Postanowienie KIO 855/26 | KIO 455/26

Treść orzeczenia

Sygn. akt: KIO 855/26

POSTANOWIENIE

Warszawa, dnia 12 marca 2026 roku

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Katarzyna Prowadzisz

na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron w dniu 12 marca 2026 roku, w Warszawie, odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 23 lutego 2026 roku przez wykonawcę Wrocławskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania ALBA spółka akcyjna ‎ z siedzibą we Wrocławiu

w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Gmina Nowe

postanawia:

1. Umarza postępowanie odwoławcze. 2. Nakazuje zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz wykonawcy Wrocławskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania ALBA spóka akcyjna ‎ z siedzibą we Wrocławiu kwoty 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) stanowiącej wniesiony wpis.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga ‎ za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca: …………………….……………

Sygn. akt: KIO 455/26

U Z A S A D N I E N I E

Zamawiający – Gmina Nowe prowadzi postępowania o udzielenie zamówienia publicznego pod nazwą: „Całoroczne utrzymanie dróg krajowych zarządzanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Łodzi wraz ze wszystkimi elementami na autostradzie A1 na odcinku od km 335+937 do km 399+742,51 – Rejon Autostradowy w Łowiczu w latach 2026-2030”

Ogłoszenie o zamiarze zawarcia umowy zostało zamieszczone w Biuletynie zamówień publicznych z dniu 13 lutego 2026 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych pod numerem 2026/BZP 00110273).

W dniu 23 lutego 2026 roku odwołujący , odwołujący na podstawie art. 513 ustawy ‎ z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm., dalej: ,,p.z.p.”) i art. 505 ust. 1 p.z.p. w związku z art. 515 ust. 3 pkt 1 p.z.p. wniósł odwołanie wobec czynności podjętej przez zamawiającego polegającej na wszczęciu postępowania i zamiarze udzielenia zamówienia w trybie zamówienia z wolnej ręki na podstawie art. 305 pkt 1 p.z.p. w zw. art. 214 ust. 1 pkt 11 p.z.p. spółce Przedsiębiorstwo Usług Miejskich sp. z o.o. z/s w Nowem („PUM”), którego przedmiotem jest usługa odbioru i zagospodarowania stałych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych, położonych na terenie gminy Nowe na okres od 01 marca 2026 r. do 31 grudnia 2026 r.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie: 1. Naruszenie art. 214 ust. 1 pkt 11 p.z.p. w zw. z art. 216 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 272 ust. 1 i 2 p.z.p. w zw. z § 2 pkt 2) Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie ogłoszeń zamieszczanych w Biuletynie Zamówień Publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2439) („Rozporządzenie”) w zw. z pkt. 4 ppkt 2) załącznika nr 2 do Rozporządzenia oraz w zw. z art. 16 p.z.p. poprzez brak zamieszczenia pełnego i wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki podczas gdy informacje te są wymagane na podstawie bezwzględnie obowiązujących przepisów, a uzasadnienie powinno być wyczerpujące i umożliwiać dokonanie weryfikacji spełnienia przesłanek do udzielenia zamówienia w trybie zamówienia z wolnej ręki w formule in-house, które to zaniechanie Zamawiającego stanowi również naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania w sposób przejrzysty i zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców; 2. Naruszenie art. 214 ust. 1 pkt 11 p.z.p. w zw. z art. 216 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 272 ust. 1 i 2 p.z.p. w zw. z § 2 pkt 2) Rozporządzenia w zw. z pkt 3 ppkt 8) załącznika nr 2 do Rozporządzenia oraz w zw. z art. 16 p.z.p. poprzez brak zamieszczenia w krótkim opisie przedmiotu zamówienia informacji o wielkości usługi (zakresie zamówienia), tj. przewidywanego wolumenu odpadów podczas gdy informacje te są wymagane i konieczne, co wynika wprost z przywołanych przepisów, które to zaniechanie Zamawiającego stanowi również naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania w sposób przejrzysty i zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców; 3. Naruszenie art. 214 ust. 1 pkt 11 lit. a) p.z.p. w zw. z art. 12 ust. 1 lit a) Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 94, str. 65 z późn. zm., dalej: „Dyrektywa 2014/24/UE”) poprzez zamiar udzielenia spółce PUM zamówienia z wolnej ręki w formule in-house, mimo że Zamawiający nie sprawuje nad tą osobą prawną kontroli, odpowiadającej kontroli sprawowanej nad własnymi jednostkami, w szczególności nie ma dominującego wpływu na cele strategiczne oraz istotne decyzje dotyczące zarządzania sprawami tej osoby prawnej; 4. Naruszenie art. 214 ust. 1 pkt 11 lit. b) p.z.p. w zw. z art. 214 ust. 5 p.z.p. w zw. z art. 12 ust. 1 pkt b) Dyrektywy 2014/24/UE w zw. z art. 12 ust. 5 Dyrektywy 2014/24/UE poprzez niewykazanie na podstawie średniego przychodu osiągniętego przez PUM, że spełniona została przesłanka, wedle której ponad 90% działalności PUM dotyczy wykonywania zadań powierzonych jej przez Zamawiającego lub przez inną osobę prawną, nad którą Zamawiający sprawuje kontrolę; 5. Naruszenie art. 214 ust. 1 pkt 11 lit. b) p.z.p. w zw. z art. 214 ust. 5 p.z.p. w zw. z art. 12 ust. 1 pkt b) Dyrektywy 2014/24/UE w zw. z art. 12 ust. 5 Dyrektywy 2014/24/UE poprzez zamiar udzielenia zamówienia w trybie zamówienia z wolnej ręki w formule in-house spółce PUM, mimo że mniej niż 90% działalności tej spółki dotyczy wykonywania zadań powierzonych jej przez Zamawiającego lub przez inną osobę prawną, nad którą Zamawiający sprawuje kontrolę; 6. Naruszenie art. 214 ust. 1 pkt 11 p.z.p. w zw. z art. 214 ust. 9 p.z.p. poprzez zamiar udzielenia spółce PUM zamówienia w trybie zamówienia z wolnej ręki w formule in-house, podczas gdy nie posiada ona zasobów umożliwiających samodzielne realizowanie zamówienia w części obejmującej usługę zagospodarowania odpadów, w szczególności odpadów biodegradowalnych oraz niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych, a zatem spółka będzie korzystać w tym zakresie z usług podwykonawców, pomimo że wykonawca, któremu udzielono zamówienia w formule in-house nie może powierzyć wykonania części zamówienia podwykonawcy, która dotyczy głównego przedmiotu zamówienia czyli usługi odbioru, transportu i zagospodarowania odpadów komunalnych. Odwołujący wniósł o: uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu unieważnienia niniejszego postępowania na podstawie art. 255 pkt 6) p.z.p., albowiem jest ono obarczone niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego polegającą na wszczęciu postępowania w trybie niekonkurencyjnym, pomimo niewykazania ustawowych przesłanek uprawniających ‎ do zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki, a wada ta nie może zostać usunięta w inny sposób; obciążenie Zamawiającego kosztami postępowania odwoławczego, w tym ‎ o zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów zastępstwa procesowego przed Krajową Izbą Odwoławczą.

Izba ustaliła , że do postępowania odwoławczego skutecznie nie przystąpił żaden wykonawca. Do dania wydania postanowienia do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej ‎ nie wpłynęło żadne zgłoszenie przystąpienia do postępowania odwoławczego, co wynika z akt postępowania odwoławczego. Zamawiający wyjaśnił, że w postępowaniu złożono jedną ofertę.

Pismem z dnia 27 lutego 2026 roku „Oświadczenie o uwzględnieniu odwołania w całości oraz wniosek o umorzenie postępowania odwoławczego” przesłanym do prezesa Krajowej Izby Odwoławczej zamawiający podał, że: Zamawiający Gmina Nowe, działając na podstawie art. 522 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm., dalej: „Pzp”), niniejszym oświadcza, co następuje: I. Uwzględnienie odwołania Po ponownym przeanalizowaniu dokumentacji postępowania, stanowiska Odwołującego oraz po dokonaniu szczegółowej weryfikacji przesłanek udzielenia zamówienia w trybie zamówienia z wolnej ręki na podstawie art. 214 ust. 1 pkt 11 Pzp, Zamawiający uwzględnia odwołanie wniesione przez Wrocławskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania ALBA S.A. w całości. W toku ponownej analizy Zamawiający ustalił, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie została spełniona jedna z kumulatywnych przesłanek udzielenia zamówienia w formule in-house, określona w art. 214 ust. 1 pkt 11 lit. b Pzp, tj. warunek, zgodnie z którym ponad 90% działalności kontrolowanej osoby prawnej musi dotyczyć wykonywania zadań powierzonych jej przez zamawiającego sprawującego kontrolę lub przez inną osobę prawną kontrolowaną w ten sam sposób. Przeprowadzona ponowna analiza danych finansowych oraz struktury przychodów spółki Przedsiębiorstwo Usług Miejskich Sp. z o.o. z siedzibą w Nowem wykazała, że wskazany próg 90% nie został osiągnięty w wymaganym trzyletnim okresie referencyjnym, o którym mowa w art. 214 ust. 5 Pzp. W konsekwencji brak jest materialnoprawnych podstaw do udzielenia zamówienia w trybie zamówienia z wolnej ręki w formule in-house. II. Unieważnienie postępowania W związku z powyższym Zamawiający w dniu 25 lutego 2026 r. unieważnił postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Usługa odbioru i zagospodarowania stałych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych, położonych na terenie gminy Nowe na okres od 01 marca 2026 r. do 31 grudnia 2026 r.” na podstawie art. 255 pkt 6 Pzp, jako postępowanie obarczone wadą niemożliwą do usunięcia, uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy. Wada ta miała charakter materialnoprawny i dotyczyła niespełnienia ustawowych przesłanek zastosowania trybu niekonkurencyjnego. Nie była możliwa do usunięcia poprzez korektę czynności w toku postępowania. III. Wniosek o umorzenie postępowania odwoławczego Mając na uwadze uwzględnienie odwołania w całości przez Zamawiającego na podstawie art. 522 ust. 1 Pzp oraz dokonanie unieważnienia postępowania na podstawie art. 255 pkt 6 Pzp, Zamawiający wnosi o: - umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 568 pkt 2 Pzp, jako że dalsze jego prowadzenie stało się zbędne, - rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego zgodnie z art. 575 Pzp oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437). Uzasadnienie uwzględnienia odwołania Zamawiający, po ponownym i szczegółowym przeanalizowaniu dokumentacji postępowania oraz przesłanek zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki określonych w art. 214 ust. 1 pkt 11 Pzp, uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w formule in-house. Przesłanki zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki w modelu in-house mają charakter kumulatywny i muszą być spełnione w sposób jednoznaczny. Stwierdzenie niespełnienia jednej z nich, w szczególności warunku określonego w art. 214 ust. 1 pkt 11 lit. b Pzp, wyklucza możliwość skutecznego udzielenia zamówienia w tym trybie. Ustalona wada ma charakter materialnoprawny i nie może zostać usunięta poprzez powtórzenie lub korektę czynności w toku postępowania. W konsekwencji jedynym prawidłowym rozwiązaniem było unieważnienie postępowania na podstawie art. 255 pkt 6 Pzp. Pismo to zostało podpisane przez Pana C.W. – Burmistrza Nowego. Następienie, w wiadomości z dnia 11 marca 2026 roku, kierwoanej do Krajowej Izby Odwoławczej, ponownie przeslał pismo z dnia 27 lutego 2026 roku, zalączając między innymi Ogloszenie o zamiarze zawarcia umowy.

Izba ustaliła, na podstawie pisma z dnia 11 lutego 2026 roku złożonego przez zamawiającego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, że: 1/ czy wartość zamówienia jest równa albo przekracza progi unijne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1605), Odpowiedź: Wartość zamówienia przekracza progi unijne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1605).

Izba stwierdziła, wobec ustalenia, że zamawiający uwzględnił w całości zarzuty przedstawione w odwołaniu oraz braku zgłoszenia przystąpień do postępowania odwoławczego, zaszły przesłanki do umorzenia postępowania odwoławczego zgodnie ‎ z art. 522 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 roku Prawo zamówień publicznych oraz wydania postanowienia zgodnie z art. 568 pkt 3 ustawy. Zgodnie z regulacją art. 522 ust. 1 ustawy zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia czynności w postępowaniu ‎ o udzielnie zamówienia, zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu. Izba nie umorzyła postępowania odwoławczego na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy, bowiem zamawiający na dzień wydania postanowienia nie przedstawił żadnych dokument ‎ o uzasadniających unieważnienie przedmiotowego postępowania (np.: informacja ‎ o unieważnieniu postępowania).

Izba ustaliła i stwierdziła jednocześnie, że w przedmiotowym przypadku termin ‎ na wniesienie odwołania został dochowany, bowiem wartość szacunkowa zamówienia – zgodnie z pismem zamawiającego z dnia 11 lutego 2026 roku – przekracza progi unijne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych. Tym samym w rozpoznawanym przypadku, zgodnie z art. 515 ust. 3 pkt 1 ustawy termin na wniesienie odwołania wnosił 10 dni od dnia, w którym powzięto lub przy zachowaniu należytej staranności można było powziąć wiadomość ‎ o okolicznościach stanowiących podstawę jego wniesienia, w przypadku zamówień, których wartość jest równa albo przekracza progi unijne. Zgodnie z art. 216 ust. 1 ustawy zamawiający zamieszcza w Biuletynie Zamówień Publicznych ogłoszenie o zamiarze zawarcia umowy, przed udzieleniem zamówienia na podstawie art. 214 ust. 1 pkt 11-14, na zasadach określonych w dziale III rozdziale 2. Ogłoszenie o zamiarze zawarcia umowy zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 13 lutego 2026 roku, tym samym dochowany został termin na skuteczne wniesienie odwołania.

Izba zaznacza w tym miejscu, mając na uwadze pełną treść złożonego przez zamawiającego pisma z dnia 27 lutego 2026 roku tj. jego uzasadnienia, że umarzając postępowanie odwoławcze na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron na skutek uwzględnienia przez zamawiającego w całości zarzutów odwołania Izba nie dokonuje oceny czynności, które ewentualnie w piśmie zawierającym oświadczenie o uwzględnieniu odwołania wskazywałby zamawiający tj. Izba nie ocenia czynności jakie wykonał, wykonuje bądź jakich zapowiada wykonanie zamawiający w związku z uwzględnieniem zarzutów odwołania. Zamawiający również nie ma obowiązku przedstawiania takich informacji w piśmie zawierającym oświadczenie o uwzględnieniu zarzutów odwołania w całości/ w części.

Przepis ustawy uzależnia możliwość umorzenia postępowania przez Izbę, w przypadku uwzględnienia zarzutów odwołania w całości przez zamawiającego, jedynie od tego, ‎ czy w postępowaniu zostało skutecznie wniesione zgłoszenie przystąpienia do postępowania odwoławczego oraz czy został wniesiony sprzeciw co do uwzględnienia przez zamawiającego w całości zarzutów przedstawionych w odwołaniu. Umarzając postępowanie odwoławcze Izba nie rozstrzyga merytorycznie o zarzutach odwołania.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku postępowania ‎ na podstawie art. 574 oraz art. 575 i art. 576 ustawy z dnia 11 września 2019 roku Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2022, poz. 1710 ze zm.) oraz w oparciu o przepisy § 5 pkt 2 i § 9 ust. 1 pkt 2 lit a rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku ‎ w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania.

Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w postanowieniu.

Przewodniczący: ……………………..………………..