Wyrok KIO 3126/20 z 28 grudnia 2020 r.
Odwołanie uwzględnioneKrajowa Izba OdwoławczaStarostwo Powiatowe w Poznaniu
W skrócie
Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie w postępowaniu pn. „Dostawa, montaż, uruchomienie oraz szkolenie w zakresie obsługi i eksploatacji wyposażenia przeznaczonego do Pracowni Obróbki Mechanicznej”, które prowadził zamawiający Starostwo Powiatowe w Poznaniu (przetarg nieograniczony).
Zagadnienia sporu: wyjaśnienia treści oferty; rażąco niska cena; RNC. Przywołane przepisy ustawy Pzp: art. 7 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 4, art. 90 ust. 3.
Od wniesienia odwołania (30 listopada 2020 r.) do wydania wyroku minęło 28 dni.
- Zamawiający
- Starostwo Powiatowe w Poznaniu
- Przedmiot zamówienia
- Dostawa, montaż, uruchomienie oraz szkolenie w zakresie obsługi i eksploatacji wyposażenia przeznaczonego do Pracowni Obróbki Mechanicznej (z treści orzeczenia)
- Wpis od odwołania
- 15 000 zł
- Koszty postępowania
- obciążają zamawiającego
Pokaż wszystkie dane (6)
- Miejscowość
- Poznań
- Tryb postępowania
- przetarg nieograniczony
- Numer ogłoszenia
- 2020/S 127-309825
- Przewodniczący składu
- Emilia Garbala
- Rozpoznanie
- na rozprawie, 23 grudnia 2020 r.
- Czas rozpoznania
- 28 dni od wniesienia odwołania
Ścieżka sprawy
- 30 listopada 2020Wniesienie odwołania
- 23 grudnia 2020Rozprawa przed Izbą
- 28 grudnia 2020Wyrok KIOOdwołanie uwzględnione
Przepisy i zagadnienia
Przywołane przepisy ustawy Pzp
- art. 7 ust. 1 (obecnie art. 16 Pzp)
- art. 89 ust. 1 pkt 4 (obecnie art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp)
- art. 90 ust. 3 (obecnie art. 224 ust. 6 Pzp)
- art. 91 ust. 1 (obecnie art. 239 ust. 1 Pzp)
Orzeczenie dotyczy ustawy z 2004 r. — w nawiasie orientacyjny odpowiednik przepisu w obecnej ustawie Pzp („w art. …”, gdy punktu nie da się wskazać jednoznacznie).
Zagadnienia z indeksu tematycznego
Treść orzeczenia
Sentencja
orzeka:
1. uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu w części nr 1 postępowania: unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty, odrzucenie oferty wykonawcy METAL TECHNICS POLSKA sp. z o.o. sp.k., ul. Ryżowa 43D lok. 1, 02-495 Warszawa na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert,
2. kosztami postępowania obciąża zamawiającego Starostwo Powiatowe w Poznaniu, ul. Jackowskiego 18 60-509 Poznań , i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego R. P. – Megamaszyny, ul. Guznera 55, 47-175 Spórok , tytułem wpisu od odwołania,
2.2. zasądza od zamawiającego Starostwo Powiatowe w Poznaniu, ul. Jackowskiego 18 60-509 Poznań , na rzecz odwołującego R. P. – Megamaszyny, ul. Guznera 55, 47-175 Spórok , kwotę 18 600 zł 00 gr (osiemnaście tysięcy sześćset złotych, zero groszy) tytułem zwrotu kosztu uiszczonego wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika.
Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz.1843 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Poznaniu.
Uzasadnienie
Zamawiający - Starostwo Powiatowe w Poznaniu, ul. Jackowskiego 18 60-509 Poznań, prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego, postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Dostawa, montaż, uruchomienie oraz szkolenie w zakresie obsługi i eksploatacji wyposażenia przeznaczonego do Pracowni Obróbki Mechanicznej”, numer referencyjny: ZP.272.00025.2020, ZP.ZD-00270/20. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 03.07.2020 r., nr 2020/S 127-309825.
Pismem z dnia 20.11.2020 r. zamawiający poinformował o wyborze jako najkorzystniejszej w części nr 1 postępowania oferty wykonawcy: METAL TECHNICS POLSKA sp. z o.o. sp.k.
W dniu 30.11.2020 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło odwołanie, w którym wykonawca R. P. – Megamaszyny, ul. Guznera 55, 47-175 Spórok (dalej: „odwołujący”) zarzucił zamawiającemu naruszenie:
1) art. 7 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1843 ze zm.), zwanej dalej „ustawą Pzp”, poprzez niezapewnienie zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, w związku z naruszeniem niżej wymienionych przepisów ustawy Pzp:
2) art. 91 ust. 1 ustawy Pzp poprzez nieprawidłowy wybór oferty najkorzystniejszej w postępowaniu w części nr 1,
3) art. 89 ust. 1 pkt 4 i art. 90 ust. 3 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Metal-Technics w części nr 1, pomimo że zawiera ona rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
W szczególności odwołujący podniósł, co następuje. „W Postępowaniu w części I zostało złożone trzy oferty:
1. Metal-Technics Polska Sp. z o.o. Sp. K. z ceną brutto 850 580,00 zł
2. ZDT TOP P. Sp. z o.o. Zp. k. z ceną brutto 2 293 333,13 zł
3. Megamaszyny R. P. z ceną brutto 2 436 000,00 zł Zamawiający zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia w części I kwotę brutto 1 373 483,45 zł.
W związku z faktem, iż zaoferowana przez wykonawcę Metal-Technics cena była niższa o ponad 30% od wartości zamówienia powiększonej o podatek od towarów i usług oraz średniej arytmetycznej wszystkich złożonych ofert Zamawiający pismem z dnia 27.08.2020 r. zwrócił się do wykonawcy z wnioskiem o udzielenie wyjaśnień i złożenie dowodów. Wykonawca w odpowiedzi na wezwanie udzielił w dniu 2.09.2020 r. wyjaśnień, w których stwierdził, m.in., że: - jest dostawcą maszyn z wieloletnim doświadczeniem; - istnieje na rynku od ponad 8 lat i zdobył zaufanie wielu klientów; - ma bardzo silną pozycję na rynku; - ma wysokie rabaty; - zatrudnia u siebie osoby po specjalistycznych szkołach; - zależy mu aby placówki oświatowe dysponowały najnowszym sprzętem; - współpracuje z jedną firmą spedycyjną od wielu lat; - ma niskie stawki za transport drogowy; itd. Do wyjaśnień dołączona została kalkulacja cenowa o następującej treści:
„Cena wyprodukowania maszyn 70% Transport, rozładunek, uruchomienie - 15% Zarobek firmy Metal-Technics Polska - 15% Łącznie -100%” Do wyjaśnień dołączono również kilka zdjęć maszyn oferowanych na stronach internetowych firmy Metal-Technics. Wykonawca zastrzegł jednak, że nie są to urządzenia, które zamierza dostarczyć Zamawiającemu. W wyjaśnieniach znalazła się bowiem adnotacja o treści: „Poniżej przedstawiam Państwu przykładowe maszyny jakie sprzedajemy na naszej stronie w podobnych cenach. Dla Państwa urządzenia będą wyprodukowane na specjalne zamówienie, spełniające wszystkie Państwa parametry opisane w szczegółowym przedmiocie zamówienia.” W ocenie Odwołującego przedstawione wyjaśnienia nie mogą zostać uznane za wystarczające do przyjęcia, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny. Dysproporcja między pozostałymi dwoma ofertami jest drastyczna i nie może być uzasadniona ogólnikowymi stwierdzeniami, które mają zastosowanie również do pozostałych wykonawców. Dołączone karty katalogowe przypadkowych urządzeń z oferty Metal-Technics nie mają charakteru dowodu.
Formularz ofertowy w niniejszym postępowaniu nie nakładał na wykonawców obowiązku podania dokładnych nazw oferowanych urządzeń. W związku z tym oferta wybranego wykonawcy zawiera pozycje, których nazwy narzucił Zamawiający, np. „tokarka uniwersalna”, „szlifierka do wałków” itp. Nie jest zatem możliwe zweryfikowanie jakie konkretne urządzenia zaoferował wykonawca Metal -Technics. Pewnym jest jednak, iż nie jest realne dostarczenie urządzeń spełniających wszystkie wymogi Zamawiającego w przestawionych przez tego wykonawcę cenach. Dla zobrazowania dysproporcji cenowych przedstawiamy poniżej kilka przykładów z oferty Metal-Technics i naszej:
Tokarka uniwersalna - Metal-Technics 34 440,00 zł, Megamaszyny - 125 000,00 zł Szlifierka do wałków - Metal-Technics 88 560,00 zł, Megamaszyny - 420 000,00 zł Frezarka konsolowa - Metal-Technics 55 350,00 zł, Megamaszyny - 151 500,00 zł, itd. Wykonawca, który został wezwany do udzielenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny jest obowiązany złożyć wyjaśnienia, które w sposób nie budzący wątpliwości pozwalają na ustalenie, czy oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. (…) O okolicznościach stanowiących podstawę wniesienia niniejszego odwołania Odwołujący powziął wiadomość w dniu 20.11.2020 r. (…). Po uwzględnieniu kryterium gwarancji nasza oferta sklasyfikowana została na drugim miejscu w części l Postępowania.” W związku z powyższymi zarzutami odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu:
1) unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej w części nr 1 postępowania,
2) powtórzenia badania i oceny ofert w części nr 1 postępowania,
3) odrzucenia oferty wykonawcy Metal-Technics w części nr 1 postępowania.
Pismem z dnia 04.12.2020 r. wykonawca METAL TECHNICS POLSKA sp. z o.o. sp.k., ul. Ryżowa 43D lok. 1, 02-495 Warszawa (dalej: „przystępujący”), zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego. Izba stwierdziła, że przystąpienie zostało dokonane skutecznie.
Pismem z dnia 23.12.2020 r. zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o jego oddalenie.
W trakcie rozprawy strony oraz przystępujący podtrzymali swoje stanowiska.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, co następuje
Przedmiotem zamówienia jest dostawa, montaż, uruchomienie oraz szkolenie w zakresie obsługi i eksploatacji wyposażenia przeznaczonego do Pracowni Obróbki Mechanicznej w placówce oświatowej. Przedmiotem zamówienia części nr 1 postępowania, której dotyczy niniejsze postępowanie odwoławcze, jest dostawa obrabiarek z osprzętem technologicznym.
Wartość szacunkowa zamówienia w części nr 1 postępowania wynosi 1.099.837,40 zł netto, co stanowi 1.352.800,00 zł brutto. Średnia arytmetyczna cen ofert wynosi 1.859.971,04 zł brutto. Przystępujący złożył ofertę z ceną 850.580,00 zł brutto. Oznacza to, że cena oferty przystępującego jest niższa o ok. 37% od wartości szacunkowej zamówienia powiększonej o VAT oraz o ok. 54% od średniej arytmetycznej cen wszystkich ofert.
W pkt XII.1. siwz zamawiający wskazał, że wykonawca w złożonej ofercie winien zaproponować kompletną i jednoznaczną cenę, uwzględniającą ilości wskazane w szczegółowym opisie przedmiotu zamówienia oraz wszystkie elementy niezbędne do prawidłowej realizacji zamówienia, jak również udzielenie ewentualnych upustów. W formularzu ofertowym wykonawcy mieli wskazać ceny jednostkowe za poszczególne maszyny. W projekcie umowy zamawiający zawarł szczegółowy opis poszczególnych maszyn.
Pismem z dnia 27.08.2020 r. zamawiający wezwał przystępującego, na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, do złożenia wyjaśnień i dowodów w przedmiocie ceny jego oferty. Zamawiający wezwał m.in. „o złożenie wyjaśnień dotyczących czynników cenotwórczych , które powodują zaoferowanie tak niskiej kwoty za wykonanie przedmiotu zamówienia. W szczególności proszę o informację i wykazanie czy: -zaoferowane wyposażenie posiada parametry określone przez Zamawiającego w SIWZ, - zaoferowane wyposażenie będzie fabrycznie nowe, wolne od wad, nie będzie posiadało znamion użytkowania, - zaoferowane wyposażenie zawierało będzie odpowiednie, aktualne i wymagane certyfikaty, świadectwa jakości, atesty, deklaracje zgodności lub oznaczenia, informujące o dopuszczeniu do sprzedaży oraz spełniało będzie wszelkie wymogi norm określonych obowiązującym prawem, - w cenę wyposażenia wliczono zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia również koszty transportu, montażu, uruchomienia oraz przeprowadzenia szkolenia.”
W odpowiedzi z dnia 02.09.2020 r. przystępujący wskazał, że: „Jesteśmy dostawcą maszyn z wieloletnim doświadczeniem. Istniejemy na rynku już ponad 8 lat i zdobyliśmy zaufanie wielu Klientów. Mamy bardzo silną pozycję na rynku, wieloletnie kontrakty z dostawcami. Nie zamawiamy pojedynczych sztuk a całe kontenery określonego modelu, dzięki czemu mamy wysokie rabaty . Co roku dostarczamy tysiące maszyn do różnych jednostek takich jak: duże zakłady produkcyjne, małe i średnie zakłady przemysłowe, osoby prywatne lub placówki oświatowe. Zatrudniamy u siebie osoby po specjalistycznych szkołach, gdzie młodzież pracuje i uczy się obsługi maszyn. Zależy nam, aby placówki oświatowe dysponowały najnowszym sprzętem w bardzo dobrej jakości. Absolwenci tych szkół, stają się później potencjalnymi naszymi pracownikami, dlatego startując w przetargach dla Szkół i Powiatów, ograniczamy nasz zarobek , aby szkoły mogły dysponować odpowiednim sprzętem dydaktycznym. Ze względu na ilość importowanego towaru, mamy wypracowane korzystne warunki z firmami spedycyjnymi , co również wpływa na naszą marże . Współpracujemy z jedną firmą spedycyjną od wielu lat dlatego mamy atrakcyjne stawki umowne . Przez ciągłość transportów, mamy również niskie stawki na transport drogowy, co bezpośrednio wpływa na ceny końcowe . Zapewniamy własny mobilny serwis na terenie całego kraju. Nie korzystamy z usług innych, zewnętrznych serwisów, dlatego nie narażamy Firmy na dodatkowe koszta. Serwis ma wyznaczone trasy, aby zrealizować możliwie największą ilość punktów, jeśli chodzi o szkolenia, uruchomienia czy konserwacje. Dzięki dobrej logistyce, oszczędzamy czas i pieniądze na bezcelowe wyjazdy serwisu. Dostawy realizujemy sami, nie korzystamy z pomocy podwykonawców. Magazyn jak i biuro znajdują się w małej miejscowości, co nie generuje wysokich kosztów utrzymania firmy. Osoby zatrudnione pochodzą z okolicy, co przekłada się na niskie koszty dojazdów bądź znikome. Zapewniamy, że wynagrodzenie naszych pracowników nie jest niższe od płacy minimalnej, a wszyscy są zatrudnieni na umowy o pracę. Korzystamy również z form zatrudnienia w ramach refundacji z Urzędu Pracy, co też wpływa na naszą marżę . Ponadto zaoferowane przez nas wyposażenie posiada parametry określone przez Zamawiającego w SIWZ. Zaoferowane przez nas wyposażenie będzie fabrycznie nowe, wolne od wad, nie będzie posiadało znamion użytkowania. Zaoferowane wyposażenie będzie zawierało odpowiednie, aktualne i wymagane certyfikaty, świadectwa jakości, atesty, deklaracje zgodności i inne oznaczenia informujące o dopuszczeniu do sprzedaży, oraz będzie spełniało wszelkie wymogi norm określonych obowiązującym prawem. W cenę wyposażenia wliczono zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia również koszty transportu, montaż, uruchomienie oraz szkolenie. (…) Poniżej przedstawiam Państwu przykładowe maszyny jakie sprzedajemy na naszej stronie w podobnych cenach. Dla Państwa urządzenia będą wyprodukowane na specjalne zamówienie, spełniające wszystkie Państwa parametry opisane w szczegółowym przedmiocie zamówienia.” Przystępujący przedstawił też następującą kalkulację cenową:
Cena wyprodukowania maszyn 70%
Transport, rozładunek, uruchomienie 15%
Zarobek firmy Metal Technics Polska 15%
Łącznie 100%
Do wyjaśnień przystępujący załączył wydruki z poglądowymi zdjęciami tokarek, frezarek, szlifierek, przecinarek i wiertarek oraz z krótkimi opisami dla niektórych z nich.
Pismem z dnia 20.11.2020 r. zamawiający poinformował o wyborze oferty przystępującego jako najkorzystniejszej w części nr 1 postępowania.
Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznając na rozprawie złożone odwołanie i uwzględniając dokumentację z niniejszego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz stanowiska stron i przystępującego złożone na piśmie i podane do protokołu rozprawy, zważyła, co następuje.
W pierwszej kolejności Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem odwołania, wynikających z art. 189 ust. 2 ustawy Pzp. Ponadto Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 179 ust. 1 Pzp, tj. istnienie po stronie odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwość poniesienia przez niego szkody z uwagi na kwestionowane zaniechanie zamawiającego.
Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny lub kosztu, w szczególności w zakresie:
1) oszczędności metody wykonania zamówienia, wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo sprzyjających warunków wykonywania zamówienia dostępnych dla wykonawcy, oryginalności projektu wykonawcy, kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2015 r. poz. 2008 oraz z 2016 r. poz. 1265);
2) pomocy publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów;
3) wynikającym z przepisów prawa pracy i przepisów o zabezpieczeniu społecznym, obowiązujących w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie;
4) wynikającym z przepisów prawa ochrony środowiska;
5) powierzenia wykonania części zamówienia podwykonawcy.
Zgodnie z art. 90 ust. 1a ustawy Pzp, w przypadku gdy cena całkowita oferty jest niższa o co najmniej 30% od:
1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania zgodnie z art. 35 ust. 1 i 2 lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia;
2) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, zaktualizowanej z uwzględnieniem okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania, w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych, zamawiający może zwrócić się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1.
Zgodnie z art. 90 ust. 2 i 3 ustawy Pzp, obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy, zaś zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. Ponadto zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp, zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Ustawodawca wskazał jednoznacznie, że obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy, który złożył ofertę z ceną budzącą wątpliwości. W przepisie mowa jest o „wykazaniu”, czyli udowodnieniu, że cena nie jest rażąco niska. Tym samym wyjaśnienia wykonawcy nie mogą stanowić jedynie formalnej odpowiedzi na wezwanie zamawiającego, zawierającej ogólne informacje o działalności wykonawcy lub deklaracje co do realizacji zamówienia za zaoferowaną cenę, niepoparte stosownymi dowodami. Wyjaśnienia wykonawcy muszą być na tyle konkretne i szczegółowe, aby na ich podstawie zamawiający był w stanie dowiedzieć się, jakie okoliczności właściwe wzywanemu do wyjaśnień wykonawcy, spowodowały obniżenie ceny jego oferty, w jaki sposób okoliczności te spowodowały obniżenie ceny i jakich oszczędności wykonawca mógł dzięki nim dokonać. W zależności od przedmiotu zamówienia, wykonawca powinien wykazać przykładowo: ceny poszczególnych materiałów, ceny ofertowe dostawców, przyjętą technologię i organizację prac, koszty wynagrodzeń, koszty podwykonawców, koszty stałe (paliwa, energia), koszty zarządzania, koszty zabezpieczenia należytego wykonania umowy, koszty ubezpieczenia, rezerwę, zysk. Obowiązkiem wykonawcy jest zatem przedstawienie tych składników i wykazanie indywidualnych czynników wpływających na to, że wykonawca mógł zaoferować tak niską cenę. Dodatkowo, Ustawodawca wymaga, aby wskazane w wyjaśnieniach informacje, były poparte dowodami, którymi mogą być przykładowo oferty uzyskane od dostawców, w tym zawierające uzgodnione upusty, umowy wstępne z podwykonawcami, czy zawarte w samych wyjaśnieniach obliczenia wskazujące na prawidłowość kalkulacji cenowej i zysk.
Brak udzielenia przez wykonawcę wyjaśnień lub udzielenie wyjaśnień, w których wykonawca nie udowodnił, że cena oferty nie jest rażąco niska, obliguje zamawiającego do odrzucenia oferty. Tym samym od rzetelności wyjaśnień wykonawcy zależy jego dalszy udział w postępowaniu.
W przedmiotowej sprawie przede wszystkim należy zauważyć, że zamawiający w wezwaniu wyraźnie żądał wskazania m.in. cenników cenotwórczych oraz dowodów. Niezależnie od tego należy dodać, że nie tylko treść wezwania zamawiającego określa zakres wyjaśnień wykonawcy. Wytyczne co do tego, co powinny zawierać wyjaśnienia wynikają także z art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, którego treść w przedmiotowej sprawie zamawiający przytoczył w wezwaniu. Wykonawca powinien więc odpowiedzieć na wszystkie szczegółowe pytania zamawiającego, jak też powołać się na te dotyczące go okoliczności, które zostały przez ustawodawcę wskazane w art. 90 ust. 1 ustawy Pzp oraz przedstawić je w taki sposób, aby jasno wynikało z nich, jak została skalkulowana cena oferty i że kalkulacja ta jest pełna, rzetelna i umożliwiająca należyte wykonanie zamówienia. Dodatkowo zarówno z art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, jak i z wezwania zamawiającego wynika, że wyjaśnienia muszą być poparte dowodami. W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że treść wyjaśnień złożonych przez przystępującego nie daje podstaw do uznania ceny jego oferty za realną.
Po pierwsze, przystępujący powołał się na szereg okoliczności (doświadczenie, rodzaj odbiorców maszyn, zatrudnianie osób kończących specjalistyczne szkoły), które ani nie są wyjątkowe na rynku, ani nie stanowią wyjaśnienia, dlaczego cena jego oferty jest tak niska na tle wartości szacunkowej zamówienia powiększonej o VAT i na tle średniej arytmetycznej ofert złożonych w tym postępowaniu. Po drugie, przystępujący wymienił w wyjaśnieniach również inne okoliczności, jednakże w ogóle nie wskazał, w jaki sposób i w jakim stopniu okoliczności te przekładają się na cenę jego oferty, jak też nie dołączył na ich potwierdzenie żadnych dowodów:
a) przystępujący wskazał na wysokie rabaty, ale nie przedstawił na to dowodów w postaci np. ofert czy umów z dostawcami, z których wynikałby fakt udzielenia takich rabatów i ich wysokość, jak też nie wskazał, w jaki sposób przełożyło się to na cenę jego oferty, b) przystępujący wskazał, że „mamy wypracowane korzystne warunki z firmami spedycyjnymi, co również wpływa na naszą marżę. Współpracujemy z jedną firmą spedycyjną od wielu lat, dlatego mamy atrakcyjne stawki umowne” - jednakże (pomijając kwestię sprzeczności, czy jest to jedna czy kilka firm spedycyjnych) nie wskazał, na czym polegają specjalne korzyści wynikające z ww. umów, jak te korzyści przekładają się na kwestie finansowe, jaka jest wysokość stawek umownych i dlaczego są one „atrakcyjne” na tle innych funkcjonujących na rynku, a w konsekwencji – w jaki sposób ww. czynniki wpłynęły na zastosowaną przez niego w niniejszym postępowaniu marżę, a ponadto nie dołączył żadnych dowodów w postaci kopii ww. umów, c) przystępujący wskazał na niskie stawki na transport drogowy, nie wyjaśniając jednak, o jakie „stawki” chodzi, jaka jest różnica ich wysokości w stosunku do obowiązujących na rynku i w jaki sposób wpływa to na cenę jego oferty, d) przystępujący wskazał na własny mobilny serwis i to, że dzięki „dobrej logistyce, oszczędzamy czas i pieniądze na bezcelowe wyjazdy serwisu”, jednak nie dołączył dowodów na posiadanie własnego serwisu w postaci np. kopii umów z zatrudnianymi przez siebie osobami, które zajmują się serwisem, jak też nie wyjaśnił, na czym polega w jego firmie „dobra logistyka”, czym się różni od logistyki innych firm na rynku, ile dzięki niej można zaoszczędzić i jak się to przekłada na cenę oferty w tym postępowaniu, e) przystępujący wskazał, że „osoby zatrudnione pochodzą z okolicy, co przekłada się na niskie koszty dojazdów bądź znikome”, ale nie wyjaśnił, czy sam finansuje transport pracowników do firmy, a jeśli tak – nie przedstawił na to dowodów w postaci np. regulaminów czy zarządzeń, w których zawarte byłoby zobowiązanie pracodawcy do dowożenia pracowników do miejsca pracy, jak też nie wyjaśnił, w jaki sposób przekłada się to na niską cenę jego oferty (zwłaszcza, że finansowanie pracownikom dojazdu do pracy powinno raczej podnosić koszty działalności spółki, a nie odwrotnie), f) przystępujący wskazał, że „wynagrodzenie naszych pracowników nie jest niższe od płacy minimalnej, a wszyscy są zatrudnieni na umowy o pracę.
Korzystamy również z form zatrudnienia w ramach refundacji z Urzędu Pracy, co też wpływa na naszą marżę”, jednakże nie dołączył dowodów w postaci np. kopii umów z pracownikami na różnego rodzaju stanowiskach potwierdzających wysokość ich wynagrodzenia oraz kopii dokumentacji potwierdzającej korzystanie z refundacji z Urzędu Pracy, jak też nie wyjaśnił, ile dzięki ww. refundacji oszczędza na wynagrodzeniach i jaki ma to wpływ na cenę oferty złożonej w tym postępowaniu, g) przystępujący zawarł w wyjaśnieniach tabelę z kalkulacją kosztów, jednak jest ona bardzo ogólna, na podstawie wskazanych wielkości procentowych można z niej wyliczyć kwoty jedynie podstawowych części zamówienia, bez bardziej szczegółowego rozbicia, w szczególności bez pokazania tych kosztów i oszczędności, na które powołuje się przystępujący w wyjaśnieniach, h) przystępujący dołączył do wyjaśnień wydruki z poglądowymi zdjęciami tokarek, frezarek, szlifierek, przecinarek i wiertarek i krótkimi opisami dla niektórych z nich, jednakże zdjęcia te ani nie potwierdzają oferowania urządzeń zgodnych z siwz (sam przystępujący wskazał, że nie są to tożsame urządzenia), ani tym bardziej nie odnoszą się do kwestii realności ceny oferty, zwłaszcza zaś do tych okoliczności, które przystępujący wskazał w wyjaśnieniach. Wydruki te zatem nie potwierdzają np. istnienia rabatów, korzystnych umów, czy innych oszczędności, na które powołuje się przystępujący w wyjaśnieniach i wobec tego nie stanowią dowodów niezbędnych do dokonania oceny realności ceny oferty.
Dodać także należy, że wykonawca ma obowiązek wyjaśnić cenę swojej oferty w terminie wyznaczonym przez zamawiającego. Wobec powyższego przedstawianie dodatkowej argumentacji, czy dowodów na rozprawie, jest już działaniem spóźnionym i nie może zostać uwzględnione (niezależnie od tego, że dowody złożone przez przystępującego na rozprawie również nie odnoszą się do kwestii realności ceny i do okoliczności podniesionych w wyjaśnieniach z dnia 02.09.2020 r.).
Reasumując, złożone przez przystępującego wyjaśnienia są bardzo ogólne, nie zawierają szczegółowego wskazania czynników cenotwórczych, jak też wskazania, w jaki sposób okoliczności wymienione w wyjaśnieniach konkretnie przekładają się na cenę oferty, a ponadto nie dołączono do nich żadnych dowodów potwierdzających treść tych wyjaśnień. W związku z powyższym oferta przystępującego podlega odrzuceniu na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy Pzp, tj. z powodu braku wykazania w treści wyjaśnień realności zaoferowanej ceny. Dlatego odwołanie zostało uwzględnione.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania i ustalenia, Izba postanowiła jak w sentencji wyroku, orzekając na podstawie przepisów art. 190 ust. 7, art. 191 ust. 2 i art. 192 ust. 2 ustawy Pzp.
Koszty postępowania
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 5 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 3 pkt 1 i pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 972).
Treść orzeczenia pochodzi z bazy orzeczeń Urzędu Zamówień Publicznych — zobacz w źródle. Podział na sekcje, spis treści i dane uzupełniające: PrzetargHub.
Cytowane w późniejszych orzeczeniach (2)
Na to orzeczenie powołują się kolejne składy orzekające — to sygnał, że zawiera argumentację o trwałej wartości precedensowej.
- KIO 1793/26wyrokOdwołanie oddalone5 czerwca 2026
- KIO 1937/21wyrokOdwołanie uwzględnione30 lipca 2021
Jak Izba rozstrzyga podobne spory
1 431 orzeczeń w bazie
- uwzględnione: 39,9% (562)
- oddalone: 54,4% (767)
- umorzone: 5% (70)
- odrzucone: 0,6% (8)
- inne: 0,2% (3)
3 793 orzeczenia w bazie
- uwzględnione: 35,8% (1 340)
- oddalone: 51,1% (1 914)
- umorzone: 12,1% (452)
- odrzucone: 0,9% (34)
- inne: 0,1% (3)
Art. 7 Pzp (2004) — uczciwa konkurencja
2 978 orzeczeń w bazie
- uwzględnione: 39,5% (1 149)
- oddalone: 58,6% (1 703)
- umorzone: 0,3% (10)
- odrzucone: 1,1% (32)
- inne: 0,4% (12)
W zagadnieniu „Wyjaśnienia treści oferty” Izba uwzględniła 42% odwołań rozpoznanych merytorycznie (zakończonych wyrokiem uwzględniającym albo oddalającym). Umorzeń (także po uwzględnieniu zarzutów przez zamawiającego) ani odrzuceń nie wliczamy — pokazują je wykresy wyżej.
Podobne orzeczenia
Orzeczenia o zbliżonej treści i zagadnieniach — dobrane po znaczeniu całego tekstu, nie tylko po słowach kluczowych.
- KIO 2918/20wyrok
wyjaśnienia treści oferty
Odwołanie uwzględnione26 listopada 2020 - KIO 2829/20wyrok
wyjaśnienia treści oferty
Odwołanie oddalone30 listopada 2020 - KIO 3148/20wyrok
rażąco niska cena
Odwołanie uwzględnione21 grudnia 2020 - KIO 2879/20wyrok
aukcja elektroniczna
Odwołanie uwzględnione27 listopada 2020 - KIO 3225/20wyrok
niezgodność z warunkami zamówienia
Odwołanie oddalone28 grudnia 2020
Najnowsze orzeczenia: Wyjaśnienia treści oferty
- KIO 3935/26postanowieniePostępowanie umorzone4 września 2026
- KIO 3792/26postanowieniePostępowanie umorzone3 września 2026
- KIO 3838/26wyrokOdwołanie uwzględnione1 września 2026
- KIO 3586/26wyrokOdwołanie oddalone1 września 2026
Inne spory tego zamawiającego
- KIO 820/24wyrokOdwołanie oddalone27 marca 2024
- KIO 1383/23wyrokOdwołanie oddalone1 czerwca 2023
- KIO 326/23postanowieniePostępowanie umorzone13 lutego 2023
- KIO 2489/15wyrokOdwołanie uwzględnione27 listopada 2015
Pytania i odpowiedzi
Jak rozstrzygnięto sprawę KIO 3126/20?
Wyrokiem z 28 grudnia 2020 r. Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie.
Czego dotyczył spór w sprawie KIO 3126/20?
Spór dotyczył zamówienia pn. „Dostawa, montaż, uruchomienie oraz szkolenie w zakresie obsługi i eksploatacji wyposażenia przeznaczonego do Pracowni Obróbki Mechanicznej”.
Kto poniósł koszty postępowania odwoławczego?
Kosztami postępowania odwoławczego Izba obciążyła zamawiającego. Wpis od odwołania wynosił 15 000 zł.
Zacznij wygrywać przetargi na jasnych zasadach
Otrzymuj codzienne powiadomienia o nowych zamówieniach z Twojej branży i szybciej reaguj na błędy zamawiających.
Ustaw alert e-mail