Wyrok KIO 2339/25 z 17 lipca 2025 r.

Uzasadnienie

Zamawiający Mazowiecki Szpital Specjalistyczny im. dr. J.P. w Ostrołęce prowadzi postepowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego, którego przedmiotem jest na zakup, dostawa, montaż sprzętu i aparatury medycznej w ramach realizacji zadania pod nazwą „Zakup niezbędnego sprzętu i aparatury medycznej dla Mazowieckiego Szpitala Specjalistycznego im. dr. J.P. w Ostrołęce" - część 1 .

Ogłoszenie o zamówieniu ukazało się 30 października 2024 roku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 212/2024 pod numerem 660085-2024.

Odwołujący TDZ Technika Dla Zdrowia sp. z o.o. , wniósł odwołanie od czynności Zamawiającego polegającej na unieważnieniu postępowania na zakup, dostawę, montaż sprzętu i aparatury medycznej w ramach realizacji zadania pod nazwą „Zakup niezbędnego sprzętu i aparatury medycznej dla Mazowieckiego Szpitala Specjalistycznego im. dr. J.P. w Ostrołęce" - w zakresie jego części 1 zamówienia.

Zarzuty i żądania odwołania

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie art. 255 pkt 5) ustawy Prawo zamówień publicznych i 260 ust. 1 Prawo zamówień publicznych.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania; nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności unieważnienia postępowania, przeprowadzenia procedury oceny ofert i dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej.

Izba ustaliła i zważyła co następuje.

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Zamawiający unieważnił postępowanie na podstawie art. 255 pkt 5 ustawy Prawo zamówień publicznych. W uzasadnieniu informacji o unieważnieniu postępowania wskazał, że: „ W toku procedury przetargowej, po wszczęciu postępowania nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotycząca części 1 zamówienia. Zmianie uległ zakres przedmiotowy tej części zamówienia, co w sposób bezpośredni wpływa na jego wartość oraz charakter. Nowe okoliczności powodują konieczność modyfikacji parametrów, warunków granicznych zamówienia, w tym jego przedmiotu oraz wartości szacunkowej. Zmiana zakresu zamówienia skutkuje koniecznością jego dostosowania do aktualnych potrzeb Zamawiającego. Kontynuowanie postępowania w dotychczasowej formie mogłoby skutkować niegospodarnym wydatkowaniem środków publicznych, poprzez realizację zamówienia nieadekwatnego do aktualnych potrzeb Zamawiającego. Dalsze prowadzenie postępowania nie leży w interesie publicznym, gdyż mogłoby doprowadzić do nieefektywnego wydatkowania środków publicznych, co jest sprzeczne z zasadą gospodarności i celowości wynikającą z przepisów o finansach publicznych.

Mając powyższe na względzie, Zamawiający po dokonaniu niezbędnej aktualizacji wartości szacunkowej zamówienia oraz przeprowadzeniu stosownych zmian w zakresie parametrów, warunków granicznych zamówienia planuje wszcząć nowe postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w pełni odzwierciedlające zmodyfikowane potrzeby. Stosowna informacja o wszczęciu nowego postępowania zostanie opublikowana zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy - Prawo zamówień publicznych.

Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny, działając na podstawie art. 255 pkt 5) ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 poz. 1320), Zamawiający podjął decyzję o unieważnieniu postępowania w zakresie części 1 zamówienia.”

Zamawiający w decyzji o unieważnieniu postępowania powołał się na art. 255 pkt 5 ustawy Prawo zamówień publicznych stwierdzając, że „wystąpiła istotna zmiana okoliczności powodująca, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym, czego nie można było wcześniej przewidzieć.” Zamawiający nie wskazał jednak żadnej przyczyny – istotnej zmiany okoliczności, które powodowałaby, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym . Oznacza to, że brak jest przesłanki unieważnienia postepowania z art. 255 pkt 5 ustawy Prawo zamówień publicznych.

Ponadto brak wskazania istotnej przyczyny podjęcia przez Zamawiającego decyzji o unieważnieniu postępowania oznacza, że uzasadnienie decyzji Zamawiającego jest niezgodne z art. 260 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych, który nakazuje podanie uzasadnienia faktycznego i prawnego takiej decyzji. Zamawiający dopiero w odpowiedzi na odwołanie sformułował przyczynę, którą uznał za istotną zmianę okoliczności – wskazał, że zakup 50 tabletów nie znajduje merytorycznego uzasadnienia w świetle założeń części 1 zamówienia, kłóci się z jego celem i pozostaje w sprzeczności z istotą planowanego zakupu. Jednakże uzasadnienie faktyczne zawarte w informacji o unieważnieniu postępowania odwoławczego powinno wyczerpująco obrazować wszelkie przyczyny, które stanowiły podstawę decyzji Zamawiającego.

Zamawiający nie wykazał jednak, aby rzeczywiście zaistniała przyczyna unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia – istotna zmiana okoliczności, której nie można było wcześniej przewidzieć. Nie złożył w tym zakresie żadnych dowodów. Odwołujący złożył dowód w postaci informacji o unieważnieniu zamówienia z 27 września 2024 roku, w której Zamawiający wskazał, że nastąpi całkowita zmiana przedmiotu zamówienia. Odwołujący wyjaśnił, że uprzednio prowadzone postępowanie obejmowało również taki sam asortyment. Odwołujący złożył dowód w postaci zestawienia warunków i parametrów granicznych, który potwierdza, że w skład przedmiotu zamówienia uprzednio prowadzonego przez Zamawiającego postępowania wchodziły także tablety. Oznacza to, że Zamawiający, rozpoczynając nowe postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, świadomie pozostawił w zakresie przedmiotu zamówienia tablety medyczne, a zatem uznał, że istnieje potrzeba ich zakupu.

Kolejne unieważnienie postępowania wskazuje na celowe, dowolne działanie Zamawiającego, które nie odpowiada przesłance: „wystąpiła istotna zmiana okoliczności.” Skoro Zamawiający unieważnił już wcześniej postępowanie z uwagi na konieczność wprowadzenia zmian, to oznacza, że postanowił przeanalizować potrzeby kolejnego zakupu. Skoro zdecydował się wszcząć nowe postępowanie, również zawierające tablety medyczne, to oznacza, że w sposób przemyślany uznał, że istnieje potrzeba zakupu tabletów medycznych. Zatem nie jest wiarygodne twierdzenie Zamawiającego, że nie mógł przewidzieć, przeanalizować ilości i jakości zamawianego asortymentu i nie jest wiarygodne, aby nastąpiła jakakolwiek istotna zmiana okoliczności, zwłaszcza taka, której Zamawiający nie mógł przewidzieć już wcześniej.

Odwołując złożył jako dowód sprostowanie z dnia 23 grudnia 2024 roku do pisma z 19 grudnia 2024 roku. Sprostowanie dotyczyło asortymentu w postaci tabletu do prezentacji danych medycznych, co prowadzi do wniosku, że Zamawiający miał pełną świadomość, że tablety medyczne stanowią część postępowania przetargowego. Zamawiający nie stwierdził wówczas, aby zakup 50 tabletów nie znajdował merytorycznego uzasadnienia. Powyższy dowód potwierdza, że nie jest uprawnione twierdzenie Zamawiającego, że wystąpiła istotna zmiana okoliczności. Zamawiający nie wykazał żadnej zmiany okoliczności, a zwłaszcza takiej, której nie można było uprzednio przewidzieć.

Zamawiający nie wykazał również, aby prowadzenie postępowania, wykonanie zamówienia, nie leżało w interesie publicznym i aby powyższej okoliczności nie można było przewidzieć.

Zamawiający nie złożył żadnego dowodu w tym zakresie. Nie wykazał, dlaczego zakup tabletów medycznych miałby nie leżeć w interesie publicznym.

Izba podziela stanowisko, że intytulacja unieważnienia postępowania ma charakter wyjątkowy. Zaistnienie okoliczności powinno być wykazane i udokumentowane. W niniejszym postępowaniu Zamawiający nie wskazał podstawy unieważnienia postępowania – wspomniał jedynie o tym dopiero w odpowiedzi na odwołanie, jednak również wtedy nie wykazał przesłanek i nie przedstawił w tym zakresie żadnej dokumentacji, dowodów. Przedstawiona przez Zamawiającego dopiero w odpowiedzi na odwołanie przyczyna zarówno nie jest wykazana (udokumentowana), ale jest również niewiarygodna. W ystąpienie istotnej zmiany okoliczności powinno mieć charakter obiektywny. Tymczasem Zamawiający przedstawił wyłącznie własną decyzję. Przedstawiona przez niego przyczyna nie jest zdarzeniem, które wystąpiło nagle. Decyzja o zamówieniu określonego asortymentu była skutkiem określenia potrzeb Zamawiającego. Zamawiający nie wykazał, aby wystąpiło (nagle, czy niespodziewanie) jakiekolwiek zdarzenie, niezależne od Zamawiającego, które uzasadniałoby rezygnację z dalszego prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Nie wystąpiły żadne nowe okoliczności. Zamawiający jedynie zmienił zdanie (nie po raz pierwszy), co absolutnie nie może zostać uznane jako istotna zmiana okoliczności, jako spełnienie przesłanek art. 255 pkt 5 ustawy Prawo zamówień publicznych.

Zamawiający wskazał w treści informacji o unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, że zmianie uległ zakres przedmiotowy tej części zamówienia oraz że nowe okoliczności powodują konieczność modyfikacji parametrów warunków granicznych zamówienia, w tym jego przedmiotu oraz wartości szacunkowej. Zamawiający nie wskazał jednak, o jaką zmianę chodzi oraz nie wskazał, jakie parametry powinny zostać zmienione. Powyższe w ocenie Izby oznacza, że nie zaistniała żadna przyczyna uzasadniająca unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Enigmatyczne stwierdzenia (jak cytowane powyżej) mają na celu jedynie stworzenie pozorów, że taki powód istnieje.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 557 oraz art. 574, 575 ustawy z 11.09.2019 r. Prawo zamówień publicznych oraz w oparciu o przepisy § 5 pkt 1a) oraz § 5 pkt 2b), § 7 ust. 1 pkt 1) , zaliczając w poczet kosztów postępowania uiszczony przez Odwołującego wpis od odwołania oraz koszty wynagrodzenia pełnomocnika Odwołującego.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.