Postanowienie KIO 4526/25 z 2 grudnia 2025 r.

Uzasadnienie

Zamawiający: Szpital Miejski w Gliwicach sp. z o.o. z siedzibą w Gliwicach wszczął postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego ogłoszone w Suplemencie do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej w dniu 9 października 2025 roku pod nazwą pn. „54PN-25 Kompleksowe usługi utrzymania czystości”, pod numerem 662509-2025, nr wydania 194/2025, numer referencyjny postępowania 54-PN-25 . W tej samej dacie została opublikowana Specyfikacja Warunków Zamówienia, zwana dalej SWZ.

Nie zgadzając się z niektórymi postanowieniami SWZ Zamawiającego Odwołujący: IZAN + sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie w dniu 20 października 2025 r. wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej od na sprzeczną z przepisami ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1320 wraz ze zm.), zwanej dalej ustawą Pzp lub Pzp czynność Zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, do której Zamawiający był obowiązany na podstawie ustawy tj.:

1. Wskazanie w §12 ust. 6 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowieniach umownych , że kary umowne nie mogą przekroczyć 50% wartości brutto umowy, co stanowi wysokość rażąco wygórowaną, naruszającą zasadę proporcjonalności oraz prowadzącą do tego, że Wykonawca może utracić wynagrodzenie z tytułu realizowania usługi;

2. Wskazanie w §9 ust. 4 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowieniach umownych , że zmiana wynagrodzenia Wykonawcy w przypadkach określonych w art. 436 pkt 4 lit. b) Pzp może nastąpić wyłącznie po wcześniejszych negocjacjach z Zamawiającym , co stoi w sprzeczności z treścią ww. artykułu, zakładającego, że zmiana wynagrodzenia Wykonawcy wchodzi w życie w momencie zmian przepisów prawa;

3. Wskazanie w §9 ust. 10 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowieniach umownych , że maksymalna wartość zmiany wynagrodzenia wykonawcy nie może przekroczyć 10% wartości umowy, w sytuacji, gdy Zamawiający nie może limitować wysokości zmiany wynagrodzenia wynikającej z art. 436 pkt. 4b) Pzp.

4. Wskazanie w §9 ust. 6 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowieniach umownych , że zmiana może być dokonana jednokrotnie po upływie co najmniej 12 miesięcy od daty rozpoczęcia świadczenia usług, co stanowi postanowienie nieproporcjonalne;

5. Wskazanie w §14 ust. 3 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowieniach umownych , że w przypadku braku porozumienia w sprawie zmian wynagrodzenia, strony mogą wypowiedzieć umowę z zachowaniem 3 - miesięcznego okresu wypowiedzenia, liczonego od pierwszego dnia miesiąca następującego po dacie wypowiedzenia, co stoi w sprzeczności z generalną zasadą Prawa Zamówień Publicznych, którą jest trwałość umów o zamówienie publiczne;

6. Wskazanie w §2 ust. 6 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowieniach umownych oraz zapisach OPZ, że brak akceptacji planu higieny oraz wykazu środków będzie skutkował rozwiązaniem umowy w trybie natychmiastowym, co stanowi działanie nieproporcjonalne, bowiem Zamawiający powinien wymagać dostarczenia planu higieny wraz z ofertą, w celu wyeliminowania ryzyka wcześniejszego wypowiedzenia Umowy;

7. Zastrzeżenie w warunkach udziału w postępowaniu w podrozdziale 7.2. w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej , że Wykonawca zapewni personel do wykonywania czynności określonych w umowie - zgodnie z wymaganiami określonymi w opisie przedmiotu zamówienia i wzorze umowy. Powyższe informacje wykonawca zamieszcza w jednolitym europejskim dokumencie zamówienia, co stanowi warunek zbyt ogólny;

8. Wskazanie w Ogłoszeniu o zamówieniu, w punkcie 5.1.1. Przeznaczenie , że Główna klasyfikacja (cpv) to wyłącznie usługi sprzątania, podczas gdy objęte zamówieniem są również usługi pomocnicze.

9. Wskazanie w §17 ust. 3 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowieniach umownych, że Z uwagi na charakter Zamawiającego i rodzaj działalności ewentualne opóźnienia w płatnościach nie stanowią podstawy do zawieszenia realizacji umowy, a odmowa świadczenia usług z tego tytułu może być podstawą do rozwiązania/odstąpienia od umowy z winy Wy konawcy, co stanowi rażące wykorzystanie pozycji dominującej Zamawiającego oraz stoi w sprzeczności z zasadami równości stron .

Zamawiającemu Odwołujący zarzucił naruszenie:

1) art. 436 pkt 3 Pzp w zw. z art. 16 pkt 3 Pzp w zw. art. 8 ust. 1 Pzp w zw. z art. 7 pkt 32 Pzp w zw. z art. 353 1 Kodeksu cywilnego (zwanego dalej „k.c.”) w zw. z art. 483 § 1 K.c. w zw. z art. 484 § 1 zd. 1 i § 2 K.c. oraz art. 5 K.c. w zw. z art. 58 § 1 i 3 k.c. – poprzez ustalenie w §12 ust. 6 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowieniach umownych rażąco wygórowanej łącznej wysokości kar umownych , co stawia Zamawiającego w uprzywilejowanej względem Wykonawcy pozycji, naraża Wykonawcę na realizację usługi bez uzyskania wynagrodzenia i stoi w sprzeczności z celem przepisu art. 436 pkt. 3 Pzp.

2) Art. 436 ust. 4 lit. b) Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp w zw. z art. 353(1) k.c. – poprzez wskazanie w §9 ust. 4 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowieniach umownych , że zmiana wynagrodzenia wykonawcy może nastąpić wyłącznie po wcześniejszych negocjacjach z Zamawiającym, podczas gdy zmiana ta następuje w momencie zmiany przepisów prawa, co prowadzi do tego, że wprowadzona przez Zamawiającego klauzula waloryzacyjna jest niezgodna z treścią art. 436 ust. 4 lit. b) Pzp.

3) Art. 436 ust. 4 lit. b) Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp w zw. z art. 353(1) k.c. – poprzez wskazanie w §9 ust. 10 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowieniach umownych, że maksymalna wartość zmiany wynagrodzenia wykonawcy wynikająca z powyższych zapisów nie może przekroczyć 10% wartości umowy brutto, podczas gdy Zamawiający nie może limitować wysokości zmian wynagrodzenia z tytułu waloryzacji na podstawie art. 436 ust. 4 lit. b) Pzp., bowiem wynika ona z przepisów prawa , co prowadzi do tego, że wprowadzona przez Zamawiającego klauzula waloryzacyjna jest niezgodna z treścią art. 436 ust. 4 lit. b) Pzp.

4) Art. 439 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp w zw. z art. 353(1) k.c. – poprzez wskazanie w §9 ust. 6 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowieniach umownych , że zmiana wynagrodzenia może być dokonana jednokrotnie po upływie co najmniej 12 miesięcy od daty rozpoczęcia świadczenia usług, co stanowi postanowienie nieproporcjonalne i stoi w sprzeczności z celem art. 439 ust. 1 Pzp., a także stawia Zamawiającego w rażąco, względem Wykonawcy, uprzywilejowanej pozycji.

5) Art. 746 §1 k.c. w zw. Art. 750 k.c. w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp w zw. z art. 353(1) k.c.– poprzez wskazanie w §14 ust. 3 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowieniach umownych, że w przypadku braku porozumienia w sprawie zmian wynagrodzenia, strony mogą wypowiedzieć umowę z zachowaniem 3 - miesięcznego okresu wypowiedzenia, liczonego od pierwszego dnia miesiąca następującego po dacie wypowiedzenia, co stoi w sprzeczności z generalną zasadą Prawa Zamówień Publicznych, którą jest trwałość umów o zamówienie publiczne oraz poprzez to, że Zamawiający pominął fakt, że Umowa o zamówienie publiczne powinna zostać wykonana w całości;

6) Art. 746 §1 k.c. w zw. Art. 750 k.c. w zw. z z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp w zw. z art. 353(1) k.c. w zw. z art. 107 ust. 1 Pzp – poprzez w skazanie w §2 ust. 6 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowieniach umownych oraz części I pod ust. 1 OPZ , że brak akceptacji planu higieny i wykazu środków będzie skutkował rozwiązaniem umowy w trybie natychmiastowym, co stanowi działanie nieproporcjonalne, bowiem Zamawiający powinien wymagać dostarczenia planu higieny oraz wykazu środków czystościowo dezynfekcyjnych wraz z ofertą, w celu wyeliminowania ryzyka wcześniejszego wypowiedzenia Umowy, a także w celu odpowiedniego zbadania ofert, bowiem plan higieny stanowi przedmiotowy środek dowodowy.

7) Art. 112 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1-3 Pzp – poprzez z astrzeżenie w SWZ w warunkach udziału w postępowaniu w podrozdziale 7.2. w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej, że Wykonawca zapewni personel do wykonywania czynności określonych w umowie - zgodnie z wymaganiami określonymi w opisie przedmiotu zamówienia i wzorze umowy. Powyższe informacje wykonawca zamieszcza w jednolitym europejskim dokumencie zamówienia, co stanowi warunek zbyt ogólny i prowadzi do tego, że Zamawiający nie będzie mógł w sposób odpowiedni zbadać ofert składanych przez Wykonawców.

8) Art. 16 ust. 1-3 Pzp – poprzez wskazanie w Ogłoszeniu o zamówieniu, w punkcie 5.1.1. Przeznaczenie , że Główna klasyfikacja (cpv) to wyłącznie usługi sprzątania, podczas gdy objęte zamówieniem są również usługi pomocnicze, stąd też w ogłoszeniu o zamówieniu także powinno się wskazać usługi pomocnicze.

9) Art. 491 k.c. w zw. z art. 16 ust. 1-3 Pzp. poprzez wskazanie w §17 ust. 3 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowieniach umownych, że z uwagi na charakter Zamawiającego i rodzaj działalności ewentualne opóźnienia w płatnościach nie stanowią podstawy do zawieszenia realizacji umowy, a odmowa świadczenia usług z tego tytułu może być podstawą do rozwiązania/odstąpienia od umowy z winy Wy konawcy, co stanowi rażące wykorzystanie pozycji dominującej Zamawiającego oraz stoi w sprzeczności z zasadami równości stron postępowania przetargowego, a także prowadzi do tego, że Wykonawca będzie narażony na realizację usługi bez wynagrodzenia , a ponad to stoi w sprzeczności z art. 491 Kodeksu Cywilnego, bowiem przyznaje prawo do odstąpienia od Umowy stronie opóźniającej się ze swoim świadczeniem, a nie tej, która świadczenie swoje spełniła.

Wobec powyższego Odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:

1) Zmianę §12 ust. 6 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowień umownych, poprzez nadanie mu następującej, odpowiedniej treści, np. Łączna, maksymalna wysokość kar umownych nałożonych przez Zamawiającego nie może przekroczyć 20% wartości brutto umowy.

2) Zmianę §9 ust. 4 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowień umownych, poprzez wykreślenie słów: Zmiana wynagrodzenia Wykonawcy w przypadkach określonych w art. 436 pkt 4b) Pzp może nastąpić wyłącznie po wcześniejszych negocjacjach z Zamawiającym;

3) Zmianę §9 ust. 10 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowień umownych poprzez nadanie mu następującej, odpowiedniej treści: "Maksymalna wartość zmiany wynagrodzenia wykonawcy w przypadkach określonych w art. 439 ust, 1 Pzp nie może przekroczyć 10% wartości umowy brutto"

4) Zmianę §9 ust. 6 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowień umownych poprzez nadanie mu następującej, odpowiedniej treści, np.: Zmiana wynagrodzenia, o której mowa w ust. 5 może być dokonana po upływie co najmniej 12 miesięcy od daty rozpoczęcia świadczenia usług, wyłącznie po wcześniejszych negocjacjach z Zamawiającym.

5) Zmianę §14 ust. 3 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowień umownych poprzez jego wykreślenie.

6) Zmianę w §2 ust. 6 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowień umownych poprzez jego wykreślenie oraz zapisu Części I OPZ znajdującego się pod ust. 11 „ Brak akceptacji Planu Higieny i Wykazu środków czystościowo – dezynfekcyjnych spowoduje rozwiązanie umowy w trybie natychmiastowym (odstąpienie), z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy i przez niego zawinionych.” oraz dodanie do SWZ wymagania złożenia wraz z ofertą: wykazu wszystkich środków dezynfekcyjnych, myjącodezynfekcyjnych, myjących, czyszczących, konserwujących, niezbędnych do prawidłowej realizacji przedmiotu zamówienia oraz planu higieny zawierającego ws zystkie czynności zawarte w SWZ i załącznikach wraz z minimalną częstotliwością ich wykonywania, z przypisaniem do każdej czynności środków (myjących, czyszczących, konserwujących – ze wskazaniem ich stężenia użytkowego; dezynfekujących i myjąco – dezynfekujących – ze wskazaniem ich stężenia użytkowego i spektrum działania) oraz sprzętu, którymi dane czynności będą wykonywane.

7) Zmianę rozdziału 7, podrozdziału 7.2. punktu 2b SWZ poprzez wprowadzenie następującego warunku udziału w postępowaniu, o treści np.:

b) Wykonawca dysponuje i skieruje do realizacji zamówienia osobę, która będzie odpowiedzialna w imieniu Wykonawcy za koordynowanie i nadzór nad realizacją usługi, posiadającą minimum 10 letnie doświadczenie na stanowisku Kierowniczym w nadzorze nad usługą utrzymania czystości, co zostanie poparte zaświadczeniem/ referencjami/ umową wystawionymi przez podmiot niezależny od Wykonawcy (w przypadku umowy o pracę, dokument powinien być wystawiony przez firmę, w której jest zatrudniony koordynator). Wskazana osoba musi posiadać również kwalifikacje z zakresu zapobiegania zakażeniom szpitalnym, higieny szpitalnej, co zostanie poparte certyfikatami ukończenia lub uczestnictwa w kursach /szkoleniach / konferencjach wystawionymi przez podmioty zewnętrzne (niezależne od Wykonawcy).

Wykonawca potwierdza, że na dzień złożenia oferty dysponuje wyżej wskazaną osobą. W przypadku wyboru oferty osoba ta podejmie pracę w siedzibie Zamawiającego z dniem podpisania umowy.

W przypadku braku możliwości dysponowania tą osobą po wyborze najkorzystniejszej oferty, a przed dniem podpisania umowy, Zamawiający zastrzega sobie prawo do odmowy zawarcia umowy oraz do ponownego przeprowadzenia badania i oceny ofert.

A ponadto wprowadzenie zmian w rozdziale 2 Procedura, punkcie 2.1.4. lit. b) Ogłoszenia o zamówieniu , poprzez wprowadzenie do niego treści jak powyżej.

8) Zmianę punktu 5.1.1. Ogłoszenia o zamówieniu poprzez nadanie mu następującej, odpowiedniej treści, np. Przeznaczenie. Charakter zamówienia: Usługi. Charakter zamówienia: Usługi pomocnicze. Główna klasyfikacja (cpv): 90910000 Usługi sprzątania;

9) Zmianę w §17 ust. 3 Załącznika nr 13 do SWZ Projektowanych postanowień umownych poprzez jego wykreślenie.

Izba zważyła, co następuje.

W dniu 28 listopada 2025 r. przed dniem wyznaczonej rozprawy, do siedziby Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło pismo Odwołującego zawierające jego oświadczenie o wycofaniu odwołania wniesionego w dnia 20 października 2025 r.

Stosownie do art.520 ust.1 ustawy Pzp Odwołujący może cofnąć odwołanie do czasu zamknięcia . Uwzględniając powyższe Izba, działając na podstawie art. 568 pkt 1 ustawy Pzp w związku z art.520, postanowiła postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie umorzyć.

Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania Izba postanowiła zwrócić na rzecz Odwołującego 90% kwoty uiszczonego wpisu.

Ze wskazanych przepisów wynika, iż w przypadku umorzenia postępowania odwoławczego przez Izbę w całości na skutek cofnięcia odwołania przed otwarciem rozprawy najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień, na który został wyznaczony termin rozprawy lub posiedzenia z udziałem stron lub uczestników postępowania odwoławczego - odwołującemu zwraca się 90% wpisu; w takim przypadku Izba orzeka o dokonaniu zwrotu odwołującemu z rachunku Urzędu kwoty uiszczonej tytułem wpisu, w wysokości stanowiącej 90% jego wartości.

Wobec powyższego, na podstawie art.553 ustawy Pzp, orzeczono jak w sentencji.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do jego wyniku w oparciu o przepis art.575 i 576 ustawy Pzp w związku z przepisem § 9 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania .