Wyrok KIO 176/25 z 12 lutego 2025 r.

Uzasadnienie

Zamawiający Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Sokółce prowadzi postepowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Świadczenie usług w zakresie transportu sanitarnego pacjentów zespół Si P - CPV 60.13.00.00-8 - usługi w zakresie specjalistycznego transportu drogowego osób." Odwołujący MS-Medica M.S. wniósł odwołanie, w którym zarzucił Zamawiającemu naruszenie: - art. 224 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych w zw. z art. 224 ust. 5 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Prawo zamówień publicznych w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Prawo zamówień publicznych w zw. z art. 266 ustawy Prawo zamówień publicznych, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Wykonawcy Medixo z powodu rażąco niskiej ceny, pomimo tego że: wykonawca ten był wezwany przez Zamawiającego do udzielenia wyjaśnień dotyczących ceny oferty złożonej w postępowaniu i w złożonych wyjaśnieniach nie wykazał, że cena, jaką zaoferował za wykonanie zamówienia nie jest rażąco niska i umożliwia wykonanie zamówienia; cena ofertowa Medixo nie pozwala na zrealizowanie zamówienia w sposób zgodny z oczekiwaniami Zamawiającego, na co Zamawiającemu zwracał uwagę Odwołujący w piśmie z dnia 30.12.2024 r.; - art. 224 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych w zw. z art. 239 ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez dokonanie wadliwego wyboru oferty złożonej przez Wykonawcę Medixo w sytuacji, gdy oferta ta zawiera cenę rażąco niską, co uniemożliwi realizację przedmiotu postępowania przy spełnieniu wszelkich wymagań stawianych przez Zamawiającego w sposób prawidłowy; a w konsekwencji - art. 16 ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, proporcjonalności i przejrzystości.

Zarzuty i żądania odwołania

Odwołujący wniósł o unieważnienie czynności z dnia 13.01.2025 r. w zakresie wyboru najkorzystniejszej oferty w części 1 oraz części 2, powtórzenie czynności badania i oceny ofert, a w konsekwencji: odrzucenie oferty w części 1 oraz części 2 Wykonawcy Medixo sp. z o.o. z powodu rażąco niskiej ceny, uznanie oferty złożonej przez Odwołującego za najkorzystniejszą w postępowaniu; zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego.

Zamawiający ogłosił postępowanie na Zamówienie podzielone na dwie części. Część 1 -Transport sanitarny z zespołem specjalistycznym ,,S" oraz Część 2 - Transport sanitarny z zespołem specjalistycznym ,,P". Wpłynęły dwie ofert na obie części zamówienia - oferta Odwołującego oraz firmy Medixo sp. z o.o. Firma Medixo sp. z o.o. zaoferowała stawkę w wysokości 170,00 zł brutto za godzinę pracy transportu sanitarnego zespołem specjalistycznym (Zespół S), w skład którego wchodzą co najmniej trzy osoby uprawnione do wykonywania medycznych czynności ratunkowych, w tym lekarz systemu oraz pielęgniarka systemu lub ratownik medyczny. Jest to kwota, za którą niemożliwe jest opłacenie godziny pracy trzech medycznych osób, w tym lekarza systemu.

Zgodnie z zapisami z SWZ poszczególne osoby medyczne w zespole muszą spełniać następujące kryteria:

„Kwalifikacje osób:

1) przez kierowcę rozumie się osobę, o której mowa w art. 106 ust. Ustawy z dnia 5.01.2011r. o kierujących pojazdami - (Dz. U. z 2024 poz. 1210 t.j.)

2) przez ratownika lub ratownika medycznego rozumie się osoby, o których mowa odpowiednio w art. 10 oraz art.13 Ustawy z dnia 8.09.2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym - (Dz. U. 2024 poz. 652 i 1222 t.j.)

3) przez pielęgniarkę systemu rozumie się osobę, o której mowa w art. 3 pkt. 6) Ustawy z dnia 8.09.2006 o Państwowym Ratownictwie Medycznym - (Dz. U. 2024 poz. 652 i 1222 t.j.)

4) przez lekarza systemu rozumie się osobę, o której mowa w art. 3 pkt. 3) Ustawy z dnia 8.09.2006 o Państwowym Ratownictwie Medycznym - (Dz. U. 2024 poz. 652 i 1222 t. j.).

5) Przy czym, skład zespołów o których mowa w SWZ odpowiadał będzie odpowiednio zespołowi podstawowemu i specjalistycznemu w rozumieniu tych zespołów w art. 36 ust. 1 odpowiednio w pkt 1 i pkt 2 Ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym z dnia 8 września 2006 (Dz. U. 2024 poz. 652 t.j.).”

Odwołujący wskazał, że minimalne stawki płac dla ratownika medycznego, pielęgniarki systemu oraz lekarza systemu są określane przez Ministra Zdrowia w siatce płac dla poszczególnych pracowników ochrony zdrowia. Według siatki płac od 1 lipca 2024 r minimalne miesięczne wynagrodzenie ratownika medycznego / pielęgniarki systemu wynosi około 9230 zł w przeliczeniu na etat. Bez dodatków świątecznych, nocnych można przyjąć, że koszt godziny pracy ratownika medycznego lub pielęgniarki systemu wynosi około 50-60 zł. Godzina pracy lekarza systemu wyceniana jest na około 130-170 zł. Jak wskazał Odwołujący, zgodnie z orzecznictwem KIO, koszty pracy składają się z dwóch części. Pierwszą częścią są koszty pozapłacowe, do który zalicza się składki oraz koszty pracy poniesione przez pracodawcę poza wynagrodzeniem bezpośrednim. Druga grupa to koszty płacowe, czyli wynagrodzenia osobowe, dodatki oraz premie. Należy zauważyć, że kwota zaproponowana przez Wykonawcę Medixo sp. z o.o. nie jest w stanie pokryć nawet samego wynagrodzenia wszystkich trzech osób w zespole. W ocenie Odwołującego, cena 170,00 zł za godzinę pracy, to jedynie wynagrodzenie za godzinę pracy lekarza systemu. Do tego powinno być doliczone wynagrodzenie dwóch osób uprawnionych do wykonywania medycznych czynności ratunkowych. Z czego, jedna z nich powinna posiadać dodatkowo prawo jazdy minimum kategorii B oraz pozwolenie na prowadzenie pojazdów uprzywilejowanych - co jest premiowane dodatkowo. Dalej Odwołujący wskazał, że: „Na stawkę godzinową pracy zespołu S składają się następujące przybliżone kwoty: 170,00 zł (godzina pracy lekarza systemu) plus 120,00 zł ( godzina pracy dwóch osób uprawnionych do wykonywania czynności medycznych). Daje to kwotę około 290,00 zł. I jest to tylko wynagrodzenie osobowe zespołu, bez kosztów pracodawcy poniesionych za pracownika”.

Jak argumentował Odwołujący: „Kolejnym ważnym czynnikiem do wyliczenia stawki godzinowej pracy zespołu, jest zasada obliczania czasu trwania usługi. Zgodnie z zapisami w opisie zamówienia, czas trwania usługi nie obejmuje dojazdu zespołu do miejsca zgłoszenia oraz powrotu zespołu do miejsca wyczekiwania, po zakończonej usłudze (Załącznik nr 2 do SWZ SPZOZ TRANSPORT /2024)”.

„Usługa liczona będzie od miejsca zgłoszenia się Zespołu S na terenie siedziby Zamawiającego - lub w innym punkcie wyznaczonym przez Zamawiającego do miejsca zakończenia realizacji usługi. Usługa transportu sanitarnego nie obejmuje dojazdu do siedziby Zamawiającego lub miejsca wskazanego przez Zamawiającego jako punktu (miejsca) rozpoczęcia świadczenia usługi oraz nie obejmuje powrotu do siedziby Wykonawcy lub miejsca wyczekiwania pojazdów po realizacji usługi zleconej przez Zamawiającego." Odwołujący wskazał, że: dochodzą dodatkowe koszty pracy, które powinny być zawarte w cenie za godzinę pracy zespołu lekarskiego. Rzeczywisty koszt wynagrodzenia dla pracowników wykonujących usługę, jaki ciąży na przedsiębiorcy jest dwa razy większy. Zgodnie z zarejestrowaną komórką firmy Medixo sp. z o.o., miejsce wyczekiwania zespołu lekarskiego znajduję się w Białymstoku, przy ul. Kopernika. Zatem, aby wykonać przykładową usługę transportu lekarskiego, zespół musi dojechać z Białegostoku do Sokółki, pobrać pacjenta i przekazać go np. do USK w Białymstoku. Po czym wrócić do miejsca stacjonowania. W całościowym rozliczeniu, średni czas takiego transportu to dwie godziny, a ilość przejechanych kilometrów to około 100km. Zgodnie z zapisami umowy, Wykonawca rozlicza usługę ( w tej przykładowej sytuacji) za 45 km oraz za około godzinę wykonanej usługi. W tej sytuacji, należy przyjąć, że rzeczywisty koszt godziny pracy zespołu lekarskiego firmy Medixo sp. z o.o. wynosi 85,00 zł. Za tą kwotę nierealne jest opłacenie wszystkich pracowników zespołu - jest to kwota mniejsza niż średnie wynagrodzenie samego lekarza.

Zgodnie z wymaganiami zapisanymi w SWZ, wymagana jest dyspozycyjność zespołów 7 dni w tygodniu, 24h na dobę. A zgłoszenie się zespołu S do miejsca wezwania, od momentu zgłoszenia powinno odbyć się w czasie nie dłuższym niż 1h. W konsekwencji tego, wykonawca usługi powinien posiadać zespoły stacjonujące w miejscu wyczekiwania, w takiej ilości aby zapewnić ciągłość i terminowość wykonania takiej usługi oraz aby móc przyjąć kilka zleceń w jednym czasie. Znacznie zwiększa to koszty utrzymania zespołów w gotowości. Co również należy skalkulować w ofercie.

Odwołujący dokonał analizy postępowań przetargowych z poprzednich lat, składane na rzecz Zamawiającego i zwrócił uwagę, że nigdy nie występowała oferta z tak niską kwotą za godzinę pracy zespołu. Odwołujący zwrócił także uwagę na koszty pracy zespołu z ratownikiem (postępowanie część 2) względem kosztów pracy zespołu z lekarzem. Wykonawca Medixo sp. z o.o. proponuje cenę 160,00 zł za godzinę pracy zespołu ratowniczego składającego się z dwóch osób uprawnionych do udzielania świadczeń medycznych. Natomiast, pracę zespołu trzy osobowego wycenia na 170,00 zł. Odwołujący wywnioskował, że Wykonawca Medixo sp. z o.o. godzinę pracy lekarza wycenia na 10,00 zł, co według schematu rozliczenia przyjętego przez zamawiającego daje 5,00 zł za godzinę pracy lekarza. W jego ocenie, za tą kwotę niemożliwe jest zatrudnienie lekarza specjalisty. Jak również zatrudnienie dwóch ratowników medycznych za kwotę 40 zł za godzinę pracy jednej osoby. Są to stawki poniżej minimalnego wynagrodzenia określonego przez Ministra Zdrowia w siatce płac.

Odwołujący wskazał także, że w analizowanej ofercie występuje również cena za kilometr przejechany przez zespół transportu. Na jeden kilometr transportu składają się: koszt paliwa, koszt amortyzacji ambulansu, koszt ubezpieczenia pojazdu, koszt jednorazowych środków ochrony oraz dezynfekcji, koszt serwisowania pojazdów (bieżące i nagłe naprawy oraz wymiana opon w pojeździe), koszty certyfikowanych butli tlenowych oraz kosz zużycia tlenu, koszty aparatury medycznej oraz jej serwisowania.

Izba ustaliła i zważyła co następuje

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Zamawiający nie zwrócił się do Przystępującego Medixo sp. z o.o. o złożenie wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny.

30 grudnia 2024 roku Odwołujący przesłał do Zamawiającego pismo, w którym sformułował wniosek o odrzucenie oferty Wykonawcy Medixo sp. z o.o. 31 grudnia 2024 roku Zamawiający przesłał do Przystępującego Medixo sp. z o.o. jedynie prośbę o ustosunkowanie się do złożonego pisma. Zamawiający nie wskazał, że Wykonawca Medixo sp. z o.o. jest zobowiązany złożyć wyjaśnienia w odniesieniu do zaoferowanej ceny, złożyć kalkulację lub dowody. Nie sformułował żadnego wezwania ani pytania do Wykonawcy Medixo sp. z o.o. Stąd nie można uznać, aby pismo Zamawiającego stanowiło wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie ceny.

Przystępujący Medixo sp. z o.o. 06 stycznia 2025 r. odpowiedział na prośbę Zamawiającego, wyrażając swoje stanowisko.

Odwołujący w treści wezwania nie przedstawił zarzutu zaniechania przez Zamawiającego wezwania do złożenia wyjaśnień dotyczących ceny.

Wykonawca Medixo sp. z o.o. nie został wezwany przez Zamawiającego do złożenia wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny. Zatem dopiero na rozprawie z udziałem stron złożył wyjaśnienia, kalkulacje i dowody. Istotne znaczenie ma okoliczność, że takie dokumenty powinny zostać złożone po wezwaniu Zamawiającego do złożenia wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny. To komisja przetargowa powołana u Zamawiającego w postępowaniu jest uprawniona do oceny wskazanych dokumentów. Dopiero od takiej oceny może zostać złożone ewentualne odwołanie. Nie jest możliwe dokonywanie oceny wyjaśnień, czy prawidłowości przeprowadzonej kalkulacji, które nie były przedmiotem działania i oceny Zamawiającego, a w konsekwencji nie stały się przedmiotem odwołania.

Odwołujący na chwilę obecną nie wykazał istnienia rażąco niskiej ceny – przedstawił jedynie założenia, jakie być może powinien przyjąć wykonawca dokonujący kalkulacji ceny w postępowaniu. Odwołujący powoływał się na ceny wyposażenia karetki, jednakże nie przedstawił dowodów w zakresie kosztów. Odwołujący powoływał się na wysokości stawek personelu poszczególnych karetek, jednakże stawki wynikają z obliczeń Odwołującego. Odwołujący nie wykazał prawidłowości takiego obliczenia dla tego rodzaju personelu i wykonawcy. Tymczasem Wykonawca Medixo sp. z o.o. przedstawił swoje kalkulacje, które wskazują na właściwy jemu sposób obliczenia. Jak wskazano powyżej, w pierwszej kolejności ocena takich wyjaśnień powinna zostać przeprowadzona przez Zamawiającego. W dalszej kolejności, ocena wyjaśnień mogłaby stać się przedmiotem odwołania i oceny Izby. Stąd odwołanie podlegało oddaleniu.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 557 oraz art. 574 ustawy z 11.09.2019 r. Prawo zamówień publicznych oraz w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 oraz § 8 ust. 2 pkt 1) , zaliczając w poczet kosztów postępowania uiszczony przez Odwołującego wpis od odwołania oraz koszty wynagrodzenia pełnomocnika Zamawiającego.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.