, dostrzegając zarazem konieczność indywidualnego podejścia do każdej sprawy związanej z zarzutem ceny rażąco niskiej.

1. Odnosząc się do meritum sporu w pierwszej kolejności Izba wskazuje, iż przedmiot zamówienia obejmuje usługę zarządzania kontraktem związaną z realizacją robót budowlanych obejmujących budowę obwodnicy N. M. L.. Tym samym, co istotne w kontekście badania rażąco niskiej ceny, mamy do czynienia z tzw. usługami miękkimi, tj. z usługami których zasadniczą pozycję kosztową stanowi praca osób realizujących takie usługi uwzględniająca ich kwalifikacje, wykształcenie oraz pozycję na rynku. Koszty materiałowe, koszty stałe oraz koszty zewnętrzne dla świadczącego tego typu usługę oscylują w okolicach kilkunastu procent (niezwykle rzadko przekraczają 20%) ceny całkowitej. Powyższe oznacza, że wykonawca kalkulując cenę za tego typu usługi bierze pod uwagę, po pierwsze koszty pracy osób je realizujących, które ze względu na specyfikę tych kosztów mogą być bardzo różne dla poszczególnych wykonawców. Tego typu kosztów nie da się bowiem w sposób jednoznaczny „zweryfikować” i poddać analizie – poza kosztami minimalnego wynagrodzenia za pracę, który to aspekt nie stanowił jednak podstawy sporu pomiędzy Stronami. Założenie takie jest bowiem wynikiem faktu, iż przy kosztach osobowych praca lub usługa jest warta tle na ile wycenia ja osoba je świadcząca. To bowiem ona wie najlepiej, ile jest warta praca którą ma świadczyć – ustawodawca zaś w tym zakresie, poza jej minimalną wartością, nie narzuca żadnych średnich stawek lub kosztów. Usługi obejmujące nadzory inwestorskie lub ich specyficzną formę jaką jest pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu cechują się specyfiką właściwą dla wszystkich usług opartych na pracy intelektualnej wykwalifikowanej kadry – trudnością w przyjęciu szacunkowej wartości takich usług. Powyższe wynika bowiem z faktu, iż o cenie decydują w dużej mierze czynniki niezależne całkowicie od okoliczności związanych z przedmiotem zamówienia - mogących obejmować takie elementy jak: dogodne dla wykonawcy i osób świadczących usługę miejsce realizacji świadczenia, zaangażowanie osób realizujących usługę w inne projekty, w tym projekty położone na zbliżonym obszarze, dodatkowe dochody uzyskiwane przez osoby przewidziane do świadczenia tego typu usług (zatrudnienie w ramach innych stosunków, świadczenia emerytalne, rentowe itp.), znajomość miejsca świadczenia usług oraz znajomość innych uczestników procesu budowlanego, w tym znajomość potrzeb i specyficznych oczekiwań podmiotu zamawiającego oraz potencjał wykonawczy podmiotu, który będzie realizował roboty budowlane i prace projektowe. Czynniki te powodują bowiem znaczne trudności z oszacowaniu, oraz w późniejszy etapie procesu ubiegania się o zamówienie publiczne, w weryfikacji ceny zaoferowanej przez poszczególnych wykonawców. 58

Na powyższe okoliczności wskazał Izba w wyroku z dnia 17 października 2016 r. w sprawie rozpoznawanej pod sygn. akt KIO 1737/16. Co istotne ewentualne dogodne warunki realizacji czynności przez personel zaangażowany przez wykonawcę są również elementami niezależnymi od podmiotu, który ubiega się o zamówienie. Na powyższą kwestię w odwołaniu zwracał uwagę Odwołujący, zapominając, że okoliczności sprzyjające obniżeniu wynagrodzenia dla personelu mogą być nawet nieznane Przystępującemu. Z reguły jest bowiem tak, ze to nie wykonawca „narzuca” takie stawki osobom, z którymi zamierza współpracować, ale zazwyczaj akceptuje propozycje ze strony tych osób. W takich bowiem okolicznościach zakres swobody wykonawcy ogranicza się zazwyczaj do ustalenia marży, możliwość optymalizacji podatkowej, redukcji kosztów stałych, czy też poszukiwania tańszych podwykonawców lub dostawców. Jest to bowiem cecha immanentnie związana z tego typu usługami (usługami intelektualnymi) i dotyczy również usługi nadzoru nad czynnościami projektowymi oraz nadzorem inwestorskim nad robotami budowlanymi.

Izba oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności złożone przez Przystępującego wyjaśnienia, dołączone do nich dowody oraz złożone przez Odwołującego w ramach postępowania odwoławczego dowody z dokumentów uznała, że brak jest podstaw do przyjęcia, że Przystępujący złożył ofertę zawierającą rażąco niska cenę. Mając na uwadze wypracowane w orzecznictwie Izby oraz Sądów Okręgowych wytyczne związane z pojęciem rażąco niskiej ceny uznać można jedynie, że wynagrodzenie zaoferowane przez Przystępującego jest na niskim poziomie, co nie powoduje konieczności odrzucenia tej oferty. Przystępujący w dwukrotnie składanych wyjaśnieniach odniósł się, co do zasady, do wszystkich kwestii poruszonych przez Zamawiającego, w drugich zaś wyjaśnieniach doprecyzował jego wątpliwości wyrażone wprost w piśmie z dnia 19.07.2017 r. W piśmie tym Zamawiający, sygnalizując swoje wątpliwości, wniósł o sprecyzowanie informacji, w tym w szczególności o ich uzupełnienie, wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy wymaganiami ujętymi w SIWZ (np. w zakresie wieku pojazdów, ich przebiegu, uciągu przyczepy, braku ubezpieczenia i przeglądów), jak również rozbieżności między danymi zawartymi w Rozbiciu Ceny Ofertowej (dalej „RCO”), wyliczeń kosztów zatrudnienia personelu biurowego i pomocniczego w odniesieniu do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Co niezwykle istotne w ocenie Izby, Przystępujący wraz z pierwszymi wyjaśnieniami przedłożył Rozbicie Ceny Ofertowej pozwalające na szczegółową kontrolę założeń wyliczonego wynagrodzenia. W dokumencie tym, jak zostało wskazane na rozprawie, Przystępujący przewidział zarówno zysk, jak również dla każdego etapu odrębnie rezerwę kosztową, i jak wskazał w toku wyjaśnień oraz potwierdził na rozprawie, mogą one zostać wykorzystane do pokrycia wszelkich nieprzewidzianych wydatków. 59

Wraz z pierwszymi wyjaśnieniami Przystępujący przedstawił wszystkie składniki skalkulowanego wynagrodzenia oraz przedstawił oferty dla tych kosztów, które są od niego niezależne, tj. były wynikiem skorzystania z poddostawców i usługodawców zewnętrznych (umowa najmu biura, zobowiązania personelu, obsługa laboratorium, usługi marketingowe). Zgodzić się zatem należy z Zamawiającym, że oświadczenia, zobowiązania oraz umowy te nie zostały przez Odwołującego podważone, Odwołujący nie doszukał się rozbieżności pomiędzy tymi dokumentami i ujętymi tam wartościami a dokumentem RCO stanowiącym odzwierciedlenie ujęcia tych poszczególnych wartości w cenie ofertowej. Podstaw do kwestionowania tych dokumentów, w ocenie Izby, nie miał również Zamawiający, zatem Izba ich przyjęcie uznała za dopuszczalne i znajdujące uzasadnienie w ustalonym stanie faktycznym. Tym samym, niezależnie od daty wystawienia tych dokumentów, na co uwagę zwracał Odwołujący, stanowią one skutek negocjacji poczynionych przez Przystępującego na etapie przed złożeniem oferty. Trudno jest bowiem założyć, że 32 osoby złożyły Przystępującemu swoje zobowiązania w zakresie pełnienia obowiązków związanych z przedmiotowym kontraktem i w zakresie przewidzianego dla nich wynagrodzenia podpisały te dokumenty tylko na potrzeby udzielenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny. Niezależnie bowiem od celu złożenia tych zobowiązań byłyby one wiążące dla tych osób i mogłyby stanowić podstawę do wyciągnięcia w stosunku do tych osób normalnych przewidzianych prawem cywilnoprawnych konsekwencji. Analogiczna sytuacja ma miejsce w zakresie oświadczeń złożonych przez kolejne kilka osób, które wskazały, że przewidziane dla nich wynagrodzenie uwzględnia również koszty pracodawcy. Odwołujący nie podważył prawdziwości tych oświadczeń i jak wyżej wskazano nie zakwestionował pod względem arytmetycznym ich uwzględnienia w wyliczeniu dokonanym w formie RCO. Co istotne Odwołującego nie uczynił tego mając swobodny dostęp do treści złożonych wyjaśnień. Przedstawiając dowody odnoszące się do typowych i rynkowych stawek obowiązujących dla tego typu specjalistów nie udowodnił niczego poza tym, że wynagrodzenia dla tego typu kadry kształtują się również na wyższym poziomie. W tym wypadku ocena tych dowodów musi uwzględniać również doświadczenie życiowe i realia rynkowe pozwalające na przyjęcie, że wysokość wynagrodzenia dla takich specjalistów powinno uwzględniać lokalizację inwestycji, okres jej trwania oraz istniejącej (potencjalnie) możliwości uzyskania zgody ze strony Zamawiającego na możliwość podjęcia dodatkowego zajęcia przez niektórych ekspertów - co mogłyby skutkować wynegocjowaniem wysokości tego wynagrodzenia na poziomach 4000 – 8000 zł miesięcznie, tj. wysokości odbiegającej od tych jakie przyjął Odwołujący. Za wiarygodne i zgodne z doświadczeniem życiowym przyjąć należy również stanowisko Przystępującego, że niektóre osoby personelu kluczowego zrezygnowały z odrębnych numerów telefonów korzystając z posiadanych dotychczas. Obecne ceny tego

60

typu usług, w tym zryczałtowane nielimitowane koszty połączeń na poziomie 50 – 70 złotych miesięcznie, pozwalają przyjąć te wyjaśnienia za racjonalne. Jak wyżej wskazano kształtowanie wysokości wynagrodzenia dla personelu jest zależne od wielu czynników, nie tylko mikro i makroekonomicznych, ale również od sytuacji zawodowej i osobistej pracowników, ich preferencji oraz ograniczeń. Istotą procedury uregulowanej w art. 90 ust. 1 – 3 ustawy Pzp jest uzyskanie informacji od wykonawcy, nie zaś prowadzenie przez Zamawiającego samodzielnego dochodzenia zmierzającego do weryfikacji przedłożonych dowodów. Odnosząc się do twierdzeń Odwołującego, o bezrefleksyjnym przyjęciu wyjaśnień i dowodów przez Zamawiającego, Izba wskazuje, że nie doszukała się podstaw do kwestionowania przyjęcia wyjaśnień Przystępującego w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Zawarte tam wynagrodzenia personelu kluczowego, ani nie są ustalone na poziomie płacy minimalnej, ani nie zawierają w sobie irracjonalnych założeń, zaś czynsz najmu oraz koszty laboratorium i działań promocyjnych, przy zaprezentowaniu przez Przystępującego argumentacji uzasadniających ich wiarygodność, pozwalają na przyjęcie, że stanowią one wartości rynkowe uzyskane w wyniku indywidualnych negocjacji. Przystępujący, co do zasady odniósł się do wszystkich kwestii prezentując dokument w postaci RCO, z którym dodatkowo korespondują dowody stanowiące załączniki do wyjaśnień. Dokument ten wskazuje m.in., że Przystępujący dla trzech etapów realizacji zamówienia przewidział rezerwę kosztową w łącznej wysokości niemal 200.000 złotych. Dodatkowo przewidział zysk na łącznym poziomie około 150.000 złotych. Do kosztów dodatkowych należy zaliczyć również koszty ujęte w pozycjach: „inne koszty: w wysokości 60.000 złotych, „koszty związane z wypełnieniem wymagań wynikających z kryterium „jakość”” w wysokości 25.000 złotych, inne koszty w okresie przeglądów i rozliczenia kontraktu w wysokości 20.000 złotych, jak również „inni specjaliści zgodnie z zapotrzebowaniem” w wysokości 90.000 złotych – które to koszty stanowią, zdaniem Izby, wystarczającą rezerwę pozwalającą na należyte spełnienie świadczenia. Podobnie, tj. za poddanie się kontroli ze skutkiem pozytywnym, należy się odnieść do dowodów w postaci przedstawionych przez Przystępującego ofert w zakresie usług dotyczących laboratorium, oferty na stworzenie i uruchomienie systemu HelpDesk, wykonanie cyklicznych zdjęć – ortofotoraportu, oferty obejmującej działania promocyjne, czy też oferty najmu biura o łącznej powierzchni wynoszącej 311 m 2 . W kontekście tej ostatniej oferty, mając na uwadze twierdzenia i dowody przedstawione przez Odwołującego, Izba wskazuje, że przychyliła się do stanowiska Przystępującego zaprezentowanego w tym zakresie. Wskazać bowiem należy, kierując się doświadczeniem życiowym, że oferty najmu w portalach internetowych stanowią zazwyczaj dopiero punkt wyjściowy do negocjacji. Za atut w tym wypadku należy uznać długi i stabilny okres trwania inwestycji, który mógł stanowić podstawę do wynegocjowania korzystnych warunków umownych. Izba wskazuje 61

również, że rynek najmu lokali użytkowych o znacznej powierzchni, a do takiej grupy należy uznać lokal o powierzchni przekraczającej 300 m 2 , zmienił się w ostatnim czasie – szczególnie w niewielkich miastach. Jest to podyktowane m.in. licznymi inwestycjami w tym obszarze, przenoszeniem znacznej ilości obiektów handlowych do centrów handlowych oraz, przede wszystkim, odpływem po stronie popytowej głównym wynajmujących tj. oddziałów banków, które od kilku lat były głównymi uczestnikami tego segmentu rynku. Ograniczenie tej części rynku jest wynikiem rozwoju bankowości elektronicznej oraz częściowo wprowadzaniem nowych obciążeń podatkowych, które wymuszają banki do redukcji kosztów. Tym samym trudno uznać, że to oferty przedłożone przez Odwołującego stanowią odzwierciedlenie rynku, gdzie ostateczna wysokość czynszu jest zawsze kwestią indywidualnych negocjacji uwzględniających inne towarzyszące umowie okoliczności, tj. okres najmu, przeznaczenie, uciążliwość prowadzonej działalności dla otoczenia, jak również wiarygodność ekonomiczną partnera. Prowadzony przez Odwołującego proces dowodzenia, co w kontekście podniesionych zarzutów uznać należy za naturalne, zmierzał do maksymalizacji obciążeń związanych z realizacją umowy i generowaniem kosztów. Taka jest bowiem rola wykonawcy podnoszącego wobec konkurenta zarzut rażąco niskiej ceny. Jednakże złożone przez Przystępującego wyjaśnienia, pomimo nieznacznych nieścisłości, oraz przede wszystkim złożone przez Niego dowody nie pozwalają na przyjęcie, że w ramach kształtowania wynagrodzenia doszło do pominięcia istotnych elementów wyceny lub, że przewidziane dla personelu wynagrodzenie, w tym wynegocjowane oferty z usługodawcami, jak również, że poczynione założenia - są w oczywisty sposób wadliwe lub niewiarygodne, a zatem nie gwarantują spełnienia świadczenia.

Następnie Izba wskazuje, że co do zasady, w ramach procesu wyjaśniania ceny ofertowej wykonawca odpowiada na wyartykułowane wątpliwości podmiotu zamawiającego, w tym odpowiada nierzadko na bardzo szczegółowe pytania. Oznacza to, że jego wyjaśnienia są ściśle związane z kierowanymi do niego przez zamawiającego pytaniami i trudno zakładać, że winien on wyjaśniać wszelkie składniki ceny – nawet te które nie budzą u zamawiającego żadnych wątpliwości. Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie procedura wyjaśniania wątpliwości związanych z kształtowaniem wynagrodzenia jest bardzo specyficznym rozwiązaniem mającym na celu wyeliminowanie z procedury ubiegania się o zamówienie publiczne ofert zawierających cenę na rażąco niskim poziomie, a więc cenę skalkulowaną w sposób nieprawidłowy, nierealny w sposób oczywisty i nie uwzględniający wszystkich czynników cenotwórczych. Takiej eliminacji nie powinny podlegać oferty zawierające ceny niskie, jednakże możliwe do uzyskania w standardowym procesie ofertowania i gwarantujące 62

należyte spełnienie świadczenia. Kształtowanie cen jest bowiem, jak wskazywał Zamawiający i który to pogląd Izba podziela, elementem gry rynkowej pozwalającym wykonawcom na konkurowanie w ramach procesu ubiegania się o zamówienie publiczne. W przeciwnym wypadku dochodziłoby do sytuacji, że każdy mechanizm racjonalizacji wysokości wynagrodzenia, każdy mechanizm uzyskiwania rabatów, procesy restrukturyzacji przedsiębiorstw, procedury naprawcze, czy wreszcie stosowanie dopuszczalnej prawem optymalizacji podatkowej skutkowałyby odrzuceniem oferty. W ocenie Izby wyjaśnienia kierowane do wykonawcy na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp nie są li tylko formalnym aspektem procedury udzielania zamówienia publicznego – a zatem powinny one zmierzać do uzyskania realnych wyników tej procedury. Celem procedury opartej na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp jest uzyskanie potwierdzenia realności ceny, nie zaś „wciągnięcie” wykonawcy w formalną pułapkę skutkującą odrzuceniem jego oferty ze względu na wypełnienie się hipotezy normy prawnej uregulowanej w treści przepisu art. 90 ust. 3 ustawy Pzp. Nie sposób bowiem zgodzić się z poglądem, że odrzucenie oferty z przyczyn formalnych (tj. na skutek nierzetelnego wypełnienia obowiązku z art. 90 ust. 1 – 3 ustawy Pzp) powinno następować w każdym wypadku, w szczególności gdy oferta nie nosi znamion oferty z ceną rażąco niską. Takie stanowisko, przy przyjęciu i ustaleniu, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że oferta została skalkulowana w sposób rzetelny i ekonomicznie uzasadniony, jest nie do przyjęcia. Oznaczałoby to wówczas konieczność odrzucenia oferty z uzasadnioną ekonomicznie ceną ze względu na pewne braki procedury – a więc eliminowanie z przyczyn formalnych rzetelnie skalkulowanych ofert – pomimo faktu, że kontunuowanie tej procedury może przynieść cel, jakim jest przedstawienie dowodów i wyjaśnień uzasadniających wysokość zaoferowanego wynagrodzenia. (vide wyrok KIO z dnia 25 lipca 2017 r. sygn. akt KIO 1336/17) W niniejszym przypadku, jak słusznie wskazał Przystępujący w toku rozprawy, odstępstwo oferty badanej nie osiągnęło w jednym z przypadków wskazanych w treści art. 90 ust. 1 ustawy Pzp pułapu 30%. W ramach stosowania instytucji uregulowanej w treści art. 90 ust. 1 – 3 ustawy Pzp rysuje się jeszcze jeden problem natury praktycznej. W przypadku błędnego założenia, że istnieją podstawy do postawienia wykonawcy zarzutu rażąco niskiej ceny, przy tak zakreślonym w ustawie ciężarze dowodu (vide art. 90 ust. 2 oraz art. 190 ust. 1a ustawy Pzp) wykazanie realności ceny będzie niosło za sobą znaczne trudności natury dowodowej. Nie sposób bowiem przedstawić dowodów na okoliczność zastosowania metod pozwalających uzyskanie znacznych oszczędności, czy też pomocy publicznej lub sprzyjających dla wykonawcy warunków realizacji zamówienia, jeżeli cena zawarta w ofercie jest zwykłą ceną rynkową obliczoną przy wykorzystaniu standardowych metod bez wykorzystania jakichkolwiek nadzwyczajnych okoliczności i technik. Wówczas wykonawca 63

będzie musiał zmierzyć się z koniecznością niejako „poszukiwania” dowodów na potwierdzenie faktów, które nie stanowiły podstaw ustalenia i nie przesądzały o wysokości tego wynagrodzenia. Z taką sytuacją będziemy mieli przede wszystkim do czynienia w przypadku, gdyż jeden z wykonawców zaoferuje realizację przedmiotu zamówienia za wynagrodzeniem rażąco zawyżonym, co doprowadzi do uruchomienia mechanizmu wskazanego w drugiej części alternatywy zawartej w art. 90 ust. 1a pkt 1 ustawy Pzp wobec pozostałych wykonawców przez niejako sztuczne „wprowadzenie” ich ofert do poziomu kwalifikującego je do zastosowania art. 90 ust. 1 ustawy Pzp. Jak słusznie wskazywał Przystępujący w toku rozprawy, który to argument Izba uznała za jeden z najistotniejszych, zaoferowana przez niego cena niewiele odbiega od wartości szacunkowej (31,37%) i od średniej wartości złożonych ofert (29,02%) oraz jednocześnie mieści się w przedziale procentowym (1,5 – 3%) wskazanym w środowiskowych zasadach (metodach) wyceny prac projektowych opracowane przez Polską Izbę Inżynierów i Budownictwa i zatwierdzonych przez Ministerstwo. Te wskaźnik funkcjonuje na rynku budowlanym od wielu lat i na jego podstawie wyceniono dziesiątki tysięcy tego typu usług, które w przeważającej części zostały zrealizowane w sposób należyty. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż usługa inżyniera kontraktu, nadzoru inwestorskiego, czy wszelkie związane z nią dziedziny nadzorów środowiskowych, archeologicznych, obsługi prawnej inwestycji itp. stanowią usługi o charakterze niematerialnym opartym w przeważającej części na pracy intelektualnej osób posiadających specjalistyczne wykształcenie oraz rozbudowane doświadczenie. Są one usługami o zbliżonej trudności, różniąc się z reguły przy obiektach skomplikowanych lub liniowych o znacznej długości ilością osób zaangażowanych w proces inwestycyjny. Analizując pierwsze i drugie wezwanie Zamawiającego (pisma z dnia 26.06.2017 r. oraz z dnia 19.07.2017 r.) nie sposób doszukać się powielenia istotnych kwestii objętych zapytaniem. W drugim piśmie zasadniczo Zamawiający odniósł się już do otrzymanych informacji wnosząc o uszczegółowienie przekazanych danych, usunięcie nieścisłości, w tym rozbieżności pomiędzy wyjaśnieniami a treścią SIWZ, jak również rozbieżności lub braku doprecyzowania danych wynikających z przedłożonych dowodów i RCO. Nawet wskazywane przez Odwołującego szczegóły zawarte w dowodach uzasadniających koszty transportu nie zmieniają tego faktu. W tym wypadku na uwagę zasługuje bowiem okoliczność, że Przystępujący w przypadku dwóch pojazdów dysponuje w stosunku do nich prawem własności, zaś kolejne dwa z nich wynajmuje w bardzo korzystnej cenie od spółki powiązanej z jedynym z członków konsorcjum kapitałowo (M. -M. Spółka z o.o. oraz M. Spółka z o.o. Spółka komandytowa). Dodatkowo na dodatkowe wezwanie Przystępujący przedstawił kolejne umowy pozwalające mu na wykorzystanie przy realizacji przedmiotu zamówienia innych pojazdów. 64

Powtórnie należy wskazać, że Przystępujący dokonał odrębnego skalkulowania ryzyka oraz zysku – jako osobnych elementów kosztotwórczych. Należy bowiem zwrócić uwagę na fakt, że zupełnie inne znaczenie należy nadać (przypisać) poszczególnym składnikom kosztotwórczym na etapie wyceny (będących wówczas składnikami ceny ofertowej) a inne na etapie realizacji zamówienia (będących wówczas składnikami wynagrodzenia). O ile na etapie realizacji ryzyko pokrywane jest, co do zasady z zysku (marży – czyli różnicy pomiędzy kosztami a przychodem) i zmniejsza wysokość osiągniętego zysku o tyle na etapie wyceny (kalkulowania wynagrodzenia) osobna pozycja „ryzyko” wraz z osobną pozycją „zysk – marża” stanowi równoprawny element kształtujący cenę stanowiący swoistą rezerwę przychodów nad kosztami. Z samej definicji wynika, że to właśnie zysk co do zasady (przez jego odpowiednie podwyższenie) winien obejmować rezerwę kosztów na wypadek wystąpienia nieprzewidzianych (ryzykownych) czynników – jednak ten pierwszy może zostać pomniejszony o koszt ryzyka dopiero na etapie realizacji. Ryzyko jest ze swej istoty zdarzeniem przyszłym i niepewnym – zatem jego osobne skalkulowanie na etapie wyceny, dopóki nie wystąpi na etapie realizacji, jest równoprawne i wpisuje się w zysk wykonawcy. Przeznaczanie tej pozycji na ewentualne nieprzewidziane wydatki jest w ocenie Izby całkowicie uprawnione i naturalne, gdyż stanowi ono niezagospodarowaną część przychodów wykonawcy ujmowaną jako odrębna pozycja właśnie w takim celu. Wykorzystanie tej pozycji dla pokrycia nieprzewidzianych kosztów jest nie tylko naturalne, ale samo ujęcie ryzyka w odrębnej, poza zyskiem, pozycji należy uznać za atut procesu obliczania wynagrodzenia – nie zaś za jego wadę. Odnosząc się zatem do stanowiska Odwołującego związanego z możliwością wykorzystania rezerwy oraz zysku przez Przystępującego Izba wskazuje, że co do zasady ukształtowanie wynagrodzenia przez wykonawcę winno umożliwiać należyte spełnienie świadczenia i brak jest możliwości narzucania jego elementów składowych przez podmiot zamawiający. Wykonawca, w kontekście orzecznictwa związanego z pojęciem rażąco niskiej ceny, winien założyć wypracowanie choćby minimalnego zysku, gdyż tylko wówczas jego przychody będą zawierały jednocześnie pewien zapas stanowiący nadwyżkę nad kosztami. Wypracowanie zysku umożliwi także wykonawcy dalszą kontynuację prowadzonej działalności przez regulowanie bieżących oraz przyszłych zobowiązań. Tym samym, w kontekście możliwości wykorzystania nadwyżki celem pokrycia wydatków mogących wystąpić na etapie realizacji przedmiotu zamówienia, niezależnie, czy nadwyżka ta zostanie ujęta jako rezerwa, czy też jako zysk, brak jest przeszkód do takiego jej zagospodarowania jakie zaprezentował w wyjaśnieniach. Temu bowiem służy mechanizm polegający na uwzględnieniu w wynagrodzeniu nadwyżki przychodów nad kosztami. Co istotne w niniejszym wypadku Przystępujący kształtując swoje wynagrodzenie przewidział oba 65

składniki stanowiące tę nadwyżkę, tj. zarówno rezerwę, jak i zysk. Nic zatem nie stało na przeszkodzie aby z tych dwóch elementów mógł pokrywać wszelkie trudne do przewidzenia wydatki. Takie wykorzystanie tych elementów wynagrodzenia Izba uznała za w pełni dopuszczalne.

W ocenie Izby Przystępujący dokonując wyceny przedmiotu zamówienia w odniesieniu do kosztów wynagrodzeń, pracy biura, najmu laboratorium dokonywał indywidualnych wycen, prowadząc w tym zakresie negocjacje handlowe z podmiotami zewnętrznymi i uzyskując w tym zakresie ostateczną wysokość tych kosztów na podstawie własnej, indywidualnej ścieżki negocjacyjnej. W ocenie Izby samo porównanie sposobu wyceny (ofert handlowych, rabatów itp.) uzyskanego przez Odwołującego i Przystępującego jest niewystarczające dla stwierdzenia, że cena zaoferowana przez Przystępującego ma charakter ceny rażąco niskiej. Powyższe ma miejsce w szczególności, gdy Odwołujący swoją argumentację opiera jedynie na hipotezach, tj. założeniach mających na celu zmaksymalizowanie koniecznych do poniesienia kosztów przez Przystępującego. W zakresie oceny wyjaśnień Izba oparła się również na stanowisku Zamawiającego, który w toku rozprawy wskazał, że nie doszukał się nieprawidłowości w wycenie tego elementu zamówienia i uznał złożone wyjaśnienia za wyczerpujące oraz przekonujące.

Mając na uwadze powyższe Izba uznała, że nie doszło do potwierdzenia naruszenia przez Zamawiającego art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy Pzp w związku z art. 90 ust. 2 ustawy Pzp, przez błędne przyjęcie przez Zamawiającego, że Konsorcjum I. wykazało, że zaoferowana przez niego cena za wykonanie przedmiotowego zamówienia nie zawiera rażąco niskiej ceny, jak również nie doszło od naruszenia przez Zamawiającego art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy Pzp w związku z art. 89 ust. 1 pkt 4) ustawy Pzp i art. 90 ust. 3 ustawy Pzp, przez błędne przyjęcie, że Konsorcjum I. wykazało, że zaoferowana przez nie cena za realizację przedmiotowego zamówienia nie jest rażąco niska.

2. W zakresie drugiego zarzutu obejmującego powtórne wezwanie Przystępującego do złożenia wyjaśnień w pierwszej kolejności Izba wskazuje na zmianę podejścia organów orzeczniczych i ustawodawcy do kwestii ponowienia wezwania w oparciu o art. 90 ust. 1 ustawy Pzp. Jak stanową bowiem dyrektywy 2014/24/UE oraz 2014/25/UE w zakresie wyjaśnień odnoszących się do rażąco niskiej ceny prawodawca unijny posługuje się pojęciem 66

„negocjacje” – co pozwala przyjąć, że wezwania w tym zakresie mogą być kierowane do wykonawcy wielokrotnie celem uzyskania wyczerpujących i satysfakcjonujących wyjaśnień w tym zakresie. Taka tendencja rysuje się również w orzecznictwie krajowym, czy to Krajowej Izby Odwoławczej, czy też sądów okręgowych. Zamawiający w przypadku, gdy widzi konieczność uzyskania dodatkowych danych może, a nawet powinien, skierować do wykonawcy dodatkowe wezwanie celem znalezienia źródeł takiego a nie innego poziomu wynagrodzenia. Tym samym przepisy dyrektyw w tym zakresie posługując się pojęciami „negocjacje” wskazują, że z zasady wyjaśnienia mogą mieć wieloetapowy charakter oraz przebieg. Mając na uwadze powyższe Izba uznała, że nie doszło do potwierdzenia naruszenia przez Zamawiającego naruszenie art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy Pzp w związku z art 90 ust. 1 i art. 90 ust. 3 Pzp, poprzez niezasadne błędne ponowne wezwanie do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny pismem z dnia 19 lipca 2017 r., w sytuacji gdy Konsorcjum I. w ogóle nie odniosło się do pytań Zamawiającego zadanych w pierwszym wezwaniu do wyjaśnień z dnia 26 czerwca 2017 r.

3. W kontekście naruszenia przez Zamawiającego art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy Pzp w związku z art. 89 ust. 1 pkt 3) ustawy Pzp w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz.U. z 2003 r, Nr. 153 poz. 1503 z późn. zm„ dalej: „uznk”) oraz art. 15 ust. 1 pkt 1) uznk, przez nieodrzucenie oferty złożonej przez Konsorcjum I. pomimo, że cena zaoferowana za realizację niniejszego zadania jest nierealna i nierynkowa Izba wskazuje, ze zarzut ten ma charakter wynikowy. Tym samym brak uwzględnienia zarzutu zasadniczego związanego z rażąco niską ceną powoduje, że nie potwierdził się również zarzut mający swoje źródło w regulacjach dotyczących kwestii uczciwej konkurencji. Jako zarzut o identycznym, tj. wynikowy charakterze, nie potwierdził się również zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy Pzp oraz art. 91 ust. 1 ustawy Pzp, poprzez wybór jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez Konsorcjum I. na skutek zaniechania odrzucenia oferty złożonej przez to Konsorcjum.

4. W kontekście zarzutu naruszenia art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 91 ust. 1 ustawy Pzp oraz art. 87 ust.1 ustawy Pzp, poprzez przyznanie Odwołującemu w kryterium oceny ofert „Doświadczenie personelu Konsultanta” podkryterium 2.2. Główny Inspektor Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej 0 pkt Izba uznała go za niezasadny. 67

W ocenie Odwołującego w ramach ww. kryterium oceny ofert powinien otrzymać 1 pkt, a jeżeli Zamawiający w toku badania i oceny ofert miał ewentualne wątpliwości co do stanowiska pełnionego przez osobę wskazaną do pełnienia funkcji Głównego Inspektora Nadzoru specjalności inżynieryjnej drogowej na zadaniach opisanych w Formularzu 2.1. „Kryteria pozacenowe” powinien, był wezwać Odwołującego do stosownych wyjaśnień, a nie przyznawać 0 pkt. W tym miejscu Izba w całej rozciągłości podzieliła stanowisko Zamawiającego, zarówno co do braku podstaw wezwania Odwołującego do złożenia wyjaśnień w tym zakresie, jak również ze względu na brak ewentualnego wpływu uwzględnienia tego zarzutu na wyniki postępowania w rozumieniu art. 192 ust. 2 ustawy Pzp. W pierwszym zakresie Odwołujący w złożonej ofercie w formularzu 2.1. „Kryteria pozacenowe” nie zaznaczył żadnej z wymienionych tam 4 funkcji, za które Zamawiający przewidział przyznawanie punktów. W uzasadnieniu odwołania Odwołujący wskazał, że powyższe było podyktowane faktem, że osoba która wskazał w ofercie zdobyła doświadczenie na stanowisko Starszego Inspektora Robót Drogowych i Zastępcy Inżyniera Rezydenta – tożsamego ze stanowiskiem Inżyniera Rezydenta, zaś różnica wynika jedynie z użytej nomenklatury i sam formularz, zdaniem Odwołującego, nie pozwalał na innego stanowiska niż wynikające z jego treści. W ocenie Izby, podzielając w tym zakresie stanowisko Zamawiającego, jeżeli Odwołujący widział konieczność wyjaśnienia tej kwestii winien to uczynić na etapie wyjaśniania treści SIWZ. W obecnej chwili jakakolwiek interpretacja rozszerzająca treść kryterium odnosząca się do enumeratywnie wskazanych funkcje byłaby niedopuszczalna, gdyż prowadziłaby do zmiany kryteriów oceny ofert po terminie składania ofert. Takie działanie sprzeciwiałoby się zasadom wyrażonym w treści art. 7 ust. 1 ustawy Pzp i z tego też względu nie mogło prowadzić do zastosowania procedury ujętej w treści art. 87 ust. 1 ustawy Pzp. Dodatkowo, na co słusznie wskazał Zamawiający, przyznanie Odwołującemu na skutek ewentualnego uwzględnienia tego zarzutu dodatkowego 1 punktu, nie miałoby wpływu na wynik postępowania w rozumieniu art. 192 ust. 2 ustawy Pzp. Z tego też względu zarzut ten nie potwierdził się.

W związku z powyższym, na podstawie art. 192 ust. 1 ustawy Pzp, orzeczono jak w sentencji.

Zgodnie bowiem z treścią art. 192 ust. 2 ustawy Pzp Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ 68

na wynik postępowania o udzielenie zamówienia. Brak potwierdzenia zarzutów wskazanych w odwołaniu powoduje, iż w przedmiotowym stanie faktycznym nie została wypełniona hipoteza normy prawnej wyrażonej w art. 192 ust. 2 ustawy Pzp.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Pzp, tj. stosownie do wyniku postępowania, z uwzględnieniem postanowień rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. z 2010 r., Nr 41, poz. 238) zmienionego rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 stycznia 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. z 2017 r., poz. 47), w tym w szczególności § 5 ust. 4.

Przewodniczący: ……………………

69

70