Wyrok KIO 1015/26 z 13 kwietnia 2026 r.

Uzasadnienie

Gmina Przewóz z siedzibą w Przewozie (dalej jako Zamawiający) prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym o którym stanowi art. 275 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. 2024, poz. 1320, dalej także jako PZP, pzp), pod nazwą: „Budowa przyłączy kanalizacji sanitarnej dla budynku szkoły podstawowej w m. Przewóz”, numer postępowania RG.272.2.2026 (dalej jako postępowanie).

Postępowanie prowadzone jest na podstawie przepisów PZP. Szacunkowa wartość zamówienia jest niższa od kwot wskazanych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 PZP. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych, pod numerem 2026/BZP 00137110 z dnia 10 lutego 2026 r.

W dniu 05 marca 2026 r. wykonawca A.M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A.D.W. Mikołajczyk Artur (dalej także jako Odwołujący) wniósł odwołanie od niezgodnego z przepisami prawa unieważnienia postępowania przetargowego , pomimo że oferta została złożona zgodnie z przepisami prawa i mieściła się w kwocie przeznaczonej przez Zamawiającego na realizację zadania.

Zdaniem Odwołującego Zamawiający naruszył art. 255 pkt 3) pzp poprzez bezpodstawne i niezasadne unieważnienie postępowania przetargowego, gdyż złożona oferta jest zgodna z wymaganiami Zamawiającego i nie przekracza kwoty przeznaczonej przez Zamawiającego na realizację przedmiotowego zamówienia tj. kwoty 500 000,00 zł brutto.

Odwołujący wniósł o

1) unieważnienie czynności unieważnienia postępowania,

2) dalszego badania i oceny ofert złożonych w postępowaniu,

3) dokonanie wyboru oferty Odwołującego,

4) zasądzenie na rzecz Odwołującego kosztów postępowania zgodnie z faktura lub spisem kosztów które zostaną złożone w rozprawie.

Odwołujący stoi na stanowisku, że „(…) posiada interes we wniesieniu odwołania, ponieważ złożył ofertę niepodlegającą odrzuceniu w postępowaniu. W postępowaniu złożone zostały 2 oferty. Mając na uwadze, że wszyscy oferenci zaoferowali ten sam okres gwarancji (jedno z dwóch kryteriów oceny ofert) o wyborze oferty najkorzystniejszej decydować będzie drugie z kryteriów tj. cena oferty brutto. Oferta z najniższą ceną w wysokości 499 380,00 zł brutto jaką złożył Odwołujący, nie przewyższa kwoty jaką Zamawiający wskazał i zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia (500 000,00 zł brutto), a zatem Zamawiający w sposób niezasadny, całkowicie dowolny i sprzeczny z przepisami prawa dokonał unieważnienia postępowania przetargowego. Zważywszy, że Odwołujący zaoferował w ofercie najniższą cenę, w przypadku uwzględnienia odwołania to oferta Odwołującego stanie się ofertą najkorzystniejszą. Mając na uwadze powyższe odwołujący ma realną szansę na pozyskanie zamówienia.” – s. 3 – 4 odwołania.

W dniu 16 marca 2026 r. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której „(…) wnosi o utrzymanie w mocy czynności unieważnienia postępowania przetargowego RG.272.2.2026 jako czynności odnoszącej się do obiektywnych ograniczeń w zakresie wysokości zabezpieczonych środków finansowych.” – s. 2 odpowiedzi na odwołanie.

Izba ustaliła następujący stan faktyczny

Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia w trybie art. 275 pkt 1 PZP, którego przedmiotem jest budowa przyłączy kanalizacji sanitarnej dla budynku Szkoły Podstawowej w miejscowości Przewóz – vide Rozdział IV SWZ – Opis przedmiotu zamówienia. Zamówienie nie zostało podzielone na części.

Jak wynika z ust. 1 – 4 Rozdziału XVIII SWZ – Miejsce, sposób oraz termin składania i otwarcia ofert:

W dniu 25 lutego 2026 r. Zamawiający opublikował kwotę jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia – tj. 500.000,00 zł. Zgodnie z informacją z otwarcia ofert, w postępowaniu wpłynęły dwie oferty zgodnie z poniższym zestawieniem:

Kolejno, w dniu 03 marca 2026 r. Zamawiający opublikował informację o unieważnieniu postępowania. Jak wynika z treści przytoczonej informacji:

Izba po przeprowadzeniu rozprawy, uwzględniając dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w tym w szczególności treść SWZ, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska Odwołującego oraz Zamawiającego zawarte w odwołaniu, odpowiedzi na odwołanie, a także wyrażone ustnie na rozprawie i odnotowane w protokole, ustaliła i zważyła, co następuje.

Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych, skutkujących odrzuceniem odwołania, wynikających z art. 528 PZP. Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 PZP – tj. istnienie po stronie Odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia przez niego szkody w wyniku kwestionowanych czynności Zamawiającego.

Do przedmiotowego postępowania odwoławczego nie przystąpił żaden wykonawca.

Rozpoznając odwołanie Izba przeprowadziła dowody z dokumentacji postępowania, oraz wszystkie wnioskowane przez Odwołującego oraz Zamawiającego dowody z dokumentów. Izba nie znalazła podstaw do pominięcia któregokolwiek z dowodów z dokumentów na podstawie art. 541 PZP.

Odwołanie zostało rozpoznane w granicach zawartych w nim zarzutów – art. 555 PZP, z uwzględnieniem zasady kontradyktoryjności postępowania – art. 534 ust. 1 PZP. Rozpoznając przedmiotowe odwołanie, Izba miała na uwadze treść akt postępowania – § 8 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie postępowania przy rozpoznawaniu odwołań przez Krajową Izbę Odwoławczą. Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia faktyczne oraz orzekając w granicach zarzutów zawartych w odwołaniu, Izba stwierdziła, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Przytaczając, zgodnie z wymaganiami art. 559 ust. 2 PZP, przepisy stanowiące podstawę prawną zapadłego rozstrzygnięcia, Izba wskazuje, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdą następujące przepisy:

Art. 16 PZP: Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:

1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;

2) przejrzysty;

3) proporcjonalny.

Art. 222 ust. 4 PZP: Zamawiający, najpóźniej przed otwarciem ofert, udostępnia na stronie internetowej prowadzonego postępowania informację o kwocie, jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia.

Art. 255 pkt 3 PZP: Zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli cena lub koszt najkorzystniejszej oferty lub oferta z najniższą ceną przewyższa kwotę, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, chyba że zamawiający może zwiększyć tę kwotę do ceny lub kosztu najkorzystniejszej oferty.

Jak wynika z treści art. 222 ust. 4 PZP: Zamawiający, najpóźniej przed otwarciem ofert, udostępnia na stronie internetowej prowadzonego postępowania informację o kwocie, jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia. Z przytoczonego przepisu wynika końcowy termin na realizację obowiązku związanego z udostępnieniem informacji o kwocie, jaką zamawiający zamierza przeznaczyć na realizację zamówienia. Po opublikowaniu przez zamawiającego ww. informacji, każdy z wykonawców, który złożył ofertę w postępowaniu może samodzielnie ocenić, czy jego oferta mieści się, czy też nie mieści się w budżecie zamawiającego.

Celem wprowadzenia obowiązku publikacji przez zamawiającego kwoty przeznaczonej na sfinansowanie zamówienia przed otwarciem ofert jest zapobieganie nieograniczonemu rozszerzaniu podstaw unieważnienia postępowania. Kwota jaką zamawiający ustala na realizację zamówienia udostępniona na stronie internetowej prowadzonego postępowania jest wiążąca dla zamawiającego i wykonawców. Zamawiający nie jest uprawniony do dokonania jej zmiany, ponieważ ewentualna zmiana niweczyłaby możliwość skontrolowania przez wykonawców, czy zaistniały przesłanki określone w art. 255 pkt 3 PZP, jak również umożliwiłaby zamawiającemu unieważnienie postępowania na każdym etapie po otwarciu ofert z każdego powodu – także nieujętego w katalogu zawartym w art. 255 PZP.

Izba wskazuje, że ujawnienie informacji o kwocie o przeznaczonej na sfinansowanie zamówienia względem wykonawców niesie za sobą określone konsekwencje. Zamawiający nie może dokonać korekty i obniżyć kwotę, która została opublikowana jako kwota przeznaczona na sfinansowanie zamówienia. Takie rozwiązanie nie znajduje oparcia w przepisach PZP i stanowiłoby niedopuszczalne działanie wymierzone przeciwko zasadzie przejrzystości postępowania.

W przedmiotowej sprawie zestawiając informację o kwocie przeinaczonej na sfinansowanie zamówienia z informacją o unieważnieniu postępowania, nie wynika, że została spełniona przesłanka unieważnienia postępowania na podstawie art. 255 pkt 3 PZP. Złożona przez Odwołującego oferta mieści się w kwocie przeznaczonej na realizację zamówienia. W tym miejscu należy wskazać, że dopiero z lektury odpowiedzi na odwołanie wynika, że Zamawiający jako kwotę przeznaczoną na realizację zamówienia opublikował kwotę wynikającą z kosztorysu inwestorskiego – 500.000,00 zł, zamiast kwoty zabezpieczonej w budżecie gminy na realizację zamówienia – 350.000,00 zł.

W stanie faktycznym sprawy irrelewantna jest okoliczność, że „zabezpieczona kwota realizacji roboty budowlanej w wysokości 350 000 złotych posiada swoje odzwierciedlenie w przyjętym Uchwałą Nr XVI/139/2025 w dniu 30 grudnia 2025 budżecie Gminy Przewóz w pozycji: Wydatki majątkowe 2026 Dział 900, rozdział 90001, paragraf 6050 Gospodarka komunalna i ochrona środowiska, Przyłączenie do sieci kanalizacyjnej obiektów 350 000 złotych (…).” – vide s. 2 odpowiedzi na odwołanie. Izba podkreśla, że Zamawiający zobowiązany jest do zachowania szczególnej staranności podczas udostępniania kwoty przeznaczonej na realizację zamówienia. Podanie przez Zamawiającego nieprawidłowej kwoty, o której stanowi art. 222 ust. 4 PZP nie może powodować negatywnych skutków dla wykonawców, którzy złożyli oferty w postępowaniu.

Odnosząc się do argumentacji Zamawiającego, że „(…) wiedza w zakresie zabezpieczonych środków na w/w zadanie inwestycyjne odzwierciedlona została w ogólnodostępnym planie zamówień publicznych Gminy Przewóz na rok 2026 upublicznionym w dniu 14.01.2026 (…)” - vide s. 2 odpowiedzi na odwołanie, wskazać należy, że plan postępowań zawiera orientacyjną wartość zamówienia, a nie kwotę przeznaczoną na realizację zamówienia. Izba zauważa, że orientacyjna wartość zamówienia i kwota przeznaczona na realizację zamówienia to nie są pojęcia tożsame. Orientacyjna wartość zamówienia wskazana w planie postępowań to jedynie przypuszczalna wartość planowanych robót budowlanych, dostaw lub usług, która ustalana jest w momencie sporządzania planu. Nadto, orientacyjna wartość zamówienia nie musi być wartością identyczną z wartością szacunkową zamówienia, którą zamawiający ma obowiązek ustalić z należytą starannością przed wszczęciem postępowania. Tym samym argumentacja Zamawiającego w tym zakresie jest chybiona.

Z powyższego wynika, że w stanie faktycznym sprawy nie ziściła się podstawa unieważnienia postępowania o której stanowi art. 255 pkt 3 PZP. Dlatego też Izba nakazała unieważnienie czynności unieważnienia postępowania oraz dokonanie przez Zamawiającego czynności oceny ofert złożonych w postępowaniu.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 575 PZP oraz w oparciu o przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.