Postanowienie KIO 2796/25 z 11 sierpnia 2025 r.

Uzasadnienie

Zamawiający, Gmina Wrocław oraz Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. we Wrocławiu, działając przez Wrocławskie Inwestycje sp. z o.o. we Wrocławiu, prowadzą postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie przetargu nieograniczonego, pn. „Przebudowa węzła przystankowego Dubois-Drobnera realizowana w ramach zadania pn. „05400 - Poprawa dostępności przystanków komunikacji zbiorowej oraz powiązań dla pieszych i rowerzystów w rejonie skrzyżowania ulic Dubois - Drobnera”, wewnętrzny identyfikator: ZP/13//PN/2025. Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Suplemencie do Dziennika Urzędowego UE w dniu 21 marca 2025 r., pod nr: 2025/S 57-184106. Wartość szacunkowa zamówienia przekracza progi unijne.

W dniu 7 lipca 2025 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło odwołanie wykonawcy Skanska S.A. w Warszawie (dalej: „SKANSKA” albo „Odwołujący”) od czynności Zamawiających polegających na odtajnieniu w części, utajnionych jako tajemnica przedsiębiorstwa, wyjaśnień Odwołującego, tj. cen utajnionych ofert podwykonawców oraz kalkulacji indywidualnej, które to elementy Odwołujący utajnił w ramach złożonych wyjaśnień zastrzegając te informacje jako tajemnica przedsiębiorstwa.

Odwołujący zarzucił Zamawiającym następujące naruszenia

1) art. 18 ust. 1-3 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1320 ze zm., dalej jako „PZP”) w zw. z art. 16 PZP w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 pkt 4 oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2022 r., poz. 1233 ze zm., dalej: „UZNK”) poprzez odtajnienie części wyjaśnień i dokumentów przekazanych Zamawiającym przez Odwołującego w dniu 23 czerwca 2025 r. w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień w trybie art. 224 ust. 1 PZP, tj. w zakresie wyjaśnień ceny, która w ocenie Zamawiających wydaje się być rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia, podczas gdy informacje te posiadają walor tajemnicy przedsiębiorstwa a Odwołujący wraz z przekazaniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, co obligowało Zamawiających do powstrzymania się od ich ujawnienia,

2) art. 16 i art. 17 PZP poprzez przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz przejrzystości.

Mając powyższe na uwadze, Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości oraz nakazanie Zamawiającym unieważnienia czynności polegającej na odtajnieniu informacji zastrzeżonych przez Odwołującego jako tajemnica przedsiębiorstwa i nakazanie uznania zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa za skuteczne oraz jednocześnie zakazania udostępniania tajemnicy przedsiębiorstwa Skanska S.A. innym wykonawcom.

Jak podniósł w uzasadnieniu odwołania, co prawda Zamawiający uznali, że Odwołujący wykazał wartość gospodarczą zastrzeżonych informacji, zaś jednocześnie rozdzielili – w sposób nieuprawniony ową wartość wskazując, że nazw podwykonawców nie odtajni, lecz ceny wskazane w ofertach już tak. Dla Odwołującego, SKANSKA zaś całość tych informacji ma wartość gospodarczą, co podkreślał w wyjaśnieniach. Wskazał, że mając wieloletnie kontakty handlowe ze swoimi podwykonawcami wypracował z nimi porozumienie, że każda oferta dla SKANSKA będzie ofertą tajną i nie będzie nikomu udostępniana, stąd treść każdej oferty podwykonawcy zawiera klauzulę o poufności. Wg Odwołującego, każdy z wykonawców, nawet „w ciemno” może próbować pozyskać od podwykonawców cenę, która została zaoferowana na rzecz SKANSKA. Odwołujący uważa, że sama świadomość uzyskania na rynku takich cen jak SKANSKA daje przewagę w kolejnych postępowaniach. Stwierdził, że ceny te determinują ofertę cenową SKANSKA w tym przetargu i mogą zapewnić sukces w kolejnym przetargu. Argumentuje, że „(...) unikatowość ceny, (...) przełożyła się właśnie na fakt zajęcia pod względem cenowym pierwszego miejsca w przedmiotowym postępowaniu. (...) wykonawcy robót budowlanych mają pełną świadomość, iż przewagę konkurencyjną w zakresie przetargów budowlanych zapewnia umiejętna kalkulacja cenowa. Dlatego też ochrona cen jednostkowych, ochrona minimalizowania kosztów, ceny uzyskane od podwykonawców, przyjęte rozwiązania technologiczne w zakresie budowania ceny są to elementy, które budują przewagę na rynku robót budowlanych przewagę.” Zaznaczył również, że w stosunku do zastrzeżonych informacji, w tym ofert podwykonawców i rozbicia ceny ofertowej wykonawca zadbał o to, aby nie tylko ze strony Odwołującego, ale także ze strony podwykonawców nikt nie ujawnił tych informacji. Podał, że wg Standardu Całej Grupy Skanska naruszenie zasad wynikających z tych Standardów stanowi naruszenie obowiązków pracowniczych, co dotyczy wszystkich pracowników SKANSKA, są oni bowiem zobowiązani do zachowania poufności informacji zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa. Ponadto, zdaniem Odwołującego wykazał on, że chroni swoje informacje poprzez to, że dostęp do biura SKANSKA jest ograniczony oraz, że chroni dane na komputerach pracowników. Wskazał, że istnieje ścisły związek polegający na powiązaniu informacji o cenach w ofertach cenowych z nazwami podwykonawców oraz na zależność tych informacji. Powołał się również na nierówne traktowanie wykonawców przez Zamawiającego, podając przykład z poprzednio prowadzonego postępowania.

W odpowiedzi z dnia 7 sierpnia 2025 r. na odwołanie, Zamawiający wnieśli o oddalenie odwołania, podnosząc, że Odwołujący błędnie odczytał stanowisko Zamawiających wyrażone w piśmie z dnia 26 czerwca 2025 r., a dotyczące oceny skuteczności zastrzeżenia przez Odwołującego tajemnicy przedsiębiorstwa w zakresie dotyczącym informacji zawartych w ramach Załączników o nr 02, 09, 13-20. Zamawiający podkreślili, iż w owym piśmie podali, że wykonawca SKANSKA „wykazał istnienie wartości gospodarczej dotyczącej tych informacji i z tego powodu postanowił pozostawić utajnione nazwy tych podwykonawców”, zaś stwierdzenie to odnosiło się wyłącznie do elementów wskazanych jako pozostawione utajnione, co oznacza, że uznanie wartości gospodarczej „tych informacji” odnosiło się do informacji co do nazw podwykonawców, a także ich adresów i danych osób składających oferty w imieniu podwykonawców. Zamawiający postanowili odtajnić zatem informacje o cenach oferowanych przez wykonawców, stwierdzające, że wiedza konkurentów o tych cenach, przy zachowaniu anonimowości podwykonawców, nie wpływa na pozycję konkurencyjną SKANSKA. Wskazali, że formułując uzasadnienie zastrzeżenia informacji jako poufnych Odwołujący nie podołał obowiązkowi wykazania skuteczności utajnienia informacji i dokumentów. Powołali się na ciężar dowodowy wykonawcy chcącego utajnić informacje. Uznali, że Odwołujący nie wykazał, które poszczególne informacje podlegają ochronie, lecz objął nią całe dokumenty; po drugie - w Załączniku pn. Rozbicie ceny ofertowej – w sposobie rozbicia ceny przez Odwołującego nie można dopatrzeć się żadnego know-how, gdyż dokonano tam rozbicia ceny w sposób powszechnie stosowany na rynku usług budowlanych, bo wynikający z metodyki projektowania ceny publikowanej w ramach powszechnie wykorzystywanych na rynku usług budowlanych informatorów Sekocendbud. Zamawiający wskazali również na brak autorskiego oraz noszącego znamiona know-how ujęcia składników cenotwórczych w utajnionym przez Odwołującego ww. Załączniku oraz w piśmie zawierającym ogólne wyjaśnienia.

Podkreślili, że również informacje zawarte w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny (w części objętej klauzulą tajności) zawierają jedynie odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu, nie posiadając przy tym cech twórczych, nie ukazując metodologii budowania poszczególnych składników ceny, ani nie zawierając żadnych danych, z których tą metodologię można by było wyczytać. W ocenie Zamawiających. z danych liczbowych podanych przez Odwołującego nie można dowiedzieć się czegokolwiek, co konkurencja mogłaby wykorzystać w przyszłych postępowaniach osłabiając tym samym pozycję konkurencyjną Odwołującego. Dodali również, iż uzasadnienie ma charakter bardzo ogólny i mogłyby zostać wykorzystane w każdym postępowaniu, że wykonawca SKANSKA nie wykazał na czym miałaby polegać ta unikatowość kalkulacji, z czego wynikać oraz które elementy kalkulacji są unikatowe. Zamawiający zaznaczyli, że należy brać pod uwagę, iż dla każdego postępowania jest budowana odrębna cena, w oparciu również o ryzyka wiążące się z danym kontraktem. Poza tym podkreślili, że Odwołujący nie udowodnił, że podjął starania celem zachowania poufności informacji zastrzeżonych informacji, ani nie wykazał, jakie działania praktyczne wyniknęły z przedstawionych dokumentów w ramach przedmiotowego postępowania, a także nie wykazał faktycznych działań podjętych w celu zachowania poufności informacji. Zamawiający uznali, że wbrew twierdzeniom Odwołującego treść ofert podwykonawców bez ich nazw i adresów nie posiada żadnej wartości gospodarczej. Dodali, że w razie wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej podwykonawcy będą brali udział w realizacji zamówienia, zaś umowy z nimi zawarte będą podlegały akceptacji przez Zamawiającego, tym samym stanowiąc informację publiczną ujawnianą na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazali również, że oferty podwykonawcze stanowią znaczący udział w cenie oferty SKANSKA a zatem ich utajnienie uniemożliwia innym wykonawcom uczestniczącym w postępowaniu weryfikację poprawności i realności wskazanych przez Odwołującego cen za poszczególne elementy zamówienia. Według Zamawiających, Odwołujący nie wyjaśnił dlaczego zastrzega jako tajny dokument: „Wykaz maszyn/sprzętu budowlanego dedykowanego do obsługi projektu”, w szczególności nie wykazał jaką wartość gospodarczą ma ten dokument, podobnie w odniesieniu do dokumentu: pn. Standard Klasyfikacji Informacji Skanska Central Europe.

Do postępowania żaden wykonawca nie zgłosił przystąpienia.

Pismem wniesionym do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej dnia 8 sierpnia 2025 r., Odwołujący oświadczył, że cofa odwołanie i wnosi o umorzenie postępowania odwoławczego.

Termin rozprawy w niniejszej sprawie został wyznaczony na dzień 11 sierpnia 2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, że odwołanie nie zawierało braków formalnych, w tym prawidłowo uiszczono wpis w kwocie 20 000,00 PLN na rachunek Urzędu Zamówień Publicznych w terminie właściwym do wniesienia odwołania.

Odwołujący Skanska S.A. przed terminem rozprawy oświadczył na piśmie, że cofa odwołanie.

Wobec powyższego, w świetle art. 568 pkt 1) PZP, konieczne stało się umorzenie niniejszego postępowania odwoławczego. Zgodnie z art. 520 PZP, odwołujący może cofnąć odwołanie do czasu zamknięcia rozprawy, zaś cofnięte odwołanie nie wywołuje skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z wniesieniem odwołania do Prezesa Izby.

Jak wynika z powyższego, cofnięte odwołanie nie może być przedmiotem rozpatrzenia przez Izbę, zatem postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego wydano na podstawie art. 574 PZP oraz § 9 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. poz. 2437 ze zm.), z których wynika, że jeżeli postępowanie zostało umorzone na skutek cofnięcia odwołania przed otwarciem rozprawy najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień, na który został wyznaczony termin rozprawy lub posiedzenia z udziałem stron lub uczestników postępowania odwoławczego – odwołującemu zwraca się 90% wpisu.