Postanowienie KIO 3925/26 z 26 sierpnia 2026 r.

Uzasadnienie

Gmina Klimontów (dalej „zamawiający”) prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie podstawowym, na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2026 r., poz. 793) - dalej: „ustawa Pzp” pn. „Dowóz uczniów do szkół i przedszkoli na terenie gminy Klimontów w roku szkolnym 2026/2027 - na podstawie biletów miesięcznych”, nr ref. ZEASIP.271.1.2026 (dalej „postępowanie” lub „zamówienie”). Zamówienie zostało podzielone na części, przedmiotem odwołania są części 1 i 3.

Wartość zamówienia nie przekracza kwot progów unijnych, o których mowa w art. 3 ustawy Pzp.

Ogłoszenie o zamówieniu opublikowano w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 24 czerwca 2026 r. pod numerem 2026/BZP 00306451/01.

W dniu 10 sierpnia 2026 r. przez wykonawcę: R.K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Usługi Przewozowe „MINIBUS” R.K. z siedzibą w Klimontowie (dalej „odwołujący”) zostało wniesione, do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, odwołanie wobec czynności wyboru oferty wykonawcy Przewozy Pasażerskie OLMAS (dalej „OLMAS”) jako najkorzystniejszej w częściach 1 i 3 postępowania, o której odwołujący został poinformowany w dniu 5 sierpnia 2026 r., oraz wobec zaniechania odrzucenia tej oferty i zaniechania prawidłowego zakończenia jej badania.

Odwołujący zarzucał zamawiającemu naruszenie

a) art. 224 ust. 1, ust. 3 pkt 4, 6 i 8, ust. 4-6 ustawy Pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp oraz art. 16 pkt 1 i 2 i art. 239 ust. 1 ustawy Pzp, przez zaniechanie odrzucenia oferty OLMAS w częściach 1 i 3 mimo, że wyjaśnienia z dnia 13 lipca 2026 r. nie wykazały realności cen: nie zostały poparte żadnym dowodem źródłowym, pominęły pkt 3 wezwania dotyczący podwykonawstwa, opierały dodatni wynik na nieudokumentowanych dopłatach do ulg ustawowych i sprzedaży biletów jednorazowych, a koszty pracy, paliwa, eksploatacji, ryzyk i gotowości do podstawienia pojazdu zastępczego ujęto niepełnie albo w sposób nieweryfikowalny;

b) art. 223 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 oraz art. 239 ust. 1 ustawy Pzp, przez wybór oferty OLMAS bez wyjaśnienia sprzeczności dotyczącej podwykonawstwa: w pkt 9 Załącznika nr 1 pozostawiono puste pole przeznaczone na opis części powierzanej podwykonawcy, wskazując jednocześnie Sigma-Tour sp. z o.o., zaś w Załączniku nr 3 podmiot ten został wprost określony jako podwykonawca; sprzeczność ta miała znaczenie również dla oceny wyjaśnień ceny, ponieważ wezwania z dnia 9 lipca 2026 r. obejmowały obowiązki związane z podwykonawstwem;

c) art. 274 ust. 1, art. 128 ust. 1 i 4 ustawy Pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b i c ustawy Pzp oraz art. 16 pkt 1 i 2 i art. 239 ust. 1 ustawy Pzp, przez uznanie, że OLMAS wykazał warunek zdolności technicznej w częściach 1 i 3, mimo że pierwotne wykazy wskazywały w każdej części autobus 39- miejscowy, zaś późniejszy wspólny wykaz dla „części 1, 3” zastępował te pojazdy autobusami 60- i 56-miejscowym, nie przyporządkowując ich jednoznacznie do poszczególnych części i nie usuwając wszystkich wątpliwości wynikających z SWZ, w tym zakazu użycia tego samego pojazdu w kilku częściach oraz obowiązku zapewnienia miejsca siedzącego każdemu uczniowi i opiekunowi;

d) art. 239 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp, przez wybór oferty OLMAS jako najkorzystniejszej w częściach 1 i 3, chociaż oferta ta podlegała odrzuceniu z przyczyn wskazanych w zarzucie a), a co najmniej nie zostały prawidłowo i przejrzyście zakończone czynności objęte zarzutami b) i c).

Zarzucając powyższe odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu:

1. unieważnienia czynności wyboru oferty OLMAS jako najkorzystniejszej w częściach 1 i 3;

2. powtórzenia czynności badania i oceny ofert w częściach 1 i 3;

3. odrzucenia oferty OLMAS w częściach 1 i 3 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, ponieważ wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanych cen;

4. ewentualnie - na wypadek nieuwzględnienia żądania z pkt 3 - przeprowadzenia ponownego badania oferty OLMAS z uwzględnieniem, że: a. sprzeczność dotycząca udziału Sigma-Tour sp. z o.o. może zostać wyjaśniona wyłącznie w granicach art. 223 ust. 1 ustawy Pzp, bez zmiany treści oferty i bez wprowadzenia po terminie nowego zakresu podwykonawstwa; b. pismo i dodatkowy wykaz z dnia 22 lipca 2026 r. należy ocenić zgodnie z ich rzeczywistą treścią jako złożenie, poprawienie lub uzupełnienie podmiotowego środka dowodowego, a nie wyłącznie jako wyjaśnienia; zamawiający powinien ustalić skuteczność tej czynności, jednoznaczne przyporządkowanie autobusów do części 1 i 3 oraz spełnienie warunku dla każdej części, a w razie niewykazania warunku odrzucić ofertę na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c ustawy Pzp; c. braków wyjaśnień ceny z dnia 13 lipca 2026 r. nie można sanować przez ponowne wezwanie służące przedstawieniu nowej kalkulacji, nowych podstaw przychodów lub nowych kosztów, których OLMAS nie podał w pierwszej odpowiedzi;

5. dokonania dalszych czynności zgodnie z wynikiem ponownego badania i oceny ofert, w tym sekwencyjnego wezwania kolejnego wykonawcy na podstawie art. 274 ust. 1 ustawy Pzp Izba ustaliła, że zamawiający wezwał wykonawców do zgłoszenia przystąpienia do postępowania odwoławczego, w terminie 3 dni od dnia otrzymania kopii odwołania.

We wskazanym terminie do postępowania odwoławczego po stronie odwołującego przystąpili wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: Biznesowe Centrum Innowacji Społecznej Sp. z o.o., P.D. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P.D. MINI-BUS z siedzibą lidera w Sandomierzu.

Zamawiający w dniu 14 sierpnia 2026 r. poinformował Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, że pismem z 14 sierpnia 2026 r. unieważnił czynność wyboru najkorzystniejszej oferty z 5 sierpnia 2026 r. w zakresie części 1 i 3 oraz przystąpił do ponownego badania i oceny ofert w tych częściach. Informacja o powyższym została przekazana wszystkim wykonawcom uczestniczącym w postępowaniu.

Odwołujący w piśmie z 15 sierpnia 2026 r. oświadczył, że nie sprzeciwia się umorzeniu postępowania odwoławczego w oparciu o art. 568 pkt 2 ustawy Pzp.

Izba stwierdziła, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka wskazana w art. 568 pkt 2 ustawy Pzp, skutkująca koniecznością umorzenia postępowania.

Izba wskazuje, że zgodnie z treścią art. 552 ust. 1 ustawy Pzp, wydając orzeczenie, bierze pod uwagę stan rzeczy ustalony na moment zamknięcia postępowania odwoławczego. Ustawodawca przewidział zatem sytuację, w której może dojść do zmian w toku postępowania o udzielenie zamówienia, co Izba zobowiązana jest uwzględnić wydając orzeczenie.

Należy również zauważyć, że przepisy ustawy Pzp nie zobowiązują zamawiającego do zawieszenia postępowania o udzielenie zamówienia w sytuacji, w której wykonawca wniesie odwołanie. Zgodnie z treścią przepisu art. 552 ust. 1 ustawy Pzp, podobnie jak w przypadku art. 316 § 1 kpc, w myśl którego podstawą wydania przez sąd wyroku jest stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy - nakazuje uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Ponadto stan rzeczy, o którym mowa w przepisie art. 552 ust. 1 ustawy Pzp należy analogicznie, jak w art. 316 § 1 kpc, interpretować jako okoliczności faktyczne ustalone przed zamknięciem rozprawy oraz stan prawny tj. obowiązujące przepisy, które mogą stanowić podstawę rozstrzygnięcia (wyrok SN z 25 czerwca 2015 r., sygn. akt: V CSK 535/14, wyrok Sądu Apelacyjnego ze Szczecina z 13 września 2018 r., sygn. akt: I Aga 159/18).

Rolą ustalenia stanu rzeczy na moment zamknięcia postępowania odwoławczego jest uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Izba jest więc w takim przypadku zobowiązana uwzględnić czynności zamawiającego, które miały miejsce po wniesieniu odwołania, do czasu wydania orzeczenia w sprawie. Skoro zamawiający unieważnił czynność wyboru oferty najkorzystniejszej i przystąpił do ponownego badania i oceny złożonych ofert, o czym poinformował jednocześnie wykonawców uczestniczących w postępowaniu - powyższe ma bezpośredni związek z zarzutami sformułowanymi w odwołaniu, gdyż czynności i zaniechania, stanowiące podstawę wniesienia środka ochrony prawnej przestały istnieć. Odwołujący domagał się bowiem w pierwszej kolejności unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej w części 1 i 3, co z kolei powoduje powrót do etapu badania i oceny ofert. Tym samym zaskarżona czynność, w kształcie wskazanym w odwołaniu już nie istnieje.

Uznać w takiej sytuacji w ocenie składu orzekającego Izby należało, że prowadzenie dalszego postępowania odwoławczego było bezcelowe, czyli jak stanowi przepis Pzp - zbędne. Jest to przesłanka umożliwiająca umorzenie postępowania odwoławczego i zdaniem Izby może być ona wykorzystywana właśnie w podobnych sytuacjach.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła na podstawie art. 557, art. 574 i art. 575 ustawy Pzp w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 2437), nakazując dokonanie na rzecz odwołującego zwrotu z rachunku Urzędu Zamówień Publicznych kwoty uiszczonej tytułem wpisu.