Postanowienie KIO 4178/26 z 18 września 2026 r.

Uzasadnienie

Zamawiający Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ul. Szamocka 3, 5, 01-748 Warszawa, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego, na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 793, z późn. zm.), dalej „ustawa Pzp” lub „Pzp”, pn. „Dostawa sprzętu komputerowego – 3 części zamówienia” ( numer referencyjny: 993200.271.030.2026-DZP ).

Ogłoszenie o zamówieniu opublikowane zostało 16 czerwca 2026 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej Dz.U. S: 114/2026 pod nr 410204-2026.

24 sierpnia 2026 r. odwołanie złożył wykonawca SUNTAR Sp. z o.o., ul. Marii Drozd 12, 33-100 Tarnów, wobec treści dokumentów zamówienia zmienionych pismem zamawiającego „Wyjaśnienia II i modyfikacje II treści SWZ” z 12 sierpnia 2026 r., udostępnionym na stronie prowadzonego postępowania 13 sierpnia 2026 r. (dalej: „Modyfikacja II”).

Zarzuty i żądania odwołania

Odwołujący zarzucił zamawiającemu: a. naruszenie art. 16 pkt 2 i 3, art. 16b ust. 2 i art. 99 ust. 1 Pzp, w związku z art. 16a Pzp oraz art. 5 pkt 23, art. 60 i art. 201 ust. 3 unijnego kodeksu celnego, przez niewyjaśnienie czy zakaz obejmuje towary o statusie towarów unijnych, legalnie dopuszczone do obrotu i nabywane w autoryzowanym unijnym łańcuchu dystrybucji, lecz zachowujące niepreferencyjne pochodzenie w państwie trzecim. Jest to szczególnie istotne wobec uzasadnienia projektu ustawy wprowadzającej art. 16a–16b Pzp, które wyłączało z projektowanej regulacji dostaw towary unijne w rozumieniu art. 5 pkt 23 UKC, b. naruszenie art. 16 pkt 1–3, art. 16b ust. 2 oraz art. 99 ust. 1 i 4 Pzp przez opisanie ograniczenia pochodzenia w sposób niejednoznaczny, niespójny terminologicznie i nieprzewidywalny. Zamawiający używa równolegle kategorii „towaru”, „produktu” i „usługi”, przypisuje im trzy rożne reguły pochodzenia, nie wyjaśnia granicy między nimi i nie określa sposobu kwalifikacji licencji, firmware, aktualizacji, serwisu wielopodmiotowego ani globalnego producenta. Dodatkowo pkt 2.1.13–2.1.14 SWZ dosłownie stanowią, że „przez towar lub usługę pochodzące z państw trzecich” rozumie się całe kategorie przedmiotu zamówienia, choć pkt 2.1.10–2.1.12 nakazują pochodzenie dopiero badać; zaś zapowiedź Modyfikacji nr 8 mówi o dodaniu pkt 2.1.9–2.1.12, podczas gdy faktycznie dodano także pkt 2.1.13–2.1.14. SWZ nie podaje również wykazu państw i zakresów zobowiązań objętych art. 16a Pzp, mimo że zakres GPA i umów bilateralnych zależy od podmiotu, przedmiotu i wartości zamówienia. Skutkiem jest niemożność ustalenia przed złożeniem oferty, czy konkretna konfiguracja spełnia SWZ, mimo że błąd ma prowadzić do odrzucenia oferty i może skutkować natychmiastowym wypowiedzeniem umowy, c. naruszenie art. 16 pkt 1–3, art. 99 ust. 1, art. 106 ust. 1–3 i art. 107 ust. 1–4 Pzp przez niewskazanie, czy pochodzenie jest ustalane na poziomie modelu, SKU, partii czy egzemplarza, jakie dowody zamawiający uzna, kiedy ma nastąpić ich złożenie, czy podlegają uzupełnieniu i jak zamawiający przeprowadzi zapowiedzianą w Formularzu oferty „weryfikację”. Odesłanie jedynie do art. 60 UKC nie zastępuje ustalenia kodu taryfowego, reguły listowej lub rezydualnej, faktów dotyczących ostatniego istotnego przetworzenia ani procedury dowodowej.

Ma to szczególne znaczenie, ponieważ art. 226 ust. 1 pkt 5a Pzp dotyczy podmiotowego pochodzenia wykonawcy, natomiast zamawiający wywodzi sankcję dla pochodzenia przedmiotu oferty z art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp. Bez uprzednio określonej, precyzyjnej normy nie istnieje dostateczny wzorzec porównania treści oferty z warunkami zamówienia, d. naruszenie art. 16 pkt 1 i 3, art. 16b ust. 2, art. 17 ust. 1 i 2 oraz art. 99 ust. 4 Pzp przez zastosowanie najdalej idącego wariantu: odrzucenia oferty przy jakimkolwiek udziale objętego zakazem towaru, produktu lub usługi, bez wyjątku dla elementów ubocznych, bez rozróżnienia finalnego towaru od jego warstw cyfrowych i świadczeń towarzyszących oraz bez wykazania, dlaczego mniej restrykcyjne środki były niewystarczające. Zarzut opiera się przede wszystkim na normatywnej konstrukcji progu zerowego i jego skutkach wynikających wprost z dokumentów zamówienia, niezależnie od dokładnej liczby modeli dostępnych na rynku. e. naruszenie art. 16 pkt 1–3, art. 17 ust. 1 i art. 99 ust. 1, 2 i 4 Pzp przez ustanowienie zakazu działającego niezależnie od faktycznych cech bezpieczeństwa produktu, usługi lub procesu ICT, podczas gdy zamawiający równolegle wprowadził adekwatne, celowane mechanizmy ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa: rekomendacje dotyczące negatywnego wpływu na podstawowy interes bezpieczeństwa państwa oraz decyzje w sprawie dostawcy wysokiego ryzyka. Z dokumentacji nie wynika, dlaczego te mechanizmy, wymagania techniczne, podpisy kryptograficzne, kontrolowane kanały aktualizacji i wymagania serwisowe nie realizują deklarowanego celu, f. naruszenie art. 16 pkt 1–3, art. 17 ust. 1 oraz art. 99 ust. 1, 2 i 4 Pzp przez dodanie pkt 4 ppkt 10 OPZ, który zabrania dostarczania i instalowania zmian Oprogramowania – w tym poprawek, aktualizacji i nowych wersji – „pochodzących” z określonych państw, mimo że:

(i) art. 60 UKC służy ustalaniu pochodzenia towarów, a nie niematerialnej poprawki bezpieczeństwa; (ii) SWZ nie wskazuje alternatywnej reguły dla aktualizacji; (iii) wykonawca nie kontroluje miejsca, w którym globalny producent opracowuje lub podpisuje kolejną poprawkę; (iv) sam OPZ wymaga możliwości aktualizacji BIOS/UEFI, firmware stacji dokującej i systemu operacyjnego; oraz (v) odmowa instalacji oficjalnej poprawki może pozostawić znaną podatność bez usunięcia. Postanowienie nakłada na wykonawcę niemożliwe do skalkulowania ryzyko i może prowadzić do skutku przeciwnego wobec bezpieczeństwa, g. naruszenie art. 16 pkt 1–3 oraz art. 99 ust. 1 i 4 Pzp przez objęcie zakazem „laptopów wraz z oprogramowaniem wbudowanym” i „świadczenia usług gwarancyjnych” bez określenia, czy samodzielnie bada się BIOS/UEFI, mikrokod, firmware dysku, kontrolerów, kart sieciowych, stacji dokującej i monitora, oraz bez wskazania, czy o pochodzeniu gwarancji decyduje siedziba wykonawcy, producenta, lokalnego serwisanta, operatora zgłoszeń czy dostawcy części. PPU przekształca tę niejasność w podstawę natychmiastowego wypowiedzenia umowy, h. naruszenie art. 8 ust. 1 Pzp w zw. z art. 3531 i art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, art. 431 i art. 433 Pzp oraz art. 16 pkt 1 i 3 i art. 17 ust. 1 Pzp przez ukształtowanie § 1 ust. 4 pkt 7 lit. c oraz § 5 ust. 5 pkt 3 PPU w sposób obciążający wykonawcę pełnym ryzykiem okoliczności pozostających poza jego kontrolą. Oświadczenie o nieobejmowaniu przedmiotem Umowy produktów i usług określonych w pkt 1b OPZ ma charakter gwarancyjny i trwa przez cały okres realizacji, a jego naruszenie – także wskutek niezależnej od wykonawcy zmiany miejsca produkcji, zmiany podmiotu w łańcuchu serwisowym albo zmiany po stronie producenta oprogramowania – uprawnia zamawiającego do wypowiedzenia Umowy ze skutkiem natychmiastowym, bez uprzedniego wezwania, bez wyznaczenia terminu naprawczego, bez wymogu istotności naruszenia i bez jakiegokolwiek mechanizmu adaptacyjnego, podczas gdy dla ryzyk objętych KSC zamawiający sam przewidział w § 12 ust. 1 pkt 4 PPU proporcjonalną procedurę wymiany przedmiotu Umowy, i. naruszenie art. 16 pkt 1–3 i art. 99 ust. 1 Pzp oraz art. 8 ust. 1 Pzp w zw. z art. 3531 Kodeksu cywilnego i art. 431 Pzp przez wprowadzenie w pkt 4 ppkt 10 OPZ zakazu stosowania urządzeń zastępczych, pozostającego w sprzeczności z § 7 ust. 16 PPU, który w razie niemożności wykonania naprawy gwarancyjnej w umówionym terminie nakłada na wykonawcę obowiązek dostarczenia sprzętu zastępczego, pod rygorem skutków przewidzianych w § 5 ust. 3 PPU. Wykonawca zostaje w ten sposób zobowiązany do świadczenia i jednocześnie pozbawiony prawa do jego spełnienia, a nadto nie jest w stanie w chwili składania oferty ustalić pochodzenia urządzenia, które zostanie użyte jako zastępcze w przyszłym, nieokreślonym zdarzeniu serwisowym.

W związku z powyższym odwołujący wniósł o: a. Usunięcie pkt 2.1.9–2.1.14 SWZ. b. Usunięcie z Formularza oferty pol „kraj pochodzenia” dla laptopa, monitora, stacji dokującej i systemu operacyjnego oraz akapitu zapowiadającego odrzucenie oferty po weryfikacji pochodzenia. c. Usunięcie pkt 1b–1e OPZ oraz pkt 4 ppkt 10 OPZ; pozostawienie pkt 1a i pkt 4 ppkt 9 OPZ, odnoszących się do rekomendacji i decyzji przewidzianych w KSC. d. Usunięcie z § 1 ust. 1 PPU pol kraju pochodzenia, usunięcie § 1 ust. 4 pkt 7 lit. c PPU oraz § 5 ust. 5 pkt 3 PPU; pozostawienie postanowień PPU odwołujących się wyłącznie do rekomendacji z art. 33 ust. 4 KSC i decyzji z art. 67b ust. 15 KSC. e. Przedłużenie terminu składania ofert o co najmniej 10 dni od dnia publikacji dokumentów wykonujących wyrok Izby, z odpowiednią zmianą terminu związania ofertą. ewentualnie zastąpienia zaskarżonych postanowień regułą, która wyłącza spod ograniczenia finalny towar, jeżeli łącznie: a. producent towaru ma siedzibę i prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w państwie członkowskim Unii Europejskiej albo w państwie objętym – w odniesieniu do zamawiającego, przedmiotu i wartości niniejszego zamówienia – zobowiązaniem z art. 16a Pzp; b. towar został wprowadzony do obrotu na obszarze celnym Unii i jest nabywany przez wykonawcę w autoryzowanym kanale producenta lub od autoryzowanego importera albo dystrybutora w Unii; c. najpóźniej w chwili dostawy towar ma status towaru unijnego w rozumieniu art. 5 pkt 23 UKC; d. towar, producent, usługi wsparcia i kanał aktualizacji nie są objęte rekomendacją ani decyzją przewidzianą w KSC; e. ogranicza badanie pozostałych przypadków do finalnych, materialnych towarów będących bezpośrednim przedmiotem dostawy – laptopa, monitora i stacji dokującej – bez osobnego badania komponentów, mikrokodu, BIOS/UEFI, firmware, sterowników, licencji, poprawek, aktualizacji i nowych wersji oprogramowania; f. ustala pochodzenie usługi gwarancyjnej według państwa siedziby wykonawcy będącego stroną umowy i odpowiedzialnego wobec Zamawiającego za jej wykonanie; udział lokalnego podwykonawcy, centrum zgłoszeń lub dostawcy części nie zmienia pochodzenia usługi; g. dopuszcza bez względu na miejsce opracowania instalowanie oficjalnych, autentycznych i właściwie podpisanych poprawek bezpieczeństwa oraz aktualizacji systemu operacyjnego, BIOS/UEFI, firmware i sterownikow, jeżeli są dostarczane autoryzowanym kanałem producenta i nie są objęte mechanizmem KSC; h. wymaga wraz z ofertą oświadczenia wykonawcy, a na wezwanie dopuszcza deklarację producenta, importera lub autoryzowanego dystrybutora, dokumentację celną albo inny równoważny dowód statusu towaru unijnego, autoryzowanego kanału i siedziby producenta; dowody mogą zostać wyjaśnione lub uzupełnione na zasadach art. 107 Pzp; i. przewiduje zgodną z SWZ zamianę parmi albo równoważne świadczenie naprawcze, gdy niezależna od wykonawcy zmiana łańcucha dostaw nastąpi po złożeniu oferty, bez automatycznego wypowiedzenia umowy.

Do postępowania odwoławczego po stronie odwołującego zgłosił przystąpienie wykonawca Computex Sp. z o.o. Sp. k., ul. Konopna 9, 04-707 Warszawa.

16 września 2026 r. zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której oświadczył, że uwzględnił odwołanie w całości.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i stwierdziła, co następuje.

Odwołanie nie zawiera braków formalnych oraz został uiszczony od niego wpis.

Nie zaistniały przesłanki określone w art. 528 ustawy Pzp, które skutkowałyby odrzuceniem odwołania.

Izba, działając na podstawie art. 522 ust. 1, art. 568 pkt 3 oraz art. 553 zdanie drugie ustawy Pzp, postanowiła umorzyć postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie, ponieważ zamawiający 16 września 2026 r. oświadczył, że uwzględnia w całości zarzuty odwołania, w konsekwencji powyższego zarzuty przedstawione w odwołaniu stały się niezasadne i bezprzedmiotowe, a w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił w terminie żaden wykonawca. W takim przypadku zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu. Złożenie oświadczenia o uwzględnieniu zarzutów w odwołaniu przez zamawiającego warunkuje zakończenie postępowania odwoławczego bez konieczności rozpoznawania zarzutów w odwołaniu i merytorycznego stanowiska izby.

Orzekając o zniesieniu kosztów postępowania odwoławczego, izba uwzględniła fakt, że przed otwarciem rozprawy zamawiający uwzględnił w całości zarzuty przedstawione w odwołaniu, zatem na rzecz odwołującego należało zwrócić kwotę wpisu uiszczonego na rachunek Urzędu Zamówień Publicznych, stosownie do art. 557 i art. 575 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych oraz § 9 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437).

Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji.