Wyrok KIO 3469/26 z 12 sierpnia 2026 r.

Uzasadnienie

Samodzielny Publiczny Psychiatryczny Zakład Opiekuńczo-Leczniczy w Celejowie 24-120 Kazimierz Dolny, Celejów 68 KRS: 0000003515 (zamawiający) prowadzi na podstawie ustawy z 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. 2024r. poz. 1320 ze zm.) ( Ustawa lub Pzp) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Remont elewacji Oddziału II – Pałac wraz z wymianą pokrycia dachowego, wymianą okien, remontem więźby dachowej, wykonaniem izolacji poziomej i pionowej ścian poniżej gruntu oraz docieplenie stropu w SP PZOL w Celejowie” Nr postępowania: DA.252.05.2025.HZ (Postępowanie). Przedmiot zamówienia, warunki udziału, kryteria oceny ofert oraz zasady prowadzenia Postępowania określa specyfikacja warunków zamówienia (SWZ).

15 lipca 2026 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie wpłynęło odwołanie wykonawcy R.Ś., Bochotnica, ul. Nałęczowska 28, 24-120 Kazimierz, ubiegającego się o udzielenie zamówienia publicznego (odwołujący) od niezgodnych z Ustawą czynności zamawiającego polegających na:

1. odrzuceniu oferty odwołującego, w sytuacji, gdy oferta ta jest zgodna z warunkami zamówienia - której to czynności zarzucał:

a) naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b i c Ustawy poprzez bezpodstawne odrzucenie oferty odwołującego, mimo że złożył on wymagane podmiotowe środki dowodowe, które pozwalały na dokonanie oceny co do spełnienia warunków udziału w postępowania;

b) naruszenie art. 16 pkt 1 i 2 Ustawy poprzez kreowanie wymogu umożliwiającego spełnienie warunków udziału w postępowaniu niewynikającego z treści zamówienia ani przepisów prawa, a który to wymóg miałby polegać na podaniu w referencjach towarzyszących wykazowi robót i kosztorysowi ofertowemu wartości wykonanych robót, w sytuacji gdy wartość ta została podana w kosztorysu ofertowego i umowie wraz z załącznikami, a odwołujący faktycznie spełnia warunki udziału w postępowaniu i wykazał posiadane zdolności i doświadczenie;

c) naruszenie 226 ust. 1 pkt 2 lit. b) Ustawy poprzez bezpodstawne odrzucenie oferty odwołującego jako złożonej przez wykonawcę niespełniającego warunków udziału w postępowaniu z uwagi na okoliczność, iż referencje od kontrahenta nie zawierały wartości zrealizowanych robót, która to wartość jednocześnie została podana w pozostałych przedłożonych dokumentach;

d) naruszenie art. 239 ust. 1 Ustawy poprzez dokonanie wyboru najkorzystniejszej oferty bez uwzględnienia niepodlegającej odrzuceniu oferty odwołującego. oraz z ostrożności:

2) zaniechaniu unieważnienia Postępowania w sytuacji, gdy po złożeniu ofert okazało się, że dokumentacja postępowania jest niejednoznaczna, co powoduje, że postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego - której to czynności zarzucam naruszenie art. 255 pkt 6 pzp, Wobec powyższego odwołujący wnosił o: nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności odrzucenia oferty odwołującego, nakazanie zamawiającemu powtórzenia procedury oceny ofert i dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej.

Przystąpienie po stronie zamawiającego zgłosił wykonawca, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza H.W. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: USŁUGI INŻYNIERSKIE mgr inż. H.W. ul. Bełżycka nr 3; 24 – 160 Wąwolnica, NIP 5631692116 (przystępujący). Przystąpienie zostało złożone w związku udostępnieniem wykonawcom przez zamawiającego kopii odwołania i wezwania do przyłączenia się do postępowania odwoławczego. Izba nie stwierdziła bezskuteczności odwołania.

Zamawiający wnosił o oddalenie odwołania. Przystępujący popierał stanowisko zamawiającego.

Strony powoływały się na dokumenty zamówienia.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje

Izba nie dopatrzyła się zaistnienia przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania na podstawie art. 528 Ustawy.

Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz stanowiska stron izba uwzględniła odwołanie. Izba podzieliła stanowisko odwołującego, co do nieprawidłowości dokonanej przez zamawiającego oceny podmiotowych środków dowodowych w tym wykazu i potwierdzenia należytej realizacji robót oraz udzielonych wyjaśnień z dowodami i w konsekwencji niezgodności z Ustawą czynności odrzucenia oferty odwołującego. Odwołujący sformułował zarzut podstawowy dotyczący odrzucenia oferty odwołującego oraz w stosunku do niego ewentualny zaniechania unieważnienia Postępowania. W takiej sytuacji istnieją zarzuty, co do których izba orzeka kolejno, w pierwszym rzędzie rozstrzygając, co do zarzutów podstawowych. Jeżeli żądanie główne okaże się uzasadnione, nie ma konieczności orzekania o żądaniu ewentualnym. Wobec uwzględnienia zarzutu podstawowego, zarzuty ewentualne nie podlegają rozstrzygnięciu. Wobec sformułowania zarzutu drugiego jako ewentualnego względem pierwszego uwzględnionego izba pozostawiła zarzut bez rozpoznania.

Izba oceniła czynność odrzucenia oferty odwołującego (i w konsekwencji wyboru oferty najkorzystniejszej) wobec stwierdzenia, że wykonawca nie spełnia i nie wykazał spełnienia warunków udziału w postępowaniu, za naruszającą Ustawę. Powyższe wynika z okoliczności sprawy: treści i zakresu warunku udziału w postępowaniu opisanego SWZ i wymaganych dla jego wykazania dowodów, złożonych wykazu i potwierdzenia prawidłowej realizacji roboty, wezwania do uzupełnienia/ wyjaśnienia dowodów oraz udzielonych wyjaśnień wraz z dowodami a także stanowiska zamawiającego przedstawionego w uzasadnieniu odrzucenia oferty. Izba podzieliła w zakresie oceny podmiotowych środków dowodowych i ich wyjaśnień w świetle SWZ stanowisko odwołującego.

Izba ustaliła bezsporne okoliczności, że:

1. zgodnie z SWZ Część 3 pkt 3 lit. d o udzielenie zamówienia mogli ubiegać się wykonawcy, którzy wykazali posiadanie odpowiedniej zdolności technicznej lub zawodowej poprzez należyte wykonanie, w okresie ostatnich pięciu lat przed upływem terminu składania ofert, co najmniej: -jednej roboty budowlanej polegającej na remoncie lub przebudowie dachu o wartości robót minimum 500 000,00 zł brutto; -jednej roboty polegającej na prowadzeniu prac konserwatorskich w obrębie elewacji o wartości robót minimum 1 000 000,00 zł brutto; -jednej roboty budowlanej wykonanej w obiekcie wpisanym do rejestru zabytków nieruchomych o wartości minimum 1 000 000,00 zł brutto, przy czym Zamawiający dopuścił możliwość wykazania spełnienia wszystkich powyższych warunków poprzez przedstawienie jednej roboty budowlanej obejmującej wszystkie wskazane zakresy robót, o łącznej wartości nie mniejszej niż 2 500 000,00 zł brutto;

2. zgodnie z SWZ wykonawcy dla wykazania ww. warunku udziału w Postępowaniu byli zobowiązania do złożenia wykazu i referencji: „b) W celu potwierdzenia spełnienia warunku o którym mowa w Części 3, pkt. 3 ppkt d) - Wykaz robót budowlanych wykonanych nie wcześniej niż w okresie ostatnich 5 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wraz z podaniem ich rodzaju, wartości, daty i miejsca wykonania oraz podmiotów, na rzecz których roboty te zostały wykonane, oraz załączeniem dowodów określających, czy te roboty budowlane zostały wykonane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego roboty budowlane zostały wykonane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – inne odpowiednie dokumenty – załącznik nr 6 do SWZ (wzór)”

3. SWZ nie zawiera definicji ani dookreślenia pojęcia roboty budowlanej polegającej na remoncie lub przebudowie dachu ani wyłączenia z robót referencyjnych instalacji odgromowej dachu lub jej wyodrębnionych elementów, podobnie jak nakłada na wykonawców obowiązku przedstawienia skonkretyzowanych, także co do źródła pochodzenia, dowodów zawierających informacje pozwalające ustalić wartość robót polegających wyłącznie na remoncie lub przebudowie dachu, określonego zakresu rzeczowego robót zaliczonych do remontu przebudowy dachu w sytuacji gdy inwestycja obejmuje szerszy zakres do robót dachowych, sposobu wyliczenia ich wartości ani tego czy wskazana wartość obejmuje wyłącznie roboty dachowe, czy również roboty towarzyszące. SWZ nie wskazywał również co jest robotą dachową w rozumieniu SWZ ani czym jest robota towarzysząca. Jedyną wskazówką, co do sposobu relatywizowania wartości roboty referencyjnej było wskazanie, że zamawiający uzna za spełnienie warunków opisanych SWZ także, jeśli Wykonawca wykaże realizację jednej roboty budowlanej spełniającej wszystkie powyższe zakresy na łączną kwotę minimum 2 500 000,00 zł brutto

4. Odwołujący z ofertą złożył oświadczenie o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu a na wezwanie do złożenia podmiotowych środków dowodowych przedstawił wykaz robót budowlanych, w którym wskazał realizację zadania pn. „Robota budowlana w zakresie remontu budynku magazynu nr 109 w kompleksie wojskowym Stawy”, podając wartość całej inwestycji a także wskazując jednoznacznie, że wartość robót polegających na remoncie i przebudowie dachu wyniosła 571 970,49 zł brutto a na potwierdzenie należytego wykonania ww. inwestycji przedłożył protokół odbioru końcowego dla całego zamówienia o wartości 1 331 758,37 zł brutto z ogólnym zakresem rzeczowym wymieniającym roboty budowalne polegające na „wykonaniu robót: rozbiórkowych i przygotowawczych, wymianie pokryć dachowych, instalacji odgromowej, drzwi naprawie posadzki i tynków z malowaniem, wymianie opaski wokół budynku”

5. 17 czerwca 2026 r. zamawiający wezwał odwołującego do wyjaśnień wobec tego, że Wykonawca wskazał, że wykonał robotę budowlaną w zakresie remontu budynku magazynu nr 109 w kompleksie wojskowym Stawy” oraz oświadczył że wartość robót polegających na remoncie i przebudowie dachu wyniosła 571 970,49 zł brutto. Jednocześnie z przedłożonego protokołu odbioru końcowego wynikało, że przedmiot zamówienia obejmował kompleksowy remont budynku w tym min: roboty rozbiórkowe, wymianę pokryć dachowych, wykonanie instalacji odgromowej, wymianę drzwi, naprawę posadzek, naprawę tynków wraz z malowaniem oraz wykonanie opaski wokół budynku przy całkowitej wartości zamówienia wynoszącej 1 331 758,37 zł brutto. Dokument ten zdaniem Zamawiającego nie zawierał informacji, które pozwoliłyby Zamawiającemu ustalić jaka była wartość robót polegająca wyłącznie na remoncie lub przebudowie dachu. W związku z powyższym Wykonawca pismem z dnia 17.06 został we-zwany do szczegółowego wyjaśnienia sposobu ustalenia wartości 571 970,49 zł brutto. Wykonawca miał przedstawić dokumenty źródłowe, które jednoznacznie potwierdzałyby wartość roboty dachowej na kwotę, o której mowa powyżej w szczególności: protokołu odbioru częściowego, rozliczeń inwestorskich, dokumentów wystawionych lub zaakceptowanych przez zamawiającego inwestycji; W treści wezwania zamawiający wskazał, na fakt, że przedstawione przez wykonawcę dokumenty nie zawierają informacji pozwalających ustalić wartości robót polegających wyłącznie na remoncie lub przebudowie dachu, zakresu rzeczowego robót zaliczonych przez Wykonawcę do robót dachowych, sposobu wyliczenia kwoty 571 970,49 zł brutto wskazanej w wykazie robót oraz tego czy wskazana wartość obejmuje wyłącznie roboty dachowe, czy również roboty towarzyszące.

6. Wykonawca 18 czerwca 2026 r. zwrócił się do: Dowódca 41 Bazy Lotnictwa Szkolnego w Dęblinie z wnioskiem o wystawienie referencji, z których będzie wynikało, że wartość zrealizowanych robot dachowych wyniosła 571 970,49 zł brutto (dowód wniosku jak i potwierdzenie wysłania Wykonawca załączył do dokumentów). Do upływu wyznaczonego przez zamawiającego odwołujący referencji z określoną informacją dotyczącą wartości robót dachowych, o których mowa powyżej nie uzyskał;

7. 25 czerwca 2026 r. w wykonaniu wezwania odwołujący złożył wyjaśnienia oraz:

• Kosztorys ofertowy

• Poświadczenie wykonanie robót bud nr 109 w kompleksie wojskowym Dęblin Stawy

• Przekazanie poświadczenia

• Skan Umowy wraz z załącznikami

• SWZ

• Wniosek o referencje remont dachu

• Wniosek o wystawienie referencji.

8. Odwołujący w wyjaśnieniach z 21 czerwca 2026 roku wskazał, że w ramach realizacji robót budowlanych pn. „Roboty budowlane w zakresie remontu budynku magazynu nr 109 w kompleksie wojskowym Stawy”, wartość robót polegających na remoncie i przebudowie dachu wyniosła 571 970,49 zł brutto. „Wartość ta została ustalona na podstawie kosztorysu ofertowego sporządzonego dla przedmiotowego zadania. Do robót dachowych zaliczono roboty bezpośrednio związane z remontem dachu, w szczególności: - roboty rozbiórkowe i przygotowawcze związane z demontażem istniejącego pokrycia dachowego, w tym demontaż pokrycia zawierającego azbest, transport, wywóz i utylizację odpadów powstałych przy rozbiórce pokrycia dachowego, - wykonanie robót dotyczących pokrycia dachowego i konstrukcji dachowej, - wykonanie obróbek blacharskich, rynien, rur spustowych oraz elementów towarzyszących remontowi dachu, - wykonanie instalacji odgromowej związanej z remontowanym dachem.

Wskazane roboty stanowiły funkcjonalnie i technologicznie jeden zakres robót dachowych, niezbędny do prawidłowego wykonania remontu lub przebudowy dachu. „

9. Izba ustaliła również w oparciu o wyjaśnienia odwołującego, niekwestionowane przez zamawiającego ani przystępującego, i znajdujące oparcie w kosztorysie ofertowym (który wyraźnie wskazuje w poszczególnych pozycjach punktu 1.3. na stanowienie przez roboty dotyczące instalacji odgromowej części robót budowalnych polegających na remoncie lub przebudowie dachu) a także biorąc pod uwagę zasady doświadczenia życiowego i logiki, że roboty budowalne w postaci instalacji odgromowej mogą być, a w robocie budowlanej z wykazu były, częścią robót budowalnych remontu lub przebudowy dachu;

10. Wynagrodzenie za realizację zamówienia z wykazu miało charakter ryczałtowy, kosztorys ofertowy odzwierciedlał zakres rzeczowy robót oraz wartości poszczególnych elementów robót, w tym robót dachowych. Kosztorys ten został załączony do oferty złożonej 41. Bazie Lotnictwa Szkolnego w Dęblinie w wersji elektronicznej jako pomocniczy załącznik do oferty i została sporządzony i odzwierciedlał stanowiący załącznik do SWZ przedmiar z uzupełnionymi wartościami jednostkowymi. Dokument ten nie został sporządzony na potrzeby Postępowania i służył do określenia wartości poszczególnych robót objętych zamówieniem oraz odzwierciedlał cenę ofertową odwołującego całości inwestycji z wykazu tj. 1 331 758,37 zł. (co izba ustaliła w oparciu o stanowisko odwołującego, znajdujące oparcie w dokumentach zamówienia: wyjaśnieniach wraz z załącznikami oraz wykazie);

11. Ww. kosztorys ofertowy stanowił załącznik do umowy w oparciu o którą wykonano roboty z wykazu;

Izba stwierdza, że: - wartość robót budowalnych polegających na remoncie lub przebudowie dachu wynika nie tylko z wykazu ale dodatkowo kosztorysu ofertowego; - kosztorys ofertowy wskazuje, nawet poprzez wyraźne dookreślenie w nazwie danej roboty, że dotyczy ona remontu lub przebudowy dachu; - kosztorys ofertowy jest dokumentem o walorze zobiektywizowanym faktem, że sporządzony został na potrzeby innego postępowania innego zamawiającego i stanowił załącznik do umowy o roboty budowlane wskazane w wykazie, wartość robót budowalnych polegających na remoncie lub budowie dachu z wykazu nie wynika wyłącznie z oświadczenia własnego wykonawcy;

12. Z Kosztorysu ofertowego wynika, że pozycja odnosząca się do robót dachowych obejmuje trzy pozycje tj. pozycja 1.1. pn. Roboty rozbiórkowe i przygotowawcze o wartości 49.832,54 zł netto, pozycja 1.2. pn.: Wykonywanie pokryć i konstrukcji dachowych oraz podobne roboty o wartości łącznej: 418.819,81 zł netto, a pozycja 1.3. obejmuje roboty składające się na Ochronę odgromową o wartości łącznej 51.909,84 zł netto; Wartość robót budowlanych powiększona o wskazany w kosztorysie podatek VAT 23 % z pozycji 1.1. i 1.2. oraz samej pozycji 1.2. kosztorysu ofertowego przekracza minimalną wymaganą SWZ wartość referencyjnych robót budowlanych;

Izba stwierdza, że wartość robót budowlanych tylko z pozycji 1.1 i 1.2. jest wyższa od wymaganych warunkiem, wartość robót budowalnych tylko z pozycji 1.2. jest wyższa od wymaganej warunkiem, w tym także wartość tylko tych robót, które zostały wyraźnie opisane w nazwie pozycji jest wyższa od wymaganej warunkiem;

13. Prawdziwość i rzetelność wyjaśnień wraz z dowodami oraz fakt realizacji robót budowlanych w zakresie opisanym wyjaśnieniami i kosztorysem ofertowym nie były kwestionowane przez zamawiającego;

14. Sposób opisu zakresu robót wykazanych w wykazie pozwala podmiotom profesjonalnym, w tym także zamawiającemu, na zidentyfikowanie rodzajowe a tym samym wartościowe (każdej pozycji przyporządkowana jest wartość) tych robót, które w kosztorysie ofertowym dotyczą robót budowlanych dotyczących dachu, w tym również instalacji odgromowej (pozycje 1.1., 1.2., 1.3.)

15. Z poświadczenia z 23 czerwca 2026 r. Bazy Lotnictwa Szkolnego w Dęblinie wynika, że odwołujący wykonywał ,,Roboty budowlane w zakresie remontu budynku magazynu nr 108 i 109 w kompleksie wojskowym Stawy, nr 16/22/P – Zadanie nr II w roku 2022 na podstawie Umowy Nr: 119/FIN/2022 z dnia 24.05.2022 roku. Wartość zamówienia wyniosła: 1 331 758,37 zł brutto. Zakres robót obejmował: rozbiórkę i przygotowanie, wymianę pokryć dachowych, wymianę instalacji odgromowej, wymianę drzwi, naprawę posadzki i tynków z malowaniem, wymianę opaski wokół budynku. Z poświadczenia wynika też, że przedmiot umowy został wykonany rzetelnie, profesjonalnie i terminowo oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej;

16. Odrzucając ofertę zamawiający jako podstawę wskazał art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b i c Ustawy podkreślił, że nie może domniemywać zakresu, wartości ani charakteru robót, ale zobowiązany jest do dokonania oceny spełnienia warunków wyłącznie na podstawie jednoznacznych dokumentów złożonych przez Wykonawcę i przede wszystkim dokumentów poświadczonych przez Inwestora Zamawiającego, a takich dokumentów Odwołujący nie przedłożył.

17. Zamawiający wskazywał w postępowaniu odwoławczym, że pomimo przeprowadzenia procedury przewidzianej w art. 128 ust. 1 Pzp oraz umożliwienia odwołującemu złożenia wyjaśnień i dodatkowych dokumentów, nie zostały usunięte wątpliwości dotyczące spełnienia warunków udziału w postępowaniu, w szczególności w zakresie wykazania wartości robót polegających na remoncie lub przebudowie dachu. W konsekwencji zamawiający nie dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na jednoznaczne stwierdzenie, że odwołujący spełnia wymagania określone w SWZ. Z dokumentów tych nie wynikała natomiast wartość robót polegających wyłącznie na remoncie lub przebudowie dachu, zakres robót zaliczonych przez Odwołującego do robót dachowych ani sposób ustalenia kwoty 571 970,49 zł brutto wskazanej w wykazie robót. W konsekwencji jedynym dokumentem wskazującym wartość robót dachowych pozostawał wykaz robót sporządzony przez samego Odwołującego. Żaden z dokumentów pochodzących od inwestora nie potwierdzał ani wartości robót dachowych, ani sposobu jej ustalenia. Zamawiający w uzasadnieniu odrzucenia wskazał, że (zaznaczenia własne izby) „W toku badania złożonych podmiotowych środków dowodowych stwierdzono występowanie wątpliwości wymagających wyjaśnienia a mianowicie:

I . Robota budowlana polegająca na remoncie lub przebudowie dachu o wartości minimum: 500 000,00 zł brutto. W wykazie robót budowlanych stanowiącym Załącznik nr 6 do SWZ, Wykonawca wskazał zadanie:

„Robota budowlana w zakresie remontu budynku magazynu nr 109 w kompleksie wojskowym Stawy” oraz oświadczył, że wartość robót polegających na remoncie i przebudowie dachu wyniosła 571 970,49 zł brutto.

Jednocześnie z przedłożonego protokołu odbioru końcowego wynikało, że przedmiot zamówienia obejmował kompleksowy remont budynku, w tym między innymi: - roboty rozbiórkowe i przygotowawcze, - wymianę pokryć dachowych, - wykonanie instalacji odgromowej, - wymianę drzwi, - naprawę posadzek, - naprawę tynków wraz z malowaniem, - wykonanie opaski wokół budynku, przy całkowitej wartości zamówienia wynoszącej 1 331 758, 37 zł brutto.

Dokument ten nie zawierał informacji pozwalających ustalić:

1. wartość robót polegających wyłącznie na remoncie lub przebudowie dachu;

2. zakres rzeczowy robót zaliczonych przez Wykonawcę do robót dachowych;

3. sposób wyliczenia kwoty 571 970,49 zł brutto wskazanej w wykazie robót;

4. czy wskazana wartość obejmuje wyłącznie roboty dachowe, czy również roboty towarzyszące.

W związku z powyższym Zamawiający wezwał do:

1. szczegółowego wyjaśnienia sposobu ustalenia wartości 571 970,49 zł brutto;

2. wskazania robót składających się na tę wartość;

3. przedstawienia dokumentów źródłowych potwierdzających wartość robót dachowych, w szczególności: - kosztorysu ofertowego, - kosztorysu powykonawczego, - zestawienia wartości wykonanych robót, - protokołów odbioru częściowego, - rozliczeń inwestorskich, - innych dokumentów wystawionych lub zaakceptowanych przez zamawiającego inwestycji.

Zamawiający zaznaczył, że dokumenty te powinny pochodzić od podmiotu, na rzecz którego roboty były wykonywane, inwestora, zamawiającego, inspektora nadzoru inwestorskiego lub innego podmiotu uczestniczącego w procesie realizacji i rozliczenia inwestycji , bądź być przez te podmioty zatwierdzone lub podpisane.

Ponadto przedłożone dokumenty powinny umożliwiać obiektywną weryfikację, że wartość robót polegających na remoncie lub przebudowie dachu wyniosła co najmniej 500 000,00 zł brutto oraz że wartość ta nie wynika wyłącznie z oświadczenia Wykonawcy zawartego w wykazie robót . (…) Zamawiający pismem z dnia 17.06 wezwał Wykonawcę do następujących wyjaśnień. Wykonawca wskazał, że wykonał robotę budowlaną w zakresie remontu budynku magazynu nr 109 w kompleksie wojskowym Stawy” oraz oświadczył że wartość robót polegających na remoncie i przebudowie dachu wyniosła 571 970,49 zł brutto . Jednocześnie z przedłożonego protokołu odbioru końcowego wynikało, że przedmiot zamówienia obejmował kompleksowy remont budynku w tym min: roboty rozbiórkowe, wymianę pokryć dachowych, wykonanie instalacji odgromowej, wymianę drzwi, naprawę posadzek, naprawę tynków wraz z malowaniem oraz wykonanie opaski wokół budynku przy całkowitej wartości zamówienia wynoszącej 1 331 758,37 zł brutto. Dokument ten nie zawierał informacji, które pozwoliłyby Zamawiającemu ustalić jaka była wartość robót polegająca wyłącznie na remoncie lub przebudowie dachu . W związku z powyższym Wykonawca pismem z dnia 17.06 został wezwany do szczegółowego wyjaśnienia sposobu ustalenia wartości 571 970,49 zł brutto. Wykonawca miał przedstawić dokumenty źródłowe, które jednoznacznie potwierdzałyby wartość roboty dachowej na kwotę o której mowa powyżej w szczególności: protokołu odbioru częściowego, rozliczeń inwestorskich, dokumentów wystawionych lub zaakceptowanych przez zamawiającego inwestycji. Wykonawca dnia 18.06 (dzień po otrzymaniu wezwania od Zamawiającego) zwrócił się do: Dowódca 41 Bazy Lotnictwa Szkolnego w Dęblinie z wnioskiem o wystawienie referencji z których jasno będzie wynikało że wartość zrealizowanych robot dachowych wyniosła 571 970,49 zł brutto (dowód wniosku jak i potwierdzenie wysłania Wykonawca załączył do dokumentów). Do upływu wyznaczonego przez SP PZOL w Celejowie terminu tj. 22.06 Wykonawca wymaganych referencji o których mowa powyżej nie uzyskał. W związku z zaistniałą sytuacją zwrócił się z prośbą o wydłużenie mu terminu do 25.06 na przedłożenie powyższego dokumentu, Zamawiający przychylił się do prośby i zgodę wyraził.

Dnia 25.06 o godzinie 23:30 Wykonawca za pośrednictwem Platformy przesłał następujące dokumenty:

• Kosztorys ofertowy

• Poświadczenie wykonanie robót bud nr 109 w kompleksie wojskowym Dęblin Stawy

• Przekazanie poświadczenia

• Skan Umowy wraz z załącznikami

• SWZ

• Wniosek o referencje remont dachu

• Wniosek o wystawienie referencji Wykonawca przedłożył min: poświadczenie wystawione dnia 23.06 br., z Bazy Lotnictwa Szkolnego w Dęblinie z którego wynika iż, firma R.Ś. z siedzibą przy ul. Nałęczowska 28, 24-120 Bochotnica wykonywała ,,Roboty budowlane w zakresie remontu budynku magazynu nr 108 i 109 w kompleksie wojskowym Stawy, nr 16/22/P – Zadanie nr II w roku 2022 na podstawie Umowy Nr: 119/FIN/2022 z dnia 24.05.2022 roku. Wartość zamówienia wyniosła : 1 331 758,37 zł brutto. Zakres robót obejmował: rozbiórkę i przygotowanie, wymianę pokryć dachowych, wymianę instalacji odgromowej, wymianę drzwi, naprawę posadzki i tynków z malowaniem, wymianę opaski wokół budynku . Z poświadczenia wynika iż, przedmiot umowy został wykonany rzetelnie, profesjonalnie i terminowo oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Natomiast z powyższego dokumentu ,,poświadczenia’’ Zamawiający nadal nie był w stanie zweryfikować jaka była wartość samej roboty dachowej i tym samym nie był w stanie ocenić czy powyższy Wykonawca spełnia następujący warunek udziału w postępowaniu: ,,Jedna robota budowlana polegająca na remoncie lub przebudowie dachu o wartości robót minimum 500 000,00 tyś zł brutto. Zamawiający w piśmie z dnia 17.06 wskazał, że dokumenty które są przedmiotem wyjaśnienia powinny pochodzić od podmiotu na rzecz którego roboty były wykonywane, inwestora zamawiającego, inspektora nadzoru inwestorskiego lub innego podmiotu uczestniczącego w procesie realizacji i rozliczenia inwestycji bądź być przez te podmioty zatwierdzone lub podpisane. Zamawiający nie może domniemywać zakresu, wartości ani charakteru robót lecz zobowiązany jest do dokonania oceny spełniania warunków wyłącznie na podstawie jednoznacznych dokumentów złożonych przez Wykonawcę i przede wszystkim dokumentów poświadczonych przez Inwestora Zamawiającego, takich dokumentów Wykonawca nie przedłożył . „

Stąd izba ustaliła, w oparciu o stanowisko zamawiającego znajdujące oparcie o dokumentach zamówienia (wykazie z referencjami, wezwaniu i wyjaśnieniach wraz z załącznikami, odrzuceniu oferty), że odrzucenie oparto na wątpliwościach, jakie zamawiający miał, co do spełnienia/ wykazania warunku udziału w postępowaniu w świetle przekazanych przez odwołującego dokumentów wobec treści referencji i poświadczenia innego zamawiającego oraz treści wezwania i SWZ. Zamawiający wskazał także, że nie kwestionuje należytego wykonania robót budowalnych z wykazu ani tego, że obejmowały one także remont / przebudowę dachu w tym roboty wymienione w pkt 1.1. (roboty rozbiórkowe i przygotowawcze) i 1.2. kosztorysu ofertowego (wykonywanie pokryć i konstrukcji dachowych oraz podobne roboty), lecz to, że w oparciu o poświadczenie i wyjaśnienia a także inne dokumenty złożone przez wykonawcę, w szczególności kosztorys ofertowy w zakresie pkt 1.3. kosztorysu ofertowego nie jest w stanie i nie ma takiego obowiązku, aby samodzielnie wyodrębnić te pozycje z robót polegających na budowie instalacji odgromowej, które dotyczą samego dachu od tych które remontu/ przebudowy dachu nie dotyczą Izba ustaliła również, że wartość robót budowalnych polegających na remoncie lub przebudowie dachu z pkt. 1.1. i 1.2. kosztorysu ofertowego dotyczące dachu w zakresie niezakwestionowanym przez zamawiającego a tym samym niespornym pomiędzy stronami jeśli chodzi o zgodność z referencyjnymi przekracza wartość warunku 500 000 zł brutto.

Izba stwierdza, że :

Zgodnie z art. 239 ust. 1 Pzp zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia.

Zgodnie z art. 16 Pzp zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2) przejrzysty; 3) proporcjonalny. Jednocześnie Izba zwraca uwagę, że równe traktowanie nie jest celem samym w sobie, lecz instrumentem rozpatrywanym w świetle rezultatów, do jakich ma doprowadzić. Wymaga, by porównywalne sytuacje nie były traktowane w sposób odmienny, a sytuacje odmienne nie były traktowane w sposób identyczny, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione.

Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt. 2 lit. b i c Pzp zamawiający odrzuca ofertę jeżeli została złożona przez wykonawcę niespełniającego warunków udziału w postępowaniu lub który nie złożył w przewidzianym terminie oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, lub podmiotowego środka dowodowego, potwierdzających brak podstaw wykluczenia lub spełnianie warunków udziału w postępowaniu, lub innych dokumentów lub oświadczeń.

Zgodnie z art. 124 Pzp W postępowaniu o udzielenie zamówienia zamawiający: 2) może żądać podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji.

Zgodnie z art. 125 Pzp 1. Do wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo do oferty wykonawca dołącza oświadczenie o niepodleganiu wykluczeniu, spełnianiu warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji, w zakresie wskazanym przez zamawiającego. 3. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, stanowi dowód potwierdzający brak podstaw wykluczenia, spełnianie warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji, odpowiednio na dzień składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo ofert, stanowi dowód tymczasowo zastępujący wymagane przez zamawiającego podmiotowe środki dowodowe.

Zgodnie z art. 128 Pzp 1. Jeżeli wykonawca nie złożył oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, podmiotowych środków dowodowych, innych dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu lub są one niekompletne lub zawierają błędy, zamawiający wzywa wykonawcę odpowiednio do ich złożenia, poprawienia lub uzupełnienia w wyznaczonym terminie, chyba że: 1) wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo oferta wykonawcy podlegają odrzuceniu bez względu na ich złożenie, uzupełnienie lub poprawienie lub 2) zachodzą przesłanki unieważnienia postępowania. 4. Zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, lub złożonych podmiotowych środków dowodowych lub innych dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu. 5. Jeżeli złożone przez wykonawcę oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1, lub podmiotowe środki dowodowe budzą wątpliwości zamawiającego, może on zwrócić się bezpośrednio do podmiotu, który jest w posiadaniu informacji lub dokumentów istotnych w tym zakresie dla oceny spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu, kryteriów selekcji lub braku podstaw wykluczenia, o przedstawienie takich informacji lub dokumentów. Powyższe, wobec nieodwracalnego skutku w postaci odrzucenia oferty wykonawcy na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a oraz c i przewidzianej Ustawą procedury zobowiązującej zamawiającego do umożliwienia wykonawcy uzupełnienia, poprawienia lub wyjaśnienia podmiotowych środków dowodowych a także uprawniające do wyjaśniania ich treści bezpośrednio przez zamawiającego z podmiotem trzecim przesądzają o prawidłowości powszechnego stanowiska judykatury i orzecznictwa o dopuszczalności odrzucenia oferty także w wyniku wykluczenia wykonawcy wyłącznie w sytuacjach jednoznacznie wynikającej z Ustawy i treści SWZ. Stąd izba podziela także stanowisko wyrażone w wyroku KIO z 15 stycznia 2026 r. w sprawie KIO 5275/25, zgodnie z którym z zmawiający może odrzucić ofertę wykonawcy lub wykluczyć wykonawcę z postępowania wyłącznie w sytuacji jednoznacznej, określonej w przepisach prawa.

Izba podziela również powszechne i uzasadnione przepisami Ustawy i rozporządzenia Ministra rozwoju, pracy i technologii z 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy (Dz.U.2020.2415 z dnia 2020.12.30) (§ 9 Zgodnie z którym zamawiający dla wykazania warunku udziału w postępowaniu żądać może podmiotowego środka dowodowego w postaci wykazu robót budowlanych wykonanych nie wcześniej niż w okresie ostatnich 5 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, wraz z podaniem ich rodzaju, wartości, daty i miejsca wykonania oraz podmiotów, na rzecz których roboty te zostały wykonane, oraz załączeniem dowodów określających, czy te roboty budowlane zostały wykonane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego roboty budowlane zostały wykonane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów - inne odpowiednie dokumenty) stanowisko, że referencje są elementem podmiotowego środka dowodowego jakim jest wykaz robót budowalnych, dostaw lub usług. Ich celem nie jest potwierdzenie spełnienia przez danego wykonawcę warunku udziału w postępowaniu określonego przez zamawiającego. Referencje potwierdzają, że zadanie, na które powołuje się wykonawca, zostało wykonane należycie (wyrok KIO z 7 stycznia 2026 roku KIP 5180/25).

W zakresie rodzaju robót podmiotowym środkiem dowodowy może być, tak jak w tym przypadku wymagała zamawiający, oświadczenie i wykaz, które w ocenie izby spełnienie warunku potwierdzają. Jednocześnie wobec wątpliwości zamawiający mógł i wezwał do wyjaśnień. W ocenie izby wyjaśnienia zawierające także dowody potwierdziły prawdziwość oświadczenia o spełnieniu warunku udziału w postępowaniu w zakresie wymaganego doświadczenia. Powyższego nie zmieniają wątpliwości, co do skonkretyzowanej wartości roboty wykazanej, a to wobec tego, że zamawiający nie kwestionuje, że jest niższa od wymaganej warunkiem a jedynie wskazuje na pewne wątpliwości , co do możliwości ustalenia jej szczegółowej wartości i to wyłącznie ze względu na źródło danych, którym nie jest bezpośrednio zamawiający z innego postępowania. Zamawiający nie podważył w żaden sposób wiarygodności miarodajności oświadczenia wykonawcy, że spełnia warunek a okoliczność ta wynika z dowodów, którym izba dała wiarę. Izba zwraca też uwagę, że przepisy nie wprowadzają gradacji dowodów. Podmiotowym środkiem dowodowym, wystarczającym w ocenie ustawodawcy, do wykazania spełnienia warunku udziału w postępowaniu – wymaganego doświadczenia w realizacji roboty budowlanej – jest: - dokument pochodzący od wykonawcy w postaci oświadczenia własnego – wykazu zawierającego wskazane SWZ dane – tutaj wartość określonego rodzaju roboty budowlanej – remont/ przebudowa dachu (wskazane przez wykonawcę) i - dokument pochodzący od innego zamawiającego w postać referencji (lub w określonej sytuacji inny dokument lub inny dokument pochodzący od samego wykonawcy) zawierający potwierdzenie realizacji robót budowlanych Izba wskazuje również, że złożone przez wykonawcę podmiotowe środki dowodowe mogą rodzić wątpliwości zamawiającego. Miało to miejsce w Postępowaniu. Wartość robót budowalnych dotyczących remontu lub przebudowy dachu, jako zrealizowanych w ramach większej inwestycji wzbudziła wątpliwości zamawiającego wobec wartości całej inwestycji, w ramach której wykonano prace dotyczące remontu lub przebudowy. Stąd zamawiający, przed ewentualnym podjęciem decyzji o odrzuceniu oferty, uprawiony był i jednocześnie zobowiązany do wezwania wykonawcy do wyjaśnień w trybie art. 128 ust 4 Pzp. W ramach wyjaśnień wykonawca składać może także dowody, których sam jest autorem lub pochodzące od podmiotu trzeciego. Zakres i szczegółowość wyjaśnień korelować powinna z wezwaniem a jednocześnie decyzja w tym zakresie, dobór dowodów i treści wyjaśnień jest ryzykiem wykonawcy wiążącym się tym, że ich oceny w świetle Ustawy i dokumentów zamówienia dokonuje zamawiający. W tym przypadku wykonawca złożył wyjaśnienia i dodatkowo dowody (nie tylko pochodzące od innego zamawiającego lecz również własne („ dokumenty te powinny pochodzić od podmiotu, na rzecz którego roboty były wykonywane, inwestora, zamawiającego, inspektora nadzoru inwestorskiego lub innego podmiotu uczestniczącego w procesie realizacji i rozliczenia inwestycji). Dowody te nie zostały podważone w żaden sposób.

Ocena wyjaśnień wraz z dowodami, dokonywana przez zamawiającego nie może mieć charakteru dowolnego / arbitralnego i powinna być dokonana z uwzględnieniem celu, jakim jest weryfikacja, czy w świetle podmiotowych środków dowodowych (tutaj wykaz i referencja) oraz dodatkowo wyjaśnień (tutaj zawierających także dodatkowe dowody), wykonawca posiada wymagane doświadczenie. Ocena nie może być dokonana w oderwaniu od brzmienia warunku SWZ. W ocenie izby nie każda nieścisłość w oświadczeniach, wyjaśnieniach wykonawcy może i powinna przemawiać za oceną, że warunek nie został spełniony lub wykazany. W ocenie izby wyjaśnienia wraz z dowodami potwierdzają spełnienie warunku. W tym przypadku fakt należytej realizacji w całości roboty budowlanej obejmującej m.in. remont lub przebudowę dachu z wykazu był niesporny. Załączone do wyjaśnień dowody wskazują, że: - wartość robót rozbiórkowych, przygotowawczych i wykonania dachu (w tym wymienione w kosztorysie ofertowym będącym załącznikiem do umowy z wykazu w pkt 1.1. i 1.2. powiększone po podatek VAT 23%) jest wyższa od wymaganej SWZ kwoty 500 000 zł brutto, podobnie - sama wartość robót wykonania dachu (pokryć i konstrukcji dachowych oraz podobnych z pkt 1.3. powiększona o podatek VAT 23 %) jest wyższa od wymaganej SWZ kwoty 500 000 zł brutto, co przesądza o posiadaniu przez wykonawcę wymaganego SWZ doświadczenia. Wątpliwości zamawiającego, co wynika z jego stanowiska procesowego, dotyczyły zakresu robót budowalnych dotyczących instalacji odgromowej. Wątpliwości uzasadnia brzmienie poszczególnych pozycji 1.3. kosztorysu ofertowego, wskazujących lub nie na powiązanie danego zakresu z robotami dachowymi lub innymi także w powiązaniu ze wskazaną wartością robót dachowych wykazie (571 970, 49 zł), która jest niższa od sumy pozycji 1.1 , 1.2. i 1.3. kosztorysu ofertowego powiększonej o podatek VAT 23 % (640 291, 45 zł brutto). Okoliczność ta nie wpływa jednak na to, że sama wartość robót budowalnych dachowych z pozycji 1.1 i 1.2. albo samej pozycji 1.2. powiększona o podatek VAT 23 % przewyższa wymaganą SWZ a różnicę sumy pozycji 1.1., 1.2. i 1.3. kosztorysu ofertowego z wartością robót dachowych z wykazu uzasadnia właśnie racjonalne założenie wliczenia do tej wartości wyłącznie kwot dotyczących robót dachowych. Nie można się zgodzić także z zamawiającym, że wyjaśnienia wraz z dowodami są takiego rodzaju, że wymagają od niego samodzielnego ustalania, jakie prace wchodzą do zakresu robót budowalnych dotyczących dachu. W tym przypadku wykonawca wskazał bowiem w wyjaśnieniach, że na roboty z wykazu składają się wymienione rodzajowo na stronie 1 wyjaśnień roboty z kosztorysu ofertowego. Roboty te, co do zasady, są weryfikowalne jeśli chodzi o wartość w oparciu o kosztorys ofertowy. Wątpliwości budzić mogą w zakresie weryfikowalności roboty polegające na wykonaniu instalacji odgromowej jako zawiązanej lub nie związanej z remontowanym dachem. Pozostałe roboty wątpliwości u zamawiającego nie budziły a ich wartość bezpośrednio wynika z wyjaśnień (załącznik w postaci kosztorysu ofertowego pkt 1.1 i 1.2.).

Wobec powyższego izba orzekła jak w sentencji wyroku na podstawie art. 552 ust. 1, art. 553 i art. 554 ust. 1 pkt. 1) Ustawy.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku w oparciu o art. 575 i art. 574 Ustawy oraz § 7 ust. 1 pkt. 1 zw. z § 5 Rozporządzenia w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437) obciążając nimi w całości zamawiającego.

Mając na uwadze powyższe izba orzekła jak w sentencji.