Postanowienie KIO 3724/26 z 21 sierpnia 2026 r.

Uzasadnienie

Zamawiający Gmina Pyskowice prowadzi z zastosowaniem przepisów ustawy z 11 września 2019 r. prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 793 dalej: „ustawa Pzp”) w trybie w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie pn.: „Odbiór, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych z nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy w latach 2027-2028” (Znak sprawy: ZP.271.15.2026). Wartość zamówienia jest wyższa niż progi unijne. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 20 lipca 2026 r. pod numerem 498154-2026

30 lipca 2026 r. na podstawie art. 513 ustawy Pzp wykonawca PreZero Service Południe Sp. z o.o. z siedzibą w Rudzie Śląskiej wniósł odwołanie (sygn. akt KIO 3724/26) na treść dokumentów zamówienia, Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej „SWZ”), Opisu Przedmiotu Zamówienia (dalej „OPZ”) oraz Projektowanych Postanowień Umowy (dalej „PPU”) wraz z załącznikami.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów

1. Art. 99 ust. 1 ustawy Pzp z uwagi na opisanie przedmiotu zamówienia w sposób niejednoznaczny, niewyczerpujący, nieuwzględniający wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty ze względu na:

a) zastrzeżenie przez Zamawiającego, że wykonawca będzie zobowiązany do usuwania „dzikich wysypisk” (str. 18 OPZ) bez wskazania, ile tego rodzaju usług będzie musiał wykonać wykonawca, jak duże są to wysypiska, jakiego rodzaju odpady wykonawca będzie musiał usuwać z takich wysypisk, w tym czy będą to odpady komunalne, czy przemysłowe, a bez tych danych wykonawca nie może skalkulować kosztów usunięcia takich wysypisk i w konsekwencji ceny oferty, b) wskazanie przez Zamawiającego jedynie prognozowanej ilości pojemników, a także jedynie szacowane ilości pojemników poszczególnych rodzajów pojemników, które mają być przekazane Zamawiającemu po zakończeniu umowy, co zważywszy na to, że każdy wykonawca poza wykonawcą obecnie świadczącym usługi musi uwzględnić koszt zakupu pojemników w cenie oferty, uniemożliwia skalkulowanie kosztów i sporządzenie oferty w Postępowaniu;

2. Art. 16 pkt 1) w zw. z art. 99 ust. 2 i 4 ustawy Pzp - poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób utrudniający uczciwą konkurencję i nieproporcjonalny do celów przedmiotu zamówienia z uwagi na zastrzeżenie obowiązku przeniesienia własności pojemników na Zamawiającego i wliczenie ceny pojemników jako odrębna pozycja cenowa do ceny oferty, co w sposób nieuzasadniony preferuje wykonawcę obecnie świadczącego usługi, który nabył kosze wykorzystywane przy świadczeniu usług na rzecz Zamawiającego i dla którego koszt pojemników się zamortyzował, stąd zarówno ich wykorzystanie przy realizacji zamówienia, jak i późniejsza odsprzedaż jest praktycznie bezkosztowe, co daje przewagę nad innymi wykonawcami i w praktyce uniemożliwia nowym wykonawcom konkurowanie ceną, która stanowi jedyne kryterium oceny ofert w Postępowaniu, a przy tym nie jest uzasadnione obiektywnymi potrzebami Zamawiającego, ani nie jest proporcjonalne do celów przedmiotu zamówienia z uwagi na to, że pozyskane od wykonawcy świadczącego obecnie usług pojemniki nie będą nadawały się do wykorzystania przy realizacji przyszłych umów z uwagi na stopień ich zużycia, a niezależnie od tego Zamawiający nie określił nawet ilości dostarczonych pojemników, ich jakości, ani warunków gwarancji na przekazane pojemniki (określa jedynie przewidywaną ilość - pkt 2.1 - 2.4 ss. 12, 13 OPZ);

3. Art. 439 ust. 1 w zw. z art. 439 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy Pzp w zw. z art. 3531 oraz art. 5 KC w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp poprzez określenie warunków zamówienia w sposób prowadzący do naruszenia równowagi stron umowy oraz nieumożliwiający zapewnienia ekwiwalentności świadczeń stron umowy i zniwelowania ryzyk związanych ze zmianami kosztów wykonania zamówienia publicznego z uwagi na to, że Zamawiający uzależnia możliwość złożenia wniosku o zmianę wynagrodzenia od zmiany ceny materiałów lub kosztów od zmiany wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych o co najmniej 10% w stosunku do roku poprzedniego (okres poprzedni równa się 100) na podstawie wskaźnika publikowanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, co jest poziomem zbyt wygórowanymi i rygorystycznym i co skutkuje tym, że zastrzeżona przez Zamawiającego klauzula waloryzacyjna związaną ze zmianą cen materiałów lub kosztów ma charakter pozorny, przerzuca wszystkie ryzyka związane ze zmianą kosztów na wykonawcę, stanowi jedynie formalne zadośćuczynienie obowiązkowi ustawowemu, określonemu w art. 439 ust. 1 ustawy i została sformułowana w taki sposób, aby nie mogła zostać zastosowana w praktyce i zapewnić realnej możliwości waloryzacji wynagrodzenia wykonawcy.

Odwołujący wnosił o nakazanie Zamawiającemu dokonania zmiany dokumentów zamówienia poprzez:

1. Doprecyzowanie opisu przedmiotu w odniesieniu do „dzikich wysypisk” zamówienia poprzez wskazanie:

a) szacunkowej ilości zleceń likwidacji dzikich wysypisk na terenie Gminy w stosunku rocznym, b) jakie procedury postępowania Zamawiający przewiduje w sytuacji, gdy na dzikim wysypisku znajdą się odpady niebezpieczne (np. azbest, beczki z substancjami ropopochodnymi), których odbiór i unieszkodliwienie wykracza poza zakres gospodarki typowymi odpadami komunalnymi i kto poniesie koszty utylizacji takich odpadów, c) wskazanie, w jaki sposób wykonawca ma skalkulować w łącznej cenie jednostkowej ryczałtowej za odpady „Pozostałe” (tonaż) nieprzewidywalne koszty robocizny, załadunku i porządkowania terenu dzikiego wysypiska, które nie zależą od samej masy odpadu;

d) modyfikację Formularza cenowego (i w ślad za nim § 5 ust. 3 PPU) poprzez wyodrębnienie „odpadów pochodzących z dzikich wysypisk” jako osobnej pozycji cenowej (osobnej stawki za 1 Mg). Alternatywnie Wykonawca wnosi o wprowadzenie do umowy postanowienia, że operacje usunięcia dzikiego wysypiska będą rozliczane dodatkowym, odrębnym wynagrodzeniem np. kosztorysowym – opartym na faktycznym czasie pracy sprzętu i ludzi oraz rzeczywistym koszcie zagospodarowania zidentyfikowanych na miejscu frakcji odpadów, na podstawie odrębnych zleceń Zamawiającego

2. Zmianę w odniesieniu do oferty na przekazanie pojemników poprzez:

a) Wykreślenie postanowień dotyczących obowiązku przeniesienia własności pojemników na rzecz Zamawiającego z pkt 2.1–2.4 Załącznika nr 3 do SWZ (OPZ), z Formularza Cenowego (Część II wiersz 1 i 2) oraz z Projektowanych Postanowień Umowy (§ 5 ust. 4 i 5), ewentualnie b) Modyfikację Formularza Cenowego (Załącznik nr 1a do SWZ) poprzez rozbicie Części II na stawki jednostkowe netto/brutto za wykup 1 sztuki pojemnika każdego typu, tj.: ● Cena jednostkowa netto/brutto za 1 szt. pojemnika 120 L, ● Cena jednostkowa netto/brutto za 1 szt. pojemnika 240 L, ● Cena jednostkowa netto/brutto za 1 szt. pojemnika 1 100 L, - oraz wprowadzenie ilościowo-iloczynowego (kosztorysowego) sposobu rozliczenia tej części zamówienia na podstawie faktycznych ilości potwierdzonych w protokole inwentaryzacyjnym z listopada 2028 r. oraz c) Modyfikację Załącznika nr 3 do SWZ (OPZ) oraz Projektowanych Postanowień Umowy (§ 5) poprzez wprowadzenie postanowienia, że w przypadku skorzystania przez Zamawiającego z wykupu pojemników, Wykonawca udzieli gwarancji jakości na przekazane pojemniki, obejmującej obowiązek bezpłatnej naprawy lub wymiany uszkodzonych pojemników.

3. Zmianę § 8 ust. 2.5 PPU poprzez obniżenie progu pozwalającego na waloryzację wynagrodzenia wykonawcy wg wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS z 10% do 4%.

Odwołujący wskazał, że posiada interes we wniesieniu odwołania, ponieważ jest podmiotem zajmującym się profesjonalnie odbiorem i zagospodarowaniem odpadów komunalnych, ma niezbędne pozwolenia, jest wpisany do odpowiednich rejestrów, posiada odpowiednie kadry i wyposażenie i byłby w stanie zrealizować przedmiotowe zamówienie, gdyby Zamawiający przygotował dokumenty zamówienia, w tym opis przedmiotu zamówienia i projektowane postanowienia umowne zgodnie z ustawą. Odwołujący podkreślił jednocześnie, iż w doktrynie i orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że na etapie przed otwarciem ofert każdy wykonawca deklarujący zainteresowanie uzyskaniem danego zamówienia posiada interes w jego uzyskaniu. Nieprawidłowy opis przedmiotu zamówienia, opisanie przedmiotu zamówienia w sposób utrudniający uczciwą konkurencję, a także zastrzeżenie nieprawidłowej klauzuli waloryzacyjnej powoduje brak możliwości prawidłowego sporządzenia oferty, w tym skalkulowania w cenie ofertowej kosztów wykonania zamówienia, jakie mogą się wiązać z realizacją zamówienia, co z kolei uniemożliwia uzyskanie zamówienia przez Odwołującego. Tymczasem Odwołujący wskazał, że jako podmiot działający w branży odbioru odpadów, jest bezpośrednio zainteresowany świadczeniem usług objętych przedmiotem zamówienia. Uwzględnienie odwołania doprowadzi do sytuacji, w której dokumenty zamówienia będą zgodne z ustawą Pzp, w szczególności opis przedmiotu zamówienia będzie jednoznaczny, wyczerpujący i będzie uwzględniał wszystkie okoliczności i wymagania mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty, opis przedmiotu zamówienia nie będzie preferował wykonawcy obecnie świadczącego usługi i umożliwi konkurowanie również innym podmiotom, a projektowane postanowienia umowne będą przewidywać klauzulę waloryzacyjną w sposób rzeczywisty chroniącą równowagę kontraktową stron.

13 sierpnia 2026 r. do Prezesa Izby wpłynęła prawidłowo podpisana odpowiedź na odwołanie (opatrzona datą 12 sierpnia 2026 r.), w której Zamawiający oświadczył, że w całości uwzględnił zarzuty przedstawione we wniesionym odwołaniu.

Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego w ustawowym terminie zgłosił wykonawca FCC Polska Sp. z o. o. z siedzibą w Zabrzu. Strony nie zgłosiły opozycji ani zastrzeżeń co do skuteczności przystąpienia tego wykonawcy do postępowania odwoławczego po stronie odwołującego. Izba stwierdziła skuteczność przystąpienia wykonawcy FCC Polska Sp. z o. o. z siedzibą w Zabrzu do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie odwołującego.

Przystąpienia do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego nie zgłosił żaden wykonawca.

W przedmiotowej sprawie Zamawiający oświadczył, że uwzględnił zarzuty przedstawione w odwołaniu w całości, a po stronie Zamawiającego nie przystąpił w terminie żaden wykonawca.

W konsekwencji Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu na podstawie art. 568 pkt 3 ustawy Pzp, zgodnie z którym Izba umarza postępowanie odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku, o którym mowa w art. 522 ustawy Pzp. Zgodnie zaś z art. 522 ust. 1 ustawy Pzp, w przypadku uwzględnienia przez zamawiającego w całości zarzutów przedstawionych w odwołaniu, Izba może umorzyć postępowanie odwoławcze na posiedzeniu niejawnym bez obecności stron oraz uczestników postępowania odwoławczego, którzy przystąpili do postępowania po stronie wykonawcy, pod warunkiem, że w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił w terminie żaden wykonawca. W takim przypadku zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu.

W związku z powyższym Izba, działając na podstawie art. 568 pkt 3 w związku z art. 522 ust. 1 ustawy Pzp, postanowiła jak w sentencji.

Izba orzekła o wzajemnym zniesieniu kosztów postępowania odwoławczego i nakazała zwrot odwołującemu kwoty uiszczonej tytułem wpisu od odwołania, stosownie do przepisu § 9 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).