Wyrok KIO 1279/25

Treść orzeczenia

Sygn. akt: KIO 1279/25

WYROK Warszawa, dnia 23 kwietnia 2025 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Marek Bienias

Protokolant: Wiktoria Ceyrowska

po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 3 kwietnia 2025 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: GR System Sp. z o.o. – Lider Konsorcjum z siedzibą w Turze oraz GRS Medical Sp. z o.o. – Członek Konsorcjum z siedzibą w Gorlicach , w postępowaniu prowadzonym przez Uzdrowisko Rymanów S.A. z siedzibą w Rymanów – Zdrój , przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego – wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Hospital Service Sp. z o. o. - lider konsorcjum z siedzibą we Wrocławiu, Impel Facility Services Sp. z o. o. z siedzibą we Wrocławiu, FM Integrated Solutions Sp. z o. o. z siedzibą we Wrocławiu

orzeka: 1. Oddala odwołanie. 2. Kosztami postępowania obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: GR System Sp. z o.o. – Lider Konsorcjum z siedzibą w Turze oraz GRS Medical Sp. z o.o. – Członek Konsorcjum z siedzibą w Gorlicach , w postępowaniu prowadzonym przez Uzdrowisko Rymanów S.A. z siedzibą w Rymanów – Zdrój i 2.1. Zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: GR System Sp. z o.o. – Lider Konsorcjum z siedzibą w Turze oraz GRS Medical Sp. z o.o. – Członek Konsorcjum z siedzibą w Gorlicach , w postępowaniu prowadzonym przez Uzdrowisko Rymanów S.A. z siedzibą w Rymanów – Zdrój , tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 4 405 zł 00 gr (słownie: cztery tysiące czterysta pięć złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez Zamawiającego z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika oraz koszty dojazdu na posiedzenie i rozprawę. 2.2. Zasądza od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kwotę 4 405 zł 00 gr (słownie: cztery tysiące czterysta pięć złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika oraz koszty dojazdu na posiedzenie i rozprawę.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodniczący: …………………….………..

Sygn. akt: KIO 1279/25

Uzasadnienie

Zamawiający – Uzdrowisko Rymanów S.A. z siedzibą w Rymanów – Zdrój – prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego pn. „Usługa kompleksowego sprzątania, czynności pomocniczych oraz transportu wewnętrznego w obiektach „Uzdrowisko Rymanów S.A.”, (numer postępowania: RLE - 01/25).

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 12 lutego 2025 r. pod numerem 94801-2025.

W dniu 3 kwietnia 2025 r. wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: GR System Sp. z o.o. – Lider Konsorcjum z siedzibą w Turze oraz GRS Medical Sp. z o.o. – Członek Konsorcjum z siedzibą w Gorlicach wnieśli odwołanie na niezgodną z przepisami ustawy Pzp czynność zamawiającego, podjętą w postępowaniu o udzielenie zamówienia oraz na zaniechanie czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, do której zamawiający był obowiązany na podstawie ustawy Pzp.

W związku z powyższym, Odwołujący zarzucił naruszenie następujących przepisów:

1. naruszenie art. 223 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp poprzez bezpodstawne uznanie za omyłkę rachunkową w ofercie Odwołującego wartości podatku VAT w złotych (kolumna 7 formularza cenowego) i poprawienie tej wartości jako oczywistej omyłki rachunkowej, a w konsekwencji bezpodstawne uznanie za błędną i poprawienie wartości brutto za 1 miesiąc (kolumna 9 formularza cenowego) oraz wartości brutto (razem) w złotych za 36 miesięcy wykonywania usługi utrzymania czystości (kolumna 10 formularza cenowego), podczas gdy wartość podatku VAT w kolumnie 7 w formularzu cenowym została wskazana prawidłowo i nie stanowiła oczywistej omyłki rachunkowej, a w konsekwencji wartości wskazane w kolumnach 9 i 10 formularza cenowego nie podlegały poprawieniu z uwagi na prawidłową wartość obliczonego podatku;

2. naruszenie art. 223 ust. 1 ustawy Pzp poprzez zaniechanie wezwania Odwołującego do wyjaśnień w przedmiocie ustalenia przyczyn wskazania w ofercie (formularzu cenowym) wartości podatku VAT w sytuacji, gdy Zamawiający powziął wątpliwości co do prawidłowości obliczenia wartości podatku VAT;

3. naruszenie art. 239 ust. 1 ustawy Pzp poprzez wybór jako najkorzystniejszej oferty Konsorcjum Wykonawców Hospital Service Sp. z o. o., ul. A. Słonimskiego nr 1, 50-304 Wrocław; Impel Facility Services Sp. z o. o., ul. A. Słonimskiego nr 1, 50-304 Wrocław; FM Integrated Solutions Sp. z o. o., ul. A. Słonimskiego nr 1, 50-304 Wrocław (dalej łącznie jako „IMPEL”), podczas gdy wskutek naruszenia przez Zamawiającego przepisów wskazanych w pkt 1 i 2 powyżej to nie oferta IMPEL a oferta Odwołującego powinna zostać uznana za ofertę najwyżej ocenioną w kryterium oceny ofert, a w konsekwencji zostać wybrana jako oferta najkorzystniejsza.

Opierając się na przedstawionych zarzutach Odwołujący wnosił :

1. o uwzględnienie odwołania; 2. o unieważnienie wyboru oferty najkorzystniejszej; 3. o unieważnienie czynności poprawienia omyłki rachunkowej w wartości podatku VAT w złotych wskazanej w kolumnie 7 formularza cenowego; 4. o unieważnienie czynności poprawienia wartości brutto za 1 miesiąc (kolumna 9 formularza cenowego) oraz wartości brutto (razem) w złotych za 36 miesięcy wykonywania usługi utrzymania czystości (kolumna 10 formularza cenowego); 5. o dokonanie ponownej oceny oferty Odwołującego; 6. na podstawie art. 573 ustawy Pzp o zasądzenie na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego.

W wyniku wniesionego odwołania przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: GR System Sp. z o.o. – Lider Konsorcjum z siedzibą w Turze oraz GRS Medical Sp. z o.o. – Członek Konsorcjum z siedzibą w Gorlicach , Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie z dnia 15 kwietnia 2025 r. (pismo z dnia 15 kwietnia 2025 r.) wnosił o oddalenie odwołania w całości.

Do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego skutecznie przystąpili wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: Hospital Service Sp. z o. o. - lider konsorcjum z siedzibą we Wrocławiu, Impel Facility Services Sp. z o. o. z siedzibą we Wrocławiu, FM Integrated Solutions Sp. z o. o. z siedzibą we Wrocławiu.

Izba stwierdziła, że ww. wykonawcy zgłosili przystąpienie do postępowania w ustawowym terminie, wykazując interes w rozstrzygnięciu odwołania na korzyść zamawiającego.

Przystępujący pismem z dnia 14 kwietnia 2025 r. wnosił o oddalenie odwołania w całości jako bezzasadnego.

Stan prawny ustalony przez Izbę:

Zgodnie z art. 223 ust. 1 ustawy PZP, W toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert oraz przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych dokumentów lub oświadczeń. Niedopuszczalne jest prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty oraz, z uwzględnieniem ust. 2 i , dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści.

Zgodnie z art. 223 ust. 2 pkt 2 ustawy PZP, Zamawiający poprawia w ofercie oczywiste omyłki rachunkowe, z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek - niezwłocznie zawiadamiając o tym wykonawcę, którego oferta została poprawiona.

Zgodnie z art. 239 ust. 1 ustawy PZP, Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia.

Krajowa Izba Odwoławcza – po przeprowadzeniu rozprawy w przedmiotowej sprawie, po zapoznaniu się ze stanowiskami przedstawionymi w odwołaniu, odpowiedzi na odwołanie, stanowiskiem przystępującego, konfrontując je z zebranym w sprawie materiałem procesowym, w tym z dokumentacją postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz po wysłuchaniu oświadczeń i stanowisk stron, a także uczestnika postępowania odwoławczego złożonych ustnie do protokołu w toku rozprawy – ustaliła i zważyła, co następuje:

Skład orzekający stwierdził, że odwołanie dotyczy materii określonej w art. 513 ustawy PZP i podlega rozpoznaniu zgodnie z art. 517 ustawy PZP. Izba stwierdziła również, że nie została wypełniona żadna z przesłanek określonych w art. 528 ustawy PZP, których stwierdzenie skutkowałoby odrzuceniem odwołania i odstąpieniem od badania meritum sprawy. Ponadto w ocenie składu orzekającego Odwołujący wykazał, że posiada legitymację materialną do wniesienia środka zaskarżenia zgodnie z przesłankami art. 505 ust. 1 ustawy PZP , tj . ma interes w uzyskaniu zamówienia, a naruszenie przez zamawiającego przepisów ustawy PZP może spowodować poniesienie przez niego szkody polegającej na nieuzyskaniu zamówienia.

Skład orzekający dokonał oceny stanu faktycznego ustalonego w sprawie mając na uwadze art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy PZP, który stanowi, że Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia.

Izba – uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy przedłożony przez strony i przystępującego, po dokonaniu ustaleń poczynionych na podstawie dokumentacji postępowania, biorąc pod uwagę zakres sprawy zakreślony przez okoliczności podniesione w odwołaniu oraz stanowiska złożone pisemnie i ustnie do protokołu – stwierdziła, że sformułowane przez Odwołującego zarzuty nie znajdują oparcia w ustalonym stanie faktycznym i prawnym, a tym samym rozpoznawane odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Izba zważa, iż zarzut naruszenia przez Zamawiającego art. 223 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp poprzez bezpodstawne uznanie za omyłkę rachunkową w ofercie Odwołującego wartości podatku VAT w złotych (kolumna 7 formularza cenowego) i poprawienie tej wartości jako oczywistej omyłki rachunkowej, a w konsekwencji bezpodstawne uznanie za błędną i poprawienie wartości brutto za 1 miesiąc (kolumna 9 formularza cenowego) oraz wartości brutto (razem) w złotych za 36 miesięcy wykonywania usługi utrzymania czystości (kolumna 10 formularza cenowego), podczas gdy wartość podatku VAT w kolumnie 7 w formularzu cenowym została wskazana prawidłowo i nie stanowiła oczywistej omyłki rachunkowej, a w konsekwencji wartości wskazane w kolumnach 9 i 10 formularza cenowego nie podlegały poprawieniu z uwagi na prawidłową wartość obliczonego podatku oraz naruszenie art. 223 ust. 1 ustawy Pzp poprzez zaniechanie wezwania Odwołującego do wyjaśnień w przedmiocie ustalenia przyczyn wskazania w ofercie (formularzu cenowym) wartości podatku VAT w sytuacji, gdy Zamawiający powziął wątpliwości co do prawidłowości obliczenia wartości podatku VAT, są w ocenie Izby niezasadne.

Izba w pierwszej kolejności zważa, iż Zamawiający w dniu 26 marca 2025 r. w informacji o wyborze oferty w stosunku do Odwołującego wskazał, iż: „(...) zgodnie z art. 223 ust.2 pkt. 2 ustawy PZP. dokonano poprawy oczywistej omyłki rachunkowej w niżej opisanym zakresie. W formularzu cenowym, złożonym wraz z ofertą numer 2, złożoną przez Konsorcjum firm: GR System Sp. z o.o. - Lider Konsorcjum oraz GRS Medical Sp. z o.o. - Członek Konsorcjum, błędnie wyliczono i następnie wpisano wartość brutto (razem) w złotych za 36 miesięcy wykonywania usługi utrzymania czystości (kolumna 10 formularza cenowego). Popełniony błąd wynika z nieprawidłowo wyliczonej wartości podatku VAT w złotych, którą to wartość Wykonawca wpisał w kolumnie 7 ww. formularza cenowego. Wykonawca wpisał wartość w wysokości 7041,01 zł. a powinien wpisać wartość 70 410,08 zł. Popełniony błąd skutkuje wyliczeniem i wpisaniem niewłaściwych wartości do kolumny 9 i 10 ww. formularza cenowego. W kolumnie nr 9 Wykonawca wpisał wartość 313 171,81 zł a powinien wpisać wartość 376 540,88 zł. Natomiast w kolumnie nr 10 Wykonawca wpisał wartość 11 274 185,20 zł, a powinien wpisać wartość 13 555 471,68 zł. W następstwie dokonanych przez Zamawiającego poprawek ustalono, ze wartość brutto (razem) w złotych za 36 miesięcy wykonywania usługi utrzymania czystości kolumna 10 ww. formularza cenowego, wynosi 13 555 471,68 zł.” .

Izba zważa, iż zgodnie z art. 223 ust. 2 pkt 2 ustawy PZP, Zamawiający poprawia w ofercie oczywiste omyłki rachunkowe , z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek - niezwłocznie zawiadamiając o tym wykonawcę, którego oferta została poprawiona, zaś w myśl art. 223 ust. 1 ustawy PZP, W toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert oraz przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych dokumentów lub oświadczeń. Niedopuszczalne jest prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty oraz, z uwzględnieniem ust. 2 i , dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści.

Izba zważa, iż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Krajowi Izby Odwoławczej, oczywistą omyłką rachunkową jest omyłka wynikająca z błędnej operacji rachunkowej na liczbach. Stwierdzenie omyłki może mieć miejsce w sytuacji, w której przebieg działania matematycznego może być prześledzony i na podstawie reguł rządzących tym działaniem możliwe jest stwierdzenie błędu w jego wykonaniu (tak m.in. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 28 lutego 2023 r. o sygn. akt KIO 414/23).

W podobnym duchu wypowiedziała się również Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 24 stycznia 2022 r. o sygn. akt KIO 16/22, w którym Izba wskazała, iż: „z oczywistą omyłką rachunkową mamy do czynienia, gdy omyłka wynika z błędnej operacji rachunkowej na liczbach. Stwierdzenie omyłki może mieć miejsce w sytuacji, w której przebieg działania matematycznego może być prześledzony i na podstawie reguł rządzących tym działaniem, możliwe jest stwierdzenie błędu w jego wykonaniu i błąd ten można poprawić wyłącznie w jeden sposób, niebudzący żadnych wątpliwości. By zamawiający mógł poprawić omyłkę rachunkową musi posiłkować się danymi zawartymi w ofercie, poprawa ma bowiem odnosić się do operacji rachunkowej na liczbach, gdzie wynik tej operacji jest nieprawidłowy, natomiast dane podstawione do operacji są znane. Zamawiający musi być w stanie samodzielnie zidentyfikować, że z oczywistą omyłką rachunkową ma do czynienia”.

Przenosząc powyższe na kanwę niniejszej sprawy, Izba zważa, iż w kolumnie 5 tabeli formularza cenowego, Zamawiający wymagał wskazania „ Wartość netto w złotych za 1 miesiąc (kol.3 x kol.4) ”, gdzie Odwołujący wpisał w wierszu pierwszym kwotę „306 130,80” , z kolei w kolumnie 6 i 7 tabeli formularza cenowego, Zamawiający wymagał wskazania stawki podatku VAT oraz wartości podatku VAT w złotych, przy czym w kolumnie 6 Odwołujący wskazał stawkę podatku 0,23 w wierszu pierwszym oraz zwolnienie w wierszu drugim . Jednocześnie w kolumnie 7 Odwołujący w wierszu pierwszym wskazał wartość podatku VAT w złotych – „7 041,01”.

Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Izby, Odwołujący jednoznacznie całą wartość wynagrodzenia miesięcznego „306 130,80” przypisał w wierszu pierwszym w kolumnie 5, która wskazywała na zastosowanie stawki 0,23 w kolumnie 6 w wierszu pierwszym. Z kolei w kolumnie 7 w wierszu pierwszym Odwołujący wskazał kwotę podatku VAT w złotych wpisując liczbę „7 041,01”. Zdaniem Izby, dokonując przemnożenia wskazanej w kolumnie 5 w wierszu pierwszym liczby 306 130,80 i wskazanej stawki podatku VAT 0,23 w kolumnie 6 w wierszu pierwszym, daje kwotę 70 410,084 (w zaokrągleniu 70 410,08), na co słusznie zwrócił uwagę Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie.

W konsekwencji powyższego, Zamawiający był w pełni uprawniony do zastosowania art. 223 ust. 2 pkt 2 ustawy PZP poprzez poprawę oczywistej omyłki rachunkowej poprzez wykonanie działania matematycznego polegającego na dokonaniu mnożenia kwoty netto miesięcznego wynagrodzenia i wskazanej stawki VAT (w kolumnie 5 i 6 w wierszu pierwszym), co w konsekwencji doprowadziło do zwiększenia ceny za wykonanie zamówienia.

Izba zważa, iż w skład realizacji przedmiotowego postępowania wchodzi usługa utrzymania czystości oraz usługa polegająca na wykonywaniu czynności pomocniczych oraz transportu pomocniczego w obiektach Zamawiającego przewidzianych do utrzymania w czystości, zgodnie z załącznikiem nr 12 do SWZ. Zdaniem Odwołującego usługa polegająca na wykonywaniu czynności pomocniczych i transportu wewnątrzszpitalnego jest usługą zwolnioną z podatku VAT, jednakże jak zauważył Przystępujący na rozprawie wcale nie jest tak, że każdy z wykonawców jest zwolniony z podatku VAT, ponieważ muszą być spełnione ku temu przesłanki, jak np. być podmiotem leczniczym.

Co istotne, w ocenie Izby, twierdzenie Odwołującego, iż: „w odniesieniu do kwoty 30 613,08 zł netto zastosowanie znajduje stawka podatku VAT w wysokości 0,23, natomiast do pozostałej kwoty wynoszącej 275 517,72 zł netto znajduje zastosowanie zwolnienie z podatku VAT” powinno było się znaleźć w formularzu cenowym, a czego nie uczynił Odwołujący w niniejszym postępowaniu.

Tym samym, zdaniem Izby, rację ma Zamawiający, że „Wskazane tam przez odwołującego kwoty (30 613,08 jako objętej stawką VAT w wysokości 23% i 275517 jako zwolnionej z VAT) nigdzie nie występują w złożonej ofercie. Oznacza to, że ich uwzględnienie w drodze wyjaśnień, jak chciałby tego Odwołujący (str. 6 akapit 2 Odwołania), prowadziłoby do niedopuszczalnej w myśl art. 223 ust. 1 Pzp modyfikacji oferty”.

Należy bowiem zauważyć, że przepis art. 223 ust. 1 ustawy PZP, jest przepisem, który jest uprawnieniem i jednocześnie obowiązkiem Zamawiającego, ale materializuje się wyłącznie w przypadku powstania wątpliwości, co do treści złożonej oferty . W doktrynie i orzecznictwie akcentuje się, że zastosowanie powyższego przepisu będzie uzasadnione wyłącznie, gdy cel wyjaśnień nakierowany będzie na dokonanie wykładni treści oświadczenia woli wykonawcy niejasnego dla Zamawiającego . Zamawiający jest zatem uprawniony zwrócić się do wykonawcy o wyjaśnienie w trybie art. 223 ust. 1 ustawy PZP w sytuacji powzięcia uzasadnionych wątpliwości, przykładowo co do poprawności zaoferowania przedmiotu zamówienia.

W ocenie Izby, w przedmiotowym postępowaniu Zamawiający nie powziął jakichkolwiek wątpliwości co do nie prawidłowości obliczenia wartości podatku VAT przez Odwołującego, a w konsekwencji nie był zobligowany do zastosowania przepisu art. 223 ust.1 ustawy PZP.

Izba chciałaby w tym miejscu zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt, a mianowicie na aspekt podwyższonej staranności w stosunku do wykonawców biorących udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. W przypadku oceny należytej staranności w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej musi ona uwzględniać, zgodnie z art. 355 § 2 k.c., zawodowy charakter tej działalności. Oznacza to, że od przedsiębiorcy wymagana jest szczególna staranność wyrażająca się większą zapobiegliwością, rzetelnością, dokładnością w działaniu, itd .

Poza tym, nie można tracić z pola widzenia, iż jeśli Odwołujący obawiał się zarzutu „modyfikacji formularza cenowego”, na co wskazywał w treści odwołania, to mógł skorzystać z art. 135 ust. 1 ustawy PZP, zgodnie z którym, Wykonawca może zwrócić się do zamawiającego z wnioskiem o wyjaśnienie treści SWZ, a czego Odwołujący nie uczynił w przedmiotowym postępowaniu.

Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Izby, zarzuty nr 1 i 2 są niezasadne, a w konsekwencji zarzut nr 3 ( naruszenie art. 239 ust. 1 ustawy PZP) okazał się również niezasadny.

Nadto, Izba zważa iż dowody załączone do odwołania, jak i na rozprawie przez Odwołującego nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 574 i 575 ustawy Prawo zamówień publicznych oraz § 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 2 lit. a i b w zw. z § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. 2020 r. poz. 2437), obciążając kosztami postępowania Odwołującego.

Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.

Przewodniczący: ………………………….