Wyrok KIO 4094/26 z 10 września 2026 r.

Uzasadnienie

Zamawiający – Powiat Mogileński - prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 roku Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2026 roku, poz. 793 ze zm.), zwanej dalej „ustawą Pzp”, na realizację zadania pn.: „Usunięcie odpadów niebezpiecznych w miejscowości Wszedzień 20 zlokalizowanych na działkach o nr 111 i 112, Gmina Mogilno, Powiat Mogileński”, numer referencyjny: OR.272.12.2026. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 5 sierpnia 2026 roku, numer publikacji ogłoszenia: 542270-2026, numer wydania: Dz.U. S: 149/2026. Wartość zamówienia przekracza progi unijne, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy Pzp.

W dniu 17 sierpnia 2026 roku wykonawc a Zakład Utylizacji Odpadów Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Koninie (zwany dalej: „Odwołującym”) wniósł odwołanie na czynność Zamawiającego podjętą w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, polegającą na ustaleniu treści Specyfikacji Warunków Zamówienia w sposób naruszający przepisy Pzp.

Zaskarżonej czynności Zamawiającego Odwołujący zarzucił: - naruszenie art. 99 ust. 1, 2 i 4 ustawy Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp przez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób:

a) wewnętrznie niespójny, ponieważ z jednej strony wymagany jest proces „odpowiedni do właściwości odpadów”, z drugiej zaś z góry ustala się D10 jako ostateczny proces unieszkodliwiania;

b) niejednoznaczny, ponieważ OPZ przewiduje możliwość zastosowania „innego procesu unieszkodliwiania”, ale nie określa, jakie procesy obejmuje ta możliwość ani według jakich obiektywnych kryteriów mogą zostać zastosowane;

c) nieproporcjonalny, ponieważ Zamawiający nie wykazał, dlaczego D10 musi być stosowany jako zasada również wobec partii odpadów, które mogą zostać zgodnie z prawem zagospodarowane w innym procesie;

d) ograniczający konkurencję, ponieważ eliminuje wykonawców posiadających możliwości zagospodarowania części odpadów w innych legalnych procesach, w tym D5;

e) niezapewniający wykonawcy możliwości prawidłowego skalkulowania oferty, skoro nie wiadomo, czy i na jakich warunkach Zamawiający zaakceptuje „inny proces”, które to naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik postępowania, ponieważ bezpośrednio wpływa na krąg wykonawców, którzy mogą złożyć ofertę oraz na możliwość przygotowania przez nich konkurencyjnej cenowo oferty.

W oparciu o powyższe Odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie Zamawiającemu : zmianę OPZ poprzez dopuszczenie możliwości zastosowania również procesu D5 – składowania – lub innego prawnie dopuszczalnego procesu unieszkodliwiania (D1-12), w odniesieniu do tych partii odpadów, których właściwości, potwierdzone wymaganymi badaniami i dokumentacją, pozwalają na zastosowanie danego procesu, bez uzależniania jego zastosowania od uznaniowej zgody Zamawiającego, przy jednoczesnym określeniu obiektywnych kryteriów oraz sposobu dokumentowania i odbioru takiego procesu.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła co następuje

Zgodnie z rozdziałem IV ust. 1 treści Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej jako: „SWZ”) przedmiotem zamówienia jest:

1) usunięcie, zabezpieczenie, transport i utylizacja odpadów niebezpiecznych znajdujących się na działkach nr 111 i 112 w miejscowości Wszedzień 20, Gmina Mogilno w szacowanej ilości około 2300 ton,

2) dokonanie dekontaminacji obiektów budowlanych,

3) dokonanie bioremediacji Ex Situ,

4) dokonanie rekultywacji.

Opis przedmiotu zamówienia (dalej jako: „OPZ”) stanowi Załącznik nr 6 do SWZ.

W pkt 1 ust. 1 OPZ Zamawiający określił, że:

1. Przedmiotem zamówienia jest:

1) usunięcie wszystkich odpadów niebezpiecznych w miejscowości Wszedzień 20 zgromadzonych na terenie działek nr 111 i 112, gmina Mogilno, powiat mogileński oraz poddanie ich odpowiednim co do właściwości odpadów ostatecznym procesom odzysku lub unieszkodliwiania (zgodnie z art. 27 ust. 3b ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.) - dalej w skrócie „uoo”). Lokalizacja nieruchomości oraz jej oznaczenie w formie mapy stanowi Załącznik nr 1 do OPZ, W odniesieniu do ostatecznego procesu odzysku odpadów Zamawiający nie ogranicza rodzajów procesów ostatecznego odzysku, którym mają być poddane odpady przy czym poddanie odpadów procesowi przygotowania odpadów do ponownego użycia, może nastąpić wyłącznie: - w instalacji ostatecznego odzysku która jednocześnie posiada uprawnienia do przetwarzania odpadów w jednym z procesów od R1 do R 11 zgodnie z załącznikiem nr 1 do uoo, albo - w instalacji prowadzącej proces przygotowania odpadów do ponownego użycia w wyniku, którego odpad niebezpieczny może utracić status odpadu.

W odniesieniu do procesu ostatecznego unieszkodliwienia odpadów Zamawiający ustala zasadę, iż na potrzeby niniejszego zamówienia ostateczny proces unieszkodliwienia oznacza proces D10 zgodnie z załącznikiem nr 2 do uoo.

2) Z powodu ryzyka rozlania, pęknięcia pojemników i mauzerów (co wiązało by się z dużym zagrożeniem dla środowiska) nie można wykonać inwentaryzacji dotyczącej kodów odpadów. Z uwagi na brak wiedzy na temat dokładnego składu i właściwości odpadów, odpady należy traktować głównie jako odpady o kodzie 16 81 01* - odpady wykazujące właściwości niebezpieczne lub 16 03 03* (nieorganiczne odpady zawierające substancje niebezpieczne) lub 16 03 05* (organiczne odpady zawierające substancje niebezpieczne) lub 17 05 03* (gleba i ziemia, w tym kamienie zawierające substancje niebezpieczne) lub 17 05 05* (urobek z pogłębiania zawierający lub zanieczyszczony substancjami niebezpiecznymi).

Przedmiotowe odpady zgromadzone zostały na działce nr 111 i 112 w miejscowości Wszedzień 20, gmina Mogilno. Szacowana ilość odpadów to około 2300 ton. Realizacja zamówienia obejmuje usunięcie i poddanie ostatecznym procesom odzysku lub unieszkodliwiania wszystkich odpadów, dekontaminację, remediację i rekultywację. Przetransportowanie odpadów do miejsca ich unieszkodliwienia musi odbyć się przy użyciu właściwego środka transportu, w sposób dostosowany do rodzaju usuwanego odpadu i zgodnie z: ustawą z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1490 z późn. zm.), ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 643), ustawą z dnia z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. z 2016 r. poz. 1742) przez podmiot posiadający wpis do rejestru / decyzję zezwalającą na transport odpadów niebezpiecznych,

3) dokonanie dekontaminacji właściwej obiektów budowlanych (ściany, posadzki magazynów), w stopniu, w jakim wymaga tego zanieczyszczenie powierzchni.

4) dokonanie bioremediacji Ex Situ polegającej na wydobyciu gruntu na głębokości około 1 m na powierzchni około 2300m2 (w zależności od wyników badań gruntu) i przekazaniu go do końcowej instalacji przetwarzania lub unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych,

5) dokonanie rekultywacji o kierunku rolno-budowlanym działek nr 111 i 112 o łącznej powierzchni 0.95 ha. Obie działki tworzą wspólnie obiekt użyteczności usługowej. Działka 112 zostanie w całości poddana rekultywacji w kierunku rolnym, gdyż takie jest jej przeznaczenie. Przeprowadzona rekultywacja, remediacja i dekontaminacja umożliwi wykorzystanie tego miejsca na cele przyrodnicze, publiczne lub społeczne zgodnie z założeniami przyjętymi przez Powiat.

Rekultywacja polegać będzie na:

• dostawie gruntu rodzimego – rekonstrukcji warstwy glebowej po procesie bioremediacji,

• zastosowaniu środków poprawiających właściwości gleby umożliwiających wiązanie metali ciężkich (jeśli konieczne),

• stabilizacji gruntu,

• wykonaniu nasypów,

• wykonaniu drenażu i odwodnienia,

• zaprojektowaniu i wykonaniu w południowej części działki pasa zieleni izolacyjnej o szerokości około 5 m x 60 m składającego się z roślin wykorzystywanych w fitoekstrakcji (np. wierzby i topole, gorczyca, tobołki, trawy i rośliny motylkowate, sosna czarna, sosna zwyczajna, jodła szlachetna, olbrzymia, świerk pospolity, babka lancetowata, wierzbica wiciowa).

Przedmiot zamówienia powinien być realizowany z poszanowaniem środowiska oraz ostrożnym podejściem do całego procesu, prowadzącym do ograniczenia śladu środowiskowego inwestycji. Wykonawca zobligowany jest do stosowania rozwiązań wspierających realizację celów środowiskowych, w tym służących minimalizacji ujemnego wpływu na zmiany klimatu, zgodnie z zasadą „nie czyń poważnych szkód” (DNSH) w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088 (Dz. U. UE. L. z 2020 r. Nr 198, str. 13 z późn. zm.). Zastosowanie zasady DNSH potwierdzone zostanie w protokole odbioru częściowego i protokole odbioru końcowego.”.

W pkt 7 ust. 1 – 4 OPZ Zamawiający opisał, że:

„1. Wykonawca zobowiązany jest poddać odpady procesom ostatecznego odzysku lub procesom ostatecznego unieszkodliwienia na instalacji lub instalacjach do prowadzenia ostatecznych procesów odzysku lub unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych będących przedmiotem niniejszego zamówienia, głównie o kodzie 16 81 01* (odpady wykazujące właściwości niebezpieczne) lub 16 03 03* (nieorganiczne odpady zawierające substancje niebezpieczne) lub 16 03 05* (organiczne odpady zawierające substancje niebezpieczne) lub 17 05 03* (gleba i ziemia, w tym kamienie zawierające substancje niebezpieczne) lub 17 05 05* (urobek z pogłębiania zawierający lub zanieczyszczony substancjami niebezpiecznymi), funkcjonującymi na podstawie stosowanych zezwoleń/pozwoleń na prowadzenie działalności w tym zakresie.

2. Przetwarzanie odpadów może nastąpić na:

a) instalacji własnej zarządzanej przez Wykonawcę (w tym przez jednego z konsorcjantów), lub b) instalacjach z którymi Wykonawca posiada zawarte umowy, które gwarantują przyjęcie i zagospodarowanie odpadów, które zarządzane są przez podmioty, które staną się Podwykonawcą Wykonawcy w zakresie zagospodarowania odpadów, a w odniesieniu do odpadów powstałych z odpadów w procesie ostatecznego odzysku c) na instalacjach z którymi Wykonawca lub jego Podwykonawca, o którym mowa w lit b) posiada zawarte umowy, które gwarantują zagospodarowanie odpadów powstałych z odpadów w procesie ostatecznego odzysku.

3. W razie wystąpienie wśród usuwanych odpadów takich odpadów, których Wykonawca nie będzie mógł ze względu na ich właściwości poddać procesom ostatecznego odzysku lub ostatecznego unieszkodliwiania w procesie D10, zobowiązany jest zawiadomić o tym fakcie Zamawiającego wskazując, które odpady muszą zostać poddane unieszkodliwieniu na innej instalacji w ramach innego procesu unieszkodliwiania (w razie odpadów w pojemnikach - wykorzystując m.in. oznaczenie nadane podczas usuwania odpadów z terenu działek nr 111 i 112 w miejscowości Wszedzień 20, gmina Mogilno). W zawiadomieniu Wykonawca zobowiązany jest ponadto wskazać instalację, do której zamierza skierować przedmiotowe odpady, wskazując proces unieszkodliwiania, któremu mają zostać poddane oraz załączyć dokumenty potwierdzające, że instalacja ta funkcjonuje na podstawie stosowanych zezwoleń/pozwoleń na prowadzenie działalności w tym zakresie. Skierowanie odpadów do takiej instalacji może nastąpić wyłącznie po uzyskaniu zgody Zamawiającego.

Ustalenia niniejszego punktu dotyczą także odpadów niebezpiecznych powstałych z odpadów w procesie ostatecznego odzysku.

4. Wykonawca zobowiązany jest do informowania Zamawiającego (na każde jego żądanie w formie e-mailowej), o skierowaniu odpadów (odpadów powstałych z odpadów w procesie ostatecznego odzysku) do procesu odzysku lub unieszkodliwiania, przeprowadzeniu tego procesu, stanie zaawansowania procesu w odniesieniu do partii, powodach niepoddania określonej partii procesowi odzysku lub unieszkodliwienia. W tym zakresie Wykonawca będzie posługiwał się oznaczeniami nadanymi odpadom przy ich usuwaniu z terenu działek nr 111 i 112 w miejscowości Wszedzień 20, gmina Mogilno.”.

Odwołanie od czynności Zamawiającego, polegającej na ustaleniu treści SWZ w sposób naruszający przepisy Pzp, stanowiące przedmiot niniejszego rozstrzygnięcia, Odwołujący wniósł w dniu 17 sierpnia 2026 roku.

Żaden z Wykonawców nie zgłosił przystąpienia do postępowania odwoławczego .

W dniu 4 września 2026 roku Zamawiający złożył do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odpowiedź na odwołanie wnosząc o jego oddalenie w całości.

Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznając na rozprawie w dniu 8 września 2026 roku odwołanie, a także uwzględniając dokumentację z Postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz stanowiska Stron, złożone w pismach i podane do protokołu rozprawy zważyła, co następuje.

Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, tj. istnienie po stronie Odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwość poniesienia przez niego szkody z uwagi na kwestionowane czynności Zamawiającego.

Ponadto, Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem odwołania, wynikających z art. 528 ustawy Pzp.

Odwołanie należało oddalić.

Zgodnie z art. 99 ust. 1, 2 i 4 ustawy Pzp:

1. Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty.

2. Zamawiający określa w opisie przedmiotu zamówienia wymagane cechy dostaw, usług lub robót budowlanych. Cechy te mogą odnosić się w szczególności do określonego procesu, metody produkcji, realizacji wymaganych dostaw, usług lub robót budowlanych, lub do konkretnego procesu innego etapu ich cyklu życia, nawet jeżeli te czynniki nie są ich istotnym elementem, pod warunkiem że są one związane z przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalne do jego wartości i celów. (…)

4. Przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, w szczególności przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów. Stosownie do art. 16 pkt 1 i 3 ustawy Pzp zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców i w sposób proporcjonalny.

Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, ze zm.) (dalej jako: „ustawa o odpadach”) gospodarkę odpadami należy prowadzić w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności gospodarka odpadami nie może:

1) powodować zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin lub zwierząt;

2) powodować uciążliwości przez hałas lub zapach;

3) wywoływać niekorzystnych skutków dla terenów wiejskich lub miejsc o szczególnym znaczeniu, w tym kulturowym i przyrodniczym.

W art. 17 ustawy o odpadach ustawodawca określił hierarchię sposobów postępowania z odpadami stanowiąc, iż:

1. Wprowadza się następującą hierarchię sposobów postępowania z odpadami:

1) zapobieganie powstawaniu odpadów;

2) przygotowywanie do ponownego użycia;

3) recykling;

4) inne procesy odzysku;

5) unieszkodliwianie.

2. W celu stworzenia zachęt do stosowania hierarchii sposobów postępowania z odpadami wykorzystuje się instrumenty ekonomiczne i inne środki.

3. Przykładowe instrumenty ekonomiczne i inne środki, które mają zachęcać do stosowania hierarchii sposobów postępowania z odpadami, są określone w załączniku nr 4a do ustawy.

Z kolei przepis art. 18 ustawy o odpadach stanowi, że:

1. Każdy, kto podejmuje działania powodujące lub mogące powodować powstanie odpadów, powinien takie działania planować, projektować i prowadzić przy użyciu takich sposobów produkcji lub form usług oraz surowców i materiałów, aby w pierwszej kolejności zapobiegać powstawaniu odpadów lub ograniczać ilość odpadów i ich negatywne oddziaływanie na życie i zdrowie ludzi oraz na środowisko, w tym przy wytwarzaniu produktów, podczas i po zakończeniu ich użycia.

2. Odpady, których powstaniu nie udało się zapobiec, posiadacz odpadów w pierwszej kolejności jest obowiązany poddać odzyskowi.

3. Odzysk, o którym mowa w ust. 2, polega w pierwszej kolejności na przygotowaniu odpadów przez ich posiadacza do ponownego użycia lub poddaniu recyklingowi, a jeżeli nie jest to możliwe z przyczyn technologicznych lub nie jest uzasadnione z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych - poddaniu innym procesom odzysku.

3a. Jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia odzysku zgodnego z ust. 3 lub ułatwienia lub udoskonalenia tego odzysku, posiadacz odpadów, z wyjątkiem wytwórcy odpadów nieprowadzącego ich odzysku, przed odzyskiem lub podczas odzysku usuwa niebezpieczne substancje, mieszaniny i składniki z odpadów niebezpiecznych w celu zapewnienia przetworzenia tych odpadów zgodnie z art. 16 i art. 17 ust. 1.

4. Przez recykling rozumie się także recykling organiczny polegający na obróbce tlenowej, w tym kompostowaniu, lub obróbce beztlenowej odpadów, które ulegają rozkładowi biologicznemu w kontrolowanych warunkach przy wykorzystaniu mikroorganizmów, w wyniku której powstaje materia organiczna lub metan; składowanie na składowisku odpadów nie jest traktowane jako recykling organiczny.

5. Odpady, których poddanie odzyskowi nie było możliwe z przyczyn, o których mowa w ust. 3, posiadacz odpadów jest obowiązany unieszkodliwiać.

6. Składowane powinny być wyłącznie te odpady, których unieszkodliwienie w inny sposób było niemożliwe z przyczyn, o których mowa w ust. 3.

7. Unieszkodliwianiu poddaje się te odpady, z których uprzednio wysegregowano odpady nadające się do odzysku.

W załączniku nr 2 do ustawy o odpadach określono m.in. następujące procesy unieszkodliwiania odpadów:

D1 Składowanie w gruncie lub na powierzchni ziemi (np. składowiska itp.) D2 Przetwarzanie w glebie i ziemi (np. biodegradacja odpadów płynnych lub szlamów w glebie i ziemi itd.) D3 Głębokie zatłaczanie (np. zatłaczanie odpadów w postaci umożliwiającej pompowanie do odwiertów, wysadów solnych lub naturalnie powstających komór itd.) D4 Retencja powierzchniowa (np. umieszczanie odpadów ciekłych i szlamów w dołach, poletkach osadowych lub lagunach itd.) D5 Składowanie na składowiskach w sposób celowo zaprojektowany (np. umieszczanie w uszczelnionych oddzielnych komorach, przykrytych i izolowanych od siebie wzajemnie i od środowiska itd.) D6 Odprowadzanie do wód z wyjątkiem mórz i oceanów D7 Odprowadzanie do mórz i oceanów, w tym lokowanie na dnie mórz D8 Obróbka biologiczna, niewymieniona w innej pozycji niniejszego załącznika, w wyniku której powstają ostateczne związki lub mieszanki, które są unieszkodliwiane za pomocą któregokolwiek spośród procesów wymienionych w poz. D1-D12 D9 Obróbka fizyczno-chemiczna, niewymieniona w innej pozycji niniejszego załącznika, w wyniku której powstają ostateczne związki lub mieszaniny unieszkodliwiane za pomocą któregokolwiek spośród procesów wymienionych w pozycjach D1-D12 (np. odparowanie, suszenie, kalcynacja itp.) D10 Przekształcanie termiczne na lądzie D11 Przekształcanie termiczne na morzu(*) D12 Trwałe składowanie (np. umieszczanie pojemników w kopalniach itd.).

Zgodnie z pkt 1 załącznika nr 4a do ustawy o odpadach: opłaty za składowanie i spalanie odpadów oraz ograniczenia w stosowaniu tych procesów zachęcające do zapobiegania powstawaniu odpadów i do recyklingu, przy utrzymaniu składowania jako najmniej pożądanej metody gospodarowania odpadami.

Zarzuty i żądania odwołania

Zarzuty odwołania nie potwierdziły się z następujących względów. Po pierwsze, Odwołujący nie wykazał, że przedmiot zamówienia został opisany w sposób wewnętrznie niespójny i niejednoznaczny.

Z OPZ wynika, że przedmiotem zamówienia jest usunięcie wszystkich odpadów niebezpiecznych zgromadzonych w miejscowości Wszedzień 20 na terenie działek nr 111 i 112 w gminie Mogilno oraz poddanie ich odpowiednim co do właściwości odpadów ostatecznym procesom odzysku lub unieszkodliwiania zgodnie z ustawą o odpadach. Przy czym Zamawiający nie ograniczył rodzajów procesów ostatecznego odzysku, którym mają być poddane odpady, natomiast jednoznacznie wskazał, że ostateczny proces unieszkodliwienia odpadów na potrzeby niniejszego zamówienia oznacza proces D10, zgodnie z załącznikiem nr 2 do ustawy o odpadach (tj. przekształcanie termiczne na lądzie) – pkt 1 ust. 1 ppkt 1 OPZ.

Dopiero w przypadku wystąpienia takich odpadów, których Wykonawca nie będzie mógł ze względu na ich właściwości poddać procesom ostatecznego odzysku lub ostatecznego unieszkodliwiania w procesie D10, zobowiązany jest zawiadomić o tym fakcie Zamawiającego wskazując, które odpady muszą zostać poddane unieszkodliwieniu na innej instalacji w ramach innego procesu unieszkodliwiania (pkt 7 ust. 3 OPZ). Zatem jako wyjątek należy traktować możliwość unieszkodliwienia odpadów niebezpiecznych w pozostałych procesach ich unieszkodliwiania dopuszczonych ustawą o odpadach.

Nie ma żadnej sprzeczności pomiędzy pkt 1 ust. 1 ppkt 1) OPZ, w którym Zamawiający ustalił zasadę, że ostateczny proces unieszkodliwienia odpadów na potrzeby niniejszego zamówienia oznacza proces D10, a pkt 7 ust. 3 OPZ, w ramach którego Zamawiający dopuścił możliwość poddania odpadów procesowi unieszkodliwienia w ramach innego procesu unieszkodliwiania, jeśli wśród usuwanych odpadów wystąpią takie odpady, których Wykonawca nie będzie mógł ze względu na ich właściwości poddać procesom ostatecznego odzysku lub ostatecznego unieszkodliwiania w procesie D10. Zamawiający ustalił jednoznaczny sposób postępowania z usuwanymi odpadami niebezpiecznymi poprzez poddanie ich w pierwszej kolejności procesom ostatecznego odzysku (nie ograniczając przy tym żadnego z ich rodzajów), następnie unieszkodliwienie w ramach procesu D10. Natomiast dopiero w ostateczności (jako wyjątek od zasady) możliwe jest skorzystanie z innych procesów unieszkodliwienia odpadów niebezpiecznych. Jak wynika z powyższego brak tu jakiejkolwiek sprzeczności postanowień OPZ czy niejednoznaczności.

Postanowienia OPZ w tym zakresie nie są także nieproporcjonalne, ani też nie można uznać ich za ograniczające konkurencję. Odwołujący tego w żaden sposób nie wykazał.

W ocenie Izby Zamawiający miał prawo do wskazania procesu D10 jako ostatecznego procesu unieszkodliwienia i uczynił to w granicach określonych przepisami ustawy Pzp. Odwołujący swoim odwołaniem zmierza do ukształtowania postanowień specyfikacji, które będą zgodne z jego oczekiwaniami. Odwołujący domaga się bowiem zmiany OPZ poprzez dopuszczenie możliwości zastosowania również procesu D5 – składowania – lub innego prawnie dopuszczalnego procesu unieszkodliwiania (D1-12), w odniesieniu do tych partii odpadów, których właściwości, potwierdzone wymaganymi badaniami i dokumentacją, pozwalają na zastosowanie danego procesu, bez uzależniania jego zastosowania od uznaniowej zgody Zamawiającego. Odwołujący uzasadniał swoje stanowisko wskazując m.in., że: „proces D10 nie stanowi z samej istoty przepisów ustawy o odpadach uniwersalnego ani wyłącznego sposobu unieszkodliwiania odpadów”, jak również, iż: „D5, podobnie jak D10, stanowi ustawowo określony proces unieszkodliwiania odpadów.”.

Odnosząc się do powyższych twierdzeń Odwołującego, zauważyć należy, że polegają one na prawdzie, ale nie stanowią one o zasadności wniosków Odwołującego. Owszem zarówno proces D5, jak i proces D10 unieszkodliwiania odpadów zostały dopuszczone ustawą o odpadach (są one bezpośrednio wymienione w niewyczerpującym (jak to sam ustawodawca określił) wykazie procesów unieszkodliwiania – załącznik nr 2 do ustawy o odpadach. Ponadto, ustawodawca w żadnym miejscu nie określił, że proces D10 jest uniwersalnym, czy też wyłącznym sposobem unieszkodliwiania odpadów. Nie ulega natomiast wątpliwości, że zgodnie z ustawową hierarchią sposobów postępowania z odpadami, składowanie stanowi najmniej pożądaną metodę gospodarowania odpadami (pkt 1 Załącznika nr 4a do ustawy o odpadach). Odwołujący tymczasem formułuje żądanie dopuszczenia możliwości stosowania procesu D5 – Składowanie na składowiskach w sposób celowo zaprojektowany i w tym obszarze głównie przedstawia swoją argumentację wskazując na rzekome naruszenie przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp.

Tymczasem w ocenie Izby Odwołujący nie wykazał, że Zamawiający w jakikolwiek sposób naruszył przepisy ustawy Pzp wskazane w podstawach prawnych zarzutu odwołania. Izba podziela stanowisko Zamawiającego, że Zamawiający opisując przedmiot zamówienia skorzystał z możliwości określenia procesu realizacji usługi, w tym poprzez określenie postępowania z odpadami przez odzysk w ramach wszystkich procesów prawnie dopuszczalnych oraz przez ustalenie procesu D10 jako ostatecznego procesu unieszkodliwienia odpadów niebezpiecznych, nie naruszając przy tym przepisów prawa. Zamawiający mógł w ten sposób zapewnić sobie kontrolę nad wyborem procesu unieszkodliwienia odpadów niebezpiecznych usuwanych z terenów podległych mu działek.

W szczególności też Odwołujący nie wykazał, że Zamawiający opisał przedmiot zamówienia w sposób ograniczający konkurencję. Odwołujący podnosił, że Zamawiający eliminuje wykonawców posiadających możliwości zagospodarowania części odpadów w innych legalnych procesach, w tym D5, ale też w żaden sposób nie wykazał, że te postanowienia w sposób niedozwolony prowadzą do eliminacji wykonawców. Co więcej, sam Zamawiający przedstawił twierdzenia, że Odwołujący ma możliwości techniczne, aby przystąpić do niniejszego postępowania o udzielenie zamówienia, czemu Odwołujący w żaden sposób nie zaprzeczył.

W ocenie Izby niezasadny jest również zarzut, że Zamawiający dokonał opisu przedmiotu zamówienia w sposób niezapewniający wykonawcy możliwości prawidłowego skalkulowania oferty, skoro nie wiadomo czy i na jakich warunkach Zamawiający zaakceptuje „inny proces”. Jak już wcześniej wskazano Zamawiający ustalił procedurę postępowania w sytuacjach wyjątkowych, kiedy będzie możliwe zastosowanie innego procesu unieszkodliwienia usuwanych odpadów. Wobec powyższego Izba oddaliła odwołanie w całości.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku, na podstawie art. 557 i art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o § 8 ust. 2 w zw. z § 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437).

Mając powyższe na uwadze Izba orzekła jak w sentencji.