Postanowienie KIO 1368/25 z 29 kwietnia 2025 r.

Uzasadnienie

Zamawiający – Instytut Nafty i Gazu - Państwowy Instytut Badawczy z siedzibą w Krakowie - prowadzi w trybie podstawowym na podstawie art. 275 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t. j. Dz. U. 2024 r., poz. 1320 z późn. zm. – dalej „ustawa pzp”) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest „Świadczenie usług systemu wydruku podążającego wraz z zapewnieniem urządzeń drukujących dla Instytutu Nafty i Gazu – Państwowego Instytutu Badawczego w Krakowie”; znak sprawy: DZ 2710-10/24. Ogłoszenie o zamówieniu opublikowane zostało w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 4 kwietnia 2025 r., pod numerem 2025/BZP 00177869.

W dniu 9 kwietnia 2025 r. wykonawca Blue Brain Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie (dalej „Odwołujący”) wniósł odwołanie wobec czynności Zamawiającego, polegających na sformułowaniu Ogłoszenia o zamówieniu i Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej „SWZ”) z naruszeniem przepisów prawa.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie

1) art. 240 ust. 1 i 2 w związku art. 16 ustawy PZP, poprzez określenie kryterium oceny ofert w sposób niejednoznaczny i niezrozumiały oraz uniemożliwiający weryfikację i porównanie poziomu oferowanego wykonania przedmiotu zamówienia, oraz z naruszeniem zasady przejrzystości i zachowania uczciwej konkurencji;

2) art. 99 ust. 2 i 4 w związku z art. 16 PZP pkt 1 i 3 PZP poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w zakresie Załącznika nr 1 do SWZ „Opis przedmiotu zamówienia” w pkt II oraz III. „Specyfikacja systemu wydruku centralnego” w sposób, który może utrudniać uczciwą konkurencję poprzez opisanie produktu dostarczanego przez konkretnego wykonawcę, co prowadzi do uprzywilejowania tego wykonawcy oraz wyeliminowania innych wykonawców lub produktów, oraz poprzez opisanie wymagań urządzeń w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia i jego wartości i celów, co z kolei narusza zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców. Odwołujący w oparciu o wyżej wskazane zarzuty wniósł o uwzględnienie odwołania, jak również nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji Ogłoszenia o zamówieniu i SWZ w zakresie wskazanym w niniejszym odwołaniu, poprzez zmianę kwestionowanych zapisów w sposób szczegółowo wskazany w niniejszym odwołaniu w każdym zarzucie.

Z pismem z dnia 17 kwietnia 2025 r. Zamawiający przesłał do Krajowej Izby Odwoławczej dokumentację przedmiotowego postępowania. Przesłana dokumentacja zawiera m. in. pismo Zamawiającego z dnia 11 kwietnia 2025 r. zawierające zawiadomienie o czynności unieważnienia na podstawie art. 255 pkt 6 ustawy Pzp przedmiotowego postępowania, jak również ogłoszenie o wyniku postępowania zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 15 kwietnia 2025 r. (ogłoszenie nr 2025/BZP 00192343) informujące, iż postępowanie zakończyło się unieważnieniem.

Zamawiający w treści pisma oraz ogłoszeniu wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu, prowadzonym na podstawie art. 275 ust. 1 Ustawy Pzp, przedmiot zamówienia został opisany w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję: wymagane przez Zamawiającego parametry sprzętu mogą sugerować konkretny produkt. Wadliwe skonstruowanie opisu przedmiotu zamówienia, skutkujące ewentualnym, realnym zawężeniem kręgu podmiotów, należy uznać za wadę tego postępowania.

W ocenie Zamawiającego konieczne jest ponowne przeanalizowanie przyjętych rozwiązań w zakresie opisu przedmiotu zamówienia i powtórne opracowanie zapisów, dotyczących minimalnych wymaganych parametrów sprzętu. Na tej podstawie konieczne będzie powtórne dokonanie szacowania wartości zamówienia i ustalenia trybu postępowania. Powstała wada postępowania ma charakter nieusuwalny, ponieważ dla jej usunięcia konieczna byłaby istotna modyfikacja opisu przedmiotu zamówienia, a Ustawa Pzp nie dopuszcza dokonywania ww. zmian (art. 137 ust. 7 Ustawy Pzp). Zgodnie z zapisami motywu 81 preambuły dyrektywy 2014/24/UE: po wszczęciu postępowania nie powinny być wprowadzane zmiany na tyle istotne, by umożliwić dopuszczenie innych kandydatów niż kandydaci pierwotnie zakwalifikowani lub by zainteresować postępowaniem o udzielenie zamówienia dodatkowych uczestników. Mając na uwadze wystąpienie związku przyczynowego pomiędzy zaistniałą wadą a niemożnością zawarcia ważnej umowy w sprawie zamówienia publicznego oraz nieusuwalność tej wady – wyczerpane zostały przesłanki zawarte w art. 255 pkt 6 Ustawy Pzp i Zamawiający jest zobowiązany do unieważnienia przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Skład orzekający Krajowej Izby Odwoławczej, wyznaczony do rozpoznania niniejszej sprawy odwoławczej ustalił i zważył, co następuje:

Izba stwierdziła, że odwołanie czyni zadość wymogom proceduralnym zdefiniowanym w Dziale IX ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych, tj. odwołanie nie zawiera braków formalnych oraz został uiszczony od niego wpis. Izba ustaliła, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 528 ustawy pzp, które skutkowałyby odrzuceniem odwołania.

Ustalenia Izby

Izba ustaliła, w piśmie z dnia 11 kwietnia 2025 r. skierowanym do wykonawców biorących udział w postępowaniu Zamawiający poinformował, że w przedmiotowym postępowaniu: „wyczerpane zostały przesłanki zawarte w art. 255 pkt 6 ustawy Pzp i Zamawiający jest zobowiązany do unieważnienia przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.” W ocenie Izby nie budzi wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie, w związku z dokonaniem ww. czynności może znaleźć zastosowanie art. 568 pkt 2 ustawy pzp, w myśl którego Izba umarza postępowanie odwoławcze w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne.

Izba zauważa, że Zamawiający po wniesieniu odwołania dokonał unieważnienia przedmiotowego postępowania na podstawie art. 255 pkt 6 ustawy pzp. W konsekwencji powyższego, na dzień rozpoznania odwołania na posiedzeniu niejawnym nie istniała już czynność, wobec której zostało wniesione odwołanie. Oznacza to, że w momencie orzekania przez Izbę nie istniał substrat odwołania, będący podstawą korzystania ze środków ochrony prawnej przez Odwołującego. Wobec nowych czynności podjętych przez Zamawiającego w postępowaniu Odwołujący będzie uprawniony skorzystać ze środków ochrony prawnej. Ostatecznie spór w zakresie objętym treścią odwołania w niniejszej sprawie stał się bezprzedmiotowy. Aby Izba mogła rozpoznać wniesione odwołanie – musi ono dotyczyć czynności Zamawiającego (art. 513 pkt 1 ustawy pzp). W niniejszej sprawie niewątpliwie substratem zaskarżenia była czynność Zamawiającego polegająca na sformułowaniu z naruszeniem przepisów prawa Ogłoszenia o zamówieniu i Specyfikacji Warunków Zamówienia w postępowaniu, które następnie zostało unieważnieniu przedmiotowego postępowania na podstawie art. 255 pkt 6 ustawy pzp .

Następnie dostrzeżenia wymaga, iż zgodnie z treścią art. 552 ust. 1 ustawy pzp Izba wydając orzeczenie bierze pod uwagę stan rzeczy ustalony na moment zamknięcia postępowania odwoławczego. Ustawodawca przewidział zatem sytuację, w której może dojść do zmian w toku postępowania o udzielenie zamówienia – co Izba zobowiązana jest uwzględnić wydając orzeczenie w sprawie w toku postępowania przed Izbą. Zauważenia również wymaga, że przepisy ustawy nie zobowiązują Zamawiającego do zawieszenia postępowania o udzielenie zamówienia, wobec wniesionego odwołania. Rolą ustalenia stanu rzeczy na moment zamknięcia postępowania odwoławczego jest uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Izba jest więc w takim przypadku zobowiązania uwzględnić czynności Zamawiającego, które miały miejsce po wniesieniu odwołania, do czasu wydania orzeczenia w sprawie. Skoro Zamawiający unieważnił przedmiotowe postępowanie, tym samym czynność stanowiąca podstawę wniesienia środka ochrony prawnej przestała istnieć. Zaskarżenie czynności, która już nie istnieje, nie daje podstaw Izbie do stwierdzenia naruszenia przepisów przez Zamawiającego i nie może być podstawą do wydania orzeczenia merytorycznego. Uznać w takiej sytuacji w ocenie składu orzekającego Izby należy, iż prowadzenie dalszego postępowania odwoławczego jest bezcelowe, czyli jak stanowi przepis ustawy pzp – zbędne. W innym wypadku bowiem odwołanie podtrzymywane przez Odwołującego podlegałoby oddaleniu jako bezzasadne wobec nieistniejącej czynności Zamawiającego. Orzekanie przez Izbę wobec nowych czynności Zamawiającego nie może mieć w toku niniejszego postępowania odwoławczego miejsca, gdyż wykraczałoby poza ramy postępowania odwoławczego, które wyznacza treść wniesionego odwołania.

W konsekwencji mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy, orzeczono jak w sentencji, na podstawie przepisu art. 568 pkt 2 ustawy pzp, umarzając postępowanie odwoławcze.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 557 i 575 ustawy pzp w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 2437) z którego wynika, że w przypadku umorzenia postępowania odwoławczego przez Izbę na skutek stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne koszty, o których mowa w § 5 pkt 2, znosi się wzajemnie. Na podstawie art. 574 ustawy pzp Izba orzekła o dokonaniu zwrotu Odwołującemu uiszczonego wpisu w wysokości 7 500 zł, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji orzeczenia.