Postanowienie KIO 477/26 z 24 lutego 2026 r.

Uzasadnienie

Zamawiający Zakład Wodociągów Kanalizacji i Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. z siedzibą w Wysokiem Mazowieckiem (dalej: „Zamawiający”) prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia pn. „Zaprojektowanie, wybudowanie i uruchomienie Instalacji Termicznego Przekształcania Odpadów pochodzenia komunalnego z wysokosprawnym odzyskiem energii (ITPO) w Wysokiem Mazowieckiem” (ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod numerem 2026/S 15-46424 w dniu 22 stycznia 2026.).

W dniu 2 lutego 2026 r. wykonawca Budimex S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej: „Odwołujący”) wniósł do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie wobec treści warunków zamówienia, zarzucając Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów, w tym przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (dalej: „Pzp” lub „ustawa Pzp”):

1. art 433 pkt 3) Pzp w zw. z art. 8 ust. 1 Pzp w zw. z art. 632 KC, art. 353 1 KC, 651 KC i art. 647 KC w zw. z art. 99 ust. 1 i 4 Pzp w zw. z. art 16 pkt 3) i 17 ust. 1 i 2 Pzp poprzez wprowadzenie regulacji o treści:

(a) Wykonawca oświadcza, iż: „zawierając Umowę rozważył i zbadał w sposób profesjonalny okoliczności wykonywania Umowy w zakresie wskazanej przez Zamawiającego lokalizacji Przedmiotu Umowy oraz oświadcza, że powyżej określone okoliczności uwzględni wykonując Umowę i nie wnosi do nich zastrzeżeń” (Rozdział 2 pkt 2.2.8);

(b) Wykonawca oświadcza, iż: „zapoznał się z warunkami Umowy, PFU, dokonał wizji lokalnej Terenu Budowy i nie wnosi żadnych uwag oraz oświadcza, że nie ma żadnych przeszkód faktycznych, w tym: przeszkód fizycznych, chemicznych, środowiskowych, technicznych, organizacyjnych i prawnych, w tym przeszkód w postaci uwarunkowań geologicznych, geotechnicznych, archeologicznych, hydrologicznych czy terenowych, do realizacji Przedmiotu Umowy na warunkach ustalonych Umową" (Rozdział 2 pkt 2.2.9);

(c) Wykonawca oświadcza, iż: „przy udziale podmiotów i osób posiadających stosowne kwalifikacje, wiedzę i doświadczenie dokonał szczegółowego sprawdzenia Dokumentacji Zamawiającego i oświadcza, iż wszelkie otrzymane dokumenty są wolne od Wad, kompletne, jasne, zrozumiałe, spójne, nie budzą zastrzeżeń, uwag ani wątpliwości i pozwalają na realizację obowiązków Wykonawcy wynikających z Umowy” (Rozdział 2.2.11).;

(d) „Zamawiający ma prawo wydawania Wykonawcy wiążących poleceń, do których Wykonawca zobowiązany jest się zastosować” (Rozdział 9 pkt 9.4): co skutkuje:

(i) ukształtowaniem postanowień projektu umowy w sposób nie dający wykonawcom pewności, treści przyszłego stosunku zobowiązaniowego z Zamawiającym, w szczególności zakresu robót podlegających wykonaniu w trakcie realizacji zamówienia;

(ii) obciążeniem wykonawców niemożliwym do ustalenia zakresem realizacji oraz pozbawienie możliwości wynagrodzenia za roboty i prace wykraczające poza aktualnie określony przedmiot zamówienia;

(iii) ukształtowaniem postanowień projektu umowy z przekroczeniem granic swobody umów oraz dopuszczalnych zasad rozłożenia ryzyka kontraktowego pomiędzy stronami, a także w sposób naruszający istotę umowy o roboty budowlane poprzez sprzeczną z prawem modyfikację obowiązków stron; co w konsekwencji prowadzi do nieuzasadnionego uprzywilejowania pozycji Zamawiającego i naruszenie zasady równowagi stron stosunku zobowiązaniowego, co pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, godzi w naturę stosunku prawnego, oraz stanowi nadużycie przez Zamawiającego przysługującego mu prawa podmiotowego do ukształtowania istotnych postanowień umownych;

2. art 16 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp oraz art. 99 ust. 1 oraz art. 99 ust. 4 ustawy Pzp w zw. z art 5 KC oraz art. 353 [1] KC oraz 56 KC oraz 471 KC oraz 362 KC oraz art. 433 pkt 1, pkt 3 oraz pkt 4 ustawy Pzp poprzez wprowadzenie regulacji o treści:

(a) "Wykonawca ponosi pełną odpowiedzialność za wszelkie opóźnienia w realizacji Przedmiotu Umowy w stosunku do terminów określonych w Umowie oraz Harmonogramie Wykonawcy. W przypadku wystąpienia opóźnień w realizacji Przedmiotu Umowy, Wykonawca nie jest uprawniony do żądania przesunięcia terminów realizacji Przedmiotu Umowy ani do zgłaszania roszczeń o podwyższenie Wynagrodzenia lub roszczeń odszkodowawczych” (Rozdział 4 pkt 4.13).:

(b) "Wykonawca ponosi koszty ewentualnej materializacji ryzyk, które wyraźnie nie zostały przypisane w Umowie Zamawiającemu.” (Rozdział 5 pkt 5.3).: co skutkuje:

(i) nieuzasadnionym potrzebami Zamawiającego uprzywilejowaniem pozycji Zamawiającego i naruszenie zasady równowagi stron stosunku zobowiązaniowego, co pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, godzi w naturę stosunku prawnego, naruszając tym samym równowagę kontraktową stron oraz stanowi nadużycie przez Zamawiającego przysługującego mu prawa podmiotowego do ukształtowania istotnych postanowień umownych;

(ii) wprowadzeniem zakazanych postanowień umowy wprowadzające odpowiedzialności wykonawcy za opóźnienie, a nie jest to uzasadnione okolicznościami lub zakresem zamówienia oraz odpowiedzialności wykonawcy za okoliczności, za które wyłączną odpowiedzialność ponosi Zamawiający; co w konsekwencji prowadzi do nieuzasadnionego uprzywilejowania pozycji Zamawiającego i naruszenie zasady równowagi stron stosunku zobowiązaniowego, co pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, godzi w naturę stosunku prawnego, oraz stanowi nadużycie przez Zamawiającego przysługującego mu prawa podmiotowego do ukształtowania istotnych postanowień umownych;

3. art 16 w zw. z art 8 ust. 1 ustawy Pzp oraz art. 99 ust. 1 oraz art. 99 ust. 4 w zw. z art. 5 oraz art. 353[1] KC oraz 56 KC oraz art. 647 KC poprzez wprowadzenie regulacji o treści:

(a) Odbiory Częściowe odbywają się na następujących zasadach:

„21.9.6. w przypadku wydania opinii Inżyniera Kontraktu wskazującej na istnienie Wad lub Usterek Prac lub Dokumentacji objętych Kluczowym Etapem:

21.9.6.1. Komisja Odbiorowa sporządza listę Wad i Usterek bez podpisywania Protokołu Odbioru Częściowego, z zastrzeżeniem pkt 7.12. i 7.14.;

21.9.6.2. Zamawiający wyznacza Wykonawcy termin usunięcia Wad i Usterek lub uzupełnienia braków w Dokumentacji, zgodnie z pkt 7.12.;

21.9.6.3. wraz ze sporządzeniem listy Wad i Usterek, Zamawiający, Wykonawca i Inżynier Kontraktu kwalifikują stwierdzone nieprawidłowości jako Wady albo Usterki; w przypadku sporu rozstrzyga Inżynier Kontraktu;

21.9.6.4. Wykonawca usuwa Wady i Usterki (w tym w zakresie braków w Dokumentacji) w terminie wskazanym w pkt 21.9.6.2.);

21.9.6.5. po usunięciu Wad lub Usterek (w tym uzupełnieniu braków w Dokumentacji) Wykonawca ponownie zgłasza gotowość do Odbioru Częściowego;

21.9.6.6. Inżynier Kontraktu wydaje opinię w sprawie prawidłowości i kompletności usunięcia Wad oraz Usterek (w tym w zakresie braków w Dokumentacji) i przekazuje ją Zamawiającemu i Wykonawcy w terminie 10 (dziesięciu) Dni Roboczych od dnia ponownego zgłoszenia gotowości do Odbioru Częściowego;

21.9.6.7. w przypadku pozytywnej opinii Inżyniera Kontraktu, Zamawiający, Wykonawca i Inżynier Kontraktu podpisują Protokół Odbioru Częściowego w terminie 5 (pięciu) Dni Roboczych;

21.9.6.8. w przypadku dalszego stwierdzenia Wady lub Usterek (w tym braki w Dokumentacji) procedura, o której mowa powyżej, jest powtarzana, przy czym Zamawiający jest uprawniony do jej przerwania, jeżeli dalsze próby nie rokują doprowadzenia Kluczowego Etapu do zgodności z Umową.” (Rozdział 21 pkt 21.9.6 - 21.9.6.8);

b) oraz brak jasnych procedur w zakresie identyfikowania i usuwania usterek; co skutkuje:

(i) skonstruowaniem projektowanych postanowień umowy w sposób, który powoduje uzależnienie odbioru robót od braku usterek tych robót co jest niezgodne z art. 647 KC zgodnie z którym odbiór robót należy do obowiązków inwestora (odpowiednio - zamawiającego) i nie może być uzależniony od braku wad bądź usterek tych robót (ii) uzależnieniem od odbioru bez zastrzeżeń rozpoczęcia okresu gwarancji co w konsekwencji prowadzi do nieuzasadnionego uprzywilejowania pozycji Zamawiającego i naruszenie zasady równowagi stron stosunku zobowiązaniowego, co pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, godzi w naturę stosunku prawnego, oraz stanowi nadużycie przez Zamawiającego przysługującego mu prawa podmiotowego do ukształtowania istotnych postanowień umownych;

4. art. 16 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 5 KC oraz art. 353[1] KC oraz 56 oraz art. 647 KC poprzez wprowadzenie regulacji o treści:

(a) „Wynagrodzenie za świadczenie usług Asysty Technicznej płatne będzie miesięcznie, w równych 12 (dwunastu) ratach, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym Strony podpisały Protokół Odbioru Końcowego bez zastrzeżeń (bezwarunkowego). „(Rozdział 22 pkt 22.7.3.):

(b) "W terminie 30 (trzydziestu) dni od dnia podpisania przez Strony Protokołu Odbioru Końcowego bez zastrzeżeń (bezwarunkowego), Wykonawca przedłoży Zamawiającemu w 5 (pięciu) egzemplarzach ostateczne rozliczenie, wraz z dokumentami stanowiącymi jego podstawę, w zakresie rozsądnie wymaganym przez Zamawiającego, wskazujące w szczególności:

22.21.1. wartość wszystkich Prac wykonanych zgodnie z Umową;

22.21.2. wszelkie niezapłacone kwoty, do których Wykonawca uważa się za uprawnionego na podstawie Umowy lub na podstawie jakiegokolwiek innego tytułu;

22.21.3. potwierdzenie osiągnięcia Parametrów Gwarantowanych, wynikających z Protokołu Jednostki Pomiarowej, a w przypadku gdy Strony dokonały uprzednio warunkowego Odbioru Końcowego z powodu nieosiągnięcia Parametrów Gwarantowanych Operacyjnie - dodatkowo dowód uiszczenia kar umownych, o których mowa w pkt 33.4. „(Rozdział 22 pkt 22.21); co skutkuje: uzależnieniem zapłaty wynagrodzenia od bezwarunkowego (bezusterkowego) odbioru robót co jest niezgodne z art. 647 KC zgodnie z którym, zapłata umówionego wynagrodzenia należy do obowiązków inwestora (odpowiednio zamawiającego) i nie może być uzależniony od braku wad bądź usterek tych robót, co w konsekwencji prowadzi do nieuzasadnionego uprzywilejowania pozycji Zamawiającego i naruszenie zasady równowagi stron stosunku zobowiązaniowego, co pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, godzi w naturę stosunku prawnego, naruszając tym samym równowagę kontraktową stron oraz stanowi nadużycie przez Zamawiającego przysługującego mu prawa podmiotowego do ukształtowania istotnych postanowień umownych;

5. art. 16 w zw. z art 8 ust. 1 ustawy Pzp oraz art. 99 ust 1 oraz 99 ust 4 ustawy Pzp w zw. z art. 5 KC oraz art. 353[1] KC oraz 56 KC oraz art.483 oraz 484 S 1 KC poprzez wprowadzenie regulacji o treści:

(a) "Kary umowne określone kwotowo będą podlegać corocznie waloryzacji o wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszany przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za poprzedni rok" (Rozdział 33 pkt 33.17);

(b) „w przypadku, o którym mowa w pkt 21.12.12., Zamawiający może, według własnego uznania, zdecydować o nieusuwaniu Wad i Usterek, obniżeniu Parametrów Gwarantowanych Operacyjnie oraz naliczeniu kar umownych z tytułu nieosiągnięcia Parametrów Gwarantowanych Operacyjnie, na zasadach i w wysokościach określonych w roz. 33 Umowy;” (Rozdział 21 pkt 21.12.14): co skutkuje:

(i) tym, że kara umowna jest możliwa do wyliczenia już w momencie zawarcia umowy co jest sprzeczne z art. 484 S 1 KC;

(ii) stwarza nieprecyzyjne i sprzeczne z zasadą równego traktowania zapisy które ograniczają krąg wykonawców mogących złożyć ofertę w Postępowaniu oraz stanowią przejaw naruszenia zasady równego traktowania i przejrzystości postępowania co pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, godzi w naturę stosunku prawnego, naruszając tym samym równowagę kontraktową stron oraz stanowi nadużycie przez Zamawiającego przysługującego mu prawa podmiotowego do ukształtowania istotnych postanowień umownych.

Zarzuty i żądania odwołania

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji treści SWZ oraz projektowanych postanowień umowy w sposób określony w tabelach przedstawionych w odwołaniu.

Żaden wykonawca nie przystąpił do postępowania po stronie Zamawiającego.

W dniu 11 lutego 2026 r. do akt sprawy wpłynęło pismo Zamawiającego zawierające oświadczenie o uwzględnieniu w całości zarzutów odwołania.

Biorąc pod uwagę powyższe, Izba uznała, że zachodzi podstawa do umorzenia postępowania odwoławczego wskazana w art. 522 ust. 1 ustawy Pzp. Zgodnie z tym przepisem w przypadku uwzględnienia przez zamawiającego w całości zarzutów przedstawionych w odwołaniu, Izba może umorzyć postępowanie odwoławcze na posiedzeniu niejawnym bez obecności stron oraz uczestników postępowania odwoławczego, którzy przystąpili do postępowania po stronie wykonawcy, pod warunkiem że w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił w terminie żaden wykonawca. W takim przypadku zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu. W tej sytuacji Izba nie dokonuje oceny podniesionych w odwołaniu zarzutów. W tym stanie rzeczy Izba na podstawie art. 522 ust. 1 ustawy Pzp umorzyła postępowanie odwoławcze, orzekając w formie postanowienia zgodnie z art. 568 pkt 3 tejże ustawy.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła na podstawie art. 557 ustawy Pzp w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437), nakazując dokonanie na rzecz Odwołującego zwrotu z rachunku Urzędu Zamówień Publicznych kwoty uiszczonej tytułem wpisu.

Przewodnicząca: