Postanowienie KIO 2471/25 z 14 lipca 2025 r.

Uzasadnienie

Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie , zwane dalej „zamawiającym”, prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych, zwanej dalej „ustawą Pzp” lub „Pzp”, którego przedmiotem jest zaprojektowanie, budowa, wyposażenie i uruchomienie Zakładu Medycyny Nuklearnej.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 25 marca 2025 r. Dz.U. S: 59/2025, nr 190915-2025.

Wobec czynności i zaniechań zamawiającego w ww. postępowaniu 16 czerwca 2025 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wnieśli odwołanie wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia Climamedic sp. z o. o. s.k. w Michałowicach oraz Solve Medical Sp. z o. o. w Białymstoku, zwani dalej „odwołującym”.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie

1) art. 239 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy Pzp przez dokonanie wyboru oferty wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Siemens Healthcare sp. z o.o. w Warszawie oraz FLUX Medical sp. z o.o. w Boguniewie, zwanych dalej przystępującym”, niezgodnie z przepisami ustawy.

2) art. 226 ust. 1 pkt. 10) ustawy Pzp, przez zaniechanie odrzucenia oferty przystępującego, pomimo, że zawiera błędy w obliczeniu ceny,

3) art. 226 ust. 1 pkt. 5) ustawy Pzp, przez zaniechanie odrzucenia oferty przystępującego, pomimo, że jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia,

4) (zarzut ewentualny) art. 107 ust. 2 ustawy Pzp przez zaniechanie wezwania przystępującego do uzupełnienia przedmiotowych środków dowodowych,

5) (zarzut ewentualny) art. 223 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp przez zaniechanie wezwania przystępującego do wyjaśnienia treści złożonej oferty w zakresie zastosowanej stawki VAT dla budowy budynku modułowego.

Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu:

1) unieważnienia czynności z 5 czerwca 2025 r. w zakresie wyboru oferty najkorzystniejszej,

2) dokonania ponownej oceny ofert, w tym w szczególności odrzucenia oferty przystępującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt. 5) i 226 ust. 1 pkt. 10) ustawy Pzp, oraz wyboru swej oferty jako najkorzystniejszej,

3) ewentualnie: wezwania przystępującego do wyjaśnień w zakresie wskazania podstawowej stawki VAT 23% dla budynku modułowego oraz uzupełnienia przedmiotowych środków dowodowych.

Pismem z 10 lipca 2025 r. zamawiający poinformował prezesa izby, że m.in. w dniu 18 czerwca 2025 r. zawiadomił wykonawców, iż unieważnia czynność wyboru najkorzystniejszej oferty dokonaną dnia 5 czerwca 2025 r. Załączył do ww. pisma zawiadomienie z 18 czerwca 2025 r. o unieważnieniu czynności wyboru oferty najkorzystniejszej dokonanej 5 czerwca 2025 r. i o przystąpieniu do powtórzenia czynności badania i oceny ofert.

Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje.

Izba, działając na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy Pzp, postanowiła umorzyć odwoławcze, gdyż dalsze postępowanie stało się zbędne. Stosownie do art. 568 pkt 2 ustawy Pzp, Izba umarza postępowania odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne .

Zbędność postępowania odwoławczego wynikała z faktu, że po wniesieniu odwołania zamawiający 18 czerwca 2025 r. unieważnił czynność wyboru oferty najkorzystniejszej, która została zaskarżona w odwołaniu oraz powrócił do czynności badania i oceny ofert.

Na uwagę zasługuje fakt, że czynność wyboru oferty najkorzystniejszej jest tym momentem, który wyznacza koniec procesu badania i oceny ofert, w tym analizy istnienia podstaw wykluczenia wykonawcy z postępowania, podstaw odrzucenia oferty, czy badania skuteczności zastrzeżenia jako tajemnicy przedsiębiorstw informacji składanych przez wykonawców. Zamawiający wybierając daną ofertę jako najkorzystniejszą przesądza, że oferta ta nie podlega odrzucaniu, a wykonawca który ją złożył nie podlega wykluczeniu z udziału w postępowaniu. Skutkiem unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej było to, że zamawiający powrócił do etapu badania i oceny ofert. O zakończeniu tego procesu będzie można mówić w momencie zawiadomienia wykonawców o rezultatach badania (np. zawiadomienia o wyborze oferty najkorzystniejszej czy unieważnienia postępowania).

Dostrzeżenia wymaga również, że zgodnie z art. 513 ust. 1 ustawy Pzp odwołanie przysługuje na:

1) niezgodną z przepisami ustawy czynność zamawiającego, podjętą w postępowaniu o udzielenie zamówienia, o zawarcie umowy ramowej, dynamicznym systemie zakupów, systemie kwalifikowania wykonawców lub konkursie, w tym na projektowane postanowienie umowy;

2) zaniechanie czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, o zawarcie umowy ramowej, dynamicznym systemie zakupów, systemie kwalifikowania wykonawców lub konkursie, do której zamawiający był obowiązany na podstawie ustawy;

3) zaniechanie przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia lub zorganizowania konkursu na podstawie ustawy, mimo że zamawiający był do tego obowiązany.

Z przepisu tego wynika zatem, że odwołanie nie przysługuje wobec zamiaru czy zapowiedzi dokonania bądź niedokonania jakiejś czynności. W tej sytuacji rozstrzyganie w przedmiocie zarzutów skierowanych wobec historycznych, nieistniejących na moment wyrokowania, czynności zamawiającego stało się zbędne. Wykonawcom służyć będzie prawo wniesienia odwołania w terminie liczonym od dnia zawiadomienia o ewentualnej nowej czynności wyboru oferty najkorzystniejszej lub czynności unieważnienia postępowania, gdyż dopiero w tym momencie będzie można mówić o istnieniu substratu zaskarżenia (to jest czynności lub zaniechania zamawiającego).

Na konieczność umorzenia postępowania odwoławczego w analogicznej sytuacji wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie Izby, por. przykładowo postanowienie Izby z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt KIO 3094/21 oraz KIO 3105/21.

W związku z powyższym Izba, działając na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy Pzp, postanowiła jak w pkt 1 sentencji.

Zgodnie z art. 557 ustawy Pzp, w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego. Z kolei w świetle art. 575 ustawy Pzp, strony oraz uczestnik postępowania odwoławczego wnoszący sprzeciw ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku.

Jak wskazuje się w piśmiennictwie, reguła ponoszenia przez strony kosztów postępowania odwoławczego stosownie do wyników postępowania odwoławczego oznacza, że „ obowiązuje w nim, analogicznie do procesu cywilnego, zasada odpowiedzialności za wynik procesu, według której koszty postępowania obciążają ostatecznie stronę „przegrywającą” sprawę (por. art. 98 § 1 k.p.c.)” Jarosław Jerzykowski, Komentarz do art.192 ustawy - Prawo zamówień publicznych, w: Dzierżanowski W., Jerzykowski J., Stachowiak M. Prawo zamówień publicznych. Komentarz, LEX, 2014, wydanie VI.

Izba, kierując się wynikiem postępowania odwoławczego, stosując przepis § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437), postanowiła znieść wzajemnie koszty postępowania odwoławczego oraz zwrócić odwołującemu kwotę uiszczoną tytułem wpisu od odwołania.