Postanowienie KIO 748/26 z 12 marca 2026 r.

Uzasadnienie

Zamawiający Zarząd Transportu Miejskiego w Kielcach , dalej: „ zamawiający ” prowadzi, na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych, dalej: „ ustawa Pzp ”, postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym, którego przedmiotem jest „Prowadzenie windykacji należności za przejazd bez uprawnień lub bez ważnego biletu pasażerów komunikacji miejskiej w Kielcach”, dalej: „ postępowanie ”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych 12 lutego 2026 r. pod numerem 2026/BZP 00107785.

17 lutego 2026 r. wykonawca Kancelaria Radców Prawnych R., S. Spółka komandytowa z siedzibą w Warszawie, dalej: „ odwołujący ” wniósł odwołanie wobec treści dokumentów zamówienia, tj. Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej „SWZ”), Załącznika nr 1 do SWZ - Opisu Przedmiotu Zamówienia („OPZ”) oraz Załącznika nr 8 do SWZ - Wzoru Umowy („Umowa”), udostępnionych w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego przez Gminę Kielce - Zarząd Transportu Miejskiego w Kielcach w trybie podstawowym, pod nazwą „Prowadzenie windykacji należności za przejazd bez uprawnień lub bez ważnego biletu pasażerów komunikacji miejskiej w Kielcach”, oznaczonego numerem postępowania 2/2026.

Zarzuty i żądania odwołania

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie przy formułowaniu dokumentów zamówienia – SWZ, OPZ oraz Umowy następujących przepisów prawa:

1. art. 99 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 16 pkt 1 oraz art. 17 ust. 1 ustawy Pzp a także art. 436 pkt 2 ustawy Pzp przez zaniechanie opisania przedmiotu zamówienia w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, oraz zaniechanie uwzględnienia w opisie przedmiotu zamówienia oraz warunkach realizacji zamówienia kluczowych informacji mających wpływ na sporządzenie oferty w tym sposób obliczenia wynagrodzenia, co skutkuje niewiedzą co do zakresu świadczonych usług i warunków ich świadczenia, uniemożliwia odwołującemu złożenie oferty i jej rzetelną wycenę oraz uniemożliwia złożenie konkurencyjnych i porównywalnych ofert przez równo traktowanych wykonawców, tj.:

1) zaniechanie wskazania w opisie przedmiotu zamówienia czy wykonawcy zostaną przekazane sprawy obejmujące dotychczasowe wierzytelności zamawiającego (będące przedmiotem prowadzonych przez poprzedniego wykonawcę spraw bądź oczekujące na wszczęcie) wraz z podaniem liczby i wartości spraw, które zostaną przekazane oraz szczegółowych informacji ich dotyczących, w tym etapu, na którym się znajdują;

2) zaniechanie wskazania minimalnej liczby spraw, która zostanie przekazana wykonawcy do prowadzenia wraz z podaniem ich przewidywanej wartości w oparciu o dane z poprzednich lat;

3) zaniechanie wskazania historycznej skuteczności prowadzonych spraw;

4) zaniechanie wskazania czy zamawiający przewiduje windykację w stosunku do obcokrajowców;

5) brak sprecyzowania istotnych dla określenia przedmiotu zamówienia warunków i wymogów związanych z realizacją Umowy oraz nieprecyzyjne określenie sposobu obliczania wynagrodzenia należnego wykonawcy;

6) rozbieżności w dokumentacji postępowania polegające na wskazaniu w punkcie 1 ppkt 3) OPZ, że „Koszty związane z windykacją opłat za przejazd bez uprawnień ponosi Wykonawca” przy jednoczesnym wskazaniu w § 13 ust. 3 Umowy, że „W przypadku skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego i egzekucyjnego, za uprzednią zgodą Zamawiającego, Zamawiający zwróci Wykonawcy poniesione i udokumentowane opłaty sądowe, skarbowe i egzekucyjne”,

2. art. 433 pkt 4 ustawy Pzp przez przewidzenie w punkcie 1 ppkt 4, 5, 8 OPZ oraz w § 8 ust. 1 Umowy możliwości ograniczenia (w całości lub w części) zakresu zamówienia i przekazania windykacji innym podmiotom bez wskazania minimalnej wartości lub wielkości świadczenia wykonawcy,

3. art. 134 ust. 1 pkt 6 ustawy Pzp oraz art. 436 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp przez wyznaczenie zbyt krótkiego i nieadekwatnego do poniesionych przez wykonawcę kosztów, terminu zakończenia usługi, który dodatkowo został określony konkretną datą, tj. określenie w punkcie 20.1. SWZ oraz w § 17 ust. 1 Umowy, że Umowa zostanie zawarta na czas określony do dnia 31.12.2026 r., co uniemożliwia odwołującemu złożenie oferty i jej rzetelną wycenę oraz narusza zasadę podziału ryzyk, przerzucając na wykonawcę ryzyko poniesienia kosztów bez realnej możliwości uzyskania przez niego zarobku, a także świadczy o naruszeniu przez zamawiającego zasady efektywności ekonomicznej.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu modyfikacji treści SWZ, OPZ i Umowy przez:

1. wskazanie w opisie przedmiotu zamówienia:

1) liczby spraw, które zostaną przekazane wykonawcy po upływie 12 miesięcy od dnia wymagalności, wartości tych spraw, informacji czy zamawiający dysponuje więcej niż jednym adresem zobowiązanego oraz wskazanie etapu na jakim sprawy te się znajdują, wg poniższej klasyfikacji:

a) na etapie polubownym – przedawnione,

b) na etapie polubownym bez ustalonego adresu lub z błędnymi danymi osobowymi,

c) na etapie sądowym w EPU,

d) na etapie sądowym w sądzie właściwości ogólnej,

e) na etapie komorniczym,

f) na etapie po umorzeniu postępowania komorniczego,

g) na etapie postępowania upadłościowego lub spadkowego (nastąpił zgon dłużnika).

2) średniej liczby spraw kierowanych do obsługi miesięcznie/rocznie z uwzględnieniem danych z co najmniej trzech ostatnich lat;

3) średniej wartości pojedynczej sprawy czy przedziałów wartościowych kierowanych do windykacji spraw z podziałem procentowym np.: x% spraw do kwoty y, y% spraw do kwoty z,

4) historycznej skuteczności prowadzonych spraw,

5) czy zamawiający przewiduje windykację w stosunku do obcokrajowców;

2. określenie w Umowie:

1) minimalnej wartości lub wielkości świadczenia wykonawcy, w związku z możliwością ograniczenia zakresu zamówienia przez zamawiającego, z jednoczesnym wyłączeniem przewidzianego obecnie prawa do przekazania innym podmiotom wszystkich a nie tylko części spraw do windykacji,

2) czy wykonawca będzie musiał ponieść koszty przejęcia przekazanych mu spraw np. wysłania zawiadomień o zmianie pełnomocnika oraz czy po upływie okresu obowiązywania Umowy zamawiający wstępuje do prowadzonych (niezakończonych) postępowań a także kto będzie zobowiązany do poniesienia kosztów z tym związanych (zamawiający czy dotychczasowy wykonawca);

3) czy wykonawca będzie zobowiązany do prowadzenia postępowań upadłościowych przeciwko dłużnikom oraz postępowań spadkowych mających na celu ustalenie następców prawnych dłużnika;

4) czy zamawiający określa wymagane formy, w jakiej mają być doręczane dłużnikom wezwania do zapłaty;

5) kto będzie zobowiązany do poniesienia kosztów związanych z windykacją opłat za przejazd bez uprawnień,

6) komu przypadać będą zasądzone koszty zastępstwa procesowego i egzekucyjnego w przypadku zastępstwa procesowego wykonywanego przez radcę prawnego lub adwokata,

7) sprecyzowaniu, od czego zamawiający będzie uzależniał wyrażanie zgody na skierowanie przez wykonawcę dochodzenia wierzytelności na drogę sądową,

8) precyzyjnego sposobu obliczania wynagrodzenia należnego wykonawcy uwzględniającego w szczególności:

a) czy prowizja liczona jest wyłącznie od wpłat dokonanych po przekazaniu sprawy czy również od wpłat dokonanych bezpośrednio do zamawiającego bez wiedzy wykonawcy, b) czy prowizja przysługuje od: należności głównej, odsetek, kosztów sądowych, kosztów zastępstwa procesowego (egzekucyjnego), c) czy prowizja przysługuje w przypadku: zawarcia ugody, umorzenia części należności,

3. zmianę terminu świadczenia usługi na okres co najmniej 36 miesięcy od dnia zawarcia Umowy,

4. oraz o zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu.

Izba ustaliła i zważyła, co następuje

Izba stwierdziła, że odwołanie nie zawierało braków formalnych, został uiszczony od niego wpis, nie zaistniały również przesłanki określone w art. 528 ustawy Pzp, których skutkiem byłoby odrzucenie odwołania.

Do postępowania odwoławczego nie przystąpił żaden wykonawca.

Zamawiający w piśmie z 4 marca 2026 r. poinformował, że 19 lutego 2026 r. unieważnił postępowanie i wniósł o umorzenie postępowania odwoławczego, na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy Pzp. Do pisma została dołączona Informacja o unieważnieniu postępowania z 19 lutego 2026 r. na podstawie art. 256 ustawy Pzp.

W związku z czynnościami zamawiającego dokonanymi po wniesieniu odwołania, polegającymi na unieważnieniu w dniu 19 lutego 2026 r. postępowania o udzielenie zamówienia, nie istnieje już tzw. substrat zaskarżenia, a zatem postępowanie podlegało umorzeniu w całości.

Wobec powyższego Izba uznała, że prowadzenie dalszego postępowania odwoławczego stało się zbędne.

Zgodnie z art. 568 pkt 2 ustawy Pzp, Izba umarza postępowanie odwoławcze w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne .

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego Izba wydała na podstawie § 9 ust. ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. poz. 2437).

W przypadku umorzenia postępowania odwoławczego przez Izbę w całości ze względu na stwierdzenie, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne, koszty znosi się wzajemnie.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.