Wyrok KIO 1388/26 z 21 maja 2026 r.

Uzasadnienie

Zamawiający Wielospecjalistyczny Szpital Wojewódzki w Gorzowie Wlkp. sp. z o.o. z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: „Zamawiający”) prowadzi na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (dalej: „ustawa Pzp”), w trybie, przetargu nieograniczonego, postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na kompleksową dostawę (sprzedaż i dystrybucja) gazu ziemnego wysokometanowego typu E (GZ50) do punktów poboru przez istniejące przyłącza w okresie od dnia podpisania umowy (jednak nie wcześniej niż od dnia 01.04.2026r.) przez okres 12 miesięcy o łącznym prognozowanym wolumenie 26 105 000 kWh. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod numerem 2026-OJS024-00080997.

W dniu 26 marca 2026 r. wykonawca myORLEN Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: „Odwołujący”) wniósł do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie wobec czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, zaniechania odrzucenia oferty wykonawcy Unimot Energia i Gaz sp. z o.o. na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp oraz nieuprawnionej ingerencji w treść oferty tego wykonawcy przez samodzielne uzupełnienie stawki podatku VAT i obliczenie nowej ceny.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów ustawy Pzp

1) art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp przez zaniechanie odrzucenie oferty Unimot Energia i Gaz sp. z o.o. zawierającej błąd w obliczeniu ceny, polegający na braku VAT oraz braku ceny brutto;

2) art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp przez wprowadzenie w ofercie Unimot Energia i Gaz sp. z o.o. stawki podatku VAT, co stanowi ingerencję w treść oferty i samodzielne ustalenie elementu cenotwórczego oraz niedopuszczalne uznanie braku stawki VAT za inną omyłkę, a co za tym idzie nieuprawnioną korektę ceny, albowiem wykonawca sam jest zobowiązany wprowadzić stawkę podatku VAT;

3) art. 204 ust. 1 ustawy Pzp przez wybór oferty, która nie jest najkorzystniejsza w postępowaniu;

4) art. 16 ustawy Pzp przez naruszenie zasad uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, w tym dokonanie oceny ceny netto jednego wykonawcy względem cen brutto innych wykonawców. Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:

• unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty,

• odrzucenia oferty Unimot Energia i Gaz sp. z.o.o. jako zawierającej błąd w obliczeniu ceny,

• ponownej oceny ofert,

• wyboru oferty Odwołującego jako oferty najkorzystniejszej.

Pismem z dnia 27 kwietnia 2026 r. Zamawiający udzielił odpowiedzi na odwołanie. Zamawiający oświadczył, że nie uwzględnia zarzutów odwołania. Wniósł o jego oddalenie.

Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego zgłosił wykonawca Unimot Energia i Gaz Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej jako: „Przystępujący”).

Stanowisko w sprawie Przystępujący przedstawił w piśmie z dnia 18 maja 2026 r. Przystępujący wniósł o oddalenie odwołania.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje

Pismem z dnia 9 marca 2026 r. Zamawiający zawiadomił Przystępującego na podstawie art. 223 ust. 2 ustawy Pzp, że poprawił inne omyłki polegające na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia niepowodujące istotnych zmian w treści oferty:

1) w Formularzu cenowym dla paliwa gazowego dostarczanego do Spalarni Szpitalnej. poz. 1, 2, 3, 4 uzupełniono stawkę podatku Vat 23%,

2) uwzględniając konsekwencje rachunkowe dokonanych poprawek zgodnie z punktem 1), wartość brutto pozycji Formularza cenowego dla paliwa gazowego dostarczanego do Spalarni Szpitalnej poprawiono odpowiednio: pozycja 1: 305 769,64 zł, pozycja 2: 66 006,97 zł, pozycja 3: 53 009,80 zł, pozycja 4: 1 590,98,

3) łączną wartość dla paliwa gazowego dostarczanego do Spalarni Szpitalnej poprawiono na kwotę 426 377,39 zł,

4) uwzględniając konsekwencje rachunkowe dokonanych poprawek zgodnie z punktem 2), łączną wartość za dostawę gazu ziemnego dla Spalarni i Kotłowni poprawiono na kwotę 7 192 117,50 zł.

Zamawiający podał następujące uzasadnienie tej czynności:

„Zamawiający poprawiając omyłki kierował się stawkami podatku Vat określonymi przez Wykonawcę w tożsamych pozycjach tabeli Formularza cenowego dla dostarczania paliwa gazowego do Kotłowni Szpitalnej zawierających stawki za gaz, opłaty dystrybucyjne i abonament. Stawki opłat dystrybucyjnych netto określane są w taryfie operatora systemu dystrybucyjnego, w przedmiotowym postępowaniu operatorem jest PSG Sp. z o.o. i w odniesieniu do nich podatek od towarów i usług nalicza się w wysokości 23% zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego. W związku z powyższym Zamawiający posiada wszelkie informacje umożliwiające dokonanie poprawy poprzez uzupełnienie stawki podatku Vat w niewypełnionej przez Wykonawcę części Załącznika Cenowego.”

Stanowisko Izby:

Izba podziela stanowisko Odwołującego, że Zamawiający dokonał ww. czynności niezgodnie z przepisami ustawy Pzp, a oferta Przystępującego powinna podlegać odrzuceniu jako zawierająca błędy w obliczeniu ceny (art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp).

W odniesieniu do miejsca świadczenia usługi „Spalarnia Szpitalna przy ul. Dekerta 1, 66-400 Gorzów Wlkp.” w ofercie Przystępującego brak było nie tylko stawki podatku VAT, ale również ceny brutto. Okoliczność, że załącznik cenowy został skonstruowany przez Zamawiającego w ten sposób, że formularz sam, na podstawie ceny netto i stawki VAT, wyliczał cenę brutto, nie ma istotnego znaczenia. Znaczenie ma wyłącznie to, że Przystępujący dla ww. lokalizacji podał wyłącznie cenę netto. A zatem jako cenę oferowaną Zamawiającemu za świadczenie tej usługi wskazał cenę bez podatku VAT. Zaoferowanie ceny nieuwzględniającej podatek VAT, w sytuacji – gdy jak wskazał sam Zamawiający (i nie było to sporne) – przedmiot zamówienia podlega opodatkowaniu 23% stawką VAT, niewątpliwie stanowi błąd w obliczeniu ceny. Oznacza to zaistnienie względem oferty Przystępującego podstawy odrzucenia, o której mowa w art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp.

Nieuprawnione było również uznanie, że ww. błędy podlegają poprawieniu jako omyłki. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2011 r. (sygn. akt III CZP 52/11): „Określenie w ofercie ceny brutto z uwzględnieniem nieprawidłowej stawki podatku od towarów i usług stanowi błąd w obliczeniu ceny, jeżeli nie ma ustawowych przesłanek wystąpienia omyłki (art. 89 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych, jedn. tekst: Dz.U. 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.). Sąd Najwyższy stwierdził: „Jedynie wówczas, gdy zamawiający wskazał w specyfikacji konkretną stawkę podatku VAT, kształtującą także wysokość określonej w ofercie ceny, może dojść do ewentualnego wystąpienia innej omyłki, polegającej na niezgodności przyjętej w ofercie stawki VAT ze stawką zawartą w specyfikacji. Niezgodność taka uzasadniałaby obowiązek poprawienia oferty i to tylko wówczas, gdy omyłka polegająca na takiej niezgodności nie powoduje istotnych zmian w treści oferty. W sytuacji, w której zamawiający nie określił w specyfikacji istotnych warunków zamówienia stawki podatku VAT w ogóle nie może dojść do wystąpienia innej omyłki w rozumieniu art. 87 ust. 2 pkt 3 Pr.z.p., ponieważ nie wystąpi wówczas ustawowa przesłanka niezgodności oferty ze specyfikacją, wobec braku dwóch potrzebnych do porównania elementów, niezbędnych do oceny przesłanki w postaci zaistnienia niezgodności. W tej sytuacji w rachubę wchodzi wyłącznie ocena wystąpienia błędu w obliczeniu w ofercie ceny. Wobec braku faktycznej możliwości odniesienia się do stawki podatku VAT na skutek jej nieuwzględnienia w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, obowiązek zamawiającego musi ograniczyć się wyłącznie do oceny prawidłowości przyjętej w ofercie wykonawcy stawki podatku VAT, która jako element cenotwórczy miała bezpośredni wpływ na ukształtowanie wysokości przedstawionej w ofercie ceny. Przyjęcie w ofercie nieprawidłowej stawki podatku VAT jest zatem równoznaczne z błędem w obliczeniu zawartej w ofercie ceny, polegającym na wadliwym doborze przez wykonawcę elementu mającego niewątpliwie wpływ na obliczenie wysokości zaoferowanej ceny. Innymi słowy, posłużenie się przez wykonawcę choćby tylko jednym nieprawidłowo określonym elementem kalkulacji ceny przekłada się na wystąpienie błędu w obliczeniu ceny, bez względu na skalę lub rozmiar stwierdzonego uchybienia.” Ww. stanowisko Sądu Najwyższego znajduje również zastosowanie:

• w obecnie obowiązującym stanie prawnym (Zgodnie z art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp Zamawiający poprawia w ofercie: inne omyłki polegające na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty. Skoro Zamawiający nie wskazał w dokumentach zamówienia stawki podatku VAT [na dole załącznika cenowego stanowiącego załącznik nr 2 do SWZ została zawarta adnotacja: „Wypełniając wersję elektroniczną w rubryce stawka podatku VAT należy wpisać tylko cyfrę, np.: 8, 23.”], nie może być mowy o niezgodności z dokumentami zamówienia – „wobec braku dwóch potrzebnych do porównania elementów, niezbędnych do oceny przesłanki w postaci zaistnienia niezgodności”);

• w sytuacji, gdy błędnie stawka podatku VAT w ogóle nie została przez wykonawcę podana w ofercie.

Dodatkowo, Zamawiający błędnie połączył dwie podstawy poprawiania omyłek określone w przepisach ustawy Pzp. W ww. piśmie z dnia 9 marca 2026 r. Zamawiający wskazał, że poprawił inne omyłki polegające na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia niepowodujące istotnych zmian w treści oferty, a zatem zastosował przepis art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. Jednocześnie Zamawiający wskazał, że uwzględnił konsekwencje rachunkowe dokonanych poprawek. Jednakże przepis art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp nie przewiduje takiej możliwości. Uwzględnienie konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek przewiduje natomiast przepis art. 223 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp dotyczący poprawiania oczywistych omyłek rachunkowych, który nie został przez Zamawiającego zastosowany.

Biorąc pod uwagę powyższe, Izba orzekła, jak w sentencji, na podstawie art. 553 oraz art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła na podstawie art. 557, 574 i 575 ustawy Pzp oraz § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).

Przewodnicząca: