Wyrok KIO 3673/36 z 14 września 2026 r.

Uzasadnienie

Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej w Warszawie ul. Grzybowska 80/82, 00-844 Warszawa NIP: 5262380101 (zamawiający) prowadzi na podstawie ustawy z 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. 2024r. poz. 1320 ze zm.) (Ustawa lub Pzp) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego znak MC-ZU/KBCH/351-42/2026 TP/U/S, pn. „Kompleksowa organizacja i realizacja dwudniowego spotkania sieciującego dla przedstawicieli mazowieckich podmiotów ekonomii społecznej (PES)” w trybie podstawowym bez negocjacji na usługi społeczne o wartości mniejszej niż progi unijne ; ogłoszenie nr 2026/BZP 00283356/01 z 10 czerwca 2026 r. realizowanego w ramach projektu „Dla Ciebie, dla mnie, dla nas – rozwój ekonomii społecznej (PES)”, realizowanego w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021- 2027 (Postępowanie). Zasady, warunki i przedmiot zamówienia, w tym również projekt umowy opisuje specyfikacja warunków zamówienia (SWZ).

27 lipca 2026 r. odwołanie złożył wykonawca J.G., ul. Mazurska 6 lok. 11, 11-520 Ryn, NIP 8451560099 (odwołujący). Odwołujący zaskarżył czynność zamawiającego z 21 lipca 2026 r., tj.:

1. odrzucenie oferty odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 Pzp (rzekomy błąd w obliczeniu ceny wynikający z zastosowania stawki VAT „zwolniona”);

2. wybór jako najkorzystniejszej oferty wykonawcy Akademia Dla Biznesu sp. z o.o. z Łodzi (cena 207 870 zł), będącej jedyną nieodrzuconą ofertą.

Zaskarżonym czynnościom odwołujący zarzucił naruszenie: art. 226 ust. 1 pkt 10 Pzp – przez bezpodstawne odrzucenie oferty odwołującego, mimo że nie zawiera ona błędu w obliczeniu ceny, a zastosowana stawka „zwolniona” (ZW) jest prawidłowa, względnie co najmniej prawnie broniona, a zaistniała rozbieżność co do stawki stanowi realny spór podatkowy, a nie oczywisty błąd obliczeniowy; art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c w zw. z art. 43 ust. 17 ustawy o VAT – przez błędne przyjęcie, że przedmiot zamówienia nie stanowi kompleksowej usługi kształcenia zawodowego finansowanej w całości ze środków publicznych, i w konsekwencji zakwestionowanie stawki ZW; art. 239 ust. 1 i 2 oraz art. 253 Pzp – przez dokonanie wyboru oferty droższej i niżej ocenianej wskutek wadliwego odrzucenia oferty odwołującego.

Zarzuty i żądania odwołania

Odwołujący wnosił o nakazanie zamawiającemu: - unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej; - unieważnienia czynności odrzucenia oferty odwołującego; - powtórzenia czynności badania i oceny ofert.

Zamawiający wnosił o oddalenie odwołania. .

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje

Izba stwierdziła, że wobec nie wypełnienia przesłanek art. 528 Pzp odwołanie nie podlega odrzuceniu.

Izba uznała, że odwołujący wykazał interes w uzyskaniu zamówienia i możliwość poniesienia szkody jako przesłanki materialnoprawnej dopuszczalności odwołania z art. 505 ust. 1 Ustawy.

Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz stanowiska stron izba uwzględniła odwołanie.

Ustalając stan faktyczny Izba dopuściła dowody z dokumentów zamówienia oraz złożonych przez strony, w tym również dowód w postaci interpretacji indywidualnej z 4 września 2026 r. 0113-KDIPT-1.4012.656.2026.2AK wydanej w związku z wnioskiem odwołującego z 10 lipca 2026 r. złożony w toku postępowania odwoławczego w oparciu o art. 535 ust. 2 Pzp wobec tego, że wcześniejsze pozyskanie dowodu na poparcie swoich twierdzeń lub odparcie twierdzeń strony przeciwnej nie było możliwe. Izba oparła się na dokumentach zamówienia oraz dowodach stron. Izba pominęła te dowody, które nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia istoty sporu.

I zba ustaliła i zważyła, co następuje:

Izba stwierdza, że zgodnie z przepisami: - art. 16 Pzp zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2) przejrzysty; 3) proporcjonalny; - art. 223 ust. 1 W toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert oraz przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych dokumentów lub oświadczeń. Niedopuszczalne jest prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty oraz, z uwzględnieniem ust. 2 i art. 187, dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści. Ust. 2. Zamawiający poprawia w ofercie: 1) oczywiste omyłki pisarskie, 2) oczywiste omyłki rachunkowe, z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek, 3) inne omyłki polegające na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty - niezwłocznie zawiadamiając o tym wykonawcę, którego oferta została poprawiona; - art. 226 ust. 1 pkt 10) zamawiający odrzuca ofertę jeśli zawiera błędy w obliczeniu ceny lub kosztu - art. 239 ust. 1. Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia. 2. Najkorzystniejsza oferta to oferta przedstawiająca najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny lub kosztu lub oferta z najniższą ceną lub kosztem.

Izba wskazuje, że w świetle powyższych przepisów równe traktowanie nie jest celem samym w sobie, lecz instrumentem rozpatrywanym w świetle rezultatów, do jakich ma doprowadzić. Wymaga, by porównywalne sytuacje nie były traktowane w sposób odmienny, a sytuacje odmienne nie były traktowane w sposób identyczny, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione.

Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie stanowiskiem z błędem w obliczeniu ceny lub kosztu mamy do czynienia w przypadku nieuwzględnienia (lub uwzględnienia w sposób nieprawidłowy) w wyliczeniu ceny lub kosztu wszystkich elementów ceno lub kosztotwórczych, wynikających z przepisów prawa oraz cech przedmiotu zamówienia, jego zakresu lub warunków realizacji. Do popełnienia błędu w obliczeniu ceny lub kosztu dochodzi w wyniku błędnego rozpoznania stanu prawnego lub faktycznego przez wykonawcę, wynikającego z przepisów prawa lub wymagań określonych w SWZ i przyjęcia nieprawidłowych podstaw dokonywanej kalkulacji, nie znajdujących uzasadnienia prawnego lub w wymaganiach zamawiającego (Wyrok KIO z 7.02.2024 r., KIO 146/24), błędem może być również zastosowanie nieprawidłowej stawki podatku VAT.

Błąd w kalkulacji ceny musi mieć charakter zasadniczy oraz nieusuwalny, a to ze względu na przewidziany w art. 223 ust. 2 Pzp obowiązek zamawiającego poprawienia w ofercie omyłek także tych polegających na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodujących istotnych zmian w treści oferty a także konieczność zwracania się o wyjaśnienia treści oferty, przedmiotowych środków dowodowych, innych składanych dokumentów lub oświadczeń, co obejmuje również ewentualne wątpliwości, co do oferowanego przedmiotu zamówienia lub sposobu kalkulacji ceny, co do zasady, również te powstałe na skutek składanych wyjaśnień, w przypadku powzięcia przez zamawiającego wątpliwości w tym zakresie (art. 223 ust. 1 Pzp).

Izba ustaliła, że:

1. Postępowanie prowadzone jest pod nazwą. „Kompleksowa organizacja i realizacja dwudniowego spotkania sieciującego dla przedstawicieli mazowieckich podmiotów ekonomii społecznej (PES)”;

2. Przedmiot zamówienia obejmuje: - dwudniowe wyjazdowe zajęcia w postaci pięciu merytorycznych bloków tematycznych, realizowanych rotacyjnie w pięciu salach — cały program wypełniony jest treścią szkoleniową; wykonawca zapewnia również zakwaterowanie i wyżywienie; zamawiający nie wskazywał w SWZ gradacji poszczególnych usług, jednak w ogłoszeniu jako podstawową usługę wskazał szkolenia;

- wykonawca zobowiązany jest do zapewnienia co najmniej pięciu wyspecjalizowanych trenerów, po jednym do każdego z pięciu bloków; przy czym każdy trener musi legitymować się doświadczeniem zawodowym w dany obszarze oraz przeprowadzeniem co najmniej 50 godzin zajęć szkoleniowych; zamawiający oczekuje zapewnienia ekspertów ds. bezpieczeństwa (cywilnego lub mundurowego) z udokumentowaną praktyką operacyjną i szkoleniową; - kryterium oceny ofert obejmuje cenę 40% oraz „Doświadczenie trenerów” o wadze 60 - wykonawca zapewnia uczestnikom materiały szkoleniowe i poświadczenie udziału w szkoleniach, identyfikatorów, przeprowadzenia ankiety ewaluacyjnej i sporządzenia raportu ze szkolenia; - program nie przewiduje wyodrębnionej aktywności sieciującej ani integracyjnej (panelu, forum, wymiany doświadczeń, prezentacji podmiotów ekonomii społecznej) — „integracja i sieciowanie” pojawia się wyłącznie jako jedno zdanie w wykazie celów - tematyka szkolenia pozostaje w związku z obowiązkami zawodowymi uczestników, jako, że kadra podmiotów ekonomii społecznej (CIS, WTZ, ZAZ, OWES) na co dzień pracuje z osobami w kryzysie, zagrożonymi wykluczeniem, z niepełnosprawnościami, po doświadczeniach traumatycznych i w trudnej sytuacji życiowej — a więc w środowisku o podwyższonym ryzyku wystąpienia zachowań agresywnych, sytuacji kryzysowych i obciążeń psychicznych. Kompetencje objęte programem — bezpieczeństwo osobiste i instytucjonalne pracownika, komunikacja z osobą agresywną i deeskalacja konfliktu, reagowanie w sytuacjach kryzysowych oraz podstawy pomocy psychologicznej i wsparcia ofiar traum — są wykorzystywane w wykonywaniu obowiązków służbowych. Dotyczy to pięciu bloków szkoleniowych —reagowania na podejrzaną przesyłkę, zagrożenia CBRN oraz sytuacje zakładnicze — które odnoszą się nie do „bezpieczeństwa powszechnego” przeciętnego obywatela, lecz do bezpieczeństwa instytucjonalnego placówek ekonomii społecznej (CIS, WTZ, ZAZ) jako miejsc przyjmujących klientów oraz do bezpieczeństwa zatrudnionej w nich kadry; w pkt 2 OPZ zamawiający ujął cel jako „wzmocnienie bezpieczeństwa osobistego i instytucjonalnego PES” oraz „rozwój kompetencji reagowania w sytuacjach kryzysowych” — a więc w kontekście funkcjonowania tych instytucji i ich kadr, nie zaś ogólnej edukacji obronnej. - Udział w szkoleniu ma charakter zawodowy, nie prywatny. Rekrutację uczestników prowadzi Zamawiający, a biorą w nim udział przedstawiciele instytucji PES jako ich kadra — w ramach obowiązków służbowych i na koszt publicznego programu rozwoju kadr, - zamówienie realizowane jest w ramach projektu „Dla Ciebie, dla mnie, dla nas – rozwój usług społecznych na Mazowszu” (Działanie FERS.04.13), którego celem jest podnoszenie kompetencji kadr ekonomii społecznej; program, z którego finansowane jest zamówienie, służy profesjonalizacji tej kadry.

3. Zamawiający stosował różną praktykę, co do oceny stawki podatku VAT w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego w postępowaniach na tzw, usługi sieciujące: - zamawiający udzielał wcześniej zamówień na tzw. „usługi sieciujące” adresowane do tej samej grupy odbiorców, powtarzane w ciągu ostatnich trzech lat. W postępowaniach o znakach MCPS-WZU/GG/351-40/2024 TP/U/S oraz MCZU/GG/351-33/2025 TP/U/S zamawiający zawarł w SWZ postanowienie, iż „na potrzeby realizacji zamówienia za właściwą stawkę podatku przyjmuje podstawową stawkę 23%” – wykonawcy w tych postepowaniach stosowali wymaganą SWZ stawkę 23 % VAT; - już po wystosowaniu zapytania i uzyskaniu wyceny od wykonawcy (odwołującego) w ramach przygotowania Postępowania we wcześniej wszczętym i wcześniej rozstrzygniętym od Postępowania postępowaniu na tzw. „usługi sieciowe” MC-ZU/PM/351-38/2026 TP/U/S zamawiający nie wskazał w SWZ stawki podatku VAT i odwołujący składając ofertę zastosował stawkę zwolnione (ZW), a Zamawiający przyjął ofertę i zawarł umowę z odwołującym (umowa nr 9/MCPS/06/2026/FERS/ES) na świadczenie tzw. usługi sieciującej ze stawką ZW;

4. W Postępowaniu zamawiający nie zawarł postanowienia wskazującego stawkę podatku VAT a jedynie zawarł postanowienie zgodnie z którym wykonawca zobowiązany jest wskazać w ofercie cenę ze stawką podatku VAT, „która zgodnie z wiedzą Wykonawcy będzie miała zastosowanie”.

5. zamawiający nie przedstawi interpretacji podatkowych innych wykonawców, zamawiający nie składał wniosku o wydanie wiążącej informacji stawkowej;

Dalej izba stwierdza, że:

6. nie istnieje definicja prawna tzw. „spotkania sieciującego”;

7. nie istnieje definicja tzw. „spotkania sieciującego” w Projekcie „Dla Ciebie, dla mnie, dla nas – rozwój ekonomii społecznej (PES)” ani Programie Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021- 2027 w ramach, których realizowane jest i ma być finansowane Postępowanie; W ramach tych programów pojęcie to jest ujmowane bardzo szeroko;

8. powszechnie, i strony były zgodne w tym zakresie, tzw. „spotkania sieciujące” są spotkaniami służącymi przede wszystkim integracji, nawiązywaniu kontaktów i wymianie doświadczeń i dobrych praktyk. W praktyce często wiąże się je z elementami warsztatowymi i szkoleniowymi;

9. SWZ nie zawiera gradacji usług, składających się na przedmiot zamówienia jednak kryteria oceny ofert to 40 % cena i 60% doświadczenie trenerów a jako główny kod CPV w ogłoszeniu zamawiający wskazał 80000000-4 - Usługi edukacyjne i szkoleniowe, natomiast kody dotyczące usług hotelarskich (55110000-4, 55120000-7), gastronomicznych (55300000-3) i ubezpieczeniowych (66510000-8) mają charakter towarzyszący.

10. Zamawiający zwrócił się do odwołującego z wezwaniem do wyjaśnień w zakresie zastosowanej stawki podatku VAT; odwołujący udzielił wyjaśnień wskazaując argumenty, które zawarł także we wniosku o wydanie indywidulanej interpretacji podatkowej; we wniosku o wydanie interpretacji podatkowej odwołujący przywołał zapisy SWZ oraz stan faktyczny oparty o SWZ;

11. Zamawiający nie uwzględni wyjaśnień i odrzuci ofertę odwołującego. W uzasadnieniu odrzucenia ofert zamawiający wskazał, że: Zamawiający uzasadniając odrzucenie oferty wskazał, że: „Zamawiający w toku badania oferty, w dniu 22 czerwca 2026 roku, wezwał Wykonawcę do złożenia wyjaśnień w zakresie zastosowanej stawki podatku od towarów i usług na potrzeby wyliczenia wartości ceny oferty, wskazania podstawy prawnej do jej zastosowania oraz przedłożenia dowodów potwierdzających prawidłowość jej zastosowania.

W odpowiedzi na wezwanie Wykonawca wyjaśnił, że na potrzeby kalkulacji ceny oferty zastosował zwolnienie w podatku od towarów i usług przewidziane w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT, zgodnie z którym zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego inne niż wymienione w pkt 26, finansowane w całości ze środków publicznych oraz świadczenie usług i dostawę towarów ścisłe z tymi usługami związane. Zaś okoliczność że zamówienie nosi nazwę „spotkanie sieciujące” nie może przesądzać o klasyfikacji podatkowej.

Nie mniej jednak Zamawiający zauważa, iż przedmiotem zamówienia, zgodnie z nazwą postępowania (§ 4 SWZ, pkt 1 OPZ oraz § 1 ust. 1 projektowanych postanowień umowy) jest kompleksowa organizacja i realizacja dwudniowego spotkania sieciującego dla przedstawicieli mazowieckich podmiotów ekonomii społecznej , a nie organizacja i przeprowadzenie szkolenia zawodowego . Celem wydarzenia jest między innymi integracja i sieciowanie środowiska PES, a jego uczestnikami mają być przedstawiciele zróżnicowanych podmiotów, w tym CIS, WTZ, ZAZ, OWES, organizacji pozarządowych oraz jednostek samorządu terytorialnego .

Zamówienie obejmuje łącznie usługę edukacyjną, hotelarską, gastronomiczną, ubezpieczeniową oraz obsługę organizacyjno-techniczną wydarzenia. Sam fakt występowania w ramach spotkania bloków merytorycznych, trenerów, materiałów dla uczestników oraz certyfikatów lub zaświadczeń nie przesądza automatycznie, że całe zamówienie jest usługą kształcenia zawodowego w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c) ustawy o podatku od towarów i usług. Dla zastosowania wskazanego zwolnienia konieczne jest w szczególności wykazanie, że nauczanie pozostaje w bezpośrednim związku z określoną branżą lub zawodem albo służy uzyskaniu lub uaktualnieniu wiedzy do celów zawodowych . Nie wystarcza ogólna przydatność przekazywanych informacji w życiu zawodowym. Opis Przedmiotu Zamówienia nie określa stanowisk zajmowanych przez uczestników, zakresów ich obowiązków ani zawodów, w związku z którymi poszczególne zagadnienia miałyby być realizowane . Uczestnicy stanowią szeroką i zróżnicowaną grupę przedstawicieli podmiotów ekonomii społecznej oraz ich otoczenia . Nie sposób zatem automatycznie przyjąć, że każdy z bloków tematycznych pozostaje w jednakowym, bezpośrednim związku z obowiązkami zawodowymi wszystkich uczestników . Tym samym uznać należy iż przedmiot zamówienia należy interpretować jako kompleksową usługę nie dotyczącą kształcenia zawodowego i w związku z tym prawidłową stawką podatku od towarów i usług w oparciu o którą należało skalkulować cenę oferty jest stawka podstawowa - 23 %.

Zamawiający w dokumentacji postępowanie nie wskazał stawki podatku i tym samym nie mógł skorzystać z możliwości zastosowania art. 223 ust 2 pkt.3 ustawy Pzp, tj. poprawienia w ofercie innej omyłki polegającej na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia i w związku z tym uznać należało że zawiera błędy w obliczeniu ceny, a zatem podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp.

Uzasadnienie prawne:

Projekt „Dla Ciebie, dla mnie, dla nas – rozwój usług społecznych na Mazowszu” Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 10, Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli oferta zawiera błędy w obliczeniu ceny lub kosztu.”

12. Zamawiający poinformował w toku postępowania odwoławczego, że w ramach rozeznania rynku prowadzonego dla oszacowania wartości zamówienia uzyskał odpowiedź tylko jedną odpowiedź i była to odpowiedź od odwołującego, który podał cenę zawierającą podatek VAT 23%. Jak wynika z wniosku o wszczęcie Postępowania kalkulacja ceny opracowana została przez wykonawcę (odwołującego) w oparciu o zapytanie zawierające wskazanie, że planowane postępowanie o udzielenie zamówienia obejmować będzie dwudniowe spotkanie sieciujące dla przedstawicieli mazowieckich podmiotów ekonomii społecznej (PES) i ich otoczenia; zapytanie i odpowiedź uzyskane zostały po przeprowadzeniu innych postępowań o udzielenie zamówień na parodniowe spotkania sieciujące, w których zamawiający wskazywał w SWZ stawkę podatku VAT 23%, którą to okoliczność odwołujący wskazał jako powód podania stawki podatku VAT 23 %;

13. Zamawiający nie występował do właściwego Dyrektora Izby Skarbowej o wydanie Wiążącej Informacji Stawkowej (WIS), która wydawana jest zgodnie z art. 42b ustawy z 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług m.in. na wniosek zamawiającego w rozumieniu ustawy z dnia 11 września 2019r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U.z2024 r. poz.1320 oraz 2025r. poz.620) – w zakresie mającym wpływ na sposób obliczenia ceny w związku z udzielanym zamówieniem publicznym.

14. Wykonawca wskazał na prawidłowość wybranej – zastosowanej przez siebie stawki podatku VAT (zwolnienie), wskazując na interpretacje podatkowe, a także pozytywną ocenę zamawiającego zaoferowania stawki zw. w podobnym postepowaniu na usługi sieciujące.

15. Wykonawca uzyskał interpretację podatkową Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w indywidualnej w sprawie podatku od towarów i usług 4 września 2026 r. znak pisma 0113 – KDIPT1 – 1.4012.656.2026.2.AK; We wniosku o wydanie interpretacji odwołujący przywołał stan faktyczny identyfikujący zamówienie w Postępowaniu, charakter i przedmiot świadczenia, zawierający również program merytoryczny skopiowany z OPZ oraz charakterystykę uczestników. We wniosku opisano również świadczenia pomocnicze (sala, zakwaterowanie, wyżywienie) oraz finansowanie. Stan faktyczny przedstawiony we wniosku Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przytoczył w Interpretacji. Organ ocenił stanowisko odwołującego o zastosowaniu zwolnienia Vat jako prawidłowe i stwierdził, że świadczenie podstawowe (główne) stanowi usługę kształcenia zawodowego, tj. nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem uczestników oraz służące uzyskaniu lub uaktualnieniu wiedzy do celów zawodowych, tj. kształcenie zawodowe w rozumieniu art. 44 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011, a w konkluzji uznał: k”ompleksowe usługi organizacji i przeprowadzania szkoleń, jako usługi kształcenia zawodowego, które będzie Pan świadczył na rzecz jednostek sektora finansów publicznych, finansowane w całości ze środków publicznych i organizowane dla pracowników oraz kadry podmiotów ekonomii społecznej oraz podmiotów ich otoczenia (organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego), będą podlegały zwolnieniu od podatku od towarów i usług VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy.” Odnośnie do kompleksowości usługi Organ uznał, iż „nie zachodzą przesłanki do podziału świadczenia, a taki, gdyby nastąpił byłby sztuczny i nieuzasadniony. (…) Między usługą główną, a usługami pomocniczymi istnieje zależność powodująca, że w realiach opisanego świadczenia nie mogą być one świadczone odrębnie. Zależność ta polega na tym, że usługi pomocnicze są funkcjonalnie podporządkowane usłudze szkoleniowej i służą wyłącznie jej wykonaniu w przyjętej, wyjazdowej i dwudniowej formule. Ich oderwanie od usługi głównej pozbawiłoby je gospodarczego sensu dla nabywcy – który nie nabywa noclegu ani wyżywienia dla nich samych, lecz po to, aby umożliwić uczestnikom udział w szkoleniu – a jednocześnie uniemożliwiłoby prawidłowe wykonanie usługi szkoleniowej w założonej formie.

Świadczenia te wzajemnie się warunkują i tworzą jedno, niepodzielne gospodarczo świadczenie kompleksowe. W związku z tym, świadczone przez Pana wszystkie czynności w ramach umów zawartych z jednostkami sektora finansów publicznych będą składać się na jedną usługę, tj. organizację i przeprowadzenie dwudniowego szkolenia wyjazdowego wraz z zapewnieniem wszelkich niezbędnych elementów do przeprowadzenia ww. szkolenia wyjazdowego, tj. wynajem sal szkoleniowych, zakwaterowanie (nocleg), wyżywienie oraz obsługę organizacyjno-techniczną. „ Organ na podstawie opisu przedmiotu zamówienia uznał, że „przedmiotem świadczenia są usługi obejmujące nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą czy zawodem i mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Definicja usług kształcenia zawodowego i przekwalifikowania, zawarta w ww. rozporządzeniu, kładzie nacisk na „bezpośredni” związek nauczania z daną branżą lub zawodem, co narzuca stosowanie specyficznego programu nauczania dla skonkretyzowanego odbiorcy. Mając na uwadze Pana wyjaśnienia należy uznać, że w odniesieniu do usług, które zamierza Pan świadczyć ww. przesłanki zostaną spełnione. We wniosku wskazał Pan, że prowadzi Pan działalność gospodarczą w zakresie organizacji i przeprowadzania szkoleń. Zakres tematyczny obejmuje m.in.: zagrożenia dla bezpieczeństwa osobistego pracowników, komunikację z osobą trudną i agresywną, reagowanie na podejrzaną przesyłkę oraz informację o podłożeniu ładunku wybuchowego, reagowanie w sytuacjach zakładniczych – negocjacje i mediacje społeczne, pomoc ofiarom katastrof i zdarzeń traumatycznych. Tematyka szkoleń dotyczy podnoszenia i aktualizacji kompetencji zawodowych uczestników. Uczestnikami są pracownicy oraz kadra podmiotów ekonomii społecznej oraz podmiotów ich otoczenia (organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego), biorący udział w wydarzeniu w związku z wykonywaną działalnością zawodową. Celem szkolenia jest nabycie i uaktualnienie przez uczestników wiedzy oraz umiejętności pozostających w bezpośrednim związku z ich obowiązkami zawodowymi (bezpieczeństwo osobiste i instytucjonalne, reagowanie w sytuacjach kryzysowych, komunikacja z osobą agresywną). Świadczenie podstawowe (główne) stanowi usługę kształcenia zawodowego, tj. nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem uczestników oraz służące uzyskaniu lub uaktualnieniu wiedzy do celów zawodowych, tj. kształcenie zawodowe w rozumieniu art. 44 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011. Zatem, usługi szkoleniowe, objęte zakresem pytania, będą stanowić usługi kształcenia zawodowego, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy. W świetle powyższego, usługi szkoleniowe, które będzie Pan świadczył, będące przedmiotem wniosku, spełniają pierwszą przesłankę do zastosowania zwolnienia, tj. stanowią usługi kształcenia zawodowego.” Organ potwierdził, że „należy również jednoznacznie uznać, że wynagrodzenie z tytułu realizacji usługi będzie pochodzić w całości ze środków publicznych. „

Izba wskazuje, że wystąpienie przez zamawiającego o WIS przesądziłoby rodzaj stawki podatku VAT w Postępowaniu. Powyższe znajduje oparcie w stanowiskach izby np. wyroku z 1 lutego 2024 r. KIO 79/24, zgodnie z którym: „Organem właściwym do oceny prawidłowości stosowania stawek VAT jest przede wszystkim Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uprawniony do wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie zgodnie z art. 14b o.p., która może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Niemniej na gruncie przepisów p.z.p., w sytuacji braku wskazania w treści specyfikacji właściwej stawki lub stawek VAT dla przedmiotu zamówienia, na zamawiających nałożono obowiązek weryfikacji prawidłowości zastosowanej przez wykonawców stawki VAT, a błędne jej ustalenie implikuje po stronie zamawiającego obowiązek odrzucenia oferty z uwagi na błąd w obliczeniu ceny.”

Izba podkreśla, że zgodnie z treścią uchwały Sądu Najwyższego z 20 października 2011r. sygn. akt III CZP 53/11: „Określenie w ofercie ceny brutto z uwzględnieniem nieprawidłowej stawki podatku od towarów i usług stanowi błąd w obliczeniu ceny, jeżeli nie ma ustawowych przesłanek wystąpienia omyłki (art. 89 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, jedn. tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.).” Zgodnie zaś ze stanowiskiem izby wyrażonym w wyroku z 24 stycznia 2022 r., , LEX nr 3317674: z błędem w obliczeniu ceny lub kosztu, o którym stanowi art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy p.z.p. mamy do czynienia wówczas, gdy doszło do błędu co do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. W tym przypadku zamawiający nie zarzucał błędnej interpretacji przepisu prawa podatkowego . Błąd wynikać więc musi z błędnego rozpoznania zakresu usługi / dostawy objętej przedmiotem zamówienia . Błąd w kalkulacji ceny w postaci zastosowania innej od wymaganej przepisem VAT stawki podatku Vat może polegać bowiem na błędnym rozpoznaniu usługi/ dostawy i zastosowaniu błędnej stawki podatku VAT albo prawidłowym rozpoznaniu usługi/ dostawy i zastosowaniu błędnej stawki podatku VAT. Błąd może polegać również na zastosowaniu stawki podatku VAT innej od ustalonej w SWZ, w przypadku braku zgody na usuniecie omyłki.

Zamawiający w Postępowaniu nie określił stawki podatku VAT w SWZ. Domagał się jej wskazania w ofercie. Zarzucił wykonawcy błędne rozpoznanie zakresu usługi/ dostawy objętej przedmiotem zamówienia. Istota ustalenia prawidłowej mającej zastosowanie stawki podatku VAT sprowadza się do ustalenia rzeczywistego zakresu mającej podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT usługi lub dostawy a następnie zastosowanie jednej właściwej wynikającej z przepisów. Jak wynika z uzasadnienia odrzucenia oferty, zamawiający ograniczył się do przyjęcia, że zastosowanie ma stawka podstawowa, bo zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego a: - przedmiotem zamówienia, zgodnie z nazwą postępowania (§ 4 SWZ, pkt 1 OPZ oraz § 1 ust. 1 projektowanych postanowień umowy) jest kompleksowa organizacja i realizacja dwudniowego spotkania sieciującego dla przedstawicieli mazowieckich podmiotów ekonomii społecznej, a nie organizacja i przeprowadzenie szkolenia zawodowego . - celem wydarzenia jest między innymi integracja i sieciowanie środowiska PES, a jego uczestnikami mają być przedstawiciele zróżnicowanych podmiotów, w tym CIS, WTZ, ZAZ, OWES, organizacji pozarządowych oraz jednostek samorządu terytorialnego, - zamówienie obejmuje usługę edukacyjną, hotelarską, gastronomiczną, ubezpieczeniową oraz obsługę organizacyjno-techniczną wydarzenia a dla zastosowania zwolnienia konieczne jest wykazanie, że nauczanie pozostaje w bezpośrednim związku z określoną branżą lub zawodem albo służy uzyskaniu lub uaktualnieniu wiedzy do celów zawodowych a nie przydatność - Opis Przedmiotu Zamówienia nie określa stanowisk uczestników, zakresów ich obowiązków ani zawodów, w związku z którymi poszczególne zagadnienia miałyby być realizowane a uczestnicy stanowią szeroką i zróżnicowaną grupę przedstawicieli podmiotów ekonomii społecznej oraz ich otoczenia - więc nie sposób automatycznie przyjąć, że każdy z bloków tematycznych pozostaje w jednakowym, bezpośrednim związku z obowiązkami zawodowymi wszystkich uczestników Stąd przedmiot zamówienia należy interpretować jako kompleksową usługę nie dotyczącą kształcenia zawodowego i w związku z tym prawidłową stawką podatku od towarów i usług w oparciu o którą należało skalkulować cenę oferty jest stawka podstawowa - 23 %.

Zamawiający podkreślał, że „Istotne jest wyłącznie to, czy w świetle rzeczywistego zakresu zamówienia spełnione zostały ustawowe przesłanki art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT. Jeżeli nie zostały spełnione, cena zawiera błąd w rozumieniu art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp. W konsekwencji ani subiektywne przekonanie wykonawcy, ani brak zamiaru naruszenia prawa, ani złożoność zagadnienia podatkowego nie mogą prowadzić do zaakceptowania ceny obliczonej według nieprawidłowego reżimu. Przeciwne podejście prowadziłoby do faktycznego dopuszczenia dowolności w wyborze stawki VAT oraz podważałoby porównywalność ofert.” Izba wskazuje, że wykonawca ponosi odpowiedzialność za prawidłowe odczytanie treści SWZ, co do zakresu czynności, czego konsekwencją jest zastosowanie danej stawki.

W przypadku odrzucenia oferty wykonawcy w związku z błędem w obliczeniu ceny (tutaj nieprawidłowa stawka podatku VAT) to na zamawiającym ciąży obowiązek wykazania błędu.

W okolicznościach tej sprawy przy uwzględnieniu stanowisk i dowodów powołanych przez strony nie sposób przyjąć, że błąd został przez zamawiającego wykazany.

Zamawiający nie powołał się ani nie przedstawił interpretacji podatkowych odnoszących się do Postepowania lub postepowań o analogicznych przedmiotach zamówienia wskazujących na nieprawidłowość zastosowanej stawki. Zamawiający nie powołał się ani nie przedstawił Wiążącej Informacji Stawkowej (WIS), która wydawana jest zgodnie z art. 42b ustawy z 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług m.in. na wniosek zamawiającego dotyczącej opodatkowania przedmiotu zamówienia analogicznego do objętego Postępowaniem ani nie wystąpił o WIS w ramach przygotowania lub prowadzenia Postępowania.

Zamawiający tolerował jako prawidłowe opodatkowanie podobnych usług w innych postępowaniach zarówno stawką podatku 23% jak i zwolnione.

Odwołujący powołał się na interpretacje podatkowe wskazujące na prawidłowość dokonanej w Postępowaniu kwalifikacji usługi jako zwolnionej z podatku VAT. Przede wszystkim zaś uzyskał indywidualną interpretację podatkową dla usługi objętej Postępowaniem a zamawiający nie wykazał ani skutecznie nie podważył stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji i stanowiącego jednocześnie podstawę wydanie interpretacji jako niezgodnego z opisanym SWZ.

Zamawiający nie wykazał, że w świetle SWZ zakres zamówienia nie jest zgodny z przywołanym w interpretacji a skoro tak to nie sposób przyjąć, przy braku innych dowodów , że stanowisko interpretacji nie jest prawidłowe tj . nie jest adekwatne do przedmiotu zamówienia.

W tej sprawie SWZ nie przesądza zakresu beneficjentów usługi. Krąg uczestników nie jest dookreślony i nie jest znany ani wykonawcy, ani nawet zamawiającemu. Nie sposób więc przyjąć, że do błędu doszło na skutek nieprawidłowego rozpoznania zakresu beneficjentów usługi przez wykonawcę. Jednocześnie zamawiający dla podobnej usługi zastosował i zaakceptował stawkę zwolnione a treść SWZ jest takiego rodzaju, że nie wyklucza przyjęcia prawidłowości oceny stanowiska odwołującego, co do kręgu beneficjentów usługi. Co więcej takie rozpoznanie kręgu uczestników potencjalnych szkoleń, dla których szkolenia są celowe i uzasadnione zawodowo znajduje oparcie w doświadczeniu życiowym i logice opartej na brzmieniu SWZ.

Odrzucając ofertę zamawiający zobowiązany jest wyjaśnić i wykazać prawidłowość podjętej decyzji. Zamawiający nie sprostał temu wymaganiu. Zamawiający nie wykazał, jaka stawka znajduje zastosowanie w Postępowaniu ani że zwolnienie z podatku VAT nie ma zastosowania wobec błędnego rozpoznania przedmiotu zamówienia przez wykonawcę. Ocena zamawiającego opiera się na jego twierdzeniach, podczas gdy odwołujący przedłożył interpretację potwierdzającą prawidłowość zastosowanego zwolnienia dla przedmiotu zamówienia opisanego w oparciu o SWZ. Zamawiający nie podważył zgodności opisu przedmiotu zamówienia stanowiącego podstawę wydania interpretacji. Nie wskazał zapisów SWZ, które zaprzeczałyby stanowi wywiedzionemu z SWZ we wniosku o wydanie interpretacji . Czynność oparł na uzyskanej od jednego z wykonawców wycenie, która zwierała oprócz kwoty netto także brutto oraz założeniu, co do przedmiotu zamówienia, którego podstaw w SWZ nie wskazał. Nie przywoł zapisów SWZ, które wskazywałby na to, że usługa szkolenia nie jest podstawową, że usługą wiodącą jest integracja, ani że tematyka szkoleń nie ma charakteru zawodowego wobec uwzględnienia kręgu beneficjentów usługi. Przedmiot zamówienia i cel jego udzielenia nie jest kształtowany intencjami ani motywacją zamawiającego, lecz brzmieniem SWZ. Wykonawca zobowiązany jest do realizacji przedmiotu zamówienia zgodnie z treścią SWZ – OPZ a nie niewyrażonymi w SWZ intencjami zamawiającego. Cel udzielenia zamówienia i realizacji usługi nim objętej uwzględniać winien wolę zamawiającego, jako gospodarza postępowania o udzielenie zamówienia, jednak wynikać winien z SWZ tak, aby skutecznie wiązać wykonawcę. Przedmiot zamówienia, do którego realizacji zobowiązany jest wykonawca kształtowany jest wolą zamawiającego wyrażoną w SWZ oraz przepisami i jeśli nie wynika z warunków zamówienia to nie może wiązać i wpływać na zakres zamówienia, który właśnie stanowi przedmiot interpretacji podatkowej. Zamawiający nie wykazał, że rozpoznanie przedmiotu zamówienia w Postępowaniu dokonane przez odwołującego i przedstawione we wniosku a dalej interpretacji podatkowej jest nieprawdziwe – nie wynika z SWZ .

Zamawiający stosował i przyjmował różne stawki podatki VAT w podobnych postępowaniach. Odwołujący przedłożył interpretacje podatkową uzyskaną dla usługi objętej przedmiotem zamówienia w Postępowaniu. Uzyskana dla tego Postepowania interpretacja potwierdza prawidłowość zastosowanej stawki . Skoro zamawiający nie wykazał braku podstaw do zastosowania zwolnienia, wcześniej zamawiający dla podobnego postępowania zaakceptował zwolnienie z podatku VAT, zamawiający nie uzyskał WIS, beneficjentami usługi w postępowaniu są osoby zatrudnione w jednostkach a jednocześnie odwołujący pozyskał dla tego postępowania interpretację podatkową, której nieadekwatności stanu fatycznego zamawiający nie wykazał ani nie podważył skutecznie, która potwierdza prawidłowość zastosowania zwolnienia z podatku VAT i udzielonych na żądanie zamawiającego wyjaśnień to izba uznała, że zamawiający naruszył Ustawę odrzucając ofertę odwołującego jako zawierającej błąd w obliczeniu ceny polegający na zastosowaniu zwolnienia z podatku.

W świetle art. 555 ust. 1 w zw. z art. 516 ust. 1 pkt. 8-10 Ustawy „Izba nie może orzekać co do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu” zaś „Odwołanie zawiera: (…) 8) zwięzłe przedstawienie zarzutów; 9) żądanie co do sposobu rozstrzygnięcia odwołania; 10) wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych uzasadniających wniesienie odwołania oraz dowodów na poparcie przytoczonych okoliczności”. Zgodnie z art. 554 ust. 1 Ustawy „Izba uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: 1) naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców”. W tym przypadku odwołujący wykazał zasadność zarzutów. Izba orzekła na podstawie art. 552 ust. 1, art. 553 z uwzględnieniem art. 554 ust. 1 pkt. 1) i 2) Ustawy. Orzekając o kosztach w oparciu o przepis art. 557 oraz art. 574 Ustawy a także mając na uwadze § 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. poz. 2437). Izba rozstrzygnęła o kosztach obciążając nimi strony zgodnie z odpowiedzialnością za wynik postępowania.

Mając na uwadze powyższe izba orzekła jak w sentencji.