Postanowienie KIO 3540/26 z 9 września 2026 r.

Uzasadnienie

W dniu 20 lipca 2026 r. wykonawca Z.Ć., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: Zakład Usług Hydrauliczno - Budowlanych Z.Ć. z siedzibą w Biszczy (dalej jako „ Odwołujący ”) wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym przez Gmina Maciejowice (dalej jako „ Zamawiający ”) na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm., „Pzp” ) w trybie podstawowy bez negocjacji, którego przedmiotem jest: „ Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie gminy Maciejowice ” (znak sprawy: RI.271.14.2026), zwane dalej „ Postępowaniem ”.

Ogłoszenie o zamówieniu zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod numerem: 2026/BZP 00339759/01 w dniu 13.07.2026 r. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:

„ 1) art. 112 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 4 ustawy i art. 16 ust. 1 ustawy w zw. z art. 16 pkt 1, 2 i 3 ustawy i art. 17 ust. 1 i 2 ustawy poprzez ustanowienie nadmiernego, nieproporcjonalnego, dyskryminującego, niezachowującego zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców i proporcjonalności warunku udziału w Postępowaniu dotyczącego zdolności technicznej lub zawodowej w zakresie doświadczenia określonego w rozdziale V.7.4a) Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej „SWZ”) oraz w sekcji 5.4.a) Ogłoszenia o zamówieniu polegającego na wykazaniu wykonania w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie przynajmniej jedną robotę budowlaną polegającą na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków w technologii złóż obrotowych o wartości min. 800 000,00 zł brutto”, w zakresie w jakim Zamawiający wymaga wykazania się doświadczeniem w budowie przydomowych oczyszczalni ścieków jedynie w technologii złóż obrotowych, co spowodowało w sposób merytorycznie nieuzasadniony wyeliminowanie z Postępowania znacznego kręgu wykonawców zdolnych do jego wykonania i odebrało im możliwość uzyskania zamówienia, w tym Odwołującemu. Takie sformułowanie warunków stanowi także naruszenie zasady uzyskania najlepszych efektów zamówienia w stosunku do poniesionych nakładów i uzyskania usług najlepszych usług oraz stawia w uprzywilejowanej pozycji wąską grupę wykonawców, którzy współpracują z producentami urządzeń starszej generacji, wykluczając jednocześnie możliwość uczestniczenia w Postępowaniu wykonawcom współpracującym z producentami urządzeń nowszej generacji oraz możliwość zaoferowania takich produktów w Postępowaniu; technologia złóż obrotowych jest mało popularna, a dodatkowo nie wymaga od wykonawców posiadania szczególnych, specyficznych kwalifikacji w porównaniu do innych technologii przydomowych oczyszczalni ścieków; celem warunku jest wyłącznie eliminacja wykonawców posiadających wieloletnie doświadczenie w budowie oczyszczalni ścieków w różnych technologiach, którzy jednak współpracują z innymi producentami urządzeń niż te preferowane przez Zamawiającego i pośrednio eliminacja możliwości zaoferowania takich produktów w Postępowaniu, na co wskazują także pozostałe wymagania zakwestionowane przez Odwołującego;

2) art. 99 ust. 1, 2, 4, 5 i 6 w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy poprzez opisanie warunków zamówienia dotyczących przedmiotu zamówienia i kryteriów stosowanych w celu oceny równoważności w zakresie przydomowych oczyszczalni w sposób nieproporcjonalny, nieuzasadniony potrzebami Zamawiającego, nadmierny oraz mogący utrudniać uczciwą konkurencję w zakresie, w jakim Zamawiający wymaga, aby zbiornik był wykonany z GRP lub stali nierdzewnej lub betonu oraz wyłącza zbiorniki wykonane z polietylenu PE i PEHD, podczas gdy przedmiotowe wymogi nie są uzasadnione względami obiektywnymi i słusznym interesem Zamawiającego i prowadzą do ograniczenia liczby wykonawców mogących złożyć oferty w Postępowaniu do wykonawców dysponujących przydomowymi oczyszczalniami ścieków pracującymi w określonej technologii (zbiornik wykonany wyłącznie z GRP lub stali nierdzewnej lub betonu, przy czym zbiorniki ze stali nierdzewnej i betonu nie funkcjonują na rynku) i nieuzasadnionego wykluczenia z udziału w Postępowaniu innych wykonawców zdolnych w sposób prawidłowy wykonać zamówienie, których oczyszczalnie wykonane są z polietylenu (PE/PEHD); tym samym kryteria równoważności mają charakter pozorny, ponieważ nie dopuszczają znanych na rynku rozwiązań równoważnych oraz preferują konkretny produkt i producenta bez uzasadnienia merytorycznego;

3) art. 99 ust. 1, 2, 4, 5 i 6 w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy poprzez opisanie warunków zamówienia dotyczących przedmiotu zamówienia i kryteriów stosowanych w celu oceny równoważności w zakresie przydomowych oczyszczalni w sposób niejednoznaczny, nieproporcjonalny, nieuzasadniony potrzebami Zamawiającego, nadmierny oraz mogący utrudniać uczciwą konkurencję w zakresie, w jakim Zamawiający wymaga, aby zbiornik oczyszczalni był monolityczny oraz wyłączył połączenia technologiczne zbiornika jak spawanie, klejenie etc., podczas gdy przedmiotowe wymogi nie są uzasadnione względami obiektywnymi i słusznym interesem Zamawiającego i prowadzą bądź do wyłączenia w ogóle możliwości złożenia oferty zgodnej z tym wymaganiem, ponieważ każdy zbiornik (także w urządzeniu referencyjnym wykonanym z GRP) posiada połączenia technologiczne wewnątrz korpusu, bądź do ograniczenia liczby wykonawców mogących złożyć oferty w Postępowaniu do wykonawców dysponujących przydomowymi oczyszczalniami ścieków pracującymi w określonej technologii (zbiornik monolityczny w rozumieniu przyjętym przez Zamawiającego) i nieuzasadnionego wykluczenia z udziału w Postępowaniu innych wykonawców zdolnych w sposób prawidłowy wykonać zamówienie, których zbiorniki oczyszczalni wykonane są z wykorzystaniem połączeń technologicznych w tym spawania, klejenia etc., co nie ma wpływu na pracę oczyszczalni i zostały przebadane przez jednostkę notyfikowaną; tym samym kryteria równoważności mają charakter pozorny, ponieważ nie dopuszczają znanych na rynku rozwiązań równoważnych oraz preferują konkretny produkt i producenta bez uzasadnienia merytorycznego ”.

Zarzuty i żądania odwołania

Odwołujący wnosił o: „ … uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji dokumentów zamówienia zgodnie z żądaniami zawartymi w dalszej części odwołania oraz dostosowanie wszystkich dokumentów zamówienia do dokonanych zmian tak, aby warunek udziału w Postępowaniu oraz warunki zamówienia w przedmiotowym zakresie zostały dostosowane do dokonanych zmian w sposób spójny ”.

Do postępowania odwoławczego nie przystąpił żaden z wykonawców. Odwołujący w piśmie procesowym z dnia 8 września 2026 r., tj. przed otwarciem rozprawy, a w czasie trwającego posiedzenia Izby, oświadczył, że cofa wniesione odwołanie w całości.

Izba ustaliła i zważyła, co następuje

Zgodnie z art. 520 ust. 1 Pzp odwołujący może cofnąć odwołanie do czasu zamknięcia rozprawy. Art. 520 ust. 2 Pzp stanowi, że cofnięte odwołanie nie wywołuje skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z wniesieniem odwołania do Prezesa Izby.

W niniejszej sprawie Odwołujący w piśmie z dnia 8 września 2026 r., w czasie trwania posiedzenia przed Izbą, jednoznacznie oświadczył, że cofa odwołanie wniesione w przedmiotowym Postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.

Jak podkreśla się w doktrynie, odwołujący jest dysponentem wniesionego przez siebie odwołania, co przejawia się również w uprawnieniu do jego wycofania. Krajowa Izba Odwoławcza nie bada i nie ocenia przyczyn cofnięcia odwołania. Weryfikacji podlega wyłącznie formalna skuteczność złożenia oświadczenia o jego cofnięciu. Skuteczne cofnięcie odwołania jest wiążące dla Krajowej Izby Odwoławczej. Ponadto cofnięcie odwołania nie wymaga zgody pozostałych stron i uczestników postępowania.

Zgodnie z art. 568 pkt 1 Pzp Izba umarza postępowania odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku cofnięcia odwołania.

W niniejszej sprawie ziściły się przesłanki do zastosowania tego przepisu. Odwołujący skutecznie wycofał odwołanie, co rodzi konieczność umorzenia postępowania odwoławczego. Tym samym Izba na podstawie art. 568 pkt 1 Pzp w zw. z art. 520 Pzp postanowiła o umorzeniu postępowania odwoławczego.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 574 i 575 ustawy Pzp oraz § 9 ust. 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. 2020 r. poz. 2437), z którego wynika, że w przypadku umorzenia postępowania odwoławczego przez Izbę w całości na skutek cofnięcia odwołania przed otwarciem rozprawy w dniu, na który został wyznaczony termin rozprawy lub posiedzenia z udziałem stron lub uczestników postępowania odwoławczego – odwołujący ponosi koszty, o których mowa w § 5 pkt 2, oraz zwraca się mu 90% wpisu; w takim przypadku Izba zasądza koszty, o których mowa w § 5 pkt 2, od odwołującego na rzecz zamawiającego lub uczestnika postępowania odwoławczego, który przystąpił po stronie zamawiającego, wnoszącego sprzeciw wobec uwzględnienia przez zamawiającego w całości albo w części zarzutów przedstawionych w odwołaniu, oraz orzeka o dokonaniu zwrotu odwołującemu z rachunku Urzędu kwoty uiszczonej tytułem wpisu, w wysokości stanowiącej 90% jego wartości. W niniejszej sprawie pełnomocnik Zamawiającego pismem z dnia 8 września 2026 r. złożył wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego (załączając stosowną fakturę), wskazując m.in., że: „Przepis §9 ust. 1 pkt 3) lit. b) rozporządzenia kosztowego ma zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem w niniejszym postępowaniu w dniu 2 września br. miało miejsce posiedzenie, które zostało przerwane i miało być kontynuowane w dniu 9 września br. Cofnięcie odwołania nastąpiło zatem już po rozpoczęciu posiedzenia, a przed otwarciem rozprawy. Mając powyższe na uwadze, wnoszę o zasądzenie od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kosztów postępowania odwoławczego, obejmującego wynagrodzenie jednego pełnomocnika, w oparciu o załączoną fakturę VAT, do wysokości wynikającej z cytowanego przepisu §5 pkt 2) lit. b) rozporządzenia kosztowego”.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.