Wyrok KIO 4244/25 z 18 listopada 2025 r.

Uzasadnienie

Zamawiający – Gmina Wilczyn – prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie podstawowym bez negocjacji, o którym mowa w art. 275 pkt 1 ustawy z 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2024, poz. 1320 ze zm.) (dalej: PZP), którego przedmiotem jest: „Świadczenie usługi polegającej na pełnieniu funkcji Inżyniera Kontraktu wraz Nadzorem Inwestorskim dla Projektu pn. „Poprawa efektywności energetycznej budynku Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Wilczynie.” Wartość zamówienia jest mniejsza aniżeli wartości progów unijnych określonych na podstawie art. 3 PZP.

Pismem z dnia 6 października 2025 r. BTW Energetyka spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie (dalej: Odwołujący) wniósł odwołanie wobec czynności Zamawiającego polegającej na unieważnieniu przez Zamawiającego postępowania pn. „ Świadczenie usługi polegającej na pełnieniu funkcji Inżyniera Kontraktu wraz Nadzorem Inwestorskim dla Projektu pn. „Poprawa efektywności energetycznej budynku Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Wilczynie. ” Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie przepisów: art. 16 pkt 1 i 2 w zw. z art. 260 w zw. z art. 255 pkt 6) w zw. z art. 457 ust. 1 PZP poprzez unieważnienie postępowania z uwagi na rzekome obarczenie postępowania niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego, podczas gdy postępowanie nie jest obarczone wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy.

W oparciu o powyższe, Odwołujący wniósł o:

1. Uwzględnienie odwołania.

2. Nakazanie Zamawiającemu:

1) unieważnienia czynności unieważnienia postępowania,

2) dokonania oceny ofert złożonych w postępowaniu,

3. Obciążenie Zamawiającego kosztami postępowania odwoławczego i zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa przed Krajową Izbą Odwoławczą.

We wniesionym odwołaniu wskazano, że:

„(…) w dniu 30 września 2025 r. Zamawiający opublikował na stronie postępowania informację o unieważnieniu postępowania w całości. Podstawą prawną unieważnienia wskazaną w piśmie Zamawiającego jest art. 255 pkt 6 Pzp, zaś jako powód faktyczny podano, iż „postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy”. Podstawą faktyczną unieważnienia postępowania jest rozbieżność między treścią SWZ a formularzem ofertowym w zakresie przedziału czasowego doświadczenia ocenianego w kryterium jakościowym. Zamawiający stwierdził, że w Rozdziale III pkt 4 SWZ (Opis kryteriów oceny ofert) przedstawił kryterium dodatkowego doświadczenia Koordynatora Projektu bez ograniczenia czasowego, podczas gdy we wzorze formularza ofertowego wykonawcy zamieszczono informację ograniczającą okres doświadczenia do ostatnich 3 lat. Zamawiający uznał to za wadę postępowania. Następnie Zamawiający w informacji o unieważnieniu postępowania zreferował treść SWZ i formularza (potwierdzając istnienie sprzecznych zapisów). W konkluzji Zamawiający stwierdził, że uchybienie to mogło być naprawione tylko przed upływem terminu składania ofert, a po otwarciu ofert jest to „wada nieusuwalna” wpływająca na sporządzenie ofert i ich wynik. Zamawiający zaznaczył, że udzielenie zamówienia obarczonego taką wadą „nastąpiłoby z naruszeniem przepisów ustawy” (powołując się na art. 457 ust. 1 pkt 1 Pzp), co uzasadnia unieważnienie postępowania na podstawie art. 255 pkt 6 Pzp. (….)” Pismem z dnia 12 listopada 2025 r. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w którym podniósł, że:

„(…) Korekta wadliwych dokumentów postępowania nie może w ocenie Zamawiającego nastąpić drogą interpretacji czy wezwania wykonawcy do wyjaśnienia treści złożonej oferty. Zamawiający nie może też „ pominąć ” zapisów zawartych w dokumentacji, których sam dokonał. Możliwość zmiany dokumentacji istnieje jedynie przed upływem terminu składania ofert, co wynika z art. 286 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych ( Dz.U. 2024.1320 t.j. ), określanej dalej skrótem: „ Pzp ”. Zamawiający nie może też podzielić tezy zawartej w pkt. 5 odwołania o podziale zmian specyfikacji warunków zamówienia na „ formalne lub nieformalne ”. Przepisy Pzp jasno określają sposób i zasady dokonywania zmiany specyfikacji warunków zamówienia, łącznie z ustawowym nakazem zmiany terminu składania ofert o ile to jest konieczne.

Pomiędzy zapisami specyfikacji i formularza ofertowego istnieją rozbieżności, których zdaniem Zamawiającego nie da się usunąć na obecnym etapie postępowania. Opisując dodatkowe kryterium oceny ofert nr 2 (str. 37 SWZ) Zamawiający - w zakresie doświadczenia Koordynatora Projektu odwołał się do obiektów kubaturowych o powierzchni użytkowej minimum 1 500,00 m 2 i wartości minimum 3 mln. złotych. Natomiast w formularzu ofertowym (str. 3) odwołano się do zupełnie innych przesłanek spełnienia tego kryterium, a mianowicie – do pełnienia funkcji w okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania ofert przez co najmniej 12 miesięcy. W tej sytuacji nie jest jasne, czy ocena tego kryterium wyboru ma być dokonana według zasad opisanych na str. 37 SWZ, czy opisanych na str. 3 formularza ofertowego, czy też Zamawiający ma kierować się tymi rozbieżnymi zasadami łącznie. (…)”

Izba ustaliła, co następuje

Zgodnie z rozdziałem III podrozdział 4 ust. 1b Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej: SWZ) Kryterium nr 2 Dodatkowe doświadczenie Koordynatora Projektu opisano:

„W ramach kryterium Zamawiający przyzna punkty za dodatkowe doświadczenie w pełnieniu funkcji koordynatora projektu przy remoncie/przebudowie/ lub termomodernizacji współfinasowanego z środków zewnętrznych (dofinasowania) obiektu (lub obiektów realizowanych w ramach jednego Projektu) kubaturowego o powierzchni użytkowej minimum 1 500,00 m 2 i wartości minimum 3 mln złotych.

Doświadczenie będzie liczone w ilościach nadzorowanych inwestycji:

1 inwestycja - 0 pkt 2 inwestycje – 10 pkt 3 inwestycje – 20 pkt 4 inwestycje – 30 pkt” Natomiast formularz Ofertowy na stronie 3 w pozycji Kryterium - Dodatkowe doświadczenie zawodowe Koordynatora Projektu zawiera treść następującą:

„(….) Mając na uwadze wymagania określone przez Zamawiającego w rozdziale III podrozdziale 4 ust 1b SWZ SWZ oświadczamy, że skierujemy do wykonania zamówienia:

Imię i nazwisko osoby ………………….. – Koordynatora/kę Projektu (Przedstawiciela Inżyniera Kontraktu), który/a posiada doświadczenie zawodowe na stanowisku Kierownika Zespołu Nadzoru Inwestorskiego, Przedstawiciela Inwestora Zastępczego/Inżyniera Kontraktu lub równorzędnym w zakresie zarządzania kontraktami. W/w osoba w okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania ofert, przez co najmniej 12 miesięcy pełniła w/w funkcję, podczas realizacji zadania współfinasowanego z środków zewnętrznych (dofinasowaniu) obejmującego remont/przebudowę lub termomodernizację co najmniej 2 obiektów (realizowanych w ramach jednego Projektu) kubaturowych, zgodnie z poniższym wyszczególnieniem: (…)” Jak z powyższego wynika, różnica pomiędzy zapisami SWZ a Formularza ofertowego dotyczy wskazania bądź nie określonego przedziału czasu. O ile w SWZ czasokres, w którym przedmiotowe doświadczenie winno być pozyskane nie jest limitowany, to w treści Formularza ofertowego już jest i jest to okres 3 letni liczony przed upływem terminu składania ofert.

Izba zważyła co następuje

Izba ustaliła, że Odwołujący jest uprawniony do korzystania ze środków ochrony prawnej w rozumieniu art. 505 ust. 1 PZP. Okoliczność ta nie była pomiędzy stronami sporna.

Przechodząc do wniesionego odwołania, w ocenie Izby jest ono uzasadnione i zasługuje na uwzględnienie.

Po pierwsze, z godnie z art. 255 pkt 6 PZP zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, jeżeli postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego.

Przepis art. 255 pkt 6 PZP ogranicza katalog podstaw do unieważnienia postępowania wyłącznie do podstaw wskazanych w treści art. 457 ust. 1 PZP. Ustawodawca zrezygnował natomiast z zamieszczenia w treści PZP przepisu analogicznego do tego, który zawarty był w nieobowiązującej już ustawie z dnia 29 stycznia 2004 roku – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019, poz. 1843 ze zm.), zgodnie z którym Prezes Urzędu może wystąpić do sądu o unieważnienie umowy w przypadku dokonania przez zamawiającego czynności lub zaniechania dokonania czynności z naruszeniem przepisu ustawy, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Możliwość unieważnienia umowy została zatem ograniczona wyłącznie do okoliczności wskazanych w art. 457 ust. 1 PZP.

Zgodnie z art. 457 ust. 1 PZP, umowa podlega unieważnieniu, jeżeli zamawiający:

1) z naruszeniem ustawy udzielił zamówienia, zawarł umowę ramową lub ustanowił dynamiczny system zakupów bez uprzedniego zamieszczenia w Biuletynie Zamówień Publicznych albo przekazania Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej ogłoszenia wszczynającego postępowanie lub bez wymaganego ogłoszenia zmieniającego ogłoszenie wszczynające postępowanie, jeżeli zmiany miały znaczenie dla sporządzenia wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo ofert;

2) zawarł umowę z naruszeniem art. 264 lub art. 308 ust. 2 lub 3 lub art. 421 ust. 1 lub 2 albo art. 577, jeżeli uniemożliwiło to Krajowej Izbie Odwoławczej uwzględnienie odwołania przed zawarciem umowy;

3) zawarł umowę przed upływem terminu, o którym mowa w art. 216 ust. 2;

4) z naruszeniem art. 314 ust. 1 pkt 3, ust. 3 i 4, art. 315 lub art. 422 ust. 2 lub 3 udzielił zamówienia objętego umową ramową;

5) z naruszeniem art. 323, art. 324 lub art. 391 ust. 4 lub 5 udzielił zamówienia objętego dynamicznym systemem zakupów. Ponadto, zgodnie z art. 457 ust. 5 PZP, p rzepis ust. 1 nie wyłącza możliwości żądania unieważnienia umowy na podstawie art. 70 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. − Kodeks cywilny (dalej: K.c.). Warto również podkreślić, że charakter przepisu 457 PZP jest ponad wszelką wątpliwość sankcyjny, a to z kolei oznacza, że nie może być wykładany czy interpretowany w sposób rozszerzający. Przeciwnie – winien być interpretowany w sposób ścisły / zwężający.

Stosownie do art. 70 5 § 1 K.c. organizator oraz uczestnik aukcji albo przetargu może żądać unieważnienia zawartej umowy, jeżeli strona tej umowy, inny uczestnik lub osoba działająca w porozumieniu z nimi wpłynęła na wynik aukcji albo przetargu w sposób sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami. Jeżeli umowa została zawarta na cudzy rachunek, jej unieważnienia może żądać także ten, na czyj rachunek umowa została zawarta lub dający zlecenie.

Izba nie dostrzegła, by w przedmiotowym postępowaniu zaszły przesłanki, o których mowa w art. 457 ust. 1 PZP. oraz art. 70 5 § 1 K.c., zatem unieważnienie postępowania na podstawie art. 255 pkt 6 PZP należy uznać za nieuzasadnione.

Po drugie, niespójność pomiędzy głównym dokumentem SWZ a wzorcowym formularzem, nie oznacza istnienia „wady postępowania” w rozumieniu art. 255 pkt 6 PZP. W niniejszym przypadku sygnalizowana nieścisłość była możliwa do skorygowania nawet po otwarciu ofert. Otóż istniała możliwość interpretacji zgodnej z SWZ, tj. przyjęcia braku limitu czasu dla wykazywanego doświadczenia bądź wyjaśnienia wątpliwości co do treści ofert, bez zmiany warunków zamówienia.

Niespójność formularza ofertowego polegała wyłącznie na dodatkowym ograniczeniu okresu, z którego należało wykazać doświadczenie wskazywanej osoby. Taki problem sprowadzał się do kwestii oceny ofert, a nie zmiany treści kryteriów. Zamawiający mógł w toku badania ofert pominąć niezgodne ze SWZ sformułowanie formularza lub wezwać wykonawców do złożenia wyjaśnień w trybie art. 223 ust. 1 PZP (gdyby uznał, że oferta jest niejednoznaczna co do spełnienia kryterium).

Z uwagi na powyższe orzeczono jak na wstępie.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 575 PZP, stosownie do wyniku postępowania oraz na podstawie § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437).