Wyrok KIO 4638/25 z 12 grudnia 2025 r.
Odwołanie oddaloneKrajowa Izba OdwoławczaPrzedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o.
W skrócie
Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie wykonawcy Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Sp. z o.o. w postępowaniu pn. „Budowa i montaż stacji ładowania autobusów elektrycznych”, które prowadził zamawiający Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. (tryb podstawowy).
Zagadnienia sporu: brak przekazania odwołania; brak przekazania kopii zgłoszenia przystąpienia; brak zgody na przedłużenie terminu związania ofertą. Przywołane przepisy ustawy Pzp: art. 226 ust. 1 pkt 5, art. 128 ust. 1, art. 16 pkt 1.
Od wniesienia odwołania (27 października 2025 r.) do wydania wyroku minęło 46 dni.
- Zamawiający
- Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o.
- Przedmiot zamówienia
- Budowa i montaż stacji ładowania autobusów elektrycznych (z treści orzeczenia)
- Wpis od odwołania
- 10 000 zł
- Koszty postępowania
- obciążają zamawiającego
Pokaż wszystkie dane (6)
- Miejscowość
- Racibórz
- Tryb postępowania
- tryb podstawowy
- Numer ogłoszenia
- 2025/BZP 00423680
- Przewodniczący składu
- Martyna Mieszkowska
- Rozpoznanie
- na rozprawie
- Czas rozpoznania
- 46 dni od wniesienia odwołania
Ścieżka sprawy
- 27 października 2025Wniesienie odwołaniaPrzedsiębiorstwo Robót Drogowych Sp. z o.o.
- 12 grudnia 2025Wyrok KIOOdwołanie oddalone
Przepisy i zagadnienia
Przywołane przepisy ustawy Pzp
- art. 226 ust. 1 pkt 5
- art. 128 ust. 1
- art. 16 pkt 1
- art. 17 ust. 2
- art. 239 ust. 1
- art. 3 ust. 3
- art. 515 ust. 1 pkt 2 lit. a
- art. 557
- art. 574
- art. 575
Zagadnienia z indeksu tematycznego
- brak przekazania odwołania
- brak przekazania kopii zgłoszenia przystąpienia
- brak zgody na przedłużenie terminu związania ofertą
- kosztami postępowania
- koszt wynagrodzenia pełnomocnika
Treść orzeczenia
Sentencja
orzeka:
1. oddala odwołanie ,
2. kosztami postępowania obciąża wykonawcę Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Sp. z o.o. z siedzibą w Raciborzu i:
2.1 zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł 00 gr ( dziesięć tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Sp. z o.o. z siedzibą w Raciborzu tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszt wynagrodzenia pełnomocnika ww. wykonawcy oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszt wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego, kwotę 186 zł 60 gr ( sto osiemdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt groszy ) stanowiącą koszt dojazdu na wyznaczone posiedzenie oraz rozprawę poniesiony przez zamawiającego, 2.2 zasądza od wykonawcy Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Sp. z o.o. z siedzibą w Raciborzu na rzecz zamawiającego kwotę 3 786 zł 60 gr (trzy tysiące siedemset osiemdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez zamawiającego z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika oraz dojazdu na wyznaczone posiedzenie oraz rozprawę.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Uzasadnienie
Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. (dalej: „zamawiający”), prowadzi z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm. dalej: „ustawa Pzp”) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym pn.: „Budowa i montaż stacji ładowania autobusów elektrycznych” (znak postępowania: PK/04/2025). Szacunkowa wartość zamówienia nie przekracza kwot wskazanych w przepisach wykonawczych wydane na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy Pzp. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 15 września 2025 r. pod numerem 2025/BZP 00423680
W dniu 21 października 2025 r. odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, w przedmiotowym postępowaniu złożył wykonawca Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Sp. z o.o. (dalej: „odwołujący”).
Odwołanie złożono wobec:
1. zaniechaniu po stronie Zamawiającego czynności odrzucenia oferty Elektro-Mario Sp. z o.o. z w sytuacji, gdy treść oferty złożonej przez tego wykonawcę jest niezgodna z warunkami zamówienia, do czego Zamawiający był zobowiązany na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp,
2. zaniechaniu po stronie Zamawiającego czynności wezwania Elektro-Mario do uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych wskazanych w Dziale VII pkt 2 ppkt 2.1. SWZ pn. Informacja o podmiotowych środkach dowodowych, tj. dowodów określających, czy Wykonawca wykonał roboty zgodnie z warunkami wskazanymi w Dziale V pkt 3 ppkt 3.1.1. SWZ w sytuacji, gdy przedłożone przez Elektro-Mario referencje nie potwierdzają spełnienia warunku udziału w postępowaniu wskazanego w Dziale V pkt 3 ppkt 3.1.1. SWZ,
3. niezgodnej z przepisami ustawy – Prawo zamówień publicznych czynności po stronie zamawiającego podjętej w ww. postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego polegającej na wyborze jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez Elektro-Mario, pomimo iż podlegała ona odrzuceniu.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie
1. art. 226 ust. 1 pkt 5 pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Elektro-Mario w sytuacji, gdy treść powyższej nie spełniała warunków zamówienia z uwagi na to, że Elektro-Mario nie przedstawił wystarczających dowodów potwierdzających fakt, iż posiada zdolność techniczną do wykonania zamówienia, co wynika z tego, że:
a) zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego - Wykonawca, który zatrudnia wyłącznie 2 osoby (tj. firma Eko-Instal M.G.), nie jest w stanie zrealizować zamówienia o wartości 1.000.000 zł netto z uwagi na brak zasobu osobowego niezbędnego do realizacji zamówienia o ww. wartości, b) z przedłożonych przez Elektro-Mario referencji z dnia 25.09.2025r. nie wynika:
(I) iż roboty, których dotyczą powyższe referencje, zostały wykonane w ramach jednej umowy, (II) kiedy ww. roboty zostały zrealizowane, (III) w jakim miejscu roboty, których dotyczą powyższe referencje, zostały wykonane,
2. art. 128 ust. 1 pzp poprzez zaniechanie przez Zamawiającego czynności wezwania Elektro-Mario do uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych wskazanych w Dziale VII pkt 2 ppkt 2.1. SWZ pn. Informacja o podmiotowych środkach dowodowych, tj. dowodów określających, czy Wykonawca wykonał roboty zgodnie z warunkami wskazanymi w Dziale V pkt 3 ppkt 3.1.1. SWZ w sytuacji, gdy przedłożone przez Elektro-Mario referencje nie potwierdzają spełnienia warunku udziału w postępowaniu wskazanego w Dziale V pkt 3 ppkt 3.1.1. SWZ,
3. art. 16 pkt 1 pzp, art. 17 ust. 2 pzp w zw. z art. 239 ust. 1 pzp, art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy pzp poprzez niezgodne z przepisami ustawy Pzp prowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, tj. w sposób nie zapewniający zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, jak również podjęciu czynności zmierzających do udzielenia zamówienia wykonawcy wybranemu niezgodnie z przepisami ustawy PZp, który złożył ofertę podlegającą odrzuceniu, a polegających na wyborze jako najkorzystniejszej oferty Elektro-Mario w sytuacji, gdy odrzucenie ww. oferty byłoby czynnością zgodną z ustawą Pzp.
Odwołujący wniósł o:
1. unieważnienie czynności wyboru jako najkorzystniejszej oferty Elektro-Mario,
2. zobowiązanie Zamawiającego do:
a) odrzucenia oferty Elektro-Mario na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 pzp,
b) powtórzenia czynności badania i oceny ofert w postępowaniu,
3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym opłaty od niniejszego odwołania.
Odwołujący wskazał, że posiada interes i może ponieść szkodę w wyniku uchybienia przez Zamawiającego przepisów ustawy.
W uzasadnieniu odwołania odwołujący wskazał, że: „(…) należy stwierdzić, że Zamawiający naruszył art. 226 ust. 1 pkt 5 pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Elektro-Mario w sytuacji, gdy jej treść nie spełniała warunków zamówienia. Wynika to z tego, że Elektro-Mario nie przedstawił wystarczających dowodów na to, że aby posiadał zdolność techniczną do wykonania zamówienia. W nawiązaniu do warunków zamówienia, o których mowa w Dziale V pkt 3 ppkt 3.1.1. SWZ, należy wskazać, że zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego - Wykonawca, który zatrudnia wyłącznie 2 osoby (tj. firma Eko-Instal M.G., na zasoby której Elektro-Mario powołał się w ww. postępowaniu), nie jest w stanie 4 zrealizować zamówienia o wartości 1.000.000 zł netto z uwagi na brak zasobu osobowego niezbędnego do realizacji zamówienia o ww. wartości. Ponadto, z przedłożonych przez Elektro-Mario referencji z dnia 25.09.2025 r. nie wynika: (I) iż roboty, których dotyczą powyższe referencje, zostały wykonane w ramach jednej umowy, (II) kiedy ww. roboty zostały zrealizowane, (III) w jakim miejscu roboty, których dotyczą powyższe referencje, zostały wykonane. Powyższe prowadzi do wniosku, że oferta Elektro-Mario powinna zostać odrzucona, jako że nie spełnia warunków zamówienia. Jednocześnie Zamawiający naruszył art. 128 ust. 1 pzp poprzez zaniechanie czynności wezwania Elektro-Mariodo uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych wskazanych w Dziale VII pkt 2 ppkt 2.1. SWZ pn. Informacja o podmiotowych środkach dowodowych, tj. dowodów określających, czy Wykonawca wykonał roboty zgodnie z warunkami wskazanymi w Dziale V pkt 3 ppkt 3.1.1. SWZ w sytuacji, gdy przedłożone przez Elektro-Mario referencje nie potwierdzają spełnienia warunku udziału w postępowaniu wskazanego w Dziale V pkt 3 ppkt 3.1.1. SWZ. W następstwie powyższego Zamawiający naruszył również art. 16 pkt 1 pzp, art. 17 ust. 2 pzp w zw. z art. 239 ust. 1 pzp, art. 226 ust. 1 pkt 5 pzp poprzez niezgodne z przepisami ustawy – Prawo zamówień publicznych prowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, tj. w sposób nie zapewniający zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, jak również podjęciu czynności zmierzających do udzielenia zamówienia wykonawcy wybranemu niezgodnie z przepisami ustawy – Prawo zamówień publicznych, który złożył ofertę podlegającą odrzuceniu, a polegających na wyborze jako najkorzystniejszej oferty Elektro-Mario w sytuacji, gdy odrzucenie ww. oferty byłoby czynnością zgodną z ustawą – Prawo zamówień publicznych.”
Odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 515 ust. 1 pkt 2) lit. a) ustawy Pzp. Informację stanowiącą podstawę dla wniesienia odwołania Odwołujący uzyskał w dniu 21 października 2025 r. (zawiadomienie o wyborze najkorzystniejszej oferty). W związku z powyższym odwołanie wniesione w dniu 27 października 2025 r. należy uznać za wniesione w wymaganym zgodnie z ustawą Pzp terminie.
Wpis od odwołania w kwocie 10 000,00 złotych został uiszczony przelewem na rachunek bankowy Urzędu Zamówień Publicznych. Odwołujący prawidłowo przekazał kopię odwołania Zamawiającemu oraz załączył potwierdzenie przekazania odwołania Zamawiającemu.
Zamawiający pismem z dnia 17 listopada 2025 r. złożył odpowiedź na odwołanie wnosząc o oddalenie odwołania w całości. Ponadto, zamawiający zajął stanowisko: „ Z treści odwołania wynika zatem, że zdaniem Odwołującego ewentualny brak potwierdzenia przez Wykonawcę spełnienia warunków udziału w postępowaniu oznacza niezgodność oferty z warunkami zamówienia, z czym nie sposób się zgodzić. (…) Odrzucenie oferty, na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, może zatem nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy Zamawiający jest w stanie wykazać, że oferta złożona przez wykonawcę jest niezgodna z konkretnymi postanowieniami SWZ. Co do zasady o takiej niezgodności możemy mówić, gdy: - Wykonawca oferuje produkt o niższej jakości, z mniejszym zakresem albo w inny sposób nie spełniający wymagań opisanych w SWZ, - Wykonawca proponuje odmienny od wymaganego sposób realizacji zamówienia, a Zamawiający nie dopuszcza ofert wariantowych, - Oferta nie zawiera wszystkich niezbędnych informacji, które Zamawiający uznał za kluczowe do oceny zgodności oferty z jego oczekiwaniami, a których nie można uzyskać z innych dokumentów złożonych wraz z ofertą. - Dołączone do oferty dokumenty przedmiotowe środki dowodowe potwierdzają, że oferowane świadczenie jest niezgodne z wymaganiami opisanymi w SWZ.
(…) Nie sposób zatem przyjąć, że warunki zamówienia warunki udziału w postępowaniu Powyższe rozróżnienie tych dwóch pojęć wynika również z konstrukcji art. 226 Pzp, w którym zawarto katalog przestanek umożliwiających odrzucenie ofert.
Ustawodawca wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy odrzuceniem oferty niezgodnej z warnikami zamówienia (art. 226 ust 1 pkt 5) Pzp) oraz odrzuceniem oferty ze względu na brak potwierdzenia przez Wykonawcę spełnienia warunków udziału w postępowaniu (art. 226 ust 1 pkt 2 lit b) lub c) Pzp) (...) Zupełnie niezrozumiałym dla Zamawiającego jest zarzut dotyczący braku wykazania przez Wykonawcę Elektro-Mario Sp. z o.o. warunku udziału dotyczącego zdolności technicznej lub zawodowej ze względu na fakt, że podmiot udostępniający swoje zasoby tj. firma Eko-lnstal M.G.) zatrudnia wyłącznie dwie osoby. (…) Kolejno Zamawiający wskazuje, że wielkość przedsiębiorstwa Wykonawcy, a w tym przypadku wielkość przedsiębiorstwa podmiotu udostępniającego swoje zasoby, w sytuacji potwierdzenia spełnienia warunków udziału, pozostaje bez wpływu na zdolność do wykonania zamówienia, tym bardziej, że podmiot ten dysponuje dowodowymi (Referencjami) potwierdzającymi fakt wykonania zamówienia o zbliżonym stopniu skompilowania i wartości.”
Po przeprowadzeniu rozprawy, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oświadczeń, a także stanowisk, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba stwierdziła, że w zakresie zarzutów podniesionych w odwołaniu nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania , odwołanie nie zawierało braków formalnych i mogło zostać rozpoznane merytorycznie.
Izba postanowiła dopuścić dowody z dokumentacji przedmiotowego postępowania, załączone do odwołania oraz przedłożone przez zamawiającego na posiedzeniu i rozprawie.
Izba ustaliła i zważyła, co następuje
Biorąc pod uwagę stanowiska Stron oraz zgromadzony materiał dowodowy, Izba uznała, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie i podlegało oddaleniu.
W SWZ wskazano warunki udziału w postępowaniu określone przez Zamawiającego:
„3.1. W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego udział mogą brać Wykonawcy, którzy spełniają warunek udziału w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej, tj.:
3.1.1. Zamawiający wymaga, aby Wykonawca w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie należycie wykonał co najmniej jedną robotę budowlaną w ramach jednej umowy, obejmującą swoim zakresem wykonanie części budowlanej, części elektro - instalacyjnej oraz części teletechnicznej stacji ładowania pojazdów elektrycznych lub wykonał co najmniej jedną (1) robotę budowlaną w ramach jednej umowy, obejmującą swoim zakresem wykonanie części budowlanej, części elektro - instalacyjnej oraz części teletechnicznej, o łącznej wartości tych robót (umowy) nie mniejszej niż 1 000 000 zł brutto.” W dziale VII „Informacja o podmiotowych środkach dowodowych” podkreślono, że :
„Wykonawca, którego oferta zostanie najwyżej oceniona, w celu wykazania spełniania warunków udziału w postępowaniu określonych przez Zamawiającego w Dziale V pkt 3 SWZ, zostanie wezwany do złożenia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 5 dni od dnia wezwania następujących podmiotowych środków dowodowych (aktualnych na dzień ich złożenia):
2.1. wykazu robót budowlanych, wykonanych nie wcześniej niż w okresie ostatnich 5 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wraz z podaniem ich rodzaju, wartości, daty i miejsca wykonania oraz podmiotów, na rzecz których roboty te zostały wykonane, wraz z załączeniem dowodów określających, czy roboty budowlane wykazane w ww. wykazie zostały wykonane należycie, przy czym dowodami, o których mowa powyżej, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego roboty budowlane zostały wykonane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów - inne odpowiednie dokumenty”.
Pismem z dnia 13 października 2025 r. zamawiający wezwał na podstawie art. 274 ust.1 ustawy Pzp wykonawcę Elektro Mario do złożenia podmiotowych środków dowodowych m.in. wykazu robót oraz dowodów określających, czy roboty budowlane wykazane w ww. wykazie zostały wykonane należycie.
W odpowiedzi na powyższe, przy piśmie z dnia 17 października 2025 r. Elektro Mario przedłożył wymagane podmiotowe środki dowodowe wraz z referencjami, które potwierdzały należy wykonanie inwestycji wskazanej w wykazie robót.
Z treści złożonego wykazu robót budowlanych Wykonawcy Elektro-Mario Sp. z o.o., wynika, że podmiot udostepniający swoje zasoby tj. Eko-lnstal Marisz Gmyz, wykonał na rzecz spółki Sigma Technology & Energy Solutions Sp. z o.o., w okresie od 12.07.2023 r. do 24.07.2025 r. roboty budowane których przedmiotem było:
Przygotowanie infrastruktury energetycznej- wykonanie wykopów pod kable energetyczne oraz teletechniczne wg. projektu. Przygotowanie fundamentów pod stacje według określonej specyfikacji oraz projektu. Zamontowanie dostarczonych stacji ładowania oraz podłączenie przewodów elektrycznych oraz teletechnicznych według schematu. Wykonanie parkingów z kostki brukowej dla pojazdów korzystających z stacji ładowania pojazdówprzy czym ww. robota obejmowała swoim zakresem:
1) wykonanie części budowlanej TAK*
2) wykonanie części elektro - instalacyjnej TAK*
3) wykonanie części teletechnicznej stacji ładowania pojazdów elektrycznych lub wykonanie części teletechnicznej TAK* przy części od 1) -3) zostały wykonane w ramach jednej umowy TAK* o wartości ww. robót budowalnych wynoszących 1 230 00000 zł brutto”
W dniu 21 października 2025 r. zamawiający dokonał wyboru najkorzystniejszej oferty wykonawcy Elektro Mario. Natomiast, na drugim miejscu w rankingu została sklasyfikowana oferta odwołującego.
W toku posiedzenia odwołujący oświadczył, iż dokonuje modyfikacji podstawy prawnej zarzutu wskazanego w petitum odwołania, poprzez jej odniesienie do art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy Pzp.
Mając na uwadze treść zarzutu sformułowanego w petitum odwołania, jak również stanowisko zaprezentowane przez odwołującego na posiedzeniu, Izba uznała, iż zarzut ten ma charakter przedwczesny. Zgodnie z obowiązującą procedurą, w pierwszej kolejności Zamawiający zobowiązany jest do wezwania wykonawcy do uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych, w tym dowodów potwierdzających należyte wykonanie robót budowlanych. Dopiero po bezskutecznym przeprowadzeniu wskazanej czynności Zamawiający byłby uprawniony do rozważenia odrzucenia oferty wykonawcy.
W rozpoznawanym postępowaniu zamawiający nie skorzystał z uprawnienia, o którym mowa w art. 128 ust. 1 ustawy Pzp, tj. nie wezwał wykonawcy Elektro Mario do uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych obejmujących dowody potwierdzające należyte wykonanie robót budowlanych. Zaniechanie tej czynności proceduralnej skutkuje brakiem podstaw do odrzucenia oferty tego wykonawcy na etapie postępowania, na którym znajduje się sprawa.
W konsekwencji, na obecnym etapie postępowania Izba nie znalazła podstaw do uwzględnienia żądania odwołującego i nakazania zamawiającemu odrzucenia oferty wykonawcy Elektro Mario. Tym samym zarzut nr 1 podlegał oddaleniu jako przedwczesny.
W treści odwołania odwołujący podniósł, iż z referencji z dnia 25 września 2025 r., przedłożonych przez wykonawcę Elektro-Mario, nie wynika, aby: roboty budowlane objęte wskazanymi referencjami zostały wykonane w ramach jednej umowy, możliwe było ustalenie terminu realizacji tych robót oraz możliwe było ustalenie miejsca wykonania robót, których dotyczą przedmiotowe referencje.
Izba podzieliła stanowisko zamawiającego, zgodnie z którym odwołujący, formułując powyższe zarzuty, pominął funkcję referencji określoną w przepisach rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy (dalej: „rozporządzenie”).
Opierając się na powyższym, zgodnie z § 9 ust 1 pkt 1 rozporządzenia: W celu potwierdzenia spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji dotyczących zdolności technicznej lub zawodowej, zamawiający może, w zależności od charakteru, znaczenia, przeznaczenia lub zakresu robót budowlanych, dostaw lub usług, żądać następujących podmiotowych środków dowodowych:
1) wykazu robót budowlanych wykonanych nie wcześniej niż w okresie ostatnich 5 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest, krótszy - w tym okresie, wraz z podaniem ich rodzaju, wartości, daty i miejsca wykonania oraz podmiotów, na rzecz których roboty te zostały wykonane, oraz załączeniem dowodów określających, czy te roboty budowlane zostały wykonane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego roboty budowlane zostały wykonane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów inne odpowiednie dokumenty.
Referencja składana w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, obok innych dokumentów sporządzanych przez podmiot, na rzecz którego realizowane było dane zamówienie, pełni ściśle określoną funkcję dowodową. Jej celem – podobnie jak innych dokumentów tego rodzaju – jest potwierdzenie, że roboty budowlane, usługi bądź dostawy wskazane w wykazie zostały wykonane w sposób należyty.
Podkreślenia wymaga, iż referencje, w odróżnieniu od wykazu robót, usług lub dostaw, nie służą potwierdzeniu spełnienia warunku udziału w postępowaniu, lecz wyłącznie wykazaniu należytego wykonania zamówień ujętych w wykazie. Tym samym zakres informacji wymaganych w referencjach nie musi odpowiadać zakresowi danych niezbędnych do wykazania spełnienia warunku udziału w postępowaniu.
Należy przy tym uwzględnić, że referencje stanowią oświadczenia składane przez podmioty trzecie, niezależne od wykonawcy. Izba poparła twierdzenie zamawiającego, że wykonawca co do zasady nie ma wpływu na treść wystawionej referencji i nie jest uprawniony do żądania jej sformułowania w sposób odpowiadający w pełni treści warunków udziału w postępowaniu określonych przez zamawiającego. Ponadto referencje wystawiane są zazwyczaj bezpośrednio po zakończeniu realizacji danego zamówienia, niezależnie od momentu wszczęcia konkretnego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w którym wykonawca posługuje się tym dokumentem. Z tego względu nie sposób oczekiwać, aby dokument ten potwierdzał każdy element warunku udziału w postępowaniu lub kryterium selekcji, ani aby jego treść w pełni pokrywała się z informacjami wskazanymi w wykazie.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Izby. W wyroku z dnia 2 maja 2024 r. ( wyrok sygn. akt KIO 1290/24) Izba wskazała, że referencje nie stanowią szczególnie sformalizowanego środka dowodowego, jednakże powinny spełniać minimalne wymogi umożliwiające ustalenie ich treści i wiarygodności, w tym w szczególności pozwalać na stwierdzenie, że zostały wystawione przez osobę upoważnioną, posiadającą wiedzę co do ich treści. Z kolei w wyroku z dnia 4 sierpnia 2022 r. (wyrok sygn. akt KIO 1846/22) Izba podkreśliła, iż referencje nie muszą zawierać szczegółowych informacji dotyczących zakresu realizowanego zadania, o ile na ich podstawie możliwe jest ustalenie, że odnoszą się do zamówienia wskazanego w wykazie i potwierdzają jego należyte wykonanie.
Mając na uwadze powyższe, referencje służą potwierdzeniu faktu należytego wykonania zamówienia, a ich treść powinna być oceniana nie w oderwaniu od pozostałych dokumentów złożonych w postępowaniu, w szczególności wykazu robót budowlanych. Zakres informacji wymaganych w referencjach nie jest tożsamy z zakresem danych, jakie wykonawca zobowiązany jest wykazać w wykazie robót, o którym mowa w § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a brak niektórych danych w samych referencjach nie przesądza automatycznie o ich nieprawidłowości lub nieprzydatności dowodowej.
Izba uznała, iż referencja złożona przez wykonawcę Elektro Mario wraz z wykazem robót budowlanych nie musiała zawierać szczegółowych danych umożliwiających samodzielną weryfikację spełnienia warunku udziału w postępowaniu. Jej treść była natomiast wystarczająca do potwierdzenia, że zamówienie wskazane w wykazie robót zostało zrealizowane należycie.
Reasumując powyższe, Izba uznała, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie, a w działaniach Zamawiającego nie dopatrzyła się naruszenia zasad wynikających z ustawy Pzp.
Koszty postępowania
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 557, 574 i 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 , pkt 2 lit a i b rozporządzenia w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437).
Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.
Treść orzeczenia pochodzi z bazy orzeczeń Urzędu Zamówień Publicznych — zobacz w źródle. Podział na sekcje, spis treści i dane uzupełniające: PrzetargHub.
Orzeczenia powołane w treści (2)
- KIO 1290/24wyrokOdwołanie oddalone2 maja 2024
- KIO 1846/22wyrokOdwołanie uwzględnione4 sierpnia 2022
Jak Izba rozstrzyga podobne spory
Art. 226 Pzp — odrzucenie oferty (Pzp 2019)
9 497 orzeczeń w bazie
- uwzględnione: 26,4% (2 502)
- oddalone: 43,4% (4 120)
- umorzone: 24,8% (2 355)
- odrzucone: 1,1% (105)
- inne: 4,3% (410)
W sprawach z przepisem „Art. 226 Pzp” Izba uwzględniła 38% odwołań rozpoznanych merytorycznie (zakończonych wyrokiem uwzględniającym albo oddalającym). Umorzeń (także po uwzględnieniu zarzutów przez zamawiającego) ani odrzuceń nie wliczamy — pokazuje je wykres wyżej.
Podobne orzeczenia
Orzeczenia o zbliżonej treści i zagadnieniach — dobrane po znaczeniu całego tekstu, nie tylko po słowach kluczowych.
- KIO 4646/25wyrok
brak przekazania odwołania
Odwołanie oddalone9 grudnia 2025 - KIO 4792/25wyrok
brak przekazania odwołania
Odwołanie oddalone16 grudnia 2025 - KIO 4747/25wyrok
aktualność dokumentów
Odwołanie oddalone12 grudnia 2025 - KIO 4970/25wyrok
oferta złożona przez wykonawcę niespełniającego warunków udziału w postępowaniu
Odwołanie oddalone31 grudnia 2025 - KIO 4738/25wyrok
oferta złożona przez wykonawcę, który nie złożył dokumentów lub oświadczeń
Odwołanie oddalone16 grudnia 2025
Najnowsze orzeczenia: Art. 226 Pzp
- KIO 4225/26wyrokOdwołanie oddalone25 września 2026
- KIO 3652/26, KIO 3698/26wyrokPostępowanie umorzone22 września 2026
- KIO 4123/26postanowieniePostępowanie umorzone4 września 2026
- KIO 4111/26postanowieniePostępowanie umorzone4 września 2026
Inne spory tego zamawiającego
- KIO 2006/23postanowieniePostępowanie umorzone17 lipca 2023
- KIO 366/21postanowienieUmorzone — zamawiający uwzględnił zarzuty26 lutego 2021
Pytania i odpowiedzi
Jak rozstrzygnięto sprawę KIO 4638/25?
Wyrokiem z 12 grudnia 2025 r. Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie.
Czego dotyczył spór w sprawie KIO 4638/25?
Spór dotyczył zamówienia pn. „Budowa i montaż stacji ładowania autobusów elektrycznych”.
Kto poniósł koszty postępowania odwoławczego?
Kosztami postępowania odwoławczego Izba obciążyła zamawiającego. Wpis od odwołania wynosił 10 000 zł.
Zacznij wygrywać przetargi na jasnych zasadach
Otrzymuj codzienne powiadomienia o nowych zamówieniach z Twojej branży i szybciej reaguj na błędy zamawiających.
Ustaw alert e-mail