Wyrok KIO 4781/25 z 8 grudnia 2025 r.

Uzasadnienie

Wielkopolskie Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej – Curie z siedzibą w Poznaniu, zwane dalej „zamawiającym”, działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tj.: z dnia 14 lipca 2023 r., Dz. U. z 2023 r., poz. 1605 ze zm.), zwanej dalej „ustawą Pzp”, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego pod nazwą „Doposażenie Zakładu Patologii Nowotworów”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 21 października 2025 r. pod numerem 692454-2025.

W dniu 31 października 2025 r. (pismem z tej samej daty) wykonawca BECTON DICKINSON POLSKA Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, zwany dalej „odwołującym”, wniósł odwołanie wobec niezgodnych z przepisami czynności zamawiającego podjętych w postępowaniu, tj. wobec:

1. czynności polegającej na opisie przedmiotu zamówienia w ramach pakietu nr 5 w sposób niezgodny z przepisami ustawy Pzp i innych ustaw, co stanowi naruszenie:

a) art. 99 ust. 1 ustawy Pzp, ponieważ opis przedmiotu zamówienia jest niejednoznaczny, wewnętrznie sprzeczny oraz budzący wątpliwości co do tego czy zamawiane są dwa odrębne urządzenia, czy też jedno urządzenie integrujące dwie różne technologie;

b) art. 99 ust. 4 ustawy Pzp, ponieważ opis przedmiotu zamówienia w zakresie modułu sortującego oraz modułu analizatora obrazowego wskazuje na rozwiązania konkretnych producentów, a tym samym wyklucza możliwość złożenia oferty podmiotom oferującym alternatywne rozwiązania;

c) art. 134 ust. 1 pkt 20 w zw. z art. 431 ustawy Pzp oraz w zw. z art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1071) poprzez brak precyzyjnego określenia w dokumentach zamówienia istotnych postanowień przyszłej umowy, w tym w szczególności przedmiotu i zakresu świadczenia wykonawcy, co uniemożliwia ustalenie rzeczywistych obowiązków stron oraz ocenę ryzyka kontraktowego, a tym samym narusza zasadę swobody umów oraz pewności obrotu;

d) art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1233) w zw. z art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób, który wprowadza wykonawców w błąd co do rzeczywistego przedmiotu zamówienia oraz preferuje rozwiązania określonych producentów, co stanowi czyn nieuczciwej konkurencji polegający na działaniu sprzecznym z prawem i dobrymi obyczajami oraz utrudnianiu dostępu do rynku innym wykonawcom;

e) art. 44 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1483) poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób nieprecyzyjny i wprowadzający w błąd co do rzeczywistego zakresu dostawy, co może prowadzić do niegospodarnego i niecelowego wydatkowania środków publicznych, w tym środków pochodzących z Krajowego Planu Odbudowy, a tym samym stanowi naruszenie zasad efektywności, oszczędności oraz przejrzystości wydatkowania środków publicznych. co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 16 pkt 1, 2, 3 ustawy Pzp poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób nieproporcjonalny i naruszający zasadę uczciwej konkurencji, polegający na sformułowaniu wymagań technicznych dotyczących sortera komórkowego w sposób uniemożliwiający złożenie ofert przez wykonawców działających na rynku, a w konsekwencji prowadzący do nieuzasadnionego ograniczenia konkurencji.

Zarzuty i żądania odwołania

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania oraz nakazanie zamawiającemu zmiany Opisu Przedmiotu Zamówienia w sposób szczegółowo wskazany w uzasadnieniu odwołania. Odwołujący wniósł także o zasądzenie na rzecz odwołującego kosztów postępowania odwoławczej, tj. kwoty uiszczonej przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz innych kosztów, które zostaną wykazane przez odwołującego w toku posiedzenia i rozprawy.

Odwołujący podał w odwołaniu uzasadnienie do podniesionych w odwołaniu zarzutów, odwołując się do dokumentacji postępowania w kwestionowanym zakresie oraz przywołując orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej.

Zamawiający w dniu 31 października 2025 r. przekazał kopię odwołania wykonawcom uczestniczącym w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego za pośrednictwem platformy zakupowej .

Termin na zgłoszenie przystąpienia upływał w dniu 3 listopada 2025 r. W tym terminie do postępowania odwoławczego nie zgłosił przystąpienia żaden wykonawca.

W dniu 24 listopada 2025 r. zamawiający złożył „Odpowiedź na odwołanie”, w której wniósł o oddalenie odwołania w całości, jak również o obciążenie odwołującego kosztami postępowania.

Uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w tym treść ogłoszenia o zamówieniu oraz treść SWZ, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron złożone podczas rozprawy, skład orzekający Izby ustalił i zważył, co następuje:

Izba nie znalazła podstaw do odrzucenia odwołania w związku z tym, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek negatywnych, uniemożliwiających merytoryczne rozpoznanie odwołania, wynikających z art. 528 ustawy Pzp.

Izba równi eż stwierdziła, że wypełniono przesłanki istnienia interesu odwołującego w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia oraz możliwości poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.

Izba rozpoznając sprawę uwzględniła akta sprawy odwoławczej, które zgodnie z § 8 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie postępowania przy rozpoznawaniu odwołań przez Krajową Izbę Odwoławczą (Dz. U. z 2020 r. poz. 2453) stanowią odwołanie wraz z załącznikami oraz dokumentacją postępowania o udzielenie zamówienia w postaci elektronicznej lub kopia dokumentacji, o której mowa w § 7 ust. 2, a także inne pisma składane w sprawie oraz pisma kierowane przez Izbę lub Prezesa Izby w związku z wniesionym odwołaniem.

Izba uwzględniła także stanowiska złożone ustnie przez strony do protokołu posiedzenia i rozprawy.

Mając na uwadze powyższe skład orzekający Izby merytorycznie rozpoznał złożone odwołanie, uznając że odwołanie podlega oddaleniu.

Zarzuty naruszenia:

a) art. 99 ust. 1 ustawy Pzp, ponieważ opis przedmiotu zamówienia jest niejednoznaczny, wewnętrznie sprzeczny oraz budzący wątpliwości co do tego czy zamawiane są dwa odrębne urządzenia, czy też jedno urządzenie integrujące dwie różne technologie;

b) art. 99 ust. 4 ustawy Pzp, ponieważ opis przedmiotu zamówienia w zakresie modułu sortującego oraz modułu analizatora obrazowego wskazuje na rozwiązania konkretnych producentów, a tym samym wyklucza możliwość złożenia oferty podmiotom oferującym alternatywne rozwiązania;

c) art. 134 ust. 1 pkt 20 w zw. z art. 431 ustawy Pzp oraz w zw. z art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1071) poprzez brak precyzyjnego określenia w dokumentach zamówienia istotnych postanowień przyszłej umowy, w tym w szczególności przedmiotu i zakresu świadczenia wykonawcy, co uniemożliwia ustalenie rzeczywistych obowiązków stron oraz ocenę ryzyka kontraktowego, a tym samym narusza zasadę swobody umów oraz pewności obrotu;

d) art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1233) w zw. z art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób, który wprowadza wykonawców w błąd co do rzeczywistego przedmiotu zamówienia oraz preferuje rozwiązania określonych producentów, co stanowi czyn nieuczciwej konkurencji polegający na działaniu sprzecznym z prawem i dobrymi obyczajami oraz utrudnianiu dostępu do rynku innym wykonawcom; nie potwierdziły się.

Izba ustaliła następujący stan faktyczny

Zamawiający w Rozdziale IV SWZ „OPIS PRZEDMIOUT ZAMÓWIENIA” podał m.in., że postępowanie podzielone jest na pakiety, w tym „Pakiet 5 – Sorter komórkowy – 1 szt.”.

Szczegółowe wymagania opisane zostały w Opisie przedmiotu zamówienia stanowiącym załącznik nr 2 do SWZ.

Odwołujący wniósł odwołanie, kwestionując m.in. OPZ.

Zamawiający, pismem z dnia 13 listopada 2025 r., udzielił odpowiedzi na pytania wykonawców i dokonał modyfikacji załącznika nr 2 w zakresie dotyczącym Pakietu 5.

Zamawiający, pismem z dnia 18 listopada 2025 r., udzieliło odpowiedzi na pytania wykonawców, w tym:

„ 9. Pakiet 5.

Czy Zamawiający mógłby wyjaśnić w jaki sposób moduł sortujący (zgodnie z opisem wskazujący na sorter SONY MA900) oraz moduł obrazujący (zgodnie z opisem wskazujący na analizator Cytek Amnis ImageStream Mk Il) mają ze sobą być funkcjonalnie połączone w jedno rozwiązanie do sortowania? Czy integracja ma zachodzić na podstawie połączenia fizycznego, czy przy pomocy jednego software'u obsługującego oba urządzenia aby funkcjonalnie spełniały rolę sortera?

Odpowiedź Zamawiający informuje, że na rynku dostępne są różne urządzenia, produkowane przez różnych producentów spełniających kryteria opisane w SWZ zarówno dla części A oraz części B (nazewnictwo zgodnie z aktualizacją załącznika nr 2 do SWZ z dnia 13.11.2025r. w odpowiedzi na sformułowane w odwołaniu z dnia 31.10.2025 żądanie doprecyzowania czy przedmiotem zamówienia są dwa urządzenia). Zamawiający nie oczekuje integracji części A i B na podstawie połączenia fizycznego lub przy pomocy jednego software'u obsługującego oba urządzenia. Zamawiający posiada jasno określone potrzeby użytkowe w zakresie zamawianych urządzeń. Opisane przez zamawiającego wymagane parametry dla części A i dla części B umożliwiają realizację zadań w zakresie oceny i charakterystyki prób, prawidłowej separacji docelowych populacji komórek oraz weryfikacji materiału przed zastosowaniem dalszych metod molekularnych.

24. Pakiet 5.

Czy opisane w punkcie 31 czułości opisują całe urządzenie (moduł sortujący i obrazujący)? Odpowiedź Nie. Zamawiający oddzielnie formułuje wymagania dla Części A i dla Części B (nazewnictwo i wymagania zgodnie z aktualizacją załącznika nr 2 do SWZ z dnia 13.11.2025r.).

25. Pakiet 5.

Czy Zamawiający dopuszcza rozwiązanie w którym całe urządzenie (moduł sortujący i obrazujący) wykorzystuje jeden zestaw laserów, co istotnie wpływa na koszty serwisu i utrzymania urządzenia. Odpowiedź Tak, Zamawiający dopuszcza rozwiązanie, które integruje wszystkie wymagania zamawiającego, opisane w załączniku nr 2 do SWZ .”.

Mając na uwadze powyższe Izba zważyła, co następuje

Art. 99 ustawy Pzp opisuje zasady opisywania przedmiotu zamówienia i ust. 1 i 4 stanowi, że:

„ 1. Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty.

(…)

4. Przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, w szczególności przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów.”.

Odwołujący, kwestionując treść SWZ, co sam przyznał na rozprawie, kwestionował ogólne zapisy i niejasności sfomułowań dotyczące opisu przedmiotu zamówienia a więc tą treść, która była wiążąca dla wykonawców przed wniesieniem odwołania. Tymczasem zamawiający dokonał w listopadzie br. modyfikacji SWZ – OPZ w kwestionowanym przez odwołującego zakresie. Udzielił bowiem odpowiedzi na pytania wykonawców obejmujących m.in. kwestie podnoszone przez odwołującego we wniesionym odwołaniu. Zamawiający wyjaśnił, że OPZ opisuje funkcje systemu a nie jego konstrukcję. Ma on umożliwiać określone działanie (sortowanie komórek z użyciem trzech laserów, analizę fenotypu i morfologii wysortowanych komórek, wykorzystanie tych samych długości fal w obu etapach analizy). Przedmiotem zamówienia jest bowiem sorter komórkowy, który może stanowić jedno urządzenie lub też urządzenie złożone z dwóch modułów. Zamawiającemu chodzi o rozwiązanie systemowe mające na celu „wysortowanie komórek”. Dlatego też oczekuje jednego systemu badawczego, który obejmuje określone i istotne dla niego funkcjonalności. Chodzi o rozwiązanie, które zapewni pełen cykl analityczny. A tym samym zintegruje wszystkie wymagania zamawiającego, które zostały opisane w załączniku nr 2 do SWZ. Takie informacje – wyjaśnienia zostały przekazane wykonawcom w ramach odpowiedzi na pytania wykonawców z dnia 13 i 18 listopada 2025 r. Odpowiedzi te wyjaśniają istotę zagadnienia. Nie bez znaczenia jest także cel tego zakupu, na który wskazał zamawiający w złożonej odpowiedzi na odwołanie, a więc stworzenie systemu, który pozwoli na identyfikację i sortowanie wybranych subpopulacji komórek — w szczególności limfocytów, komórek guzów litych oraz chłoniaków, ocenę morfologiczną oraz weryfikację fenotypu tych samych komórek po procesie sortowania, eliminację artefaktów oraz komórek wysortowanych z niedostateczną dokładnością, co pozwala zachować najwyższą jakość i wiarygodność dalszej diagnostyki onkologicznej. Wymagania opisane przez zamawiającego w załączniku nr 2 – jak szczegółowo wyjaśnił zamawiający - odpowiadają jego rzeczywistym potrzebom badawczym. Mają one charakter funkcjonalny i zostały sformułowane w sposób, który niewątpliwie pozwala wziąć udział w postępowaniu dostawcom oferującym urządzenia o różnej technologii ale spełniające szczegółowo opisane wymagania zamawiającego.

Zamawiający ma bowiea prawo tak sformułować wymagania, aby odpowiadały jego rzeczywistym potrzebom, w tym badawczym nawet jeśli nie każdy producent posiada w ofercie rozwiązania w pełni odpowiadające tym wymaganiom. Co istotne bez znaczenia jest dla zamawiającego to czy moduł obrazujący jest zintegrowany z sorterem w jednej obudowie czy też stanowi oddzielne urządzenie. Dla zamawiającego kluczowe jest bowiem aby zamawiane urządzenie umożliwiało ocenę fenotypu i morfologii wysortowanych komórek w tożsamych warunkach optycznych.

W kontekście powyższego Izba uznała także, że brak jest podstaw do uznania, że zamawiający nieprecyzyjnie określił przedmiot zamówienia i zakres świadczenia, gdyż – jak już wyżej wskazano – zamawiający nie tylko, że dokonał modyfikacji załącznika nr 2, ale udzielił także szczegółowych wyjaśnień na pytania wykonawców, co doprecyzowało nie tylko przedmiot zamówienia, ale także zakres świadczenia wykonawcy. Tym samym zamawiający nie dopuścił się czynu nieuczciwej konkurencji. Z dokonanej przez zamawiającego analizy dostępnych na rynku rozwiązań wynika bowiem, ze więcej niż jedno rozwiązanie spełnia wymagania opisane przez niego w treści SWZ – OPZ.

Dlatego też Izba uznała, że zarzuty odwołującego nie potwierdziły się.

Zarzut naruszenia art. 44 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1483) poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób nieprecyzyjny i wprowadzający w błąd co do rzeczywistego zakresu dostawy, co może prowadzić do niegospodarnego i niecelowego wydatkowania środków publicznych, w tym środków pochodzących z Krajowego Planu Odbudowy, a tym samym stanowi naruszenie zasad efektywności, oszczędności oraz przejrzystości wydatkowania środków publicznych (zarzut e) odwołania) nie może być rozpoznany, gdyż odnosi się do zasad gospodarowania środkami publicznymi a te nie podlegają kognicji Izby.

Izba nie stwierdziła naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy Pzp ani tez ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wskazanych przez odwołującego w treści wniesionego odwołania.

Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 574 ustawy Prawo zamówień publicznych (tj.: z dnia 14 lipca 2023 r., Dz. U. z 2023 r., poz. 1605) oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r., poz. 2437).