Wyrok KIO 5356/25 z 26 stycznia 2026 r.

Uzasadnienie

Zamawiający – Społeczna Inicjatywa Mieszkaniowa KZN – Podlaskie Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Łapach – prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego oraz zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazowej, wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną, 1641, 1644/1, 1645/ gm. Drohiczyn.

Postępowanie prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 roku – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 roku, poz. 1320 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.z.p.

W dniu 1 grudnia 2025 r. wykonawca Grin Budownictwo Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Białymstoku (dalej: odwołujący) wniósł odwołanie wobec:

1. zaniechania odrzucenia oferty złożonej przez REMONT-BUD Andrzej Gosk na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Prawo zamówień publicznych,

2. czynności polegającej na wyborze w dniu 25 listopada 2025 r. oferty złożonej przez REMONT-BUD Andrzej Gosk, która to oferta powinna zostać odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy P.z.p.

Zarzuty i żądania odwołania

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy P.z.p. poprzez nieodrzucenie oferty, która zawiera błędy w obliczeniu ceny, z powodu zastosowania przez wykonawcę błędnej (8% zamiast 23%) stawki podatku VAT co do części robót objętych przedmiotem zamówienia (robót wykonywanych poza bryłą budynku).

Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu:

1. unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty z dnia 25 listopada 2025 r.,

2. dokonanie odrzucenia oferty złożonej przez REMONT-BUD Andrzej Gosk

3. powtórzenie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty.

Ponadto odwołujący wniósł o zasądzenie na rzecz odwołującego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych (urzędowych).

Odwołujący podniósł, że jest uprawniony do wniesienia odwołania zgodnie z art. 505 ust. 1 ustawy P.z.p., albowiem jako wykonawca był uczestnikiem konkursu (złożył ofertę) o udzielenie przedmiotowego zamówienia publicznego, a jego oferta zajęła drugie miejsce. Wysokość złożonej przez odwołującego oferty mieściła się w kwocie przeznaczonej przez zamawiającego na sfinansowanie zamówienia. Celem odwołania jest doprowadzenie do odrzucenia oferty, która zajęła pierwsze miejsce. W takim wypadku oferta odwołującego zajmie pierwsze miejsce i będzie musiała zostać wybrana jako najkorzystniejsza. W związku z powyższym, odwołujący niewątpliwie ma interes w uzyskaniu zamówienia, a nadto poprzez niezgodne z ustawą działania zamawiającego polegające na wyborze oferty, która powinna zostać odrzucona, odwołujący może ponieść szkodę w postaci nieuzyskania zamówienia i utraty kosztów przygotowania do przetargu.

W odpowiedzi na odwołanie z dnia 19 stycznia 2026 roku zamawiający wniósł o:

1) oddalenie odwołania w całości;

2) zasądzenie od odwołującego na rzecz zamawiającego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W zakresie postępowania dowodowego zamawiający wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji postępowania.

Do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego przystąpił wykonawca Andrzej Gosk (dalej także: przystępujący). Przystępujący w piśmie z dnia 5 grudnia 2025 roku, w którym zgłosił przystąpienie wniósł o oddalenie odwołania w całości oraz zasądzenie od odwołującego na rzecz przystępującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Izba ustaliła, co następuje

Zgodnie z pkt. 5.2 SWZ:

5.2. Zakres zamówienia obejmuje w szczególności:

1) Budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, trzykondygnacyjnego, niepodpiwniczonego, jednoklatkowego. Przeznaczonego w całości na przestrzeń mieszkalną, wraz z pomieszczeniami pomocniczymi tj. pomieszczenie kotłowni, komórki lokatorskie, wózkownia, pomieszczenie porządkowe, komunikacja, klatka schodowa i winda. Zaprojektowano w nim 18 mieszkań kategorii: M-2 i M-3 z indywidualnym rozwiązaniem ich funkcji. Na każdej kondygnacji zaprojektowano 6 mieszkań. W każdym mieszkaniu zaprojektowano: kuchnię/ aneks kuchenny, łazienkę, pokoje, oraz korytarz, wszystkie mieszkania mają balkony. Na każdej kondygnacji znajdują się komórki lokatorskie.

2) Budowę instalacji zewnętrznej kanalizacji sanitarnej do budynku

3) Budowę instalacji zewnętrznej kanalizacji deszczowej do budynku

4) Budowę instalacji zewnętrznej elektrycznej do budynku

5) Budowę instalacji zewnętrznej teletechnicznej do budynku

6) Budowę przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku

7) Budowę przyłącza kanalizacji deszczowej do budynku

8) Budowę przyłącza wodociągu do budynku

9) Budowę parkingu.

10) Budowę wiaty na odpady

11) Ukształtowanie terenu i drogi

12) Mała architektura i zieleń (dowód: SWZ).

W formularzu ofertowym wykonawcy obowiązani byli wskazać:

1. Oferuję wykonanie przedmiotu zamówienia za cenę:

a) wartość robót netto …………zł plus 8 % VAT tj. brutto …………………

b) wartość robót netto ………….. zł plus 23 % VAT tj. …………… zł, cena brutto …………… zł w tym podatek VAT (dowód: formularz ofertowy)

W postępowaniu wpłynęły dwie oferty:

1) przystępujący – cena oferty: 6 426 000,00 zł brutto, Gwarancja: 8 – letni termin gwarancji, Skrócenie terminu realizacji o 12 miesięcy

2) odwołujący - cena oferty: 7 982 830,32 zł brutto, Gwarancja: 5 - letni termin gwarancji, Skrócenie terminu realizacji o 6 miesięcy (dowód: informacja z otwarcia ofert z dnia 22 października 2025 roku).

Przystępujący zaoferował wykonanie przedmiotu zamówienia za cenę:

a) wartość robót netto 5 950 000,00 zł plus 8 % VAT tj. brutto 6 426 000,00 zł cena brutto: 6 426 000,00, w tym podatek VAT.

Zawarta w pkt 1 lit. b) formularza oferty pozycja „wartość robót netto ………………….……zł plus 23 % VAT tj. brutto …………………………. zł” została przez oferenta przekreślona (dowód: oferta przystępującego).

Zamawiający, na podstawie art. 223 ust. 1 ustawy P.z.p wezwał przystępującego do potwierdzenia ceny oferty złożonej w przedmiotowym postępowaniu, poprzez pisemne potwierdzenie, że cena całkowita wskazana w formularzu ofertowym jest ceną ostateczną, obowiązującą i zgodną z treścią złożonej oferty (dowód: pismo zamawiającego).

Pismem z dnia 14 listopada 2025 roku przystępujący oświadczył, że:

1. Cena całkowita wskazana w złożonym formularzu ofertowym jest ceną ostateczną, jednoznaczną, obowiązującą oraz zgodną z treścią złożonej oferty.

2. Cena ta obejmuje wszelkie koszty związane z realizacją przedmiotu zamówienia, zgodnie z zakresem prac opisanym w dokumentacji postępowania.

3. Złożone oświadczenie nie powoduje żadnej zmiany treści oferty ani zasad jej kalkulacji i stanowi jedynie potwierdzenie ceny zgodnie z wezwaniem zamawiającego (dowód: pismo przystępującego z dnia 14 listopada 2025 roku).

Pismem z dnia dniu 25 listopada 2025 r. zamawiający poinformował o wyborze, jako najkorzystniejszej, oferty złożonej przez przystępującego, ponieważ „oferta ta spełnia wszystkie wymagania określone w PrZamPubl i specyfikacji warunków zamówienia oraz uzyskała najwyższą ilość punktów – 100 pkt.” (dowód: zawiadomienie o wyborze najkorzystniejszej oferty z dnia 25 listopada 2025 roku).

Izba zważyła, co następuje

Odwołanie jest zasadne.

W pierwszej kolejności Izba stwierdziła, że odwołujący jest uprawniony do korzystania ze środków ochrony prawnej w rozumieniu art. 505 ust. 1 ustawy P.z.p. Okoliczność ta nie była pomiędzy stronami sporna.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy P.z.p. poprzez nieodrzucenie oferty, która zawiera błędy w obliczeniu ceny, z powodu zastosowania przez wykonawcę błędnej (8% zamiast 23%) stawki podatku VAT co do części robót objętych przedmiotem zamówienia (robót wykonywanych poza bryłą budynku).

Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że opis przedmiotu zamówienia obejmował roboty wykonywane w budynku oraz wykonywane poza jego bryłą. Przystępujący w formularzu ofertowym wskazał wartość robót netto 5 950 000,00 zł plus 8 % VAT tj. brutto 6 426 000,00 zł. Przystępujący nie wskazał wartości robót objętych stawką podatku VAT w wysokości 23%.

Izba przeprowadziła dowód ze złożonych przez odwołującego interpretacji indywidualnych wydanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej:

1) Pismo z dnia 27 maja 2019 r. nr 0111-KDIB3-2.4012.171.2019.2.AZ, z którego wynika, że preferencyjna stawka podatku nie będzie miała zastosowania do robót wykonywanych na zewnątrz budynku, poza jego bryłą tj. dla budowy przyłączy zewnętrznych (podłączenia do sieci), podjazdu i windy dla osób niepełnosprawnych. Również dla robót budowlanych związanych z zagospodarowaniem terenu wokół budynku: wykonaniem parkingu, chodników, wewnętrznej drogi dojazdowej, elementów małej architektury - zagospodarowaniem rekreacyjnym terenu, rozbiórki budynków gospodarczych, wycinki drzew, nie znajdzie zastosowania obniżona stawka podatku VAT. Do tych robót - w świetle powołanych przepisów oraz wniosków płynących z uchwały NSA z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 7/12 - zastosowanie będzie miała podstawowa stawka VAT w wysokości 23%.”

2) Pismo z dnia 11 września 2019 r. 0113-KDIPT1-2.4012.419.1.AM, w którym wyjaśniono, że stawka preferencyjna, przewidziana ww. przepisami art. 41 ust. 12 w zw. z art. 41 ust. 2 i art. 146aa ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy czynności tam wymienionych wykonywanych wyłącznie w budynkach, rozumianych jako obiekty budowlane wraz z wbudowanymi w bryle budynku instalacjami i urządzeniami technicznymi. Stawki tej ustawodawca nie przewidział dla ww. czynności wykonywanych poza tymi obiektami, w tym również dotyczących elementów infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu. W konsekwencji, do pozostałych usług mieszczących się w zakresie czynności wymienionych w art. 41 ust. 12 ustawy, wykonywanych poza bryłą budynku zastosowanie ma stawka podatku w wysokości 23%.”

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 roku, poz. 168) cena to wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę. W myśl ust. 2 zdanie pierwsze, w cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru lub usługi podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług lub podatkiem akcyzowym.

Z powyższego wynika zatem, że obliczenie ceny wymaga dodania do wartości netto towaru lub usługi podatku VAT w wysokości wyliczonej według stawki właściwej dla danego towaru lub usługi. Jest to zatem czynność, do której referuje dyspozycja art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy P.z.p.

Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy P.z.p. zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera błędy w obliczeniu ceny lub kosztu. Przepisy ustawy P.z.p. nie zawierają legalnej definicji błędu w obliczeniu ceny, niemniej jednak za błąd w obliczeniu ceny lub kosztu należy uznać błąd wynikający z nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a nie z wadliwie wykonanych działań rachunkowych (matematycznych) (tak np. Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 1 lutego 2024 roku, sygn. akt: KIO 79/24). Z kolei w wyroku z 24 kwietnia 2024 r. (sygn.. akt: KIO 1092/24) Izba wskazała, że za błąd w obliczeniu ceny należy uznać każdy wadliwy dobór przez wykonawcę elementów mających wpływ na właściwe obliczenie ceny oferty, w tym przyjęcie i zastosowanie przez wykonawcę wadliwej stawki VAT, w przypadku gdy zamawiający nie określił wysokości stawki tego podatku w SWZ, ale wymagał samodzielnego zastosowania przez wykonawcę obowiązujących przepisów w tym zakresie

W ocenie Izby odwołujący wykazał, że do wyceny czynności wykonywanych poza bryłą budynku należało zastosować stawkę podatku VAT w wysokości 23%. Zamawiający i przystępujący nie wykazali natomiast, że czynności te objęte są stawką VAT w wysokości 8%. Argumentacja zamawiającego i przystępującego sprowadzała się jedynie do wykazywania, że Krajowa Izba Odwoławcza nie jest kompetentna do orzekania w sprawach dotyczących ustalenia prawidłowej stawki podatku VAT. Ze stanowiskiem tym należy zgodzić się w zakresie tego, że Izba nie jest władna do wydawania wiążących interpretacji podatkowych, niemniej jednak z drugiej strony z ugruntowanego orzecznictwa Izby wynika, że dyspozycja art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy P.z.p., która nakazuje zamawiającemu odrzucić ofertę zawierającą błędy w obliczeniu ceny, dotyczy również przypadków, w których wykonawca przy obliczaniu ceny oferty zastosował niewłaściwą stawkę podatku VAT. Czynność ta podlega kontroli Izby, zatem odmówienie Izbie co do zasady możliwości orzekania w tego rodzaju sprawach należy uznać za niezasadne. Izba jest władna, by orzekać, biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.

O ile odwołujący przywołał jako dowody w sprawie interpretacje podatkowe wydane w sprawach dotyczących zamówień podobnych do przedmiotowego, o tyle zamawiający i przystępujący nie powołali się na żadne dowody mające wykazać, że zastosowanie preferencyjnej stawki podatku VAT przez przystępującego jest prawidłowe. Co prawda zamawiający stwierdził, że zastosowanie jednolitej stawki 8% VAT dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wraz z infrastrukturą towarzyszącą było przedmiotem rozbieżnych interpretacji podatkowych, ale żadnej z takich interpretacji nie przywołał.

Odwołujący wykazał, że przy ustalaniu ceny robót wykonywanych poza bryłą budynku należy zastosować stawkę VAT w wysokości 23%. Zastosowanie preferencyjnej stawki 8% VAT przez wykonawcę Andrzeja Goska nie znajduje podstaw w świetle treści wskazanych wyżej wiążących informacji stawkowych, co oznacza, że oferta ta zawiera błąd w obliczeniu ceny, co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy P.z.p.

Izba nie uwzględniła wniosku odwołującego o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, z uwagi na nieprzedłożenie rachunku, co jest warunkiem przyznania tychże kosztów zgodnie z § 5 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. 2020, poz. 2437).

Z uwagi na powyższe orzeczono jak na wstępie.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 575 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych stosownie do wyniku postępowania oraz na podstawie § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).