Wyrok KIO 2132/26

Treść orzeczenia

Sygn. akt: KIO 2132/26

WYROK

Warszawa, dnia 19 czerwca 2026 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodnicząca: Elżbieta Dobrenko Protokolant: Krzysztof Chmielewski

po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 4 maja 2026 r. przez wykonawcę 3Bird K. Gajko J. Ksepko Spółka jawna z siedzibą w Białymstoku w postępowaniu prowadzonym przez Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni przy udziale wykonawcy Mewo Spółka Akcyjna z siedzibą w Straszynie, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego

orzeka:

1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, przyznania ofercie wykonawcy Mewo Spółka Akcyjna z siedzibą w Straszynie 10 pkt w kryterium dotyczącym liczby specjalistów ds. ornitologii oraz 5 pkt w kryterium dotyczącym doświadczenia eksperta ornitologa, powtórzenie czynności badania i oceny ofert.

2. Kosztami postępowania obciąża zamawiającego i zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy), uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero), poniesioną przez odwołującego z tytułu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.

3. Zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę 18 600,00 złotych (osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy).

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca: …………………………..

Sygn. akt: KIO 2132/26

Uzasadnienie

Zamawiający Dyrektor Urzędu Morskiego, dalej: „ zamawiający ” prowadzi, na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych, dalej: „ ustawa Pzp ” postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego o udzielenie zamówienia pn.: „Opracowanie projektu planu ochrony obszaru Natura 2000 Przybrzeże Wody Bałtyku PLB 990002 (w granicach kompetencji Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni) w ramach zadania „Opracowanie projektów planów ochrony””, dalej: „ postępowanie ”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 16 lipca 2025 r. pod numerem 468102-2025.

4 maja 2026 r. wykonawca 3Bird K. Gajko J. Ksepko Spółka Jawna z siedzibą w Białymstoku, dalej: „ odwołujący ” wniósł odwołanie na czynność zamawiającego polegającą na wyborze w dniu 24 kwietnia 2026 r. oferty MEWO SA jako oferty najkorzystniej w postępowaniu oraz na czynności zamawiającego poprzedzające ten wybór, które również zostały podjęte z naruszeniem przepisów ww ustawy.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie przepisów mających wpływ na wynik postępowania, tj.:

1) art. 128 ust. 4 ustawy Pzp oraz art. 223 ust. 1 ustawy Pzp poprzez bezpodstawne wezwanie w dniu 31 marca 2026 r MEWO SA do złożenia wyjaśnień podmiotowych środków podmiotowych na podstawie art. 128 ust. 4 w zw. z art. 223 ust 1 ustawy Pzp i przyznanie na tej podstawie punktów w kryterium oceny oferty, podczas gdy Zamawiający dokonując oceny w ramach kryterium oceny ofert powinien weryfikować treść zawartą w formularzu ofertowym odnoszącą się do tych kryteriów;

2) art. 239 ust. 1 i ust. 2 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp poprzez dokonanie oceny oferty MEWO S.A. z naruszeniem zasad określonych w ustawie, polegające na przyznaniu temu wykonawcy: 5 pkt w kryterium „Doświadczenie Eksperta ornitologa (Deo)”, oraz 10 pkt w kryterium „Liczba specjalistów ds. ornitologii (So)” - pomimo że treść oferty nie zawierała informacji pozwalających na przyznanie jakiejkolwiek punktacji w tych kryteriach, co w konsekwencji doprowadziło do wyboru oferty MEWO SA, która nie powinna zostać uznana za najkorzystniejszą.

Odwołujący wniósł o: - uwzględnienie odwołania w całości; - nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty MEWO S.A. jako najkorzystniejszej; - nakazanie zamawiającemu powtórzenia czynności badania i oceny ofert z pominięciem wyjaśnień oraz dokumentów złożonych przez MEWO S.A. na skutek bezpodstawnego wezwania i nakazania dokonania oceny oferty MEWO S.A. wyłącznie na podstawie treści oferty złożonej w terminie składania ofert; a w konsekwencji – nakazanie dokonania ponownego wyboru oferty najkorzystniejszej; - zasądzenie na rzecz odwołującego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według faktury, która przedłożona zostanie na rozprawie.

Po przeprowadzeniu rozprawy, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz stanowisk stron oraz uczestnika postępowania odwoławczego, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:

Izba ustaliła, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, a odwołanie nie zawierało braków formalnych i mogło zostać rozpoznane merytorycznie.

Izba ustaliła, że odwołujący wykazał interes w korzystaniu ze środków ochrony prawnej. Wykonawca jest podmiotem, który złożył ofertę w postępowaniu i jest zainteresowany uzyskaniem zamówienia.

Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego zgłosił wykonawca Mewo Spółka Akcyjna z siedzibą w Straszynie, dalej: „ przystępujący ”.

Zgłoszenie spełniało warunki określone w art. 525 ust. 1 i ust. 2 ustawy Pzp.

Przystępujący wniósł o oddalenie odwołania – pismo z 8 maja 2026 r. – zgłoszenie przystąpienia do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego.

Zamawiający w piśmie z 18 maja 2026 r. – odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania w całości oraz o zasądzenie na rzecz zamawiającego kosztów postępowania wg spisu, który zostanie przedłożony przed zamknięciem rozprawy.

Izba zaliczyła do materiału dowodowego sprawy dokumenty pochodzące z akt sprawy odwoławczej.

Izba nie uwzględniła wniosku odwołującego o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania odwoławczego KIO 5062/25 oraz z uzasadnienia wyroku Krajowej Izby Odwoławczej wydanego w ww. sprawie.

Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznaje odwołanie w granicach zarzutów w nim przedstawionych, a przedmiotem wniosku dowodowego mogą być fakty, z których strony i uczestnicy postępowania wywodzą skutki prawne, nie może być nim uzasadnienie wyroku zawierające podstawy faktyczne oraz prawne rozstrzygnięcia.

Izba ustaliła, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez zamawiającego jest o pracowanie projektu planu ochrony obszaru Natura 2000 Przybrzeże Wody Bałtyku PLB 990002 (w granicach kompetencji Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni) w ramach zadania „Opracowanie projektów planów ochrony”.

W rozdziale III w pkt 4 zostały przedstawione kryteria oceny ofert:

1) Cena oferty brutto (C) – waga 60%;

2) Doświadczenie kierownika projektu (Dkp) – waga 20%;

3) Doświadczenie eksperta ornitologa (Deo) – waga 10%,

4) Liczba specjalistów ds. ornitologii (So) – waga 10%.

Doświadczenie eksperta ornitologa (Deo) (kryterium – pkt 3) opisano w następujący sposób:

„3) Kryterium „Doświadczenie eksperta ornitologa (Deo)” W ramach tego kryterium wykonawca może uzyskać maksymalnie 10 pkt. Pod pojęciem „Doświadczenie ornitologa (Deo)” należy rozumieć liczbę realizowanych w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert, prac badawczych polegających na sporządzeniu dokumentów przyrodniczych, powstałych w oparciu o własne badania terenowe, dotyczące inwentaryzacji, badań, monitoringu, planowania ochrony itp., w ramach których została przeprowadzona (i została zawarta w dokumencie) ocena stanu ochrony gatunków ptaków morskich zgodnie z zasadami wskazanymi w przewodnikach metodycznych Państwowego Monitoringu Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Prace, o których mowa powyżej powinny zostać zrealizowane na potrzeby Państwowego Monitoringu Środowiska, raportu ooś inwestycji offshore lub dla instytucji: Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska, Urzędów Morskich lub Parków Narodowych. Ocena punktowa w tym kryterium dokonana zostanie na podstawie wskazanej przez wykonawcę ilości prac badawczych tj.:

a) 3 prace badawcze - 0 pkt.

b) 4 – 5 prac badawczych – 5 pkt.

c) 6 i więcej projektów – 10 pkt Liczba specjalistów ds. ornitologii (So) (kryterium – pkt 4) opisano w następujący sposób:

4) Kryterium „Liczba specjalistów ds. ornitologii (So)” W ramach tego kryterium wykonawca może uzyskać maksymalnie 10 pkt. Pod pojęciem „Liczba specjalistów ds. ornitologii (So)” należy rozumieć członka zespołu ornitologów, który posiada doświadczenie w wykonaniu lub współwykonaniu w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert, trzech prac badawczych polegających na prowadzeniu lub uczestnictwie w badaniach terenowych, dotyczących inwentaryzacji, badań, monitoringu, zgodnie z zasadami wskazanymi w przewodnikach metodycznych Państwowego Monitoringu Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Prace, o których mowa powyżej powinny zostać zrealizowane na potrzeby Państwowego Monitoringu Środowiska, raportu ooś inwestycji offshore lub dla instytucji: Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska, Urzędów Morskich czy Parków Narodowych. Ocena punktowa w tym kryterium dokonana zostanie na podstawie wskazanej przez wykonawcę ilości specjalistów ds. ornitologii, tj.:

a) 3 specjalistów ds. ornitologii - 0 pkt.

b) 4 – 7 specjalistów ds. ornitologii - 5 pkt.

c) 9 lub więcej specjalistów ds. ornitologii - 10 pkt. 31 marca 2026 r. zamawiający, na podstawie art. 128 ust. 4 w zw. z 223 ust. 1 ustawy Pzp wezwał przystępującego do złożenia wyjaśnień dotyczących doświadczenia Eksperta ornitologa oraz Specjalistów ds. ornitologii.

8 kwietnia 2026 r. przystępujący złożył wyjaśnienia.

24 kwietnia 2026 r. zamawiający wybrał ofertę przystępującego jako najkorzystniejszą.

W uzasadnieniu wskazał, że przystępujący:

1) w kryterium „Doświadczenie eksperta ornitologa (Deo)” otrzymał 5 pkt,

2) w kryterium „Liczba specjalistów ds. ornitologii (So)” otrzymał 10 pkt - Informacja o wyborze oferty najkorzystniejszej z 24 kwietnia 2026 r. – w dokumentacji postępowania.

Zgodnie z przepisem art. 128 ust. 4 ustawy Pzp, zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, lub złożonych podmiotowych środków dowodowych lub innych dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu.

Stosownie do przepisu art. 223 ust. 1 ustawy Pzp, w toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert oraz przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych dokumentów lub oświadczeń. Niedopuszczalne jest prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty oraz, z uwzględnieniem ust. 2 i , dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści.

Na podstawie art. 239 ust. 1 i ust. 2 ustawy Pzp:

Ust. 1: zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia.

Ust. 2: Najkorzystniejsza oferta to oferta przedstawiająca najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny lub kosztu lub oferta z najniższą ceną lub kosztem.

Uzasadniając zarzuty odwołania, odwołujący wskazał, ze zamawiający skierował wezwanie do przystępującego do złożenia wyjaśnień w zakresie podmiotowych środków dowodowych, które w rzeczywistości posłużyło do uzupełnienia oraz wykazania elementów podlegających ocenie w ramach kryteriów oceny ofert, tj. w zakresie doświadczenia eksperta – podlegającego ocenie w kryterium „Doświadczenie Eksperta ornitologa (Deo) oraz w zakresie doświadczenia Specjalistów ds. ornitologii – podlegających ocenie w kryterium „Liczba specjalistów ds. ornitologii (So).

W ocenie odwołującego czynność zamawiającego stanowiła rażące naruszenie przepisów ustawy Pzp oraz prowadzi do istotnego zniekształcenia wyniku postępowania poprzez przyznanie punktów w oparciu o informacje i dokumenty, które nie stanowiły elementu oferty w chwili jej złożenia.

Izba wskazuje, że możliwość zwrócenia się przez zamawiającego do wykonawcy o wyjaśnienie treści oferty jest jego niepodważalnym uprawnieniem, jednak skorzystanie przez zamawiającego musi być zgodne z celem zwrócenia się o wyjaśnienia.

W orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej wskazuje się, że wyjaśnianie treści oferty, przedmiotowego środka dowodowego polega na udzieleniu odpowiedzi na pytanie „dlaczego tak jest jak wykonawca postanowił w treści”. Wyjaśnienia nie mogą prowadzić do uzupełnienia treści oświadczenia lub dokumentu, a tym bardziej do złożenia nowych dokumentów, por. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt KIO 4894/24.

A zatem wyjaśnianie treści oferty służy usunięciu wewnętrznych sprzeczności, ale niedozwolone jest w tym trybie uzupełnianie oferty, negocjowanie jej treści, które skutkować będzie zmianą treści oferty.

Należy podkreślić, że również w przypadku procedury wyjaśnień podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich zmawiający może żądać od wykonawcy, w trybie art. 128 ust. 4 ustawy Pzp jest dopuszczalna tylko wówczas, gdy zamawiający poweźmie wątpliwości co do treści podmiotowych środków dowodowych, a także innych dokumentów lub oświadczeń, jednak wyjaśnienia takie nie mogą prowadzić do zmiany złożonego wcześniej oświadczenia.

Izba wskazuje, że w wezwaniu do wyjaśnień z 31 marca 2026 r. zamawiający porównał treść oferty przystępującego – część B pkt 4 oraz pkt 5 formularza oferty oraz opis kryteriów oceny ofert: Doświadczenie eksperta ornitologa (Deo), zawarty Rozdziale III pkt 4 ppkt 2.3 SWZ oraz Liczba specjalistów ds. ornitologii (So), zawarty w Rozdziale III pkt 4 ppkt 2.4 SWZ i stwierdził, że w ofercie nie zawarto, określonych informacji, niezbędnych do przyznania punktów w ramach kryteriów oceny ofert, w szczególności:

1. w zakresie kryterium Doświadczenie eksperta ornitologa (Deo) z opisu żadnej z prac wskazanych przez przystępującego w poz. 2, 3, 4 oraz 5: - nie wynikało, aby praca badawcza polegała na sporządzeniu dokumentów przyrodniczych, - nie wynikało również, aby ewentualne sporządzone dokumenty przyrodnicze powstały w oparciu o własne badania terenowe dotyczące inwentaryzacji, badań, monitoringu, planowania ochrony itp., - nie wynikało także, że w opracowanym dokumencie (pracy badawczej) zawarto ocenę ochrony gatunków ptaków morskich, która została przeprowadzona zgodnie z zasadami wskazanymi w przewodnikach metodycznych Państwowego Monitoringu Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, jak również, - nie wynikało, że badania były zrealizowane na potrzeby Państwowego Monitoringu Środowiskowego, raportu ooś inwestycji offshore lub dla instytucji: Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska, Urzędów Morskich czy Parków Narodowych, - w poz. 2 nie wskazano dokładnego okresu badawczego, a jedynie rok 2020 jako zakończenie prac, co nie potwierdza wykonania prac badawczych w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert, czyli począwszy od dnia 25.08.2020 r.

2. w zakresie kryterium Liczba specjalistów ds. ornitologii (So) z opisu prac wskazanych przez przystępującego w poz. 2, 3, 4 oraz 5: - nie wynika, aby praca badawcza polegała na prowadzeniu lub uczestnictwie w badaniach terenowych, dotyczących inwentaryzacji, badań, monitoringu, - nie wynika, że praca badawcza była prowadzona zgodnie z zasadami wskazanymi w przewodnikach metodycznych Państwowego Monitoringu Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, - nie wynika, że praca badawcza była zrealizowana na potrzeby Państwowego Monitoringu Środowiska, raportu ooś inwestycji offshore lub dla instytucji: Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska, Urzędów Morskich czy Parków Narodowych, - w pozycji 2 wykazu, przystępujący nie wskazał dokładnego okresu badawczego, a jedynie rok 2020, jako zakończenie prac, co nie potwierdza wykonania pracy badawczej w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert, czyli począwszy od dnia 25.08.2020 r. Wobec powyższego zamawiający wezwał przystępującego do wyjaśnienia wątpliwości we wskazanym w wezwaniu zakresie, jak również do wykazania powyższych okoliczności za pomocą dokumentów lub innych dowodów. Nie ulega wątpliwości, że oferta przystępującego nie zawierała niezbędnych do przyznania punktów informacji, a powyższa okoliczność została wprost przyznana przez zamawiającego, który w wezwaniu stwierdził: „ z opisu żądnej z wykazanych prac nie wynika, że (…)”, to zamawiający wezwał przystępującego nie tylko do wyjaśnień, ale i wykazania za pomocą dokumentów lub innych dowodów budzących wątpliwości zamawiającego okoliczności.

Konsekwencją uzyskania przez zamawiającego żądnych w wezwaniu informacji było przyznanie przystępującemu punktów w kryterium: Doświadczenie eksperta ornitologa oraz kryterium: Lista specjalistów ds. ornitologii i wybór oferty przystępującego w oparciu o informacje uzupełnione w wyniku złożenia wyjaśnień przez przystępującego, jako oferty najkorzystniejszej, czym w ocenie Izby, zamawiający naruszył przepisy art. 239 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 223 ust. 1 ustawy Pzp.

Wobec powyższych okoliczności, Izba uznała, że zarzuty podniesione w zarzutach odwołania były zasadne, odwołanie podlegało uwzględnieniu.

O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 557, art. 574 oraz art. 575 ustawy Pzp, a także w oparciu o przepisy § 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 i 2 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania, obciążając kosztami postępowania stronę przegrywającą, czyli zamawiającego.

Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.

Przewodnicząca: ………………………