Wyrok KIO 1422/25 z 16 maja 2025 r.

Uzasadnienie

Zamawiający Gmina Koźminek prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest „Budowa instalacji fotowoltaicznej dla Stacji Uzdatniania Wody w m. Koźminek i Dębsko" Ogłoszenie o zamówieniu ukazało się w Biuletynie Zamówień Publicznych pod numerem 2025/BZP 00022049.

14 kwietni 2025 roku Odwołujący Nes Sun sp. z o.o. wniósł odwołalnie, w którym zarzucił Zamawiającemu naruszenie: - 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez dokonanie czynności odrzucenia oferty Odwołującego, która jest złożona zgodnie z warunkami zamówienia, - art. 239 ust. 1 pkt ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez dokonanie wyboru oferty firmy 3P NSU sp. z.o.o., pomimo że oferta ta nie jest najkorzystniejsza.

Zarzuty i żądania odwołania

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania, nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty firmy 3P NSU sp. z o.o. unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego, ponownego przeliczenia punktacji ofert nieodrzuconych, oraz wyboru oferty zgodnie z kryteriami oceny ofert.

W ogłoszeniu Zamawiający określił warunki zamówienia jako dostawy polegająca na budowie instalacji fotowoltaicznych na obiektach Zamawiającego. Jednym z wymagań Zamawiającego dotyczącym parametrów technicznych instalacji jest: - falownik fotowoltaiczny o mocy 30kW z optymalizacją. 27 lutego 2025 r. Odwołujący przesłał do Zamawiającego wyjaśnienia w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu. Jednym z elementów wyjaśnień było wskazanie inwertera fotowoltaicznego 30 KTLX-G3 Sofar, którego Wykonawca ma zamiar użyć w przedmiotowym zamówieniu.

Zamawiający odrzucił ofertę Odwołującego. W treści uzasadnienia odrzucenia Zamawiający wskazał, że zaoferowany inwerter „nie ma funkcji optymalizacji oraz nie pobiera danych ze wskazanych optymalizatorów". Zamawiający w uzasadnieniu odrzucenia przedstawił dwa warunki dla inwerterów: 1. Pobieranie danych z optymalizatorów. 2. Posiadanie funkcji optymalizacji.

Jak wskazał Odwołujący, Zamawiający w żadnym z dokumentów zamówienia nie wskazał wymogu pobierania danych z optymalizatorów przez inwerter, zatem nie może na tej podstawie odrzucić oferty Odwołującego. Ponadto zdaniem Odwołującego, Zamawiający nigdzie nie określił co rozumie pod pojęciem „falownik z funkcją optymalizacji". Jeżeli przyjąć, że cecha ta ma dotyczyć samego falownika, to wszystkie dostępne na rynku falowniki za wyjątkiem urządzeń firmy SolarEdge posiadają funkcje śledzenia maksymalnego punktu mocy, a zatem posiadają „funkcję optymalizacji". Optymalizacja w tym przypadku jest realizowana przez wbudowane w inwerter urządzenia śledzące MPPT (maximum power point tracking). Zgodnie z załączoną kartą katalogową, oraz wyciągiem z instrukcji obsługi inwertera, zaoferowane urządzenie posiada funkcję optymalizacji. Jak argumentował Odwołujący: „Jeżeli przyjąć, że cecha ta ma dotyczyć współpracy z zewnętrznymi optymalizatorami mocy (na co wskazuje dokumentacja projektowa i przedmiary, oraz odpowiedź na pytanie 15 z 4 lutego, skorygowana w dniu 10 lutego) to należy zauważyć, że za optymalizację nie odpowiada falownik tylko osobne urządzenie zwane Optymalizatorem. Optymalizator mocy to przyrząd, który oddziałuje na pojedyncze panele PV, wymuszając na nich pracę w ich maksymalnym punkcie mocy. Oznacza to między innymi to, że kiedy na ogniwo pada cień, optymalizator sprawia, że moduł PV nadal będzie wytwarzać energię, nie obniżając jednak znacznie mocy nominalnej instalacji, a także umożliwia podgląd pracy każdego modułu. Należy zatem rozumieć, że Zamawiający oczekiwał inwertera, który może współpracować z optymalizatorami i wspólnie z nimi pełnić funkcję optymalizacji. Zatem zaproponowany inwerter posiada funkcję optymalizacji, gdyż współpracuje (jest kompatybilny) z zaoferowanymi optymalizatorami i łącznie z nimi pełni funkcję optymalizacji. Z instrukcji obsługi zaoferowanego inwertera wynika, że umożliwia on wyłączenie wewnętrznego skanowania MPPT, aby prawidłowo współpracować z optymalizatorami mocy. Jednocześnie potwierdza to dokument- deklaracja o kompatybilności wystawiona przez producenta inwerterów oraz producenta optymalizatorów”.

W konkluzji Odwołujący stwierdził, że Zamawiający niesłusznie odrzucił ofertę, spełniającą w całości określone w dokumentach zamówienia wymagania. Oferta Odwołującego przedstawia najkorzystniejszą punktację i w związku z tym należy ją wybrać jako najkorzystniejszą. Wobec tego należy unieważnić wybór oferty Wykonawcy 3P NSU sp. z.o.o.

Izba ustaliła i zważyła co następuje.

Odwołanie podlegało uwzględnieniu.

Zamawiający wymagał, aby wykonawcy zaoferowali falownik fotowoltaiczny o mocy 30 kW z optymalizacją.

Odwołujący zaoferował fotowoltaiczny falownik sieciowy wraz optymalizatorem pochodzące od różnych producentów. Zamawiający odrzucił ofertę Odwołującego. W treści uzasadnienia odrzucenia oferty Odwołującego Zamawiający wskazał, że podany optymalizator nie spełnia wymagań zawartych w dokumentacji przetargowej. Falownik nie ma funkcji optymalizacji oraz nie pobiera danych ze wskazanych Optymalizatorów. Odwołujący nie zgodził się z decyzją Zamawiającego i wniósł odwołanie. Do odwołania załączył deklarację zgodności operacyjnej (podpisaną przez przedstawicieli producentów wskazanych falowników i optymalizatorów) między platformą modułową zaoferowanego optymalizatora a falownikami słonecznymi. Dokument ten stwierdza, że oba urządzenia są zgodne operacyjnie.

Zamawiający nie odniósł się do tego dokumentu. W ocenie Izby, dokument podpisany przez przedstawicieli obu producentów (falownika i optymalizatora) potwierdza, że urządzenia te współpracują ze sobą i zapewniają funkcję optymalizacji – wymaganą przez Zamawiającego.

Zamawiający w trakcie rozprawy z udziałem stron wyjaśnił, że w celu ustalenia, czy zaoferowane przez Odwołującego rozwiązanie spełnia wymagania Zamawiającego, zwrócił się do firmy Sofar. Zamawiający przedstawił korespondencję ze wskazaną firmą. Na pytanie zadane przez Zamawiającego: „ Nawiązując do naszej dzisiejszej rozmowy proszę o informację czy falownik firmy „SOFAR SOLAR 30KTLX-G3 3 F posiada funkcję optymalizacji?”. Prosiłbym o rozwinięcie tematu względem obsługi z Optymalizatorem „Tigo TS 4-A- O 700 W”. Niektóry monterzy mylą pojęcie Optymalizacji, i nie wskazują na zagrożenia (działania systemu) przy montażu TIGO względem Optymalizacji, którą oferuje chociażby Solar Edge.

Dlatego zależy nam na tym aby rozwiać wątpliwości, że finalnie falownik Sofar Solar 30 KTLX-G3 3 F oraz inne modele zgodnie z kartą produktową oraz specyfikacją nie posiadają funkcji optymalizacji.” Osoba, która podpisała oświadczenie (Pan M.B.) wskazała, że: „uprzejmie informujemy, że falownik SOFAR 30 KTL-X G3 nie posiada wbudowanej funkcji optymalizacji mocy na poziomie modułów, ani nie współpracuje z zewnętrznymi optymalizatorami mocy wymagającymi integracji i komunikacji z falownikiem.

Urządzenie to może współpracować jedynie z podstawowymi typami optymalizatorów np. Tigo TS 4, które działają niezależnie i nie wymagają komunikacji z falownikiem. Nie oferuje jednak zaawansowanej optymalizacji, jaką zapewniają systemy dedykowane, w których optymalizatory współpracują bezpośrednio z falownikiem, umożliwiając monitoring oraz zarządzanie pracą każdego modułu PV z osobna.

Z tego względu przy zastosowaniu falownika SOFAR 30 KTL-X G3 nie jest możliwe uzyskanie efektu pełnej optymalizacji instalacji fotowoltaicznej na poziomie poszczególnych modułów.” Należy wskazać, że przedstawiona przez Zamawiającego korespondencja mailowa (zacytowana powyżej) została przeprowadzona przez przedstawiciela Zamawiającego i osobę, co do której nie jest wiadomo, jaką pełni funkcję. Zamawiający wyjaśnił, że jest to serwisant techniczny formy Sofar, jednakże nie jest wiadomo, czy osoba ta jest uprawniona do składania oświadczeń dotyczących produktów i ich współpracy z urządzeniami innych producentów w imieniu całej firmy Sofar. Już z tego powodu dowód złożony przez Zamawiającego traci wiarygodność.

Niezależnie od powyższego, serwisant techniczny, z którym Zamawiający prowadził korespondencję, nie wykluczył współpracy obu urządzeń, nie wskazał, że nie mogą one współpracować. Przeciwnie: z oświadczenia wprost wynika, że urządzenie Sofar (zaoferowane przez Odwołującego) może współpracować z podstawowymi typami optymalizatorów (firmy zaoferowanej przez Odwołującego). Z przedstawionego przez Zamawiającego oświadczenia nie wynika zatem, że nie jest możliwe zapewnienie funkcji optymalizacji przy udziale urządzeń zaoferowanych przez Odwołującego (falownika i optymalizatora).

Zatem oświadczenie przedstawione przez Zamawiającego nie zaprzecza deklaracji złożonej przez Odwołującego dotyczącej zgodności operacyjnej pomiędzy falownikami Sofar, a optymalizatorem zaaferowanym przez Odwołującego. Skoro tak, to oznacza, że Odwołujący zapewnił funkcję optymalizacji oczekiwaną przez Zamawiającego zgodnie z dokumentacją SWZ.

Odwołujący zaprzeczył twierdzeniu zawartemu w ostatnim akapicie oświadczenia przedstawionego przez Zamawiającego w brzmieniu: „Z tego względu przy zastosowaniu falownika SOFAR 30 KTL-X G3 nie jest możliwe uzyskanie efektu pełnej optymalizacji instalacji fotowoltaicznej na poziomie poszczególnych modułów.” Odwołujący wyjaśnił, że wszystkie panele będą wyposażone w optymalizator - do każdego panela zostanie podpięty optymalizator. Odwołujący wskazał, że w momencie, kiedy optymalizatory zastosowane zostaną do każdego panela, to uzyskana zostanie pełna optymalizacja. Zamawiający nie odniósł się do tego twierdzenia, zatem Zamawiający nie dowiódł prawidłowości swojego stanowiska.

W trakcie rozprawy z udziałem stron Odwołujący wskazał na treść wymagań SWZ – tj. załącznika nr 8, w którym wyszczególniono zestaw materiałów i z którego wynika, że Zamawiający oczekiwał, że Wykonawca zaoferuje zarówno 48 optymalizatorów, jak i 48 paneli (tak dla zadania w Dębsku, jak i dla zadania w Koźminku). Wskazuje to na wymaganie Zamawiającego, aby jeden optymalizator został podpięty do jednego panela. Przeczy natomiast stanowisku Zamawiającego, że oczekiwał jednego optymalizatora dla wszystkich paneli. Powyższa okoliczność również przeczy stanowisku Zamawiającego, jakoby oczekiwał zapewnienia funkcji optymalizacji wyłącznie poprzez sam falownik.

Odwołujący powołał się również na treść wyjaśnienia do pytania nr 3 z 07 lutego 2025 roku, zgodnie z którym Zamawiający wymaga posiadania podglądu pracy na każdy panel z osobna, co oznacza, że Zamawiający oczekuje jednego optymalizatora do jednego panela.

Zamawiający powoływał się na okoliczność, że istnieją firmy, które produkują zarówno falowniki, jak i optymalizatory, i Zamawiający oczekiwał rozwiązania w postaci zapewnienia falownika oraz optymalizatora tego samego producenta. Jednakże takie wymaganie nie zostało wyartykułowane w treści SWZ. Takie wymaganie nie wynika także z treści wyjaśnień w odniesieniu do zadanego pytania (powyżej). Nie można zatem uznać, że Zamawiający wymagał w SWZ rozwiązania w postaci zapewnienia falownika i optymalizatora tego samego producenta. Zamawiający nie wykazał również, aby urządzenia pochodzące od różnych producentów nie zapewniały optymalizacji, a zatem aby nie spełniały funkcjonalności wymaganej w SWZ. Jak wskazano powyżej, deklaracja zgodności złożona przez Odwołującego potwierdza zgodność operacyjną i współpracę pomiędzy falownikiem, a optymalizatorem zaoferowanym przez Odwołującego. Również oświadczenie, jakie przedstawił Zamawiający potwierdziło, że urządzenie Sofar (zaoferowane przez Odwołującego) może współpracować z podstawowymi typami optymalizatorów (firmy zaoferowanej przez Odwołującego). Z przedstawionego przez Zamawiającego oświadczenia nie wynika, że nie jest możliwe zapewnienie funkcji optymalizacji przy udziale urządzeń zaoferowanych przez Odwołującego (falownika i optymalizatora).

Zamawiający nie wykazał prawdziwości twierdzenia, że istnieją falowniki, które samodzielnie, bez udziału optymalizatora, zapewniają funkcję optymalizacji. Nie złożył w tym zakresie żadnego dowodu. Ponadto Zamawiający nie opisał przedmiotu zamówienia poprzez wykluczenie możliwości zaoferowania rozwiązania w postaci współpracy dwóch urządzeń, czy też urządzeń pochodzących od jednego producenta. Nie wykazał również, aby wyłącznie takie rozwiązanie spełniało wymagania SWZ. Zamawiający w SWZ nie postawił także warunku, którego nie spełniałyby falownik i optymalizator pochodzące od różnych producentów. Zamawiający nie wykazał, aby nie było możliwe zapewnienie funkcji optymalizacji przy udziale urządzeń zaoferowanych przez Odwołującego - falownika i optymalizatora - pochodzących od różnych producentów. W świetle powyższego należy wskazać, że Zamawiający nie wykazał, aby zaoferowane przez Odwołującego urządzenia nie spełniały wymagań SWZ.

Zamawiający w treści informacji o odrzuceniu oferty Odwołującego nie wskazał, aby optymalizator nie spełniał innych wymagań SWZ.

W konsekwencji należy stwierdzić, że odrzucenie oferty Odwołującego było bezpodstawne. Zarzut naruszenia przez Zamawiającego 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez dokonanie czynności odrzucenia oferty Odwołującego, która została złożona zgodnie z warunkami zamówienia, należy uznać za zasadny.

W konsekwencji za zasadny został uznany zarzut naruszenia przez Zamawiającego art. 239 ust. 1 pkt ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez dokonanie wyboru oferty firmy 3P NSU sp. z.o.o., pomimo że oferta ta nie jest najkorzystniejsza.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 557 oraz art. 574, 575 ustawy z 11.09.2019 r. Prawo zamówień publicznych oraz w oparciu o przepisy § 5 pkt 1a) oraz § 5 pkt 2b), § 7 ust. 1 pkt 1) , zaliczając w poczet kosztów postępowania uiszczony przez Odwołującego wpis od odwołania.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.