Postanowienie KIO 4175/25 z 3 listopada 2025 r.

Uzasadnienie

Zamawiający – Gmina Wyry, ul. Główna 133, 43-175 Wyry, prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego, postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Świadczenie usług na odbieranie i zagospodarowanie odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości na terenie Gminy Wyry oraz zebranych w Punkcie Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych oraz usług dostarczania właścicielom nieruchomości Gminy Wyry pojemników na bioodpady, niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i na popiół oraz pojemników i worków do segregacji, a także prowadzenie i obsługa PSZOKu”, numer referencyjny: IZP.271.9.2025. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 19.09.2025 r., nr 180/2025 614016-2025.

W dniu 29.09.2025 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło odwołanie wykonawcy Wrocławskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania ALBA S.A., ul. Szczecińska 5, 54-517 Wrocław (dalej: „Odwołujący”), w którym Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:

1) art. 134 ust. 1 pkt 20, art. 439 ust. 1 i 2, art. 99 ust. 1 i ust. 2, art. 16, art. 17 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm.), zwanej dalej: „ustawą Pzp”, oraz art. 353 1 kc oraz art. 5 kc w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp poprzez ukształtowanie warunków zamówienia w sposób nieuwzględniający wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty oraz naruszający równowagę stron umowy, niezapewniający ekwiwalentności świadczeń stron umowy i powodujący przerzucenie na wykonawcę ryzyk związanych ze zmianą kosztów wykonywania przedmiotu zamówienia poprzez wprowadzenie do treści § 16 ust. 1 projektowanych postanowień umownych zapisów całkowicie ograniczających możliwość dokonania zmiany wynagrodzenia na wypadek zmiany ceny materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia, jako że:

• dopuszczono zmianę wynagrodzenia wyłącznie w przypadku zmiany jednego elementu kosztowego tj. stawki opłaty za korzystanie ze środowiska dla odpadów o kodzie 20 03 01 aż o 15% w 2025 r., de facto całkowicie wyłączając możliwość dokonania zmiany umowy z uwagi na zmianę kosztów realizacji zamówienia, gdyż stawka opłaty za korzystanie ze środowiska na 2026 r. została określona w Obwieszczeniu Ministra Klimatu i Środowiska z 06.08.2025 r.;

• postanowienia klauzuli waloryzacyjnej błędnie określają poziom zmiany ceny kosztów realizacji usługi uprawniający strony umowy do żądania zmiany wynagrodzenia, gdyż jedyny koszt uprawniający strony umowy do żądania zmiany wynagrodzenia to zmiana stawki opłaty za korzystanie ze środowiska, która nastąpi w 2025 r. – jakiekolwiek inne zmiany kosztów realizacji usługi, zwłaszcza te które nastąpią w roku 2026 zostały całkowicie pominięte;

• postanowienia klauzuli waloryzacyjnej dopuszczają możliwość zmiany wysokości wynagrodzenia wykonawcy wyłącznie w zakresie ceny jednostkowej za zagospodarowanie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych o kodzie 20 03 01 w przypadku zmiany stawki opłaty za korzystanie ze środowiska dla tego kodu odpadu, co oznacza, że postanowienia klauzuli waloryzacyjnej nie dopuszczają możliwości zmiany wynagrodzenia wykonawcy w zakresie cen jednostkowych za odbiór i zagospodarowanie odpadów innych frakcji objętych przedmiotem zamówienia niż niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne ani nie dopuszczają możliwości zmiany wynagrodzenia wykonawcy w zakresie ceny jednostkowej za odbiór i zagospodarowanie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych w przypadku zmiany innych kosztów realizacji usługi objętej przedmiotem zamówienia niż koszt opłaty za korzystanie ze środowiska;

• ograniczono dopuszczalny wzrost ceny jednostkowej do maksymalnie 5%;

• nie określono początkowego terminu ustalenia zmiany wynagrodzenia jako że nie określono terminu na złożenie wniosku o waloryzację;

2) art. 134 ust. 1 pkt 20, art. 99 ust. 1, art. 16, art. 433 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 5 kc, art. 353 1 kc, art. 483 § 1 kc, art. 471 kc, art. 473 § 1 kc, poprzez zastrzeżenie na rzecz Zamawiającego w § 14 ust. 3 lit. f) projektowanych postanowień umowy kary umownej za każdy dzień opóźnienia w uruchomieniu PSZOK spełniającego wymagania wynikające z SWZ w wysokości 0,05% całości wynagrodzenia brutto określonego w § 7 ust. 2 umowy za każdy dzień podczas gdy projektowane postanowienia umowy co do zasady nie mogą przewidywać odpowiedzialności wykonawcy za opóźnienie, opis przedmiotu zamówienia nie uwzględnia faktu, że opóźnienie w uruchomieniu PSZOK może być spowodowane okolicznościami niezależnymi od wykonawcy oraz określenie przesłanek do nałożenia kary umownej w sposób niejednoznaczny, jako że nie jest jasne, czy kara umowna będzie naliczana dopiero od pierwszego dnia po upływie 6-miesięcznego okresu przejściowego, czy też Zamawiający może ją naliczać od samego początku umowy, jeśli PSZOK (nawet ten tymczasowy) nie będzie spełniać wszystkich wymagań określonych w dokumentach zamówienia, co stanowi nadużycie prawa podmiotowego Zamawiającego do kształtowania postanowień umownych i jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego;

3) art. 99 ust. 1, 5 i 6 w zw. z art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp poprzez sporządzenie opisu przedmiotu zamówienia w sposób nieodpowiadający ustawowym wymaganiom z uwagi na brak wskazania w opisie przedmiotu zamówienia kryteriów stosowanych w celu oceny równoważności materiałów edukacyjnych i promocyjnych, które należy dostarczyć w ramach kampanii edukacyjno-informacyjnej tj. butelki filtrującej;

4) art. 134 ust. 1 pkt 4 i pkt 20, art. 455 ust. 1 pkt 1, art. 99 ust. 1 w zw. z art. 16 i art. 17 ust. 1, art. 431, art. 433 pkt 2 i pkt 3, art. 8 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 5 kc, art. 353 1 kc, art. 483 § 1 kc, art. 473 § 1 kc w zw. z art. 3b ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez zaniechanie wprowadzenia do projektowanych postanowień umowy – załącznik nr 10 do SWZ postanowień określających zasady wprowadzenia zmian do umowy w związku z niemożliwymi do przewidzenia w momencie składania oferty skutkami wejścia w życie ustawy z dnia 13.07.2023 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz.U. z 2023. poz. 1852) i ustawy z dnia 21.11.2024 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1911) nowelizującej ustawę z dnia 13.06.2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 870), które wprowadzają tzw. system kaucyjny, którego uruchomienie nastąpi w dniu 01.10.2025 r., w sytuacji gdy nie są jeszcze znane konsekwencje wejścia w życie nowych przepisów np. co do wielkości i jakości strumienia, który odpłynie ze strumienia odpadów objętych przedmiotem zamówienia, co ma wpływ na realizację zamówienia, w szczególności w zakresie obowiązku osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oraz kosztów realizacji zamówienia, uniemożliwiając zmianę Umowy w celu dostosowania jej do nowych warunków świadczenia przedmiotu zamówienia, w szczególności w zakresie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, co narusza równowagę kontraktową i ekwiwalentność świadczeń stron, jednocześnie przerzucając na wykonawcę wszelkie ryzyka związane z następstwem wprowadzenia ustawy nowelizującej GOP, których wykonawca (składając ofertę) nie jest w stanie przewidzieć - powyższe powoduje, że dokonanie opisu przedmiotu zamówienia nastąpiło w sposób niejednoznaczny, niewyczerpujący i nieprecyzyjny, który narusza zasady efektywności, zachowania uczciwej konkurencji, proporcjonalności oraz równego traktowania wykonawców, a co uniemożliwia wykonawcom prawidłowe skalkulowanie ryzyk kontraktowych zwłaszcza wobec obwarowania obowiązku osiągnięcia przewidzianych w ustawie z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych karą umowną, o której mowa w § 14 ust. 3 lit. b) projektowanych postanowień umowy.

W związku z tym Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu modyfikacji dokumentów zamówienia w sposób wskazany w odwołaniu.

Pismem z dnia 23.10.2025 r. Zamawiający przekazał odpowiedź na odwołanie, w której poinformował, że uwzględnia je częściowo, tj. w zakresie zarzutów nr 1 i nr 3.

W dniu 31.10.2025 r. Odwołujący poinformował o cofnięciu pozostałych zarzutów nieuwzględnionych przez Zamawiającego.

Zgodnie z art. 522 ust. 3 ustawy Pzp: W przypadku uwzględnienia przez zamawiającego części zarzutów przedstawionych w odwołaniu i wycofania pozostałych zarzutów przez odwołującego, Izba może umorzyć postępowanie odwoławcze na posiedzeniu niejawnym bez obecności stron oraz uczestników postępowania odwoławczego, którzy przystąpili do postępowania po stronie wykonawcy, pod warunkiem że w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił w terminie żaden wykonawca albo wykonawca, który przystąpił po stronie zamawiającego nie wniósł sprzeciwu wobec uwzględnienia części zarzutów. W takim przypadku zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu w zakresie uwzględnionych zarzutów. Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437): W przypadku umorzenia postępowania odwoławczego przez Izbę w całości, koszty, o których mowa w § 5 pkt 2, znosi się wzajemnie, jeżeli przed otwarciem rozprawy zamawiający uwzględnił:

b) w części zarzuty przedstawione w odwołaniu i pozostałe zarzuty zostały przez odwołującego wycofane, a w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił żaden wykonawca albo uczestnik postępowania odwoławczego, który przystąpił po stronie zamawiającego, nie wniósł sprzeciwu wobec uwzględnienia przez zamawiającego w części zarzutów przedstawionych w odwołaniu, - w takim przypadku Izba orzeka o dokonaniu zwrotu odwołującemu z rachunku Urzędu kwoty uiszczonej tytułem wpisu.

Wobec uwzględnienia odwołania w części przez Zamawiającego i wycofania odwołania w pozostałej części przez Odwołującego oraz wobec braku zgłoszenia przystąpienia przez jakiegokolwiek wykonawcę, Izba umorzyła postępowanie odwoławcze na podstawie art. 522 ust. 3 ustawy Pzp i nakazała zwrócić Odwołującemu kwotę uiszczonego wpisu od odwołania.