Wyrok KIO 435/26 z 1 kwietnia 2026 r.

Uzasadnienie

Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu (dalej: Zamawiający) prowadzi na podstawie przepisów ustawy z 11 września 2019 r. — Prawo zamówień publicznych postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego pn.: „Świadczenie usługi całodobowej ochrony osób i mienia Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu” numer referencyjny postępowania: AZ.262.3153.2025 (dalej: Postępowanie).

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 28 października 2025 r. pod numerem 709961-2025.

30 stycznia 2026 r. wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia:

1. TS SERVICE spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Łodzi,

2. ST PLUS spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu,

3. PROTECTOR PLUS spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu,

4. PROTECT TECHNOLOGY spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gdańsku (dalej: Odwołujący), wnieśli odwołanie i zarzucili Zamawiającemu naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp w zw. z art. 224 ust. 1 Pzp, w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 Pzp, art. 239 ust. 1 i 2 Pzp przez zaniechanie żądania od Wykonawców:

a) FM INTEGRATED SOLUTIONS Sp. z o.o., ul. A. Słonimskiego 1, 50-304 Wrocław, IMPEL FACILITY SERVICES Sp. z o.o., ul. A. Słonimskiego 1, 50-304 Wrocław, IMPEL DEFENDER Sp. z o.o., ul. A. Słonimskiego 1, 50-304 Wrocław, IMPEL PROVIDER Sp. z o.o., ul. A. Słonimskiego 1, 50-304 Wrocław, DEFENCE SERVICES Sp. z o.o., ul. A. Słonimskiego 1, 50-304 Wrocław, TIME GROUP Sp. z o.o., Plac Wolności 2, 41400 Mysłowice, SKY ONE Sp. z o.o., Plac Wolności 2, 41-400 Mysłowice, zwanego dalej Wykonawcą nr 1, b) DGP SECURITY PARTNER Sp. z o.o., ul. Rtm. Witolda Pileckiego 63, 02-781 Warszawa, DERSŁAW Sp. z o.o., Zawada 26, 28-230 Połaniec, CTG Sp. z o.o., ul. Najświętszej Marii Panny 14/3, 59-220 Legnica, SEBAN Sp. z o.o. ul. Huberta 35, 40- Katowice, zwanego dalej Wykonawcą nr 2, c) HOLDING HUNTERS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. ul. Bukowska 114, 62-065 Grodzisk Wielkopolski, HUNTERS24 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. Aleje Jerozolimskie 151 lok. 4U, 02-326 Warszawa, GREEN HUNTERS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. Aleje Jerozolimskie 151 lok. 4U, 02-326 Warszawa, BLUE HUNTERS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. Aleje Jerozolimskie 151 lok. 4U, 02-326 Warszawa, HUNTERS OCHRONA PLUS Sp. z o.o. Aleje Jerozolimskie 151 lok. 4U, 02-326 Warszawa, HUMAN HUNTERS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. Aleje Jerozolimskie 151 lok. 4U, 02-326 Warszawa, HUNTERS MONITORING Sp. z o.o. ul. Bukowska 114, 62-065 Grodzisk Wielkopolski, zwanego dalej Wykonawcą nr 3 d) MAKROPOL Spółka z o.o ul. Zacisze 8, 60-831 Poznań, MAKROPOL TP Sp. z o.o. ul. Zacisze 8, 60-831 Poznań, zwanego dalej Wykonawcą nr 4 wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny, kosztu, ich istotnych części składowych, w sytuacji gdy zaoferowane przez nich ceny, koszty, ich istotne części składowe są rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i winny budzić wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia i wynikającymi z odrębnych przepisów, a w konsekwencji wybór oferty Wykonawcy nr 1.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu

1. unieważnienia czynności polegającej na wyborze jako najkorzystniejszej oferty Wykonawcy nr 1,

2. wezwanie Wykonawcy nr 1, 2, 3 i 4 do złożenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny, kosztu, ich istotnych części składowych,

3. powtórzenie czynności badania i oceny ofert Wykonawców z uwzględnieniem przedmiotowych wyjaśnień i złożonych dowodów w zakresie wyliczenia ceny, kosztu, ich istotnych części składowych .

W uzasadnieniu odwołania Odwołujący wskazał m.in.:

Zgodnie z Rozdziałem V ust. 27 pkt 1 i 2 SWZ:

27. Przewidywana nominalna liczba godzin pracy w okresie świadczenia usługi wynosi:

1) do 147 508 godzin pracy - stałej ochrony fizycznej osób i mienia Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu w godzinach od 600 do 600 dnia następnego,

2) do 3000 godzin pracy - doraźnej ochrony fizycznej osób i mienia Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Łącznie do 150 508 godzin pracy w okresie trwania umowy.

Odwołujący podniósł, że Z amawiający do realizacji całości przedmiotu zamówienia przewiduje 74 pracowników Wykonawcy, przy czym to Wykonawca zobowiązany jest do skierowania do realizacji zamówienia osób w liczbie zapewniającej należyte wykonanie Umowy.

Na podstawie Rozdziału 6 pkt 1 SWZ t ermin realizacji zamówienia to okres od: od 24 stycznia 2026 r. godz. 00:01 do 23 stycznia 2027 r. godz. 24:00 lub do wcześniejszego wyczerpania kwoty przeznaczonej na realizację zamówienia.

Wartość oferty złożonej przez Odwołującego to 6.581.714,84 zł brutto (cena jednostkowa netto za h ochrony 35,55 zł).

Oferta cenowa Wykonawcy nr 1 , którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza, przedstawiona w Formularzu cenowym to: 5.982.693,00 zł brutto (cena jednostkowa netto za h ochrony 32,32 zł).

Oferta cenowa Wykonawcy nr 2 przedstawiona w Formularzu cenowym to 6.068.482,56 zł brutto (cena jednostkowa netto za h ochrony 32,78 zł).

Oferta cenowa Wykonawcy nr 3 przedstawiona w Formularzu cenowym to 6.142.231,48 zł brutto (cena jednostkowa netto za h ochrony 33,18 zł).

Oferta cenowa Wykonawcy nr 4 przedstawiona w Formularzu cenowym to 6.164.807,68 zł brutto (cena jednostkowa netto za h ochrony 33,30 zł).

Zatem cena jednostkowa netto za 1 h ochrony zaoferowana przez Wykonawcę nr 1 (oferta najkorzystniejsza) od ceny jednostkowej netto za 1 h ochrony zaoferowanej przez Wykonawcę nr 4 (miejsce 4 w rankingu ofert) różni się wartością zaledwie 0,98 zł netto. Cena jednostkowa netto za 1 h ochrony zaoferowana przez Wykonawcę nr 1 jest niższa od ceny jednostkowej netto za 1 h ochrony zaoferowanej przez Odwołującego o 3,23 zł (35,55 zł netto – 32,32 zł netto = 3,23 zł netto). Ta niewielka różnica cen jednostkowych netto za 1 h ochrony zaoferowanych przez Wykonawców nr 1, 2, 3 i 4 przy jednoczesnej różnicy 3,23 zł netto od oferty cenowej Odwołującego, aktualnie świadczącego usługę ochrony dla Zamawiającego, winna skłonić Zamawiającego do żądania od ww. Wykonawców wyjaśnień dotyczących cen wskazanych w ofertach.

Wykonawca dokonał wyliczeń kosztów pracy gwarantujących osiągnięcie minimalnego wynagrodzenia za pracę przez osoby świadczące usługi w ramach niniejszego zamówienia, które przedstawiają się następująco:

L.p.

Czynniki cenotwórcze Koszt w zł

1 Minimalne miesięczne wynagrodzenie w 2026 roku 4 806,00

2 Dodatek za pracę w porze nocnej 243,10

3 Składka emerytalna 9,76% 492,79

4 Składka rentowa 6,50 % 328,19

5 Składka wypadkowa 0,93% 46,96

6 Składka na Fundusz Pracy 0% (przyjęto najniższy wariant kobieta 55+ oraz mężczyzna 60+)

7 Składka na FGŚP 0% (przyjęto najniższy wariant kobieta 55+ oraz mężczyzna 60+)

Razem poz. 1-7 5917,04

Średnia ilość roboczogodzin miesięcznie

Iloraz miesięcznych kosztów jednego etatu i średniej ilości godzin w miesiącu = koszt 1 roboczogodziny 35,22

Najniższa stawka w PLN za 1 roboczogodzinę netto oferty obejmująca minimalne wynagrodzenie za pracę powinna wynosić 35,22 zł netto. Oferta Wykonawcy nr 1 jest niższa od tej wartości o 2,90 zł; oferta Wykonawcy nr 2 jest niższa od tej wartości o 2,44 zł; oferta Wykonawcy nr 3 jest niższa od tej wartości o 2,04zł; a oferta Wykonawcy nr 4 jest niższa od tej wartości o 1,92 zł.

Zgodnie z „Kalkulacją – 2026 stawki minimalnej i kosztów godziny ochrony – etatowa forma zatrudnienia (dot. pracowników ochrony bez wpis na listę KPO)” opracowaną przez Polską Izbę Ochrony 26 września 2025 r., koszt 1 godziny brutto przy pracy tylko w dzień wynosi 41,68 zł, a przy pracy mieszanej dzień/noc 44,40 zł (minimalna stawka kalkulacyjna odpowiednio 43,80 zł / 46,60 zł).

Odwołujący podkreśla, że rzeczona „Kalkulacja – 2026” została opracowana przez Polską Izbę Ochrony, zrzeszająca firmy z branży ochrony osób imienia, których członkami są m.in. DGP SECURITY PARTNER Sp. z o.o. (lider Wykonawcy nr 2) oraz HUNTERS24 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k., GREEN HUNTERS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k., BLUE HUNTERS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k., HUMAN HUNTERS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k., HUNTERS MONITORING Sp. z o.o. (5 z 7 spółek tworzących konsorcjum Wykonawcy nr 4). dowód: wydruk strony internetowej https://www.piooim.pl/firmy-czlonkowskie/ Zatem w postępowaniu o udzielenie zamówienia zaistniała sytuacja, polegająca na składaniu ofert przez Wykonawcę nr 2 i 4 , których ceny w sposób znaczny odbiegają od minimalnych stawek kalkulacyjnych obliczonych przez Polską Izbę Ochrony, których są członkami. Jednocześnie Odwołujący zwraca uwagę, że oferta cenowa Wykonawcy nr 1, niższa o 0,46 zł netto /rbh od oferty cenowej Wykonawcy nr 2, w sposób oczywisty również winna wydać się Zamawiającemu rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzić wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów. Konsekwencją opisanego stanu faktycznego winno być zażądanie przez Zamawiającego od Wykonawców nr 1, 2, 3 i 4 wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych, czego jednak zaniechano.

Podkreślenia wymaga, że oferta cenowa wszystkich Wykonawców winna uwzględniać nie tylko koszt zatrudnienia na podstawie umów o pracę ok. 74 pracowników ochrony (Rozdział 5 pkt 28 SWZ), ale również koszt co najmniej 23 szt. rejestratorów czasu pracy na terenie portierni, co najmniej 78 szt. transponderów odczytujących trasę obchodów pracownika ochrony (Rozdział 5 pkt 14 SWZ; wyjaśnienie treści SWZ z 19.11.2025 r. odpowiedź na pytanie 32 i 39) , 24 szt. sprawnych pilotów napadowych na portierniach oraz 310 szt. sprawnych pilotów napadowych możliwych do dopięcia do kluczy do wskazanych sal wykładowych, ćwiczeniowych, laboratoryjnych i innych pomieszczeń (Rozdział 5 pkt 22 SWZ, wyjaśnienie treści SWZ z 19.11.2025 r. odpowiedź na pytanie 7) .

Zgodnie z Rozdziałem 5 pkt 6 SWZ: Przy realizacji zamówienia wszystkie osoby zatrudnione przez Wykonawcę lub Podwykonawcę, które wykonują czynności w zakresie realizacji zamówienia, tj. czynności ochrony określone w załącznikach 2-6 do SWZ, muszą być zatrudnione na podstawie umowy o pracę, jeżeli wykonanie tych czynności polega na wykonywaniu pracy w sposób określony w art. 22 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465). Zamawiający w treści projektu umowy określił sposób weryfikacji zatrudnienia oraz uprawnienia w zakresie kontroli spełnienia wyżej wskazanego wymogu i sankcje w przypadku jego niespełnienia.

Zgodnie z wyjaśnieniami treści SWZ z 19 listopada 2025 r. (pytanie 3):

Pytanie 3.

Czy Zamawiający dopuszcza skierowanie do realizacji zamówienia osób z orzeczonym stopniem niepełnosprawności?

Odpowiedź:

Zamawiający dopuszcza do realizacji zamówienia osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności, z zastrzeżeniem zapisu w SWZ dotyczącego posiadania przez pracownika realizującego usługę objętą przedmiotem zamówienia aktualnego orzeczenia lekarza medycyny pracy o braku przeciwwskazań do świadczenia pracy przez osoby zatrudnione na stanowisku pracownika ochrony i obsługi szatni.

Zatem Zamawiający z ww. zastrzeżeniem co do zasady dopuszcza możliwość realizacji zamówienia przez pracowników ochrony posiadających orzeczenie o niepełnosprawności, jednakże – zdaniem Odwołującego - Wykonawcy nr 1, 2, 3 i 4 przy kalkulacji ceny swoich ofert przyjęli założenie zatrudnienia wszystkich lub znacznej większości pracowników ochrony posiadających jednocześnie orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym i znacznym, w tym prawdopodobnie ze schorzeniami specjalnymi (choroba psychiczna, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsja, niewidomi), co pozwoliłoby im otrzymać najwyższe możliwe miesięczne dofinansowanie z PFRON do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników. Odwołujący wskazuje poniżej przykładowe zapisy dokumentów zamówienia, wykluczające jego zdaniem możliwość zatrudnienia wszystkich lub większości pracowników ochrony , którzy posiadają jednocześnie orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym lub znacznym, w szczególności ze schorzeniami specjalnymi (choroba psychiczna, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsja, niewidomi), co uprawniałoby Wykonawcę nr 1, 2, 3 i 4 do uzyskania dofinansowania z PFRON do ich wynagrodzeń, a w konsekwencji złożenia oferty z tak niską ceną.

W odpowiedzi na odwołanie z 30 marca 2026 r. Zamawiający wniósł o jego oddalenie. Zamawiający podkreślił, że stanowisko Odwołującego jest nieudowodnione, a argumentacja podniesiona na poparcie odwołania jest wewnętrznie sprzeczna w zakresie stawek za 1 rbh jakie Odwołujący uznaje za prawidłowe.

Po przeprowadzeniu rozprawy Izba, uwzględniając dokumentację przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w tym w szczególności treść SWZ, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska Stron oraz Przystępujących zawarte w odwołaniu i pismach procesowych, a także wyrażone ustnie na rozprawie i odnotowane w protokole, ustaliła i zważyła, co następuje.

Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem odwołania, wynikających z art. 528 Pzp.

Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 Pzp, tj. istnienie po stronie odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia przez niego szkody w wyniku kwestionowanych czynności zamawiającego.

Przystąpienie do postępowania odwoławczego postronnie Zamawiającego zgłosili wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia:

1. FM INTEGRATED SOLUTIONS spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu,

2. Impel Facility Services spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu,

3. Impel Defender spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu,

4. Impel Provider spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu,

5. Defence Services spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu,

6. Time Group Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Mysłowicach,

7. SKY ONE spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Mysłowicach.

Zgłaszający przystąpienie nie wskazali jednak interesu do przystąpienia po stronie Zamawiającego. Zgodnie z art. 525 ust. 1 Pzp wykonawca może zgłosić przystąpienie do postępowania odwoławczego w terminie 3 dni od dnia otrzymania kopii odwołania, wskazując stronę, do której przystępuje, i interes w uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść strony, do której przystępuje. Wskazanie tego interesu jest zatem obowiązkiem zgłaszającego się wykonawcy, na równi z obowiązkiem wskazania strony, po której wykonawca chce przystąpić do postępowania odwoławczego.

Wobec niewypełnienia ww. obowiązku przez zgłaszającego przystąpienie, Izba nie dopuściła wykonawcy do udziału w postępowaniu odwoławczym uznając, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 525 ust. 1 Pzp.

Izba przeprowadziła dowód z dokumentacji postępowania oraz z wszystkich dokumentów złożonych przez Strony i Przystępujących.

Mając na uwadze powyższe Izba merytorycznie rozpoznała odwołanie, uznając, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.

Izba ustaliła, co następuje

Stan faktyczny sprawy był niesporny między uczestnikami postępowania odwoławczego. Spór sprowadzał się do oceny, czy stawki na jedną roboczogodzinę przyjęte w ofertach Wykonawców nr 1, 2, 3 i 4 winny budzić oczywiste wątpliwości Zamawiającego.

Odwołanie oparte zostało przede wszystkim na art. 224 ust. 1 Pzp zgodnie z którym jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.

Adresatem przytoczonego przepisu jest przede wszystkim zamawiający – art. 224 ust. 1 Pzp stanowi podstawę prawną wezwania do wyjaśnienia ceny i ma on charakter uprawnienia zamawiającego w postępowaniu do podjęcia określonych działań. Jeśli Odwołujący uważał, że w tym postępowaniu zaistniała sytuacja, w której Zamawiający był zobligowany do wezwania wykonawców do wyjaśnień cen ofert, winien był wykazać, że przesłanka „wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego” dotyczyła okoliczności tak rażących i oczywistych, że Zamawiający nie mógł ich zignorować. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał w całości na Odwołującym.

W zakresie podstaw faktycznych, które miałyby stanowić podstawę wezwania z art. 224 ust. 1 Pzp Odwołujący ograniczył się jednak do gołosłownych twierdzeń o minimalnej stawce za jedną roboczogodzinę - 35,22 zł netto. Kalkulacja przedstawiona przez Odwołującego w odwołaniu wydaje się jednak dotyczyć kwot brutto – 4 806 zł plus ustawowe dodatki. Odwołujący nie doprecyzował jednak swojego stanowiska w tym zakresie, za to powołał się na „ Kalkulację – 2026 stawki minimalnej i kosztów godziny ochrony – etatowa forma zatrudnienia (dot. pracowników ochrony bez wpis na listę KPO)” opracowaną przez Polską Izbę Ochrony 26 września 2025 r., gdzie koszt 1 godziny brutto przy pracy w dzień wynosi 41,68 zł, a przy pracy mieszanej dzień/noc 44,40 zł (minimalna stawka kalkulacyjna odpowiednio 43,80 zł / 46,60 zł).

Odwołujący próbując zatem wykazać, że Zamawiający winien mieć oczywiste wątpliwości co do realności cen zaoferowanych przez Wykonawców nr 1, 2, 3 i 4, podniósł argumentację, której wewnętrzna spójność budziła oczywiste wątpliwości składu orzekającego.

W konsekwencji Izba oddaliła odwołanie jako nieudowodnione.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 575 Pzp oraz w oparciu o przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.