Postanowienie KIO 515/26 z 9 marca 2026 r.

Uzasadnienie

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej „zamawiający”) prowadzi postępowanie o udzielenie Zamówienia Cząstkowego w ramach podpisanej Umowy Ramowej nr 60/002/0005/24/R/O z dnia 15 maja 2024 r. pn. „Usługa logistyczna kursu kwalifikacyjnego na stanowisko nastawniczy w Gdyni”, na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1320) - dalej: „ustawa Pzp” (dalej „postępowanie” lub „zamówienie”).

W dniu 3 lutego 2026 r. przez wykonawcę M.S. prowadząca działalność pod firmą M.S. VMORIS AGENCY z siedzibą w Ożarowie Mazowieckim (dalej „odwołujący”) zostało wniesione, do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, odwołanie na czynności zamawiającego polegające na zaniechaniu odrzucenia oferty wykonawcy PLATON Szkolenia i Konferencje Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu (dalej: „P.”) oraz wyboru jako najkorzystniejszej oferty wykonawcy P..

Zarzuty i żądania odwołania

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp w zw. z art. 43 ust 1 pkt 29 lit c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 775 ze zm., dalej: „ustawa VAT”) w zw. z art. 43 ust. 17 oraz 17a ustawy VAT oraz art 16 ust. 1 i 3 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy P., mimo że oferta ta zawiera błędy w obliczeniu ceny polegający na zastosowaniu błędnej stawki podatku VAT, tj. przyjęcia, że świadczenia objęte zamówieniem wyszczególnione w ofercie: Obiad (zupa + drugie danie + deser + napój), Kolacja w formie bufetu z zimnym i ciepłym napojem, Pokój 1 os. ze śniadaniem, Pokój 2 os. ze śniadaniem są zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust 1 pkt 29 lit c ustawy VAT jako usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, inne niż wymienione w pkt 26 finansowane w całości ze środków publicznych lub świadczenie usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, które są dokonywane przez podmioty świadczące usługi podstawowe przy braku spełnienia ustawowych wymagań tj.: wymogu aby usługa była wykonywana przez podmiot korzystający ze zwolnienia przy świadczeniu usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, wymogu aby usługa była niezbędna do wykonania usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, wymogu aby celem wykonania usługi nie było osiągnięcie dodatkowego dochodu, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie zamawiającemu: unieważnienia a następnie powtórzenie czynności badania i oceny ofert; odrzucenie oferty wykonawcy P..

Ustalenia Izby

Izba ustaliła, że zamawiający wezwał wykonawców do zgłoszenia przystąpienia do postępowania odwoławczego, w terminie 3 dni od dnia otrzymania kopii odwołania.

We wskazanym terminie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego przystąpił wykonawca P. Szkolenia i Konferencje Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu.

Izba ustaliła, że zamawiający w dniu 19 lutego 2026 r. poinformował wykonawców o unieważnieniu postępowania.

Tym samym odwołanie wniesione w dniu 3 lutego 2026 r. dotyczy czynności oraz zaniechań zamawiającego, które na chwile obecną nie istnieją. Przedmiotem zarzutów jest bowiem zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy P. oraz dokonanie wyboru oferty tego wykonawcy, jako najkorzystniejszej. Wobec unieważnienia postępowania przez zamawiającego czynność polegająca na wyborze oferty najkorzystniejszej na chwilę obecną nie istnieje, co w konsekwencji prowadzi do uznania, że w przedmiotowym przypadku zachodzi podstawa do umorzenia postępowania odwoławczego w oparciu o art. 568 pkt 2 ustawy Pzp. Zgodnie z tym przepisem Izba umarza postępowania odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne.

Wyżej opisana sytuacja zaistniała w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oraz postępowaniu odwoławczym.

Zamawiający, po wniesieniu odwołania, dokonał nowych czynności, tj. unieważnił postępowanie. Izba zwraca w tym miejscu uwagę, że zgodnie z treścią art. 552 ust. 1 ustawy Pzp, wydając orzeczenie, bierze pod uwagę stan rzeczy ustalony na moment zamknięcia postępowania odwoławczego. Ustawodawca przewidział zatem sytuację, w której może dojść do zmian w toku postępowania o udzielenie zamówienia, co Izba zobowiązana jest uwzględnić wydając orzeczenie.

Należy również wskazać, że przepisy ustawy Pzp nie zobowiązują zamawiającego do zawieszenia postępowania o udzielenie zamówienia w sytuacji, w której wykonawca wniesie odwołanie. Zgodnie z treścią przepisu art. 552 ust. 1 ustawy Pzp, podobnie jak w przypadku art. 316 § 1 kpc, w myśl którego podstawą wydania przez sąd wyroku jest stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy - nakazuje uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Ponadto stan rzeczy, o którym mowa w przepisie art. 552 ust. 1 ustawy Pzp należy analogicznie, jak w art. 316 § 1 kpc, interpretować jako okoliczności faktyczne ustalone przed zamknięciem rozprawy oraz stan prawny tj. obowiązujące przepisy, które mogą stanowić podstawę rozstrzygnięcia (wyrok SN z 25 czerwca 2015 r., sygn. akt: V CSK 535/14, wyrok Sądu Apelacyjnego ze Szczecina z 13 września 2018 r., sygn. akt: I Aga 159/18).

Rolą ustalenia stanu rzeczy na moment zamknięcia postępowania odwoławczego jest uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Izba jest więc w takim przypadku zobowiązana uwzględnić czynności zamawiającego, które miały miejsce po wniesieniu odwołania, do czasu wydania orzeczenia w sprawie. Skoro zamawiający unieważnił postępowanie, co ma bezpośredni związek z zarzutami sformułowanymi w odwołaniu, gdyż nie istnieje już wcześniej dokonana czynność polegająca na wyborze oferty najkorzystniejszej, tym samym czynność stanowiąca podstawę wniesienia środka ochrony prawnej przestała istnieć. Zaskarżenie czynności, która w kształcie wskazanym w odwołaniu już nie istnieje, nie daje podstaw Izbie do stwierdzenia naruszenia przepisów przez zamawiającego i nie może być podstawą do wydania orzeczenia merytorycznego. Uznać w takiej sytuacji w ocenie składu orzekającego Izby należało, że prowadzenie dalszego postępowania odwoławczego było bezcelowe, czyli jak stanowi przepis Pzp - zbędne. Jest to przesłanka umożliwiająca umorzenie postępowania odwoławczego i zdaniem Izby może być ona wykorzystywana właśnie w podobnych sytuacjach.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła na podstawie art. 557, art. 574 i art. 575 ustawy Pzp w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437), nakazując dokonanie na rzecz odwołującego zwrotu z rachunku Urzędu Zamówień Publicznych kwoty uiszczonej tytułem wpisu.