Postanowienie KIO 2204/26 z 19 czerwca 2026 r.

Uzasadnienie

Wielkopolskie Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Poznaniu (dalej: „Zamawiający”) prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 11września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t. j. Dz.U. 2024 r. poz. 1320 ze zm.) (zwanej dalej: „ustawą Pzp” lub „Pzp”) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest „„Budowa budynków ambulatoryjnej onkologii, profilaktyki, diagnostyki molekularnej, obrazowej i radioterapii, protonoterapii w Wielkopolskim Centrum Onkologii w Poznaniu (INPRONKO)”, nr postępowania: 41/2026 (dalej „Postępowanie”).

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w dniu 29 kwietnia 2026 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod numerem wydania: Dz.U. S: 83/2026 oraz publikacji: 293311-2026.

Szacunkowa wartość zamówienia, którego przedmiotem są roboty budowlane, jest wyższa od kwot wskazanych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 Pzp.

Dnia 8 maja 2026 r. wykonawca Budimex spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie (dalej: „Odwołujący”) wniósł odwołanie w zakresie czynności Zamawiającego polegającej na ustaleniu treści Specyfikacji Warunków Zamówienia dotyczącej Postępowania (dalej jako: „SWZ”), w sposób naruszający przepisy ustawy Pzp i KC.

Odwołujący zarzucał Zamawiającemu naruszenie

1) art. 112 ust. 1 w zw. z art. 112 ust. 2 pkt 4) w zw. z art. 116 ust. 1 w zw. z art. 16 ustawy Pzp poprzez sformułowanie warunków udziału w Postępowaniu w zakresie doświadczenia wymaganego od wykonawcy, o których mowa w Rozdziale IX pkt. 4 a) w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia i nadmierny dla zweryfikowania zdolności do należytego wykonania przedmiotowego zamówienia, a co za tym idzie w sposób dyskryminujący wykonawców zdolnych do wykonania zamówienia i naruszający zasadę równego traktowania i uczciwej konkurencji;

2) art. 112 ust. 1 w zw. z art. 112 ust. 2 pkt 4) w zw. z art. 116 ust. 1 w zw. z art. 16 ustawy Pzp poprzez sformułowanie warunków udziału w Postępowaniu w zakresie doświadczenia wymaganego od osób dedykowanych do realizacji zamówienia, o których mowa w Rozdziale IX pkt. 4 b) w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia i nadmierny dla zweryfikowania zdolności do należytego wykonania przedmiotowego zamówienia, a co za tym idzie w sposób dyskryminujący osoby zdolne do wykonania zamówienia i naruszający zasadę równego traktowania i uczciwej konkurencji;

3) art. 433 pkt 3) ustawy Pzp, w zw. z art. 99 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 5 KC, art. 58 KC, art. 353(1) KC w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp poprzez wprowadzenie do projektu Umowy postanowień, z których wynika, że wykonawca będzie ponosił odpowiedzialność za okoliczności, za które wyłączną odpowiedzialność ponosi zamawiający, tj. za treść dokumentacji dostarczonej przez zamawiającego i rozbieżności z niej wynikające, a także za uwarunkowania terenu, w sytuacji, w której dyspozycja art. 433 ustawy Pzp wprost wskazuje, że taka klauzula jest klauzulą abuzywną, tym samym działanie Zamawiającego stanowi wyraz nadużycia prawa do kształtowania postanowień umownych i jego pozycji dominującej, będąc jednocześnie postanowieniem niekorzystnym dla wykonawców i podwykonawców, naruszającym bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa oraz równowagę stron umowy i prowadzącym do naruszenia praw podmiotowych wykonawców;

4) art. 433 pkt 1) ustawy Pzp oraz art. 8 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 5 i 353(1) KC w zw. z art. 473§ 1 KC w zw. z art. 483 KC w zw. z art. 484§2 KC w zw. z art. 16 ustawy Pzp poprzez zastrzeżenie przez Zamawiającego w ramach Umowy kar umownych o rażąco wygórowanej wysokości oraz zastrzeżenie kar umownych z nieprecyzyjnymi podstawami do naliczania kar, co jest postanowieniem naruszającym równowagę stron umowy, wymuszającym na wykonawcach konieczność kalkulacji dodatkowych, niemożliwych do precyzyjnej kalkulacji, ryzyk w ramach ceny ofertowej.

W związku z powyższym żądania, jakie postawił Odwołujący to uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie Zamawiającemu dokonania zmiany treści SWZ w sposób wskazany w uzasadnieniu niniejszego odwołania tj.

1. w zakresie Rozdziału IX pkt. 4 lit. a) poprzez usunięcie fragmentu: przy czym w zakres każdej z wykazywanych robót wchodziły roboty:

• wzmacniania gruntów,

• zabezpieczenia wykopów,

• konstrukcyjno-budowlane,

• instalacyjne - sanitarne (sieci zewnętrzne, wod-kan, c.o., c.t., gaz, gazy medyczne, wentylacja, chłodzenie, klimatyzacja),

• instalacyjne - elektryczne / elektroenergetyczne, w tym sieci zewnętrze, budowa trafostacji,

• instalacyjne - telekomunikacyjne / teletechniczne, w tym BMS; e

• w zakresie zagospodarowanie terenu, w tym dróg wewnętrznych, małej architektury, zieleni. ewentualnie;

2. w zakresie Rozdziału XI ust. 2. pkt 4) lit. b) SWZ poprzez nadanie mu brzmienia:

b) dysponuje co najmniej następującymi osobami skierowanymi do bezpośredniej realizacji zamówienia, o poniżej wymienionych kwalifikacjach i doświadczeniu niezbędnym do wykonania przedmiotu zamówienia:

• Kierownikiem budowy posiadającym:

I. Wykształcenie wyższe II. uprawnienia budowlane do kierowania robotami bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej zgodnie z ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane;

III. co najmniej 60-miesięczne doświadczenie w kierowaniu robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno - budowlanej na stanowisku Kierownika Budowy;

IV. doświadczenie zawodowe na stanowisku kierownika budowy podczas realizacji co najmniej dwóch robót budowlanych polegających na budowie, rozbudowie lub przebudowie budynków/zespołu budynków użyteczności publicznej. Każdy o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 5.000m2 oraz wartości prac nie mniejszej niż 60 000 PLN brutto, w ostatnich 6 latach.

V. Aby spełnić powyższy warunek, kierownik budowy musi wykazać, że uczestniczył w realizacji ww. budynków/zespołu budynków przez okres minimum 18 miesięcy w ramach każdej roboty budowlanej, w tym brał udział w odbiorze końcowym .

• Kierownikiem robót żelbetowych posiadającym:

I. uprawnienia budowlane do kierowania robotami bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej - zgodne z ustawą Prawo budowlane;

II. co najmniej 60-miesięczne doświadczenie w kierowaniu robotami budowlanymi III. doświadczenie zawodowe na stanowisku kierownika robót podczas realizacji dwóch robót budowlanych polegających na budowie masywnej konstrukcji żelbetowej o łącznej kubaturze wbudowanego betonu 700m3 oraz 70Mg wbudowanej stali każda w ostatnich 6 latach

• Kierownikiem robót sanitarnych posiadającym:

I. Uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych II. co najmniej 60 miesięczne doświadczenie w kierowaniu robotami budowlanymi w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych zgodnie z ustawą Prawo budowlane;

III. doświadczenie zawodowe na stanowisku kierownika budowy lub robót sanitarnych podczas realizacji co najmniej 2 robót instalacyjnych sanitarnych budynku/ zespołu budynków kubaturowych o powierzchni nie mniejszej niż 5.000 m² powierzchni użytkowej oraz wartości prac nie mniejszej niż 60 000 PLN brutto, w ostatnich 6 latach.

• Kierownikiem robót elektrycznych posiadającym:

I. Uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych - zgodnie z ustawą Prawo Budowlane;

II. co najmniej 60 miesięczne doświadczenie w kierowaniu robotami budowlanymi w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych III. doświadczenie zawodowe na stanowisku kierownika budowy lub robót elektrycznych/ elektroenergetycznych podczas realizacji co najmniej 2 robót budowlanych elektrycznych przy budowie lub przebudowie budynku/ zespołu budynków kubaturowych o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 5.000 m2 oraz wartości prac nie mniejszej niż 60 000 PLN brutto, w ostatnich 6 latach.

• Kierownikiem robót telekomunikacyjnych/teletechnicznych posiadającym I. Uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń telekomunikacyjnych - zgodnie z ustawą Prawo budowlane II. co najmniej 60 miesięczne doświadczenie w kierowaniu robotami budowlanymi w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń telekomunikacyjnych;

III. doświadczenie zawodowe na stanowisku kierownika budowy lub robót telekomunikacyjnych / teletechnicznych podczas realizacji co najmniej 2 inwestycji polegających na budowie lub przebudowie budynku/zespołu budynków kubaturowych o powierzchni nie mniejszej niż 5.000 m2 oraz wartości prac nie mniejszej niż 60 000 PLN brutto każda zawierające inteligentne systemy sterowania w ostatnich 6 latach.

• Kierownikiem robót ds. automatyki posiadającym I. wykształcenie wyższe kierunkowe - automatyka, robotyka, elektronika lub pokrewne;

II. co najmniej 60 miesięczne doświadczenie w kierowaniu budową systemów sterowania/ zarządzania obiektami kubaturowymi;

III. doświadczenie zawodowe na stanowisku kierownika ds. automatyki podczas realizacji co najmniej 2 robót budowlanych przy budowie lub przebudowie budynku/zespołu budynków kubaturowych o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 5.000 m2 oraz wartości prac nie mniejszej niż 60 000 PLN brutto każda, w ostatnich 6 latach.

3. w zakresie § 1 ust. 4 projektowanych postanowień umowy poprzez nadanie mu brzmienia:

Wykonawca jest w posiadaniu kompletu dokumentów, o których mowa ust. 3 powyżej oraz oświadcza, iż zapoznał się z nimi szczegółowo, z dochowaniem najwyższej profesjonalnej staranności. Wykonawca oświadcza, iż zapoznał się z terenem budowy oraz z dokumentacją związaną z budową i zapewnia, że nie budzi ona jego wątpliwości. Wykonawca ponosi odpowiedzialność za pomyłki, niedokładności, rozbieżności, braki lub inne wady dokumentacji technicznej (w tym projektowej), przedmiaru robót oraz informacji dotyczących terenu budowy wyłącznie w zakresie wad, niezgodności lub braków mających charakter oczywisty i możliwych do stwierdzenia przez profesjonalnego wykonawcę przy dołożeniu należytej staranności właściwej zawodowemu charakterowi jego działalności, na podstawie dokumentów i danych udostępnionych przez Zamawiającego w postępowaniu przetargowym.

4. w zakresie § 14 projektowanych postanowień umowy poprzez proporcjonalne obniżenie wszystkich stawek kar umownych o dziesięciokrotność, tj. poprzez zastąpienie dotychczasowych stawek procentowych stawkami stanowiącymi jedną dziesiątą ich aktualnej wartości, w szczególności: stawki 0,1% – stawką 0,01%, stawki 0,2% – stawką 0,02%, stawki 0,5% – stawką 0,05%, stawki 2% (w tym przypadku obniżenie do stawką 0,02%), przy czym tak obniżone stawki winny być naliczane wyłącznie za zwłokę zawinioną przez Wykonawcę, z wyłączeniem odpowiedzialności za opóźnienia powstałe wskutek okoliczności leżących po stronie Zamawiającego, siły wyższej oraz innych przyczyn niezależnych od Wykonawcy.

Dnia 20 maja 2026 r. Zamawiający, złożył odpowiedź na odwołanie, w której oświadczył, że uwzględnił w części zarzuty przedstawione w odwołaniu, w następstwie czego wprowadził zmiany w treści Rozdziału XI SWZ „ Warunki udziału w postępowaniu ”. W ramach wprowadzonych zmian:

• w zakresie Rozdziału XI ust. 2. pkt 4) SWZ zdolności technicznej lub zawodowej wydłużono do 8 lat okres referencyjny, w jakim wykonawca wykonał określone roboty budowlane,

• w zakresie Rozdziału XI ust. 2. pkt 4) SWZ w zakresie warunku wykonania w ww. okresie dwóch robót budowlanych spełniających wszystkie kryteria opisane w SWZ dokonano rozróżnienia tychże dwóch robót na jedną, za co najmniej 60.000.000 zł z zachowaniem dotychczasowych warunków jednakże z określeniem robót wzmacnianie gruntów lub zabezpieczenia wykopów (a nie oba jako wymóg) oraz wymóg zagospodarowania terenu bez wskazywania na drogi wewnętrzne, małą architekturę i zieleń; zaś druga inwestycja o wartości robót co najmniej 75.000.000 zł spełniająca wymogi określone w zmienionej specyfikacji, bez wzmacniania gruntów i zabezpieczania wykopów oraz bez gazów medycznych;

• w zakresie kierownika budowy zmieniono wymóg legitymowania się doświadczeniem co najmniej 96-miesiecy na co najmniej 60-miesięczne doświadczenie oraz próg kwotowy przy realizacji co najmniej dwóch robót z wartości robót nie mniejszej niż 90.000.000 PLN brutto w ostatnich 6 tatach na wartość robót nie mniejszą niż 75.000.000 PLN brutto w ostatnich 8 tatach;

• w zakresie kierownika robót sanitarnych zmieniono wymóg realizacji co najmniej dwóch robót instalacyjnych określonych w SWZ przy dokonaniu zmiany progów kwotowych przy realizacji co najmniej dwóch robót z wartości robót nie mniejszej niż 90.000.000 PLN brutto w ostatnich 5 latach na wartość robót nie mniejszą niż 55.000.000 PLN brutto w ostatnich 8 latach;

• w zakresie kierownika robót żelbetowych zmieniono wymóg poprzez usunięcie wymogu ,, masywnych " w odniesieniu do konstrukcji żelbetowych, jak i wydłużenie okresu doświadczenia zawodowego z ostatnich 5 lat do 8 lat;

• w zakresie kierownika robót elektrycznych, kierownika robót telekomunikacyjnych/ teletechnicznych, kierownika robót ds. automatyki zmieniono wymóg doświadczenia zawodowego na poszczególnych stanowiskach podczas realizacji co najmniej 2 robót określonych w SWZ i na warunkach z SWZ nie mniejszej niż 55.000.000 PLN brutto, w ostatnich 8 latach (poprzednio 90.000.000 PLN brutto, w ostatnich 5 latach);

• w zakresie treści projektowanych postanowień umowy w § 1 ust. 4 wprowadzono do projektu umowy modyfikację, aczkolwiek nieodpowiadającą w pełni żądaniu Odwołującego, nadając mu brzmienie:

Wykonawca jest w posiadaniu kompletu dokumentów, o których mowa ust. 3 powyżej oraz oświadcza, iż zapoznał się z nimi szczegółowo, z dochowaniem najwyższej profesjonalnej staranności. Wykonawca oświadcza, iż zapoznał się z terenem budowy oraz z dokumentacją związaną z budową i zapewnia, że nie budzi ona jego wątpliwości. Wykonawca nie ponosi odpowiedzialność za pomyłki, niedokładności, rozbieżności, braki lub inne wady dokumentacji technicznej (w tym projektowej), przedmiaru robót oraz informacji dotyczących terenu budowy, a także pozostałych dokumentów wskazanych w ust. 3 powyżej jeżeli pomyłki, niedokładności, rozbieżności, braki lub inne wady nie były możliwe do stwierdzenia przez profesjonalnego wykonawcę przy dołożeniu należytej staranności właściwej zawodowemu charakterowi jego działalności, na podstawie dokumentów i danych udostępnionych przez Zamawiającego w postępowaniu przetargowym.

• W zakresie treści projektowanych postanowień umowy w § 14 Zamawiający oświadczył, że nie wyraża zgody na zaproponowane zmiany wysokości kar umownych Zamawiający zaznaczył, że zaproponowane przez Odwołującego zmiany w niektórych przypadkach są zbyt daleko idące i nie stanowią tym samym dla Zamawiającego zabezpieczenia prawidłowości wykonania robót, zaś oczekiwania Zamawiającego w opisywanym zakresie są uzasadnione. Jednocześnie Zamawiający zaznaczył, że wprowadzone w niektórych aspektach zmiany wykraczają nawet ponad oczekiwania Odwołującego. W zakresie pozostałych zarzutów Zamawiający wnosił o oddalenie odwołania. Jednocześnie w treści odpowiedzi na odwołanie Zamawiający przedstawił zmiany treści dokumentacji postępowania, jakie zostały dokonane w dniach 19 i 25 maja 2026 r., a które obejmowały treść zapisów wskazywanych w treści odwołania.

W piśmie z dnia 18 czerwca 2026 r. Odwołujący złożył pismo procesowe, w którym wskazał iż Zamawiający dokonał modyfikacji treści SWZ zgodnie z głównymi żądaniami odwołania, podnosząc zasadność umorzenia postępowania odwoławczego ze względu na art. 568 ust. 2 ustawy Pzp. W dalszej kolejności Odwołujący wskazał, że w przypadku gdyby Izba uznała, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania na ww. podstawie, wnoszę o umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 522 ust. 1 ustawy Pzp w części uwzględnionej, oraz działając na podstawie art. 520 ust. 1 ustawy Pzp oświadczam, że Odwołujący cofa odwołanie w pozostałej części.

Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje.

Zgodnie z art. 521 ust. 1 ustawy Pzp Zamawiający do czasu otwarcia rozprawy może wnieść odpowiedź na odwołanie, w której zgodnie z ust. 2 tegoż przepisu ustosunkowuje się do treści odwołania, wskazuje twierdzenia i dowody na uzasadnienie swoich wniosków lub w celu odparcia wniosków i twierdzeń powołanych w odwołaniu.

Stosownie do art. 568 pkt 3 ustawy Pzp, Izba umarza postępowanie odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku o którym mowa w art. 522. Zgodnie zaś z treścią art. 522 ust. 3 w przypadku uwzględnienia przez zamawiającego części zarzutów przedstawionych w odwołaniu i wycofania pozostałych zarzutów przez odwołującego, Izba może umorzyć postępowanie odwoławcze na posiedzeniu niejawnym bez obecności stron oraz uczestników postępowania odwoławczego, którzy przystąpili do postępowania po stronie wykonawcy, pod warunkiem że w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił w terminie żaden wykonawca albo wykonawca, który przystąpił po stronie zamawiającego nie wniósł sprzeciwu wobec uwzględnienia części zarzutów. W takim przypadku zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu w zakresie uwzględnionych zarzutów. W myśl § 13 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 30 grudnia 2020 r. w sprawie postępowania przy rozpoznawaniu odwołań przez Krajową Izbę Odwoławczą (Dz. U. z 2020 r. poz. 2453), skład orzekający dokonuje czynności formalnoprawnych i sprawdzających, o których mowa w § 1, na posiedzeniu niejawnym, i w zależności od poczynionych ustaleń wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania odwoławczego w przypadkach, o których mowa w art. 568 pkt 1 lub 3 ustawy Pzp.

Uwzględniając zaistniałe w przedmiotowym postępowaniu okoliczności faktyczne przywołane powyżej, tj. uwzględnienie przez Zamawiającego zarzutów odwołania w części w sytuacji, gdy w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił w terminie żaden wykonawca oraz oświadczenie Odwołującego o cofnięciu odwołania w zakresie zarzutów nieuwzględnionych Krajowa Izba Odwoławcza, działając na podstawie art. 568 pkt 3 w związku z art. 522 ust. 3 ustawy Pzp oraz § 13 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia postanowiła umorzyć postępowanie odwoławcze w tej sprawie.

Mając na uwadze fakt, że przed otwarciem rozprawy Zamawiający uwzględnił w części zarzuty przedstawione w odwołaniu, zaś pozostałe zarzuty zostały przez odwołującego wycofane, a w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił żaden wykonawca Izba na podstawie § 9 ust. 1 pkt 2 lit. b) powołanego rozporządzenia, postanowiła o zniesieniu wzajemnie kosztów postępowania oraz o dokonaniu zwrotu Odwołującemu z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych kwoty 20 000 zł uiszczonej tytułem wpisu od odwołania.