Postanowienie KIO 3981/26 z 14 września 2026 r.

Uzasadnienie

Zamawiający, Instytut Techniki Budowlanej w Warszawie prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie podstawowym w oparciu o art. 275 pkt 2 ustawy Prawo zamówień publicznych, w przedmiocie: „Świadczenie usług ochrony zdrowa z zakresu medycyny pracy oraz innych usług medycznych dla pracowników Instytutu Techniki Budowlanej oraz członków ich rodzin w formie programu opieki medycznej”, wewnętrzny identyfikator: TO.260.16DP.2026. Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 10 lipca 2026 r., pod nr: 2026/BZP 00335802/01. Wartość szacunkowa zamówienia nie przekracza progów unijnych.

W dniu 11 sierpnia 2026 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło odwołanie wykonawcy Centrum Medyczne ENEL-MED S.A. w Warszawie (dalej: „Odwołujący” lub „ENEL-MED”) na czynność Zamawiającego w ww. postępowaniu, polegającą na wezwaniu Odwołującego do złożenia wyjaśnień ceny w zakresie Pakietu 1 (medycyna pracy).

Zarzuty i żądania odwołania

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie art. 224 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 793 ze zm., dalej jako „PZP”) w zw. z art. 266 PZP poprzez nieuzasadnione wezwanie Odwołującego w dniu 6 sierpnia 2026 r. do złożenia wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny Pakietu 1 zamieszczonej w Formularzu oferty na kwotę 20,50 zł, w sytuacji gdy nie zaistniały obligatoryjne ani fakultatywne przesłanki wezwania Odwołującego do wyjaśnień ceny w zakresie części składowej, z uwagi na to, że:

1) Zamawiający wywodzi obowiązek wezwania z różnicy ponad 30% pomiędzy ceną jednostkową za Pakiet 1 a średnią arytmetyczną cen jednostkowych zaoferowanych za ten Pakiet przez wykonawców i ewentualnie oszacowaną wartością dla tego pakietu, podczas gdy konieczność wezwania do złożenia wyjaśnień ceny na podstawie art. 224 ust. 2 pkt 1 PZP, na który to przepis Zamawiający wprost powołuje się w wezwaniu, odnosi się wyłącznie do ceny całkowitej oferty, a nie jej części składowych,

2) Zamawiający nie wskazał w treści wezwania, że zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów,

3) Zamawiający nawet nie próbuje wykazać, że cena za Pakiet 1 ma charakter istotnej części składowej ceny, w tym Zamawiający nie wskazuje jakoby ewentualne zaniżenie ceny za Pakiet 1 mogło prowadzić do rażącego zaniżenia ceny całkowitej,

4) wezwanie dotyczy części składowej ceny, która nie ma charakteru istotnego, i która jako taka nie może stanowić przedmiotu wyjaśnień, - co doprowadziło do niezgodnego z PZP wezwania Odwołującego do złożenia wyjaśnień ceny, naruszającego zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz proporcjonalności, a co w konsekwencji może doprowadzić do odrzucenia oferty Odwołującego i pozbawienia Odwołującego możliwości realizacji zamówienia.

Mając powyższe na uwadze, Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania oraz nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności wezwania Odwołującego do złożenia wyjaśnień ceny z dnia 6 sierpnia 2026 r. w zakresie Pakietu 1 (medycyna pracy).

Dnia 31 sierpnia 2026 r., Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie wniósł o umorzenie niniejszego postępowania na podstawie art. 568 pkt 2 PZP, z uwagi na fakt, iż wydanie orzeczenia stało się bezprzedmiotowe i zbędne wobec całkowitego odpadnięcia przedmiotu sporu. Wyjaśnił, że zaskarżona czynność wezwania do złożenia wyjaśnień z dnia 6 sierpnia 2026 r. została w całości skonsumowana poprzez złożenie przez Odwołującego wyjaśnień w dniu 11 sierpnia 2026 r., ich akceptację przez Zamawiającego, zaniechanie odrzucenia oferty Odwołującego oraz dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej w dniu 13 sierpnia 2026 r., co czyni żądanie nakazania unieważnienia wezwania bezprzedmiotowym. W przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, wniósł o oddalenie odwołania w całości na podstawie art. 554 ust. 1 pkt 1 PZP, z uwagi na: a) brak przesłanek materialnoprawnych określonych w art. 505 ust. 1 PZP, tj. brak poniesienia szkody oraz brak możliwości poniesienia jakiejkolwiek szkody przez Odwołującego w wyniku zaskarżonej czynności Zamawiającego (wobec złożenia przez Odwołującego wyjaśnień, ich pozytywnej weryfikacji przez Zamawiającego, nieodrzucenia oferty i przyznania ofercie Odwołującego maksymalnej punktacji w zaskarżonym elemencie); b) bezzasadność podniesionych zarzutów naruszenia art. 224 ust. 1 i ust. 2 PZP w zw. z art. 266 PZP, z uwagi na w pełni uprawniony, celowy i legalny charakter wezwania Odwołującego do złożenia wyjaśnień elementów ceny Pakietu 1, stanowiącego istotną część składową przedmiotu zamówienia i ceny Do postępowania odwoławczego żaden wykonawca nie zgłosił przystąpienia.

Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje

Izba stwierdziła, że odwołanie nie zawiera braków formalnych oraz uiszczono od niego wpis w wymaganej wysokości. Wobec powyższego, odwołanie podlega rozpoznaniu (art. 517 ust. 1 PZP).

W związku z informacją przekazaną przez Zamawiającego, a dotyczącą złożenia odpowiedzi na zakwestionowane wezwanie, oceny wyjaśnień jako wystarczających oraz dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej, postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie podlega umorzeniu na podstawie art. 568 pkt 2 PZP. Zgodnie z tym przepisem, Izba umarza postępowanie odwoławcze w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne. Postępowanie w niniejszej sprawie stało się zbędne, skoro Odwołujący wyjaśnienia złożyła, zaś Zamawiający uznał je za wystarczające i dokonał wyboru oferty najkorzystniejszej, zaś zważając na fakt, że doszło do tego po wniesieniu odwołania, stwierdzić należy, że odwołanie na chwilę jego rozpoznania przez skład orzekający stało się bezprzedmiotowe.

W orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej, jednolicie wskazuje się, że hipotezą art. 568 pkt 2 PZP w zakresie dotyczącym „zbędności” orzekania objęte są sytuacje utraty, tzw. substratu zaskarżenia, w tym skonsumowania czynności wezwania do wyjaśnień w zakresie rażąco m niskiej ceny, które była przedmiotem zaskarżenia. Tym samym przed rozpoczęciem posiedzenia przed Izbą nie istniało naruszenie, do którego odnosiły się zarzuty odwołania i które kwestionował Odwołujący. Oznacza to, że w momencie orzekania przez Izbę nie istniał substrat zaskarżenia, będący podstawą korzystania ze środka ochrony prawnej przez Odwołującego. Zaskarżenie naruszenia, które już nie istnieje, nie daje podstaw do analizy zaskarżonych a skonsumowanych następnie, czynności Zamawiającego i do ewentualnego stwierdzenia naruszenia przepisów przez Zamawiającego. Nie może być zatem podstawą do wydania orzeczenia merytorycznego. Uznać w takiej sytuacji należy, iż prowadzenie dalszego postępowania odwoławczego stało się zbędne.

W konsekwencji mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy oraz brzmienie art. 568 pkt 2 PZP, orzeczono jak w sentencji.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 557 PZP w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 tiret pierwsze oraz ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r., poz. 2437), z którego wynika, że w przypadku umorzenia postępowania odwoławczego przez Izbę w całości ze względu na stwierdzenie, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne, koszty znosi się wzajemnie, a jeżeli doszło do tego przed otwarciem rozprawy, to Izba orzeka o dokonaniu zwrotu odwołującemu z rachunku Urzędu kwoty uiszczonej tytułem wpisu.