Postanowienie KIO 1893/26 z 12 maja 2026 r.

Uzasadnienie

Zamawiający – Gmina Mokrsko prowadzi postępowanie o zamówienie pn. „Montaż instalacji OZE na terenie Gminy Mokrsko”, prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego o wartości zamówienia przekraczającej progi unijne o jakich stanowi art. 3 ustawy z 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych

Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej numer publikacji: 249461-2026.

W dniu 23 kwietnia 2026 odwołujący wniósł odwołane wobec niezgodnych z ustawą czynności Zamawiającego podjętych w przedmiotowym postępowaniu, polegających na przygotowaniu dokumentów postępowania w zakresie warunków udziału w postępowaniu w sposób naruszający zasadę proporcjonalności i adekwatności wymagań w zakresie warunków udziału w postępowaniu w stosunku do faktycznych potrzeb Zamawiającego, które nie są w żaden sposób uzasadnione z poziomu przedmiotu zamówienia, eliminując tym samym z postępowania wykonawców, którzy mają szerokie doświadczenie na rynku OZE, jednak nie mogą wystąpić w niniejszym postępowaniu.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu

1. naruszenie art. 112 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 116 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 oraz art. 17 ust. 1-2 ustawy Pzp poprzez skonstruowanie warunków udziału w postępowaniu w zakresie doświadczenia w sposób nieproporcjonalny i nieadekwatny do przedmiotu zamówienia, polegających na żądaniu wykazania się przez Wykonawcę, w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej koniecznością wykazania, iż Wykonawca w okresie ostatnich pięciu lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wykonał dostawy/roboty/usługi polegające na dostawie z montażem instalacji OZE, zrealizowane w ramach maksymalnie 2 umów, które łącznie obejmowały co najmniej:

• 60 instalacji fotowoltaicznych

• 60 magazynów energii

• 10 instalacji powietrznych pomp ciepła do c.o

• 10 kotłów na biomasę przy czym wymagana sumaryczna wartość wykonanych dostaw z instalacją wynosi minimum 3 500 000,00 zł brutto. w konsekwencji niezależnie naruszenie:

2. art. 16 pkt 1 i 3 w zw. z art. 17 ust. 1-2 ustawy PZP – poprzez opisanie w postępowaniu warunków udziału w postępowaniu w sposób ograniczający konkurencyjność w postępowaniu i równe traktowanie wykonawców, a także niezapewniających najlepszej jakości uzasadnionej charakterem zamówienia i nieprowadzących do uzyskania najlepszych efektów zamówienia w stosunku do poniesionych nakładów, bowiem ustalone warunki zamówienia wykluczają uczciwą konkurencję, zmniejszając w sposób nieuzasadniony ilość wykonawców mogących przystąpić do postępowania, mimo posiadanego doświadczenia, czym dodatkowo Zamawiający promuje konkretnych Wykonawców;

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie Zamawiającemu dokonania zmiany warunków udziału w postępowaniu w SWZ oraz ogłoszeniu o zamówieniu w sposób umożliwiający złożenie oferty przez Odwołującego i realne jej konkurowanie w postępowaniu, a zatem poprzez modyfikację wymagań Zamawiającego co do których stawiane są zarzuty tj. w zakresie rozdziału V pkt 9 ust. 1 SWZ zmianę warunków/podmiotowych środków dowodowych na następujące:

W celu potwierdzenia spełniania przez Wykonawcę warunków udziału w postępowaniu, Zamawiający żąda następujących podmiotowych środków dowodowych w zakresie: 1) wykonanych dostaw: wykazu dostaw wykonanych w okresie ostatnich 5 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których dostaw zostały wykonane oraz załączeniem dowodów określających, czy te dostawy zostały wykonane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego dostawy zostały wykonane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – oświadczenie Wykonawcy:

Zamawiający uzna warunek za spełniony, jeżeli wykonawca wykaże, że w okresie ostatnich 5 lat (a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie) wykonał dostawy/roboty/usługi polegające na dostawie z montażem instalacji OZE, zrealizowane w ramach maksymalnie 4 umów, które łącznie obejmowały co najmniej:

• 60 instalacji fotowoltaicznych

• 60 magazynów energii

• 10 instalacji powietrznych pomp ciepła do c.o

• 10 kotłów na biomasę przy czym wymagana łączna wartość wykonanych dostaw wraz z montażem wynosi minimum 3 500 000,00 zł brutto.” Odwołujący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie następujących dowodów z dokumentów: - SWZ wraz z załącznikami (w dokumentach postępowania) – na okoliczność warunków postawionych w niniejszym postępowaniu oraz ich nieadekwatności do przedmiotu zamówienia; - Dowód nr 1: SWZ w postępowaniu IR.271.1.2026 prowadzonym przez Gminę Mokrsk na potwierdzenie warunków postawionych w poprzednio prowadzonym postępowaniu, jako warunków ustalonych i zatwierdzonych przez Zamawiającego, wystarczających do wykazania się odpowiednim doświadczeniem przez Wykonawców; - Dowód nr 2: informacja z otwarcia ofert w postępowaniu IR.271.1.2026 na potwierdzenie konkurencyjności poprzedniego postępowania; - Dowód nr 3: informacja o unieważnieniu postępowania IR.271.1.2026 na wykazanie przyczyn unieważnienia poprzedniego postępowania; - Dowód nr 4: SWZ w postępowaniu nr IZP.271.8.2025 organizowanym przez Gminę Gidle na wykazanie faktu, iż przy podobnym zakresie zamówienia i warunku ilość umów którymi należało się wykazać była dużo większa niż dwie umowy, a zatem de facto warunek sprowadzał się do ilości instalacji, a nie do zawartych przez Wykonawcę kontraktów; - Dowód nr 5: SWZ w postępowaniu nr PZ.271.1.17.2025 organizowanym przez Gminę Bełchatów, na wykazanie faktu, iż przy podobnym zakresie zamówienia i warunku ilość umów którymi należało się wykazać była dużo większa niż dwie umowy, a zatem de facto warunek sprowadzał się do ilości instalacji, a nie do zawartych przez Wykonawcę kontraktów.

Izba ustaliła

Pismem z dnia 29 kwietnia 2026 roku Pismo procesowe Odwołującego – wniosek o umorzenie postępowania odwołujący wniósł o:

Działając w imieniu Odwołującego, zgodnie z pełnomocnictwem załączonym do odwołania z dnia 23 kwietnia 2026 roku, niniejszym wskazuję, iż pismem z dnia 27 kwietnia 2026 roku, Zamawiający dokonał modyfikacji zapisów rozdziału V ust. 9 pkt 1 SWZ, który to zapis był przedmiotem odwołania, nadając mu brzmienie zgodne z żądaniem Odwołania.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie art. 112 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 116 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 oraz art. 17 ust. 1-2 ustawy Pzp poprzez skonstruowanie warunków udziału w postępowaniu w zakresie doświadczenia w sposób nieproporcjonalny i nieadekwatny do przedmiotu zamówienia, polegających na żądaniu wykazania się przez Wykonawcę, w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej koniecznością wykazania, iż Wykonawca w okresie ostatnich pięciu lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wykonał dostawy/roboty/usługi polegające na dostawie z montażem instalacji OZE, zrealizowane w ramach maksymalnie 2 umów, które łącznie obejmowały co najmniej:

• 60 instalacji fotowoltaicznych

• 60 magazynów energii

• 10 instalacji powietrznych pomp ciepła do c.o

• 10 kotłów na biomasę przy czym wymagana sumaryczna wartość wykonanych dostaw z instalacją wynosi minimum 3 500 000,00 zł brutto. w konsekwencji naruszenie art. 16 pkt 1 i 3 w zw. z art. 17 ust. 1-2 ustawy PZP.

Odwołujący wniósł w odwołaniu o nakazanie Zamawiającemu dokonania modyfikacji warunku, w ten sposób, by do spełnienia warunku udziału w postępowaniu wystarczającym było, by Wykonawca wykazał, że w okresie ostatnich 5 lat (a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie) wykonał dostawy/roboty/usługi polegające na dostawie z montażem instalacji OZE, zrealizowane w ramach maksymalnie 4 umów, które łącznie obejmowały co najmniej:

• 60 instalacji fotowoltaicznych

• 60 magazynów energii

• 10 instalacji powietrznych pomp ciepła do c.o

• 10 kotłów na biomasę przy czym wymagana łączna wartość wykonanych dostaw wraz z montażem wynosi minimum 3 500 000,00 zł brutto.” Powyższe żądanie umotywowane było szerokim uzasadnieniem wskazującym, na znaczne ograniczenie konkurencji poprzez ograniczenie ilości umów w warunku, którymi musi wykazać się Wykonawca, by brać udział w postępowaniu.

Pismem z dnia 27 kwietnia 2026 roku Zamawiający zmienił warunek udziału w postępowaniu, w ten sposób, że wskazał, iż za spełnienie warunku uzna wykazanie przez Wykonawcę, że w okresie ostatnich 5 lat (a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie) wykonał dostawy/roboty/usługi polegające na dostawie z montażem instalacji OZE, zrealizowane w ramach maksymalnie 10 umów, które łącznie obejmowały co najmniej:

• 60 instalacji fotowoltaicznych

• 60 magazynów energii

• 10 instalacji powietrznych pomp ciepła do c.o

• 10 kotłów na biomasę przy czym wymagana sumaryczna wartość wykonanych dostaw z instalacją wynosi minimum 3 500 000,00 zł brutto.

Tym samym Zamawiający swoją czynnością dokonał zmiany treści SWZ zgodnie z żądaniem odwołania, które wskazywało 4 umowy jako minimalną ilość, przy tak wskazanym w warunku zakresie realizacyjnym do wykazania, z jednoczesnym opisem, iż każde zwiększenie ilości umów spowoduje zmniejszenie ograniczania konkurencji w postępowaniu.

Mając na względzie powyższe w ocenie Odwołującego zaistniała przesłanka do umorzenia przedmiotowego postępowania w oparciu o art. 568 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2026 roku Prawo Zamówień Publicznych, z uwagi na fakt, iż dalsze prowadzenie postępowania stało się zbędne, bowiem odpadł substrat odwołania w postaci niekonkurencyjnego wymagania SWZ.

Odwołujący przekazuje w załączeniu informację o dokonaniu modyfikacji treści SWZ, zgodnie z żądaniem Odwołania.

Do pisma zostało załączona informacja ze strony internetowej zamawiającego z dnia 27 kwietnia 2026 roku INFORMACJA dla Wykonawców nr 2 Dotyczy: Postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, która w swej treści zawiera:

Zamawiający działając na podstawie art. 137 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 – dalej ustawy) dokonuje modyfikacji:

Zamawiający informuje, że modyfikuje:

Zapisy rozdziału V ust. 9 pkt 1 SWZ, który otrzymuje brzmienie: wykonanych dostaw: wykazu dostaw wykonanych w okresie ostatnich 5 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których dostaw zostały wykonane oraz załączeniem dowodów określających, czy te dostawy zostały wykonane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego dostawy zostały wykonane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – oświadczenie Wykonawcy:

Zamawiający uzna warunek za spełniony, jeżeli Wykonawca wykaże, że w okresie ostatnich 5 lat (a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie) wykonał dostawy/roboty/usługi polegające na dostawie z montażem instalacji OZE, zrealizowane w ramach maksymalnie 10 umów, które łącznie obejmowały co najmniej:

• 60 instalacji fotowoltaicznych

• 60 magazynów energii

• 10 instalacji powietrznych pomp ciepła do c.o

• 10 kotłów na biomasę przy czym wymagana sumaryczna wartość wykonanych dostaw z instalacją wynosi minimum 3 500 000,00 zł brutto.

Do każdej pozycji wykazu należy załączyć dowody określające, czy dostawy lub roboty zostały wykonane w sposób należyty.

Jeżeli dokumenty potwierdzające spełnienie warunków będą określały wartość w walucie obcej to Zamawiający przeliczy tą wartość na PLN wg średniego kursu NBP na dzień, do którego określona wartość się odnosi.

W zawiązku z powyższym, zamieszcza się na stronie prowadzonego postępowania aktualny załącznik nr 11 do SWZ.

(…)

Izba ustaliła również, że zamawiający mimo skierowanego do niego przez Prezesa Izby wezwania w dniu 30 kwietnia 2026 roku do złożenia odpowiedzi na odwołanie nie wykonał nałożonego obowiązku i takiej odpowiedzi w zakreślonym wezwaniem terminie (3 dni) nie złożył – takie działanie zamawiającego należy ocenić bardzo negatywnie. Zamawiający zgodnie z art. 521 ustawy jest obowiązany do wniesienia odpowiedzi na odwołanie w zakreślonym przez Prezesa Izby terminie. Na dzień wydania tego postanowienia brak w aktach postępowania odwoławczego pisma zamawiającego odnoszącego się do odpowiedzi na odwołanie.

Izba stwierdziła:

Zgodnie z art. 568 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zmianami, dalej: ustawa / ustawa Pzp/ PZP) Izba umarza postępowanie odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne. Ustalając stan faktyczny w ramach przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w oparciu o dokumenty przesłane przez odwołującego, a odnoszące się do czynności zamawiającego (zamawiający mimo wezwania do złożenia odpowiedzi na odwołanie w dniu 30 kwietnia 2026 roku i zakreślonego trzydniowego terminu, odpowiedzi nie złożył jak i nie przesłał dokumentacji – co jest zaniechaniem, które należy ocenić bardzo negatywnie) stwierdzić należy, że zamawiający podjął czynności w ramach postępowania o zamówienie w zakresie w jakim zostało wniesione uprzednio odwołanie.

Odwołanie zostało wniesione w zakresie postanowień dokumentacji postępowania o zamówienie w odniesieniu do rozdziału V ust. 9 pkt 1 SWZ.

Wymaga podkreślenia, że w obliczu powyższych ustaleń w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, na dzień wydania postanowienia, nie istnieje czynność zamawiającego stanowiącą podstawę wniesienia odwołania. Zamawiający uprawniony jest do podjęcia czynności polegającej na unieważnieniu wcześniej podjętej czynności w postępowaniu, co jest okolicznością znaną orzecznictwu i doktrynie. Prawem zamawiającego jest podejmowanie czynności w ramach prowadzonej procedury, w tym dokonywanie zmian w zakresie postanowień dokumentów zamówienia. Przy czym powinien był o tym informować w obowiązkowej odpowiedzi na odwołanie – czego zaniechał. Jednocześnie Izba wskazuje, że to odwołujący wniósł o umorzenie postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego w wyniku dokonanych przez zamawiającego zmian. Zasadnym jest rozpoznanie wniosku odwołującego i umorzenie postępowania odwoławczego, bowiem w wyniku takich okoliczności następuje zwrot wpisu od odwołania.

W okolicznościach, gdy postawienia SWZ w odniesieniu do rozdziału V ust. 9 pkt 1 SWZ zostały zmienione po wniesieniu odwołania, w zasadzie w bezpośrednim powiązaniu ze złożonym odwołaniem w odniesieniu zbędne jest prowadzenie postępowania odwoławczego opartego na zarzutach w odniesieniu do postanowień dokumentów zamówienia, które na ten moment już nie istnieją w dokumentacji zamówienia. Przestał istnieć przedmiot zaskarżenia, a w konsekwencji orzekanie przez Izbę co do czynności lub zaniechań, które utraciły swój byt, jest bezprzedmiotowe.

W tym stanie rzeczy wobec spełnienia hipotezy normy wynikającej art. 568 pkt 2 ustawy zaszła podstawa do umorzenia postępowania, co znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Izby np. Postanowienie Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 12 grudnia 2022 roku sygn. akt KIO 2557/22; Postanowienie Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 2 grudnia 2022 roku sygn. akt KIO 3052/22; Postanowienie Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 12 kwietnia 2023 roku sygn. akt KIO 905/23; Postanowienie Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 13 czerwca 2023 roku sygn. akt KIO 1557/23: Postanowienie z dnia 24 stycznia 2024 roku sygn. akt KIO 118/24; Postanowienie z dnia 7 marca 2024 roku sygn. akt 650/24; Postanowienie z dnia 10 kwietnia 2024 roku sygn. akt 1035/24; Postanowienie z dnia 19 sierpnia 2024 roku sygn. akt KIO 2819/24; Postanowienie z dnia listopada 2024 roku sygn. akt KIO 4071/24; Postanowienie z dnia 9 stycznia 2025 roku sygn. akt KIO 4706/24.

W myśl § 36 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie postępowania przy rozpoznawaniu odwołań przez Krajową Izbę Odwoławczą (Dz. U. z 2020 r. poz. 2453) ze zmianą z dnia 12 marca 2026 roku tj. rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 12 marca 2026 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie postępowania przy rozpoznawaniu odwołań przez Krajową Izbę Odwoławczą (Dz. U z 2026r. poz. 329) w przypadku postanowienia kończącego postępowanie odwoławcze wydanego na posiedzeniu jego ogłoszenie następuje przez zamieszczenie sentencji postanowienia na stronie internetowej Urzędu.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku postępowania na podstawie art. 574 oraz art. 575 i art. 576 ustawy z dnia 11 września 2019 roku Prawo zamówień publicznych oraz w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania , w oparciu o który to przepis Izba orzeka o dokonaniu zwrotu odwołującemu z rachunku Urzędu kwoty uiszczonej tytułem wpisu. Izba wydając postanowienie na posiedzeniu niejawnym nie zasądza kosztów pełnomocnikowi.