Wyrok KIO 2273/23 z 16 sierpnia 2023 r.

Uzasadnienie

Zamawiający Gmina Grodzisk Wielkopolski (dalej: „Zamawiający”) prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pod nazwą „Remont kompleksów sportowych „Moje Boisko - ORLIK 2012” przy ul. Chopina oraz przy ul. 3 Maja w Grodzisku Wielkopolskim - modernizacja oświetlenia” . Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 13 czerwca 2023 r. pod numerem 2023/BZP 00145183.

I. W dniu 1 sierpnia 2023 r. wykonawca K. P. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Light On K. B. P. z siedzibą w Warszawie (dalej „Odwołujący”) wniósł do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie wobec:

1) zaniechania czynności odrzucenia oferty wykonawcy Vision Lighting spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Jastrzębiu Zdroju (dalej: „wykonawca Vision Lighting”);

2) zaniechania czynności odrzucenia oferty wykonawcy Ins-Bud Elektro spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Grodzisku Wielkopolskim (dalej: „wykonawca Ins-Bud Elektro”).

Zarzuty i żądania odwołania

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1710, ze zm.), dalej jako „ustawa Pzp”:

1) art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy Vision Lighting, podczas gdy oferta tego wykonawcy zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a wykonawca złożył wyjaśnienia, które nie wykazały, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny;

2) art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy Ins-Bud Elektro, podczas gdy oferta tego wykonawcy zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a wykonawca złożył wyjaśnienia, które nie wykazały, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny.

W związku z podniesionymi zarzutami Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu:

1) unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz dokonania ponownego badania i oceny ofert;

2) dokonania odrzucenia oferty wykonawcy Vision Lighting ;

3) dokonania odrzucenia oferty wykonawcy Ins-Bud Elektro;

Uzasadniając podniesione zarzuty Odwołujący stwierdził, że wyjaśnienia dotyczące wyliczenia ceny udzielone przez ww. wykonawców zawierają uchybienia, których wystąpienie musi prowadzić do odrzucenia oferty, tj.:

1) wyjaśnienia mają ogólny charakter.

2) nie przedstawiono dowodów.

3) nie wyjaśniono zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.

II. Pismem wniesionym w dniu 14 sierpnia 2023 r. Zamawiający udzielił odpowiedzi na odwołanie. Zamawiający uznał zarzuty odwołania za niezasadne i wniósł o jego oddalenie .

III. Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego zgłosił wykonawca INS-BUD Elektro. Stanowisko w sprawie wykonawca Ins-Bud Elektro przedstawił w piśmie wniesionym w dniu 16 sierpnia 2023 r. Wykonawca Ins-Bud Elektro uznał zarzuty podniesione względem jego oferty za niezasadne i wniósł o ich oddalenie.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje

Pismem z dnia 14 lipca 2023 r. Zamawiający wezwał wykonawcę Vision Lighting do udzielenia wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny. Ww. wykonawca udzielił odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego w dniu 17 sierpnia 2023 r. Pismem z dnia 14 lipca 2023 r. Zamawiający wezwał wykonawcę Ins-Bud Elektro do udzielenia wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny. Ww. wykonawca udzielił odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego w dniu 17 sierpnia 2023 r. Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera ona rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. Zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu. Zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Izby wyjaśnienia wykonawcy dotyczące wyliczenia ceny składane w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego powinny być konkretne i wyczerpujące, a także poparte dowodami . Wykonawca powinien przekazać zamawiającemu wszelkie niezbędne informacje pozwalające na dokonanie oceny czy zaoferowana cena nie jest rażąco niska. Niezadośćuczynienie powyższemu obowiązkowi stanowi podstawę do odrzucenia oferty, o której mowa w art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp.

Skład orzekający Izby podzielił stanowisko Odwołującego, że wyjaśnienia przedstawione przez wykonawcę Vision Lighting oraz wykonawcę Ins-Bud Elektro nie spełniają ww. wymagań. Udzielając odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego wykonawca Vision Lighting nie przedstawił Zamawiającemu żadnych konkretnych informacji, a w szczególności żadnych wyliczeń odnośnie zaoferowanej ceny. Wykonawca ten ograniczył się do kilku ogólnych zapewnień, że cena jego oferty została skalkulowana należycie, odwołał się do informacji wskazanych w kosztorysach oraz wskazał, że jest producentem opraw oświetleniowych i dysponuje własnym parkiem maszynowym. Do wyjaśnień nie zostały załączone żadne dowody . W podobny sposób wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny udzielił Zamawiającemu wykonawca Ins-Bud Elektro . Wyjaśnienia te zawierają zapewnienia o prawidłowym skalkulowaniu ceny, ogólne twierdzenia o posiadaniu własnego sprzętu, posiadaniu własnego zaplecza technicznego oraz bazy przedsiębiorstwa Wykonawcy zlokalizowanego w odległości 700 metrów od miejsca wykonania przedmiotu zamówienia, zatrudnieniu pracowników zamieszkujących bliskim sąsiedztwie oraz w oparciu o stawki wynagrodzenia stanowiące od 70 do 85% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw , dokonywaniu zakupu towaru bezpośrednio od producenta, a ponadto odwołał się do informacji wskazanych w kosztorysach. Do wyjaśnień nie zostały załączone żadne dowody poza kosztorysem złożonym uprzednio wraz z ofertą. Zatem również wyjaśnienia wykonawcy Ins-Bud Elektro nie zawierają żadnych konkretnych informacji pozwalających Zamawiającemu na sprawdzenie czy zaoferowana przez tego wykonawcę cena została ustalona w sposób prawidłowy i nie jest rażąco niska. Odnosząc się do podanych przez ww. wykonawców ogólnych informacji, jak np. o byciu producentem opraw oświetleniowych i dysponowaniu własnym parkiem maszynowym (wykonawca Vision Lighting) czy zatrudnianiu pracowników zamieszkujących w bliskim sąsiedztwie ( wykonawca Ins-Bud Elektro) należy stwierdzić, iż tego rodzaju informacjom nie można przypisać istotnego znaczenia, albowiem wykonawcy nie wskazali jak te okoliczności przekładają się na uzyskane oszczędności poprzez odwołanie się do konkretnych wartości liczbowych.

Należy zauważyć, że dokonując oceny wyjaśnień wykonawcy niewątpliwie należy brać pod uwagę treść wezwania zamawiającego. W przypadku ogólnego wezwania zamawiającego nie jest wymagane przedstawienie szczegółowych wyjaśnień i wyliczeń odnośnie każdej składowej ceny. Wystarczające jest przedstawienie ogólnej kalkulacji oraz wyjaśnień, wyliczeń i dowodów w odniesieniu do najistotniejszych elementów składowych ceny . W niniejszej sprawie treść wezwania Zamawiającego w przeważającej mierze miała ogólny charakter, jednakże Zamawiający wskazał, że wyjaśnienia (wraz z dowodami) mają dotyczyć w szczególności zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego . Ww. wykonawcy ani nie przedstawili wyjaśnień, wyliczeń i dowodów w odniesieniu do najistotniejszych elementów składowych ceny, ani nie przedstawili szczegółowych wyjaśnień (wraz z dowodami) w zakresie zgodności zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. W związku z tym należało uznać, że wykonawcy ci nie udzielili konkretnych, wyczerpujących i popartych dowodami wyjaśnień. Jakkolwiek należy zgodzić się ze stanowiskiem, że w przypadku wystarczająco szczegółowych wyjaśnień, w zależności od przedmiotu zamówienia, niezłożenie dowodów do wyjaśnień może nie prowadzić do uznania zaistnienia podstawy do odrzucenia oferty. Jednakże w niniejszej sprawie, jak wskazano powyżej, taka sytuacja z pewnością nie wystąpiła. W odniesieniu do wyjaśnień wykonawcy Ins-Bud Elektro należy dodać, że w odwołaniu Odwołujący zarzucił temu wykonawcy sprzeczność podanych informacji w zakresie przyjętej stawki wynagrodzenia pracowników stanowiącej od 70% do 85% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw oraz podanej stawki roboczogodziny (28 zł). Ww. wykonawca nie odniósł się do zarzutów Odwołującego w tym zakresie, co Izba uznała za przyznanie racji Odwołującemu.

Mając na uwadze powyższe Izba uznała, że w odniesieniu do wykonawcy Vision Lighting oraz wykonawcy Ins-Bud Elektro zaistniała podstawa do odrzucenia oferty, o której mowa w art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp.

Biorąc pod uwagę powyższe, Izba orzekła, jak w punkcie pierwszym sentencji, na podstawie art. 553 oraz art. 554 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 1 lit. a) i b) ustawy Pzp.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła na podstawie art. 557, 574 i 575 ustawy Pzp oraz § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).