Wyrok KIO 519/17
Krajowa Izba Odwoławcza · 3 kwietnia 2017 · oddalone
Metryka orzeczenia
Przywołane przepisy
- art. 89 ust. 1 pkt 4
- art. 90 ust. 1
Zagadnienia
- rażąco niska cena
- RNC
Treść orzeczenia
Sygn. akt: KIO 519/17 WYROK z dnia 3 kwietnia 2017 r.
Krajowa Izba Odwoławcza w składzie: − Przewodniczący: Anna Chudzik
Protokolant: Mateusz Zientak
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2017 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 17 marca 2017 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: S. A. Strony Sp. z o.o. z siedzibą we (…), W. A. S.A. z siedzibą we (…), I. C. Sp. z o.o. z siedzibą we (…), w postępowaniu prowadzonym przez 2 W. O. G. we (…), przy udziale wykonawcy D. B. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą B. P. O. H. D. B., zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego,
orzeka: 1. Oddala odwołanie; 2. Kosztami postępowania obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: S. A. S. Sp. z o.o., W. A. S.A., I. C. Sp. z o.o. i: 2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania, 2.2. zasądza od wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: S. A. S. Sp. z o.o., W. A. S.A., I. C. Sp. z o.o. na rzecz 2 W. O. G. we (…) kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika.
Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2164 z późn. zm.) na niniejszy wyrok – w terminie
7 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego we Wrocławiu.
Przewodniczący: ……………….
2
Sygn. akt: KIO 519/17
Uzasadnienie
Zamawiający 2 W. O. G. we (…) prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego − − postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn. Usługa sprzątania powierzchni wewnętrznych budynków, zewnętrznych powierzchni utwardzonych oraz utrzymania terenów zielonych w jednostkach, instytucjach i obiektach wojskowych na terenie kompleksów wciskowych administrowanych przez 2 W. we (…) na terenie Sekcji Obsługi Infrastruktury w (…). W dniu 17 marca 2017 r. Konsorcjum: S.A. S. Sp. z o.o., W. A. S.A., I. C. Sp. z o.o. wniosło odwołanie wobec czynności wyboru oferty złożonej przez B.P. O. H. D. B., zarzucając Zamawiającemu naruszenie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp. Odwołujący wskazał, że w poprzednim odwołaniu (sygn. akt KIO 314/17), w całości uwzględnionym przez zamawiającego, podniósł okoliczności wskazujące na rażąco niskie istotne części składowe oferty złożonej przez B. P. O. H. D. B., w stosunku do przedmiotu zamówienia i wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez Zamawiającego. Zdaniem Odwołującego Zamawiający nie dokonał wyjaśnień ww. kwestii, wobec czego Odwołujący podtrzymuje zarzuty podniesione w poprzednim odwołaniu: 1) W odniesieniu do poz. 6 – usuwanie śniegu z dachów wielkopowierzchniowych, stawka 0,03 zł/m2, (4x w roku) na powierzchni 58.132 m 2 . Wartość netto za jednorazową usługę 1.743,96 zł. Przy założeniu minimalnej stawki za 1 rbh = 13 z brutto i optymistycznym wariancie, że pracownik w jedną godzinę oczyści dach o powierzchni 200mkw, sam koszt tej pracy wyniósłby 3.778,58 zł, czyli ponad dwukrotnie więcej. Dodatkowo należy doliczyć koszt i czas rozstawienia sprzętu zabezpieczającego (linki, pasy ochronne itp.), rusztowania lub podnośnik, koszt wywozu zanieczyszczeń powstałych z tej usługi – we własnych pojemnikach i na własny koszt, zysk, czas przemieszczania się pomiędzy budynkami, co wynika z opisu przedmiotu zamówienia str. 11 i 12. Zgodnie z załącznikiem nr 4 do opisu przedmiotu zamówienia ilość budynków objętych usługa to 111 szt. – czyli średni koszt obsługi jednego budynku to około 15,71 zł, co jest stawką nierealną, zwłaszcza że trzeba doliczyć czas przemieszczania się między budynkami. Zdaniem Odwołującego, minimalna stawka za m 2 dla tej usługi wynosi 0,08 zł netto.
3
2) W odniesieniu do poz. 7 – usuwanie sopli lodowych z dachu, stawka 0,03 zł/m 2 , (4x w roku) na powierzchni 709 mb. Zaproponowana wartość netto za jednorazowa usługę 21,27 zł. Przy założeniu minimalnej stawki za 1 rbh = 13 z brutto i ilości 24 budynków podlegających usłudze, koszcie i czasie rozstawienia rusztowania lub podnośnika wymaganego przy budynkach nr 6 i nr 223 (zgodnie z załącznikiem nr 4 do opisu przedmiotu zamówienia), koszcie wywozu zanieczyszczeń z usuwania sopli lodowych we własnych pojemnikach i na własny koszt, koszcie zabezpieczenia prac (linki, pasy ochronne itp.), rusztowania lub podnośnik, koszt wywozu zanieczyszczeń powstałych z tej usługi – we własnych pojemnikach i na własny koszt, zysk, czas przemieszczania się pomiędzy budynkami, co wynika z opisu przedmiotu zamówienia str. 12. Średni koszt obsługi jednego budynku to około 0,89 zł – co jest stawką nierealną. Zdaniem Odwołującego, minimalna stawka za mb dla tej usługi wynosi 0,80 zł netto. 3) W odniesieniu do poz. 8 – czyszczenie rynien i rur spustowych, stawka 0,03 zł/m 2 , (4x w roku) na powierzchni 7680 mb (7,68 km). Zaproponowana wartość netto za jednorazowa usługę 230,40 zł. Przy założeniu minimalnej stawki za 1 rbh – 13 zł brutto, koszcie i czasie rozstawienia rusztowania lub podnośnika przy 111 budynkach (zgodnie z załącznikiem nr 4 do opisu przedmiotu zamówienia), koszcie wywozu zanieczyszczeń z czyszczenia rynien we własnych pojemnikach i na własny koszt, koszt zabezpieczenia prac (linki, pasy ochronne itp.), zysk, czas przemieszczania się pomiędzy budynkami. Wynika to z opisu przedmiotu zamówienia str. 12 i 13. Zgodnie z załącznikiem nr 4 do opisu przedmiotu zamówienia ilość budynków objętych usługa to 111 szt. – czyli średni koszt obsługi jednego budynku to około 2,08 zł. Odwołujący uważa, iż minimalna stawka za mb dla tej usługi wynosi 0,80 zł netto. 4) W odniesieniu do poz. 11 – czyszczenie verticale, stawka 0,50 zł/mb, (1x w roku) na powierzchni 16,20mb. Zaproponowana wartość netto za jednorazowa usługę 8,10 zł. Przy założeniu minimalnej stawki za i rbh = 13 z brutto , czas czyszczenia verticali winien wynieść około 40 min. W ramach tej usługi i zgodnie z opisem przedmiotu zamienia str. 3 w tym czasie należy je zdemontować, wyczyścić, usunąć drobne uszkodzenia (w tym linki i łańcuszki) oraz ponownie zamontować. Wykonanie w tym czasie tej usługi jest nierealne, a należy pamiętać iż cena usługi winna zawierać również inne koszty tj., środki, sprzęt czy też zysk. 5) W odniesieniu do poz. 9 – pranie firan, stawka 1 zł/m 2 , (1x w roku) na powierzchni 140,5 m 2 . Zaproponowana wartość netto za jednorazowa usługę 140,50 zł.
4
Przy założeniu minimalnej stawki za 1 rbh = 13 z brutto jeden pracownik musiałby w 1 rbh wyprać ok. 13m 2 firan. W ramach tej usługi i zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia str. 3 w tym czasie należy je zdjąć, wyprać, wyprasować, naprawić drobne uszkodzenia oraz ponownie założyć. Wykonanie w tym czasie tej usługi jest nierealne, a należy pamiętać, że cena usługi winna zawierać również inne koszty, tj. środki, sprzęt czas przemieszczania się pomiędzy budynkami i wielokrotnego wejścia na drabinę, oraz zysk. 6) W odniesieniu do poz. 9 – pranie rolet, stawka 0,50 zł/m 2 , (1x w roku)na powierzchni 80,44 m 2 . Zaproponowana wartość netto za jednorazowa usługę 40.22 zł. Przy założeniu minimalnej stawki za 1 rbh - 13 zł brutto . jeden, pracownik musiałby w 1 rbh wyprać ok.26 m 2 rolet. W ramach tej usługi i zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia str. 3 w tym czasie należy je zdemontować, wyczyścić, usunąć drobne uszkodzenia (w tym linki i łańcuszki) oraz ponowne zamontować. Wykonanie w tym czasie tej usługi jest nierealne, a należy pamiętać, że cena usługi winna zawierać również inne koszty, tj. środki, sprzęt, czas przemieszczania się pomiędzy budynkami/ miejscowościami i wielokrotnego wejścia na drabinę oraz zysk. Odwołujący dodał, że kolejna oferta była droższa o 342.888,94 zł, a ostatnia aż o 1.158.862,02 zł od oferty wybranej jako oferty najkorzystniejsza. Z ww. powodów wskazujących na zaniżone istotne składowe części oferty uniemożliwiające właściwe wykonanie przedmiotu umowy Zamawiający powinien zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, wezwać wykonawcę do złożenia stosownych wyjaśnień i dowodów, czego jednak nie uczynił do czasu poprzedniego odwołania (KIO 314/17). Na posiedzeniu KIO 2 marca 02.03.2017 r. Przewodniczący powiadomił strony o uwzględnieniu w całości przez Zamawiającego zarzutów przedstawionych przez Odwołującego, jaki i poinformował Przystępującego o możliwości złożenia sprzeciwu. Z możliwości tej Przystępujący nie skorzystał, tym samym uznając zarzuty za zasadne. Zdaniem Odwołującego, znając treść pisma Zamawiającego o uwzględnieniu zarzutów w całości Przystępujący powinien na etapie toczącego się wówczas postępowania odwoławczego podnieść wszystkie okoliczności, dotyczące sporu. Odwołujący wskazał, że po umorzeniu postępowania przez Izbę, Zamawiający pismem z 2 marca 2017 r. wezwał B. P. O. H. D. B. do wyjaśnień ceny i złożenia dowodów. W ocenie Odwołującego jest to rażące naruszenie prawa, bowiem w przedmiotowej sytuacji w żaden sposób nie zmieniła się sytuacja faktyczna, pomimo wykonania ponownych czynności związanych z badaniem oferty, nie zmienił się przedmiot zamówienia, wymogi Zamawiającego, sposób realizacji zamówienia. Nie zmieniła się również oferta firmy B. P. O. H. D. B., a już tym bardziej sposób jej wyceny. Według Odwołującego złożenie wyjaśnień nie
5
ma już żadnego wpływu na stan faktyczny, bowiem Odwołujący nie składając sprzeciwu wobec zarzutów przedstawionych w odwołaniu (KIO 314/2017), przyznał się do rażąco niskiej oferty. Zamawiający nie wykonał dyspozycji w zakresie żądania Odwołującego nakazania powtórzenia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty poprzez odrzucenie oferty rażąco niskiej. Izba w poprzednim postępowaniu odwoławczym wprawdzie nie rozstrzygnęła merytorycznie kwestii rażąco niskiej ceny, ale oświadczenie procesowe Zamawiającego o uwzględnieniu odwołania w całości należało traktować jako przyznanie okoliczności i zobowiązanie do wykonania czynności odrzucenia oferty Przystępującego, natomiast brak sprzeciwu ze strony Przystępującego, który zrezygnował z możliwości obrony swojej oferty w toku postępowania odwoławczego, należy uznać jako przyznanie racji odwołującemu. Zdaniem Odwołującego Zamawiający w sposób niedopuszczalny prawnie zwrócił się do wykonawcy o wyjaśnienie wraz z dowodami elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny złożonej oferty w ww. postępowaniu. Jedynie z ostrożności procesowej Odwołujący odniósł się do wyjaśnień złożonych przez B. P. O. H. D. B. Odwołujący podkreślił, że Zamawiający wezwał ww. wykonawcę do złożenia wyjaśnień dotyczących ceny wraz z dowodami. Zamawiający żądał także złożenia wyjaśnień dotyczących wyceny następujących pozycji Tabeli B: poz. 6 – Usuwanie śniegu z dachów wielkopowierzchniowych, poz. 8 – Czyszczenie rynien i rur spustowych, poz.7 – Usuwanie sopli lodowych z dachu, poz.9 – Pranie firan, poz. 10 – Pranie rolet, poz. 11 – Czyszczenie verticale. Zamawiający poinformował wykonawcę o obowiązku odrzucenia oferty w sytuacji nieudzielenia wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a dodatkowo pouczył, że zgodnie z art. 90 ust 2 wstawy Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny spoczywa na wykonawcy. Zamawiający wyraźnie poprosił o załączenie do składanych wyjaśnień dowodów na poparcie zawartych w nich twierdzeń. W odpowiedzi na wezwanie wykonawca złożył wyjaśnienia, co do szczegółów których zastrzegł tajemnicę przedsiębiorstwa i które dodatkowo budzą u Odwołującego uzasadnione przekonanie o zaoferowaniu rażąco niskiej ceny. Tym samym Zamawiający, pomimo wezwania do wyjaśnień, nie zbadał właściwie istotnych części składowych ceny, które wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez Zamawiającego. Ad poz. 6 Odwołujący podniósł, że wykonawca B. P. O. H. D. B. próbuje udowodnić, że obniżoną wartość usługi odśnieżania dachów osiągnie poprzez zastosowanie maszyn
6
wirnikowych. Obniżony czas pracy podaje na podstawie rzekomej wydolności odśnieżarki (1500-1800m 2 /h). Dane te nie są potwierdzonymi danymi wydajności odśnieżania dachu, o różnej strukturze, budowie i umieszczonych na nich elementach konstrukcyjnych. Ponadto wykonawca przyjął łączną wartość dachów do odśnieżenia bez podziału na rzeczywisty koszt każdego z budynków, a przecież nie jest to jedna prosta połać dachu. W wyjaśnieniach zostało podniesione jakoby pozostałe koszty nie były znaczące, co nie jest prawdą. Czas pracy jest tu istotnym elementem, który wprost przekłada się na koszty pracy. Zdaniem Odwołującego, dość lakoniczne (niepoparte dowodami) jest stwierdzenie, że wykonanie zabezpieczeń linowych trwa kilka minut (111 budynków). Dodatkowo należy zorganizować źródło prądu na dachu (jeżeli wykorzystuje się odśnieżarkę elektryczną), jak i sam transport jej na dach po wcześniejszym zabezpieczeniu sprzętu przed jego uszkodzeniem, jak i elewacji budynku. W przypadku sprzętu spalinowego należy doliczyć koszty paliwa, oleju, przeglądów. Nie jest to praca jednej osoby, a wiec koszty rbh należy zwielokrotnić. Sama waga sprzętu od 20 kg(elektryczna maszyna) lub od 60 kg (spalinowa) wymaga ostrożności i czasu na jej wciągniecie i opuszczenie (19 budynków). W wyjaśnieniach nie uwzględniono też ręcznego odśnieżania, natomiast może ono okazać się konieczne, bowiem według załączonych do wyjaśnień danych pokrywa śniegu możliwa do usunięcia przez proponowaną maszynę to 20 cm. Ponadto zgodnie z żądaniem zamawiającego w OPZ ściągniecie śniegu ma nastąpić do połaci dachu, w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ludzi i mienia (w więc samego dachu również). Nie można więc wykluczyć, że będzie konieczne doczyszczenie ręczne, tym bardziej iż na dachach występują miejsca trudnodostępne, piorunochrony, anteny, itp.). W ocenie Odwołującego próba obniżenia kosztów dojazdu również jest chybiona. Usługa winna być wykonywana na wezwanie zamawiającego w terminie 3 godzi, a więc nie musi się łączyć z innymi usługami. Wyjaśniający wprost też potwierdził, że nie ujął w kalkulacji kosztu wywozu śniegu, mimo wyraźnego wskazania przez zamawiającego o tej konieczności, a chce go zrzucać na tereny zielone. Zgodnie z OPZ usługa wymaga wywozu śniegu we własnych pojemnikach z kompleksu zamawiającego, brak jest możliwości składowania go na obsługiwanym terenie, nie mówiąc o możliwych zniszczeniach zieleni zamawiającego.
Ad poz. 8 Odwołujący podniósł, że wykonawca z góry zakłada, że długość rur spustowych do rynien stanowi 50%. Takich dany nie ma w OPZ, więc nie jest to udowodnione, a stanowi jedynie wolną interpretacją. A więc już założenia kalkulacyjne są niedoszacowane. Ponadto
7
zaproponowana technologia przy użyciu wskazanego sprzętu jest niemożliwa do wykonania na przedmiotowym obiekcie. Zaproponowany sprzęt jest do użytku domowego, jest zbyt słaby do „przedmuchania” rur o wysokości kilku pięter, bowiem jego wydolność jest zbyt słaba (dowód w złączeniu). Proponowane technologie winny być adekwatne do zleconych prac i obiektów. Ponadto nie skalkulowano kosztów podnośnika/rusztowania wymaganych do oczyszczenia 109mb. Na stronie 7 wyjaśnień podważona została zasadność wskazania przez zamawiającego technologii stawiania rusztowań (lub zastosowanie podnośnika), jednakże to właśnie zamawiający ma wiedzę o możliwości dostępu do rynien. Chcąc uzyskać/potwierdzić tę wiedzę wykonawca mógł zwrócić się o wyjaśnienie tej kwestii przed składaniem ofert. Jeżeli tego nie zrobił winien wycenić według wskazań zamawiającego. Dodatkowo trzeba doliczyć koszty zabezpieczenia terenu pod budynkiem, ogrodzenia taśmą, czas ewentualnego powiadomienia właścicieli samochodów o konieczności ich przestawienia. Zamawiający może się nie zgodzić na przedmuchiwanie rynien dmuchawą spalinową, bowiem rozprysk błota i podgniłych liści może spowodować zabrudzenie elewacji i górnych okien. Ponadto nie ujęto tez kosztów wywozu urobku zgodnie z OPZ str. 13. Ad poz. 7 Odwołujący podniósł, że pomimo wskazania konieczności zastosowania podnośnika przy danej usłudze, wykonawca nie skalkulował jego udziału. Z góry założył, że będzie to robił z okien (nie mając wiedzy czy będzie to możliwe bo np. ograniczona jest dostępność z okien, użytkownicy nie wyrażą zgody na przerwę w pracy, itp.) i dachu. Wykonawca chcąc skalkulować wykonie usługi inaczej nie z w OPZ winien zwrócić się w dopuszczalnym terminie z pytaniem do zamawiającego o dopuszczenie takiej technologii. Zamawiający może się nie zgodzić na zrzucanie wolne sopli z dachu na ziemię, co może spowodować uszkodzenie drobnych elementów elewacji np. klimatyzatory, daszki itp. Poza kosztem wykorzystania podnośnika trzeba doliczyć koszty zabezpieczenia terenu pod budynkiem, ogrodzenia taśmą, czas ewentualnego powiadomienia właścicieli samochodów parkujących pod o konieczności ich przestawienia, itp. Ponadto nie ujęto tez kosztów wywozu urobku zgodnie z OPZ str. 13. Ad poz. 9 Odwołujący podniósł, że w wyjaśnieniach nie zostało udowodnione właściwie wyliczenie kosztu usługi. Skupiono się tam na kosztach usługi podwykonawcy (na dzień składania oferty i sporządzenia kalkulacji wykonawca nie zadeklarował udziału podwykonawców, z więc nie powinien go uwzględniać przy wycenie usługi), nie wyliczono pełnego kosztu usługi zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia str. 4 (należy je zdjąć, wyprać, wyprasować, naprawić drobne uszkodzenia oraz ponownie założyć). Cena usługi
8
winna zawierać również inne koszty, tj. środki, sprzęt, czas przemieszczania się pomiędzy budynkami i wielokrotnego wejścia na drabinę oraz zysk firmy. Jako alternatywę wykonawca podaje pranie firan w oparciu o zainstalowaną pralkę do prania mopów na koszt Zamawiającego (energia + woda). Na dzień sporządzenia kalkulacji oferent nie ma zainstalowanej na obiektach zamawiającego takiej pralki, nie ma też zgody na jej instalację, więc nie może na jej podstawie opierać kalkulacji. Ponadto nie podaje ilości takich pralek oraz miejsc instalacji. Ad poz. 10 i 11 Odwołujący podniósł, że wykonanie tej usługi obejmuje demontaż, czyszczenie, usuwanie drobnych uszkodzeń (nie koniecznie zrobionych przez wykonawcę) oraz ponowne zamontowanie. Przystępujący nie uwzględnił kosztów przemieszczania się między pokojami, budynkami, miejscowościami, czasu na przygotowanie stanowiska pracy (drabina, udrożnienie dojścia do verticali, itp.) oraz zysku. Zdaniem Odwołującego, wycena usług wybranego dotychczas wykonawcy jest daleko niedoszacowana nie tylko w elementach przedstawionych powyżej, ale również w pozostałych pracach wymaganych przez Zamawiającego. Odwołujący podniósł, że wykonawca, którego ofertę wybrano powołuje się (str. 1 wyjaśnień), że on oraz podmioty współpracujące z uwagi na szeroki zakres wykonania usługi także na innych obiektach otrzymują znaczne rabaty. Rabaty podmiotów współpracujących nie mają odniesienia do przedmiotowej usługi bowiem Wykonawca zadeklarował samodzielne wykonanie usługi, tj. bez udziału podmiotu trzeciego i bez udziału podwykonawców. Ponadto, zakładany koszt zakupu środków higienicznych (1.500 zł) jest nieadekwatny do wymagań OPZ, który określa ilość i rodzaj materiałów higienicznych (do bieżącego uzupełniania papieru toaletowego, kostek WC, mydła w płynie, ręczników papierowych w toaletach Wykonawca będzie stosował materiały wg poniższej specyfikacji: Papier toaletowy biały celulozowany, minimum 2-warstwowy, w rolkach standard, dzielonych na listki min. 230 listków – 201 600 rolek, ręczniki papierowe białe składane ZZ (celulozowane – minimum dwuwarstwowe) lub w rolce (listkowane : 50 listków w rolce, dwuwarstwowe, gofrowane, szer. 23 cm, długość 10m lub 5m) 11 550 000 sztuk listków. Mydło w płynie przeznaczone do mycia rąk do dozowników, a w przypadku ich braku w odpowiednim opakowaniu z dozownikiem – 13 700 litrów, kostka do WC Tnie mniej niż 35 g, kostka WC do mycia i pielęgnacji toalet, posiadająca w składzie: węglan wapnia – 25 900 sztuk, odświeżacz powietrza – 3 100 sztuk). Zdaniem Odwołującego, zużycie środków higienicznych jest mocno niedoszacowane, nawet przy ewentualnych znacznych rabatach. Nie ma znaczenia przywoływane zużycie materiałów higienicznych przez jego podwykonawcę na obiekcie 32 B. L. T. w (…), którego powierzchnia jest według niego o 5-krotnie większa, nie oznacza to bowiem podobnego zużycia środków –
9
na to ma wpływ wiele innych czynników chociażby ilość personelu, ilość szkoleń na obiekcie (czyli dodatkowego napływu żołnierzy) i przede wszystkim parametry wymaganych środków higienicznych nie muszą być tożsame, a w przypadku tego zamówienia żądane środki mają konkretne parametry i nie można stosować innych zamiennych. Odwołujący wskazał również, że na wymóg: Wykonawca zabezpiecza wywóz śniegu. lodu, suszu, zebranych liści, skoszonej trawy i innych roślin oraz zakup piasku do posypywania terenów utwardzonych w okresie omowym, jak również zakup wszystkich materiałów związanych z technologia sprzątania (płyny do mycia i konserwacji, pasty. worki na śmieci, sprzęt gospodarczy, uzupełnianie papieru toaletowego, mydła. Ręczników, odświeżaczy powietrza w toaletach, środki ochrony osobistej, itp.) w ramach ustalonego wynagrodzenia ryczałtowego za 1 m 2 sprzątanej powierzchni. W wyjaśnieniach nie wykazano uwzględnienia w kalkulacji takich kosztów jak: wywóz śniegu. lodu, a także urobku ze sprzątania/zamiatania terenów zewnętrznych. Pominięte zostały również wszystkie materiały związane z technologia sprzątania (płyny do mycia i konserwacji, pasty, worki na śmieci, itp.). Wykonawca wskazał tylko koszt odbioru masy zielonej. Odwołujący wskazał na następujące wymagania: Codzienne opróżnianie koszy na śmieci, pojemników na odpady preselekcyjne (czy są − pojemniki preselekcyjne) pojemników niszczarek do dokumentów wraz z wymianą plastikowych worków i wynoszenie śmieci do pojemników ustawionych przez Zama- wiającego. Zakup worków na śmieci i do niszczarek; dostosowany do pojemników w poszczególnych lokalizacjach wykonywania usługi, leży po stronie Wykonawcy. Zamawiający posiada w użytkowaniu ok 200 szt. koszy (worki o pojemności nie większej niż 35 litrów), 25 koszy (worki o pojemności nie mniejszej niż 100 litrów), 25 pojemniki na odpady po preselekcji (worki o pojemności nie mniejszej niż 100 litrów) oraz 43 szt. niszczarek (worki o pojemności nie mniejszej niż 35 litrów 98%, o pojemności 120 litrów 2%). Opróżnianie koszy na nieczystości ustawionych wzdłuż ciągów komunikacyjnych − i chodników. Odpad powstały w wyniku świadczenia usług na terenach zewnętrznych są własnością Wykonawcy z wyłączeniem koszy na nieczystości ustawionych wzdłuż chodników i ciągów komunikacyjnych. Wykonawca musi opróżnić ok 30 szt. koszy zewnętrznych %o pojemności 601) 1 raz dziennie od poniedziałku do piątku w godz. od 7:00 do 14.30. Odwołujący stwierdził, że zgodnie z wytycznymi Zamawiającego, należy codziennie wymieniać worki we wszystkich rodzajach koszy. W cenie oferty nie uwzględniono zatem następujących kosztów miesięcznych:
10
Cena Ilość/mc Wartość/mc jednostkowa Worki 35 l (200 koszy) x 5 dni w tyg. 50 4.200 2,83 11.886,00 szt./rolka Worki 120 l (50 koszy) x 5 dni w tyg. 25 1.050 6,14 6.447,00 szt./rolka Worki 35 l (43 niszczarki) x 5 dni w 50 903 2,83 2.555,49 tyg. szt./rolka Worki 60 l (30 koszy przy 30 630 3,21 2.022,30 chodnikach) x 5 dni w tyg. szt./rolka 22.910,79 Brak jest również kosztu zdeponowania i transportu śmieci z koszy ulicznych do RIPOK. Przy założeniu dziennego odbioru ok. 2 kg z każdego z koszy 30 szt. daje 60 kg śmieci dziennie. Miesięcznie jest to ok. 1,5 t i z tego należy się rozliczyć poprzez załączenie do miesięcznego rozliczenia kart przekazania odpadu. Odwołujący podniósł, że wykonawca w wyjaśnieniach, zakładając czas pracy sprzętu i zużycie paliwa, opiera się na historycznych danych z usług wykonywanych w kompleksie wojskowym w (…). Zdaniem Odwołującego nie można porównywać danych z różnych części Polski, zwłaszcza w okresie zimowym. Wykonawca nie starał się udowodnić swoich cen, a jedynie próbuje przekonać zamawiającego, że wykonując podobną usługę na terenie w. w środkowej Polsce wykona ją tak samo w innej części kraju. Nie jest to prawdą, każde zamówienie jest inne i wymaga indywidulanej wyceny z uwzględnieniem specyfiki każdego Zamawiającego i jego wymagań. Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu: unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, odrzucenia oferty uprzednio wybranej jako najkorzystniejsza oraz dokonania wyboru oferty Odwołującego. Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego przystąpił wykonawca Daniel Bąkowski prowadzący działalność gospodarczą pod firmą B. P. O. H. D. B., wnosząc o oddalenie odwołania.
Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod uwagę stanowiska stron i dowody przedstawione na rozprawie, Izba ustaliła i zważyła, co następuje:
11
Na wstępie Izba ustaliła, że Odwołujący spełnia określone w art. 179 ust. 1 ustawy Pzp przesłanki korzystania ze środków ochrony prawnej, tj. ma interes w uzyskaniu zamówienia, a naruszenie przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp może spowodować poniesienie przez niego szkody polegającej na nieuzyskaniu zamówienia. Postępowanie zostało wszczęte w dniu 1 grudnia 2016 r., zatem do przedmiotowego postępowania stosuje się przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 1020), która weszła w życie w dniu 28 lipca 2016 r. Izba ustaliła, że zgodnie z punktem XIII SIWZ (Opis sposobu obliczenia ceny), cena podana w ofercie powinna obejmować wszystkie koszty związane z wykonaniem przedmiotu zamówienia oraz warunkami stawianymi przez Zamawiającego. Cena może być tylko jedna (nie dopuszcza się wariantowości cen). Wszystkie wartości określone w formularzach ofertowych oraz ostateczna cena oferty muszą być naliczone z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. Cenę należy przedstawić w formularzu ofertowym (załącznik nr 1 do SIWZ). Wykonawca jest zobowiązany do wypełnienia i określenia wartości we wszystkich pozycjach występujących w formularzu ofertowym. Zgodnie z § 8 wzoru umowy, usługi będą wykonywane przez czas określony: od dnia podpisania umowy, z tym że nie wcześniej niż od dnia 01.01.2017r. do dnia 31.12.2018 roku. § 10 wzoru umowy stanowi, że wykonawca otrzyma wynagrodzenie za rzeczywiście wykonaną usługę, potwierdzoną przez osobę upoważnioną, a obliczoną jako iloczyn jednostkowych stawek podanych w formularzu ofertowym stanowiących załącznik nr 3 do niniejszej umowy (ust. 1). Wynagrodzenie o którym mowa w §10 ust.2 uwzględnia wszystkie czynniki cenotwórcze związane z wykonaniem przedmiotu zamówienia, również te, które nie wynikają wprost z umowy, a są niezbędne do wykonania przedmiotu zamówienia, w szczególności wszelkie należności publicznoprawne, koszty prac, uzgodnień i wdrożeń, koszty wynikające z pracy na czynnym obiekcie i działającym systemie, koszty materiałów pomocniczych, oraz wszystkie koszty związane z warunkami postawionymi przez Zamawiającego w SIWZ (ust. 3). Zamawiający oszacował wartość zamówienia na kwotę 1.730.156,64 zł (informacja w protokole postępowania – druk ZP-PN). Podana przed otwarciem ofert kwota, jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, to 1.263.042,20 zł brutto, w tym: na rok 2017: 631.521,10 zł brutto, na rok 2018: 631.521,10 zł brutto. W postępowaniu zostały złożone 3 oferty:
12
1) Oferta Przystępującego z ceną 1.351.705,22 zł (po poprawieniu oczywistych omyłek rachunkowych); 2) Oferta Odwołującego z ceną 1.694.594,16 zł; 3) Oferta C.-T. P. K. P., z ceną 2.373.268,84 zł W kwestionowanych pozycjach Formularza ofertowego Przystępujący zaoferował następujące ceny jednostkowe: Poz. 6 (usuwanie śniegu z dachów wielkopowierzchniowych) – cena jednostkowa netto − 0,03 zł; − Poz. 7 (usuwanie sopli lodowych z dachu) – cena jednostkowa netto 0,03 zł; Poz. 8 (czyszczenie rynien i rur spustowych) – cena jednostkowa netto 0,03 zł; − Poz. 9 (pranie firan) – cena jednostkowa netto 1,00 zł; − Poz. 10 (pranie rolet) – cena jednostkowa netto 0,50 zł; − − Poz. 11 (czyszczenie verticale) – cena jednostkowa netto 0,50 zł. Po wyborze oferty Przystępującego jako najkorzystniejszej, Odwołujący wniósł odwołanie (sygn. akt KIO 314/17), w którym zakwestionował wycenę następujących pozycji od 6 do 11 Formularza ofertowego i zarzucił Zamawiającemu: naruszenie postanowień art 90 ust. 1 ustawy Pzp poprzez zaniechanie wezwania − dotychczas wybranego Wykonawcy do złożenia wyjaśnień w zakresie ceny gdy istotne części składowe ceny oferty wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez Zamawiającego. naruszenie postanowień art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp na skutek zaniechania czynności − odrzucenia oferty Wykonawcy, który zaoferował rażąco niska cenę – poprzez rażąco niskie istotne części składowe ceny oferty, uniemożliwiające realizację przedmiotu zamówienia zgodnie z OPZ. Odwołujący wniósł wówczas o nakazanie Zamawiającemu dokonania czynności unieważnienia wyboru oferty najkorzystniejszej i powtórzeniu czynności badania ofert, polegających w szczególności na: zbadaniu istotnych części składowych ceny oferty pod względem rażąco niskiej ceny − w stosunku do przedmiotu zamówienia i możliwości jego wykonania zgodnie z wymaganiami określonymi przez Zamawiającego – poprzez zażądanie wyjaśnień i dowodów w tej kwestii na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, odrzuceniu oferty dotychczas wybranego wykonawcy na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy − Pzp jeśli wykonawca nie dostarczy w wyznaczonym terminie wyjaśnień, w tym dowodów
13
lub załączone wyjaśnienia i dowody potwierdza, że mamy do czynienia z rażąco niską ceną oferty. Zamawiający uwzględnił w całości zarzuty przedstawione w tym odwołaniu i w wykonaniu zgłoszonych w nim żądań, pismem z 2 marca 2017 r., wezwał Przystępującego na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp do złożenia wyjaśnień wraz z dowodami dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny. Zamawiający zażądał w szczególności wskazania oszczędności metody wykonania zamówienia, wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo sprzyjających warunków wykonania zamówienia dostępnych dla Wykonawcy, oryginalności projektu, kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej ustalonych na podstawie przepisów ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, wpływu pomocy publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów, wynikającym z przepisów prawa pracy i przepisów o zabezpieczeniu społecznym, obowiązujących w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie, wynikającym z przepisów prawa ochrony środowiska, powierzenia wykonania części zamówienia podwykonawcy, innych czynników kształtujących cenę. Dodatkowo Zamawiający wskazał, że oczekuje złożenia wyjaśnień dotyczących pozycji 6-11. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Przystępujący złożył wyjaśnienia, w których przedstawił następujące rodzaje kosztów w ujęciu miesięcznym (wynoszące łącznie 27.660,64 zł):
− płace dla 5,2 etatów brutto 15.743,60 zł, BHP pracowników 350 zł, − Sprzęt drobny 370,33 zł, − Maszyny i urządzenia 2.748,13 zł, − Koszty napraw maszyn 1.046,25 zł, − Ubezpieczenie OC 25,96 zł, − Koszty ogólnozakładowe 1.046,82 zł, − − Zysk 1.320,55 zł, Paliwo do sprzętu 2.000 zł, − Koszt odbioru masy odpadowej zielonej 1.000 zł, − Prace dodatkowe okresowe, w tym pranie firan, vertikali i inne niezagregowane 200 zł, − Zakup − środków higienicznych 1.500 zł, Pojemniki na papier higieniczny, ręczniki itp. 309 zł, −
14
Wykonawca załączył do wyjaśnień szczegółowe dane dotyczące ww. pozycji kosztowych, które zastrzegł jako tajemnicę przedsiębiorstwa. Przystępujący podał w wyjaśnieniach, że przy miesięcznym przychodzie netto w wysokości 5.969,68 zł, co po odjęciu średniomiesięcznych kosztów oraz zysku daje kwotę prawie 22 tys. zł na koszty nieprzewidziane, ewentualnie nadzwyczajny zysk. Wykonawca przedstawił m.in. informacje na temat zakładanego poziomu zatrudnienia, w tym w zakresie zatrudnienia osób niepełnosprawnych i szacunkowego dofinansowania z PFRON, wyliczenia kosztów paliwa do sprzętu spalinowego, wskazał m.in. na możliwość redukcji kosztów poprzez przekazanie masy zielonej do wykorzystania przez osoby fizyczne. W odniesieniu do wskazanych przez Zamawiającego pozycji Formularza ofertowego Przystępujący wyjaśnił: Poz. 6 (usuwanie śniegu z dachów wielkopowierzchniowych) – Przystępujący wskazał − na technologię odśnieżania maszynami wirnikowymi spalinowymi lekkimi lub elektrycznymi, krótki czas wykonania zabezpieczeń linowych, brak znaczącego wpływu prac pomocniczych na koszt i czas wykonania, obciążający Zamawiającego koszt energii, możliwość odrzucenia śniegu na teren zielony, co spowoduje brak konieczności przemieszczania masy śniegu. Wykonawca przedstawił dane dotyczące wydajności, czasu i kosztu użycia odśnieżarki wirnikowej, amortyzacji sprzętu, dojazdu. Poz. 7 (usuwanie sopli lodowych z dachu) – Przystępujący wskazał na usuwanie sopli − lodowych z ziemi lub okien znajdujących się bezpośrednio nad rynnami, przy zastosowaniu długich sztyc wykonanych z lekkich tworzyw. Wykonawca przedstawił wyliczenie dotyczące czasu wykonania usługi, koszty pracy i jednorazowej amortyzacji sprzętu. Poz. 8 (czyszczenie rynien i rur spustowych) – Przystępujący wskazał na wykorzystanie − sprzętu spalinowego i elektrycznego, brak konieczności stawiania rusztowań, przedstawił dane dotyczące kosztów amortyzacji sprzętu, dojazdu, czasu wykonania usługi. Poz. 9 (pranie firan) – Przystępujący powołał się na koszty wykonania usługi dla 32 BLT − w Łasku, obejmującej pranie 68 kg firan i 143 kg zasłon. Wskazał, że pranie firan może być wykonane w oparciu o zainstalowaną pralkę do prania mopów, co obniża koszt do poziomu 30 zł i 3 zł na środki piorące. Podał, że zgodnie z SIWZ koszty energii i wody obciążają Zamawiającego. Poz. 10 (pranie rolet) – Przystępujący wskazał na wykorzystanie dwóch technologii − wykonania usługi bez zdejmowania rolet, tj. pranie ekstrakcyjne lub użycie parownicy. Wykonawca przedstawił dane dotyczące czasu wykonania usługi, kosztów pracy, sprzętu i jego amortyzacji oraz środków piorących.
15
Poz. 11 (czyszczenie verticali) – Przystępujący wskazał na wykorzystanie dwóch − technologii wykonania usługi bez zdejmowania verticali, tj. pranie ekstrakcyjne lub użycie parownicy. Wykonawca przedstawił dane dotyczące czasu wykonania usługi, kosztów pracy, sprzętu i jego amortyzacji oraz środków piorących. Wykonawca załączył do wyjaśnień (tajemnica przedsiębiorstwa): faktury zawierające ceny dostawy materiałów i środków higienicznych, usług prania − i maglowania firan, zestawienie zawierające koszty miesięczne (w tym koszty pracy), zysk, uśrednioną − stawkę za 1m 2 /1m-c, kosztorys miesięczny, obejmujący liczbę etatów, liczbę roboczogodzin, koszty płace, − ZUS pracowników, ZUS płacony przez pracodawcę, świadczenia urlopowe, socjalne i chorobowe, koszty BHP oraz odzieży roboczej, koszt środków czystości, drobnego sprzętu i maszyn, ubezpieczenia OC, koszty ogólnozakładowe, listę sprzętu i maszyn do wykonania przedmiotu zamówienia, ze wskazaniem ich liczby, − ceny i producenta, zestawienie płac dla personelu sprzątającego, uwzględniające stawki godzinowe, płace − netto, brutto, liczba pracowników, liczba etatów i liczba roboczogodzin, zestawienie „Plan organizacji – metoda wykonania usługi”, przedstawiające sposób − obsługi obiektu, opis czynności, dni i godziny pracy, liczbę roboczogodzin, Opis obiektu/wykaz stanowisk pracy, przedstawiający wielkość i rodzaj powierzchni, na − której będą świadczone usługi oraz wydajność pracy na poszczególnych powierzchniach. Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp, zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. Art. 90 ust. 1 ustawy Pzp stanowi, że jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny lub kosztu. Przywołany przepis określa, jakich elementów w szczególności dotyczy wezwanie do wyjaśnień. Obowiązek odrzucenia oferty aktualizuje się w sytuacji, gdy wykonawca nie udzielił wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia (art. 90 ust. 2 ustawy Pzp).
16
Głównym zarzutem odwołania była niedopuszczalność zwrócenia się do Przystępującego w sytuacji, gdy Zamawiający uwzględnił wcześniej złożone odwołanie, a Przystępujący nie zgłosił sprzeciwu wobec tego uwzględnienia oraz zaniechania przez Zamawiającego wykonania żądania zawartego w uwzględnionym odwołaniu, tj. powtórzenia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty poprzez odrzucenie oferty rażąco niskiej. Zarzut ten należy uznać za oczywiście bezzasadny. W pierwszej kolejności wskazać należy, że art. 90 ust. 1 ustawy Pzp zobowiązuje zamawiającego – w sytuacji podejrzenia zaoferowania rażąco niskiej ceny – do wezwania wykonawcy do wyjaśnień. Dopiero niezłożenie wyjaśnień lub potwierdzenie w procedurze wyjaśniającej, że oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia, stanowi podstawę do odrzucenia oferty (art. 90 ust. 3 ustawy Pzp). Przeprowadzenie procedury wyjaśniającej jest więc obowiązkiem Zamawiającego, który nie może odrzucić oferty ze względu na rażąco niską cenę bez umożliwienia wykonawcy wykazania prawidłowości tej ceny. Takie działanie Zamawiającego należałoby uznać za naruszenie przepisów ustawy, które mogłoby być skutecznie zakwestionowane w drodze środków ochrony prawnej. Następnie zauważyć należy, że twierdzenie, jakoby Zamawiający nie wykonał żądań zgłoszonych w uwzględnionym przez siebie odwołaniu, jest niezgodne ze stanem faktycznym. W postępowaniu odwoławczym o sygn. akt KIO 314/17 Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonania czynności polegających na zbadaniu istotnych części składowych ceny oferty poprzez zażądanie wyjaśnień i dowodów na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, a dopiero w sytuacji, gdyby wykonawca nie złożył wyjaśnień i dowodów lub gdy złożone wyjaśnienia i dowody potwierdzą zaoferowanie rażąco niskiej ceny – nakazanie odrzucenia oferty tego wykonawcy. Zwrócenie się do Przystępującego o wyjaśnienia było więc w pełni zgodne z żądaniami uwzględnionego przez Zamawiającego odwołania. Podsumowując, Zamawiający – wzywając Przystępującego do złożenia wyjaśnień dotyczących ceny oferty – przede wszystkim wypełnił obowiązek nałożony na niego przepisami ustawy, a dodatkowo postąpił zgodnie z żądaniem zgłoszonym w odwołaniu o sygn. akt KIO 314/17. W związku z powyższym brak było jakichkolwiek podstaw do uznania zarzutu za zasadny. Izba nie dopatrzyła się również podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów, podniesionych przez Odwołującego z ostrożności procesowej. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że Przystępujący złożył szczegółowe i poparte dowodami wyjaśnienia, tak co do ceny oferty ogółem, jak i w odniesieniu do
17
wskazanych przez Zamawiającego pozycji Formularza ofertowego. Przystępujący wykazał sposób kalkulacji ceny, obejmujący wszystkie usługi składające się na przedmiot zamówienia, zysk oraz rezerwę na nieprzewidziane koszty. Odwołujący zakwestionował wycenę elementów przedmiotu zamówienia przedstawionych w poz. 6-11 Formularza ofertowego, stwierdzając, że rażąco niskie istotne części składowe ceny oferty. Odnosząc się do powyższego w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zakwestionowane składniki ceny stanowią znikomą część ceny zaoferowanej za wykonanie przedmiotu zamówienia (roczna wartość brutto poz. 6-11 to 8.853,36 przy wartości rocznej brutto oferty 675.852.61 zł), a Odwołujący nie przedstawił argumentacji, którą można by uznać za potwierdzającą istotność tych części składowych. Za taki argument nie może zostać uznana okoliczność, że są to prace osobne wymagane przez zamawiającego, a więc potrzebne w realizacji całego zamówienia. Zamawiający opisuje bowiem takie elementy przedmiotu zamówienia, których wykonania wymaga, co nie zmienia faktu, że są wśród nich elementy o różnej wadze cenotwórczej. Natomiast kwestia bezpieczeństwa użytkowników i obiektów, jakkolwiek niewątpliwie istotna, nie może być utożsamiana z istotnością w rozumieniu art. 90 ust. 1 ustawy Pzp. W przepisie tym mowa jest bowiem o istotność części składowych ceny oferty dla tej ceny, chodzi więc o istotność z punktu widzenia cenotwórczego. Zasadne jest zatem odnoszenie wartości danej części składowej do ceny ogółem. W niniejszej sprawie porównanie to nie uprawnia do wniosku, że wskazane w odwołaniu pozycje Formularza ofertowego stanowią istotne części składowe ceny. Wobec powyższego, nie sposób na podstawie zakwestionowanych elementów stwierdzić, że oferta zawiera rażąco niską cenę wynikającą z rażąco niskich istotnych części składowych tej ceny. Odwołujący podniósł również, że wycena usług Przystępującego jest niedoszacowana również w zakresie innych prac (wskazał na koszt zakupu środków higienicznych, koszty wywozu śniegu, lodu, urobku ze sprzątania terenów zewnętrznych, koszty płynów do mycia i konserwacji, past, worków na śmieci, zdeponowania i transportu śmieci z koszy ulicznych do RIPOK). Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że Odwołujący poprzestał na przeciwstawieniu wyjaśnieniom Przystępującego własnych twierdzeń, bez przedstawienia szczegółowych podstaw tych tez i ich uprawdopodobnienia. Jakkolwiek w postępowaniu odwoławczym ciężar wykazania prawidłowości ceny (który należy rozumieć jako ciężar wykazania, że złożone zamawiającemu wyjaśnienia potwierdzały prawidłowość ceny), stosownie do art. 190 ust. 1a pkt 1 ustawy Pzp spoczywa na wykonawcy, który złożył ofertę, to taki rozkład ciężaru dowodu nie zwalnia Odwołującego z aktywności postępowaniu odwoławczym. Przepisu art. 190 ust. 1a ustawy Pzp nie można rozumieć w ten sposób, że wykonawca kwestionujący inną ofertę może poprzestać na
18
gołosłownym zanegowaniu prawidłowości ceny tej oferty, bez choćby uprawdopodobnienia własnych twierdzeń czy poparcia ich szczegółowymi danymi i obliczeniami. Odwołujący zanegował zakładany przez Przystępującego koszt zakupu środków higienicznych, poprzestając na stwierdzeniu, że jest on niedoszacowany, przy czym nie wskazał nawet zakresu tego niedoszacowania. To samo dotyczy kosztów wywozu śniegu, lodu i urobku ze sprzątania. Tak sformułowane zarzuty należy uznać za niedookreślone. Dalej Odwołujący stwierdził nieuwzględnienie w cenie oferty Przystępującego kosztów zakupu worków na śmieci, przy czym przemnożył liczbę worków na miesiąc przez taką cenę jednostkową, że wg tego wyliczenia rolka zawierająca 50 sztuk worków 35 l miałaby kosztować 119 zł, rolka zawierająca 25 sztuk worków 120 l miałaby kosztować 153,50 zł, rolka zawierająca 30 sztuk worków 60 l miałaby kosztować 96,30 zł, co w sposób oczywisty nie ma żadnego oparcia w rzeczywistości. Należy więc zakładać, że Odwołujący przemnożył liczbę worków potrzebnych do wykonania zamówienia przez cenę rolki, a nie jednego worka. Następnie Odwołujący podniósł brak uwzględnienia w cenie kosztu zdeponowania i transportu śmieci z koszy ulicznych do RIPOK. Tymczasem zgodnie z § 6 ust. 9 projektu umowy (załącznik nr 2 do SIWZ), odpad powstały w wyniku świadczenia usług na terenach zewnętrznych jest własnością wykonawcy z wyłączeniem odpadów znajdujących się w koszach na nieczystości ustawionych wzdłuż chodników i ciągów komunikacyjnych. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że wykonawca musiał uwzględnić w cenie oferty koszty zdeponowania i transportu śmieci z koszy ulicznych. Podobnie, w odniesieniu do usług z poz. 6-11 Formularza ofertowego Odwołujący zaprzeczył możliwości ich wykonania za zaoferowaną cenę, podając własne stawki minimalne (Odwołujący uważa, iż minimalna stawka za mb dla tej usługi wynosi…), nie wyjaśniając jednak nawet, w jaki sposób zostały one skalkulowane. Nie podał również, jaka jest jego zdaniem wartość kosztów, których nieuwzględnienie zarzucił Przystępującemu.
Biorąc powyższe pod uwagę Izba nie dopatrzyła się podstaw do stwierdzenia, że oferta Przystępującego podlega odrzuceniu z uwagi na rażąco niską cenę.
Wobec niestwierdzenia naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy, odwołanie podlegało oddaleniu.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 3 pkt 1 i 2 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady
19
Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238 z późn. zm.).
Przewodniczący: ……………….
20
Cytowane w późniejszych orzeczeniach (15)
Na to orzeczenie powołują się kolejne składy orzekające — to sygnał, że zawiera argumentację o trwałej wartości precedensowej.
- KIO 3370/23uwzględnione27 listopada 2023
- KIO 2956/23uwzględnione20 października 2023
- KIO 2758/23uwzględnione4 października 2023
- KIO 2555/23oddalone14 września 2023
- KIO 1899/23uwzględnione21 lipca 2023
- KIO 1756/23oddalone4 lipca 2023
Inne spory tego zamawiającego
- KIO 3881/25umorzenie postępowania10 października 2025
- KIO 4746/24uwzględnienie zarzutów przez zamawiającego w całości30 grudnia 2024
- KIO 2734/24uwzględnione3 września 2024
- KIO 2732/24oddalone26 sierpnia 2024
- KIO 3/24uwzględnienie zarzutów przez zamawiającego w całości16 stycznia 2024
- KIO 1417/23umorzenie postępowania1 czerwca 2023