Wyrok KIO 3863/26 z 22 września 2026 r.

Uzasadnienie

Zamawiający – Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o., ul. Kluczewska 4, 32-300 Olkusz, prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego, postępowanie o udzielenie zamówienia pn. „Modernizacja Oczyszczalni Ścieków w Bukownie – zad. 4 w ramach projektu: Modernizacja gospodarki wodno – ściekowej na obszarze aglomeracji Bukowno-Bolesław”, numer referencyjny: ZP/02/2026 . Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 29.04.2026 r., nr 83/2026 293532/2026.

W dniu 06.08.2026 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło odwołanie wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie: CONTROL PROCESS S.A., Al. Jerozolimskie 100, lok. X piętro, 00-807 Warszawa oraz CONTROL PROCESS EPC ENVIRONMENTAL SOLUTIONS sp. z o.o., ul. Obrońców Modlina 16, 30-733 Kraków (dalej: „Odwołujący”), w którym Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:

1) art. 226 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 16 pkt 1 – 2 ustawy Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm.), zwanej dalej: „ustawą Pzp”, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez IBG jako niezgodnej z warunkami zamówienia oraz jako zawierającej błąd w obliczeniu ceny w związku ze złożeniem kosztorysów ofertowych niezgodnych z wymaganiami Zamawiającego – tj. zawierających niedopuszczalną zmianę struktury tabeli – m.in. w zakresie KNR, ich numerów i opisów, zmianę parametrów, gabarytów, z pominięciem w wycenie pozycji kosztorysowych dodatków za specjalne wymagania,

2) art. 226 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 16 pkt 1-2 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez IBG jako niezgodnej z warunkami zamówienia w związku z:

a) zaoferowaniem pomp wirowych Flygt niezgodnych z warunkami zamówienia,

b) zaoferowaniem piaskownika ENKO niezgodnego z warunkami zamówienia,

3) art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z art. 16 pkt 1 – 2 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty IBG ze względu na niezłożenie wymaganych przedmiotowych środków dowodowych,

4) ewentualnie - art. 223 ust. 1 ustawy Pzp poprzez zaniechanie wezwania IBG do złożenia wyjaśnień treści oferty w zakresie zaoferowanej pompy FLYGT oraz piaskownika ENKO,

5) art. 239 ust. 1 i 2 ustawy Pzp poprzez uznanie oferty IBG jako najkorzystniejszej w postępowaniu, podczas gdy oferta ta nie powinna zostać w ten sposób oceniona, gdyż jej wybór skutkuje naruszeniem przepisów ustawy Pzp.

W związku z tym Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty i dokonania ponownej oceny ofert, a w tym:

1) odrzucenia oferty IBG jako niezgodnej z warunkami zamówienia oraz jako zawierającej błąd w obliczeniu ceny w związku ze złożeniem kosztorysów ofertowych niezgodnych z wymaganiami Zamawiającego – tj. zawierających niedopuszczalną zmianę struktury tabeli – m.in. w zakresie KNR, ich numerów i opisów, zmianę parametrów, gabarytów, z pominięciem w wycenie pozycji kosztorysowych dodatków za specjalne wymagania,

2) odrzucenia oferty IBG jako niezgodnej z warunkami zamówienia w związku z:

a) zaoferowaniem pomp wirowych Flygt niezgodnych z warunkami zamówienia,

b) zaoferowaniem piaskownika ENKO niezgodnego z warunkami zamówienia,

3) odrzucenia oferty IBG ze względu na niezłożenie wymaganych przedmiotowych środków dowodowych,

4) ewentualnie - wezwania IBG do złożenia wyjaśnień treści oferty w zakresie zaoferowanej pompy Flygt oraz zaoferowanego piaskownika ENKO.

W dniu 10.08.2026 r. wykonawca IBG Instalbud sp. z o. o., ul. Boya - Żeleńskiego 6A, 35-105 Rzeszów (dalej: „Przystępujący”) zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego i przedstawił swoją argumentację wnosząc o oddalenie odwołania. Izba stwierdziła, że przystąpienie zostało dokonane skutecznie.

Pismem z dnia 24.08.2026 r. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o jego oddalenie. W dniu 17.09.2026 r. Odwołujący przesłał wnioski dowodowe.

Podczas rozprawy Strony i Przystępujący podtrzymali swoje stanowiska w sprawie.

Ustalenia Izby

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła następujący stan faktyczny.

Przedmiotem zamówienia jest wykonanie robót budowlanych polegających na budowie, przebudowie i rozbiórce w ramach modernizacji Oczyszczalni Ścieków w Bukownie.

W pkt 5.1. specyfikacji warunków zamówienia (dalej: „SWZ”) Zamawiający wskazał, że nie żąda złożenia wraz z ofertą przedmiotowych środków dowodowych, jednakże jest uprawniony do ich żądania na każdym etapie postępowania.

W pkt 14.10. SWZ Zamawiający wskazał, że do oferty należy dołączyć m.in.: - Wypełniony Formularz oferty (Załącznik nr 3 do SWZ); - Wypełniony Kosztorys ofertowy (zgodnie z zał. nr 9 do SWZ); - Wykaz kluczowych maszyn i urządzeń (Załącznik nr 3 do OPZ);

W rozdziale 17 SWZ Zamawiający wskazał:

17.6. Cena ofertowa powinna:

17.6.1. obejmować wszelkie koszty niezbędne do zrealizowania zamówienia zgodnie z SWZ i dokumentacją projektową (zał. nr 1 do SWZ), w tym koszty nieujęte w kosztorysie ofertowym, a niezbędne do realizacji umowy, w tym przekazania do użytkowania.

17.6.2. być ustalona na podstawie załączonego Kosztorysu ofertowego - (wg. zał. nr 9 do SWZ) oraz winna obejmować wszystkie pozycje tego Kosztorysu. Zamawiający wymaga dołączenia przez Wykonawcę wypełnionego Kosztorysu ofertowego – dla oceny stopnia zaawansowania prac.

Kosztorys stanowi integralną część oferty. Wartości przypisane do poszczególnych pozycji w kosztorysie złożonym wraz z ofertą będą wiążące dla stron na etapie realizacji umowy i stanowić będą wyłączną podstawę do rozliczeń za odbiory częściowe. Wykonawca nie może dokonywać zmian w strukturze tabeli (nazwy pozycji, kolejność) narzuconej przez Zamawiającego.

Cena w ofercie ma charakter ryczałtowy.

17.9. Do oferty należy dołączyć wypełniony Kosztorys ofertowy, zgodnie z zał. nr 9 do SWZ.

Załącznikami do SWZ były m.in. przedmiar, STWiORB i Zestawienie kluczowych maszyn i urządzeń.

Zamawiający udzielił odpowiedzi na pytania wykonawców dotyczące SWZ, w tym w dniu 11.06.2026 r. odpowiedział m.in. na pytania nr 5, 10 i 12:

5. „ Prosimy o odpowiedź czy Zamawiający bierze na siebie odpowiedzialność za błędy w przedmiarach robót udostępnionych w postępowaniu? W przypadku wykazania, że obmiary w przedmiarach są inne w stosunku do dokumentacji projektowej lub rzeczywistego zakresu niezbędnego do wykonania obiektu, czy Wykonawca będzie uprawniony do żądania dopłaty za faktycznie wykonaną ilość robót, czy też Zamawiający wymaga, aby Wykonawca wykonał pełen zakres niezbędny do funkcjonowania obiektu w ramach zaoferowanej kwoty ryczałtowej?

Odpowiedź Zamawiający podtrzymuje zapisy SWZ, zgodnie z którymi wynagrodzenie Wykonawcy ma charakter ryczałtowy. Wykonawca jest zobowiązany do wykonania pełnego zakresu rzeczowego wynikającego z opisu przedmiotu zamówienia. Przedmiar robót nie zawiera wyczerpująco bezwzględnie wszystkich pozycji wymaganych do wykonania kompleksowo zamówienia, jednakże przedmiar robót przy wynagrodzeniu ryczałtowym służy jako podstawa do procentowego zaawansowania robót w ramach odbiorów częściowych.

Wykonawca nie jest jednak uprawniony do samodzielnej modyfikacji pozycji kosztorysowych — właśnie w celu zachowania porównywalności ofert i równego traktowania Wykonawców . Zamawiający przypomina, iż ryczałtowy charakter wynagrodzenia nakłada na Wykonawcę obowiązek skalkulowania pełnego zakresu robót niezbędnego do prawidłowego i bezpiecznego wykonania przedmiotu zamówienia na podstawie całokształtu dokumentacji przetargowej. Jednocześnie Zamawiający informuje, iż w przypadku, gdy na etapie realizacji zamówienia wystąpią udokumentowane, rażące rozbieżności ilościowe pomiędzy Projektem a przedmiarem (przekraczające dopuszczalne ryzyko kontraktowe szacowane przez Zamawiającego na poziomie powyżej 10% w skali danej pozycji), kwestia ta będzie mogła być przedmiotem procedury przewidzianej dla robót zamiennych lub dodatkowych, zgodnie z postanowieniami wzoru umowy. (…) ”.

10. „ W nawiązaniu do zapisu w pkt 17.6.2 SWZ, zgodnie z którym Wykonawca nie może dokonywać zmian w strukturze tabeli (nazwy pozycji, kolejność) narzuconej przez Zamawiającego pod rygorem odrzucenia oferty, prosimy o potwierdzenie, że Wykonawca nie może ingerować w Katalogi Nakładów Rzeczowych poprzez dodawanie lub odejmowanie dodatkowych nakładów. Oferent zwraca uwagę na ryzyko, gdyż w przypadku braku potwierdzenia Zamawiający naraża się na unieważnienie postępowania przetargowego ze względu na brak możliwości zawarcia umowy, gdyż postępowanie jest obarczone wadą na podstawie art. 255 pkt. 6 Ustawy Pzp w związku z art. 99 ust. 1 i 4 oraz art. 16 Ustawy Pzp zgodnie ze stanowiskiem KIO w wyroku o sygn. akt: KIO 2176/19, w której Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że niejednoznaczny opis przedmiotu zamówienia, który nie pozwala na złożenie porównywalnych ofert, stanowi wystarczającą podstawę do unieważnienia postępowania.

Odpowiedź Zamawiający informuje, że Wykonawca nie może ingerować w Katalogi Nakładów Rzeczowych poprzez dodawanie lub odejmowanie dodatkowych nakładów ”.

12. „ W nawiązaniu do zapisu w pkt 17.6.2 SWZ, zgodnie z którym Wykonawca nie może dokonywać zmian w strukturze tabeli (nazwy pozycji, kolejność) narzuconej przez Zamawiającego pod rygorem odrzucenia oferty, prosimy o potwierdzenie, że Wykonawca nie może zmieniać podstawy wyceny.

Odpowiedź Zamawiający informuje, że Wykonawca nie może zmieniać podstawy wyceny w celu zachowania porównywalności ofert ”.

W dniu 28.05.2026 r. Zamawiający odpowiedział też na pytania nr 1 i 4:

1. „ Bardzo prosimy o jednoznaczne potwierdzenie, iż zamieszczone przedmiary w pełni określają i wyczerpują zakres przedmiotu zamówienia.

Odpowiedź Zamawiającego:

Zakres przedmiotu zamówienia określają m.in. przedmiary robót, ale także dokumentacja projektowa, STWiORB. Jeżeli w przedmiarach pomięto jakąkolwiek pozycję niezbędną do realizacji zamówienia to należy ją uwzględnić kwotowo w innych pozycjach przedmiarowych ”.

4. „ Prosimy o jednoznaczną odpowiedź, czy Wykonawca może dokonywać zmian w przedmiarach zamieszczonych przez Zamawiającego w zakresie zmian podstaw, ilości przedmiarowych oraz dodawania pozycji przedmiarowych opisujących roboty wskazane w dokumentacji projektowej a nieuwzględnionych w przedmiarze.

Odpowiedź Zamawiającego:

Wykonawca nie może dokonywać zmian w przedmiarach robót poprzez zmianę podstaw ilości oraz dodawania pozycji opisujących roboty, a nie uwzględnionych w przedmiarze. Jeżeli w przedmiarach pomięto jakąkolwiek pozycję niezbędną do realizacji zamówienia to należy ją uwzględnić kwotowo w innych pozycjach przedmiarowych ”.

Ponadto w STWiORB Zamawiający wskazał wymagania m.in. dla:

1) piaskowników poziomych z pompą pulpy piasku:

• zdolność separacji piasku – nie mniej niż 98% (cząstki ≥ 0,2 mm) dla przepływu 240 m3/h,

• wykonanie materiałowe: wszystkie elementy urządzenia mające kontakt medium (za wyjątkiem armatury, łożysk, napędów itp.) w tym przenośnik ślimakowy wykonane ze stali nierdzewnej nie gorszej niż DIN 1.4301/1.4307 poddanej w całości pasywacji poprzez zanurzanie,

2) pomp wirowych:

• agregat pompowy zbudowany z pompy napędzanej silnikiem elektrycznym za pośrednictwem elastycznego sprzęgła posadowiony na wspólnej podstawie żeliwnej,

• zastosowane uszczelnienia mają być znormalizowane dostępne u różnych producentów,

• silnik dostępny u różnych producentów silników.

Przystępujący złożył ofertę wraz z kosztorysem ofertowym i Zestawieniem kluczowych maszyn i urządzeń. Przystępujący w ww. Zestawieniu zaoferował m.in. - pompy wirowe FLYGT NZ 3102.900 MT/462 i FLYGT NZ 3153.182 LT/622, - piaskownik kanałowy TYP PKE 70 producenta Enko.

W dniu 30.06.2026 r. Zamawiający, na podstawie art. 107 ust. 2 i 3 i art. 223 ust. 1 Pzp, wezwał Przystępującego do uzupełnienia przedmiotowych środków dowodowych:

„ a) dla urządzenia: Pompa wirowa osadu recyrkulowanego ob.03.3 Zamawiający wzywa do przedłożenia: karty technicznej, wykresów i charakterystyk, DTR proponowanego urządzenia.

Dokument ten musi potwierdzać, że oferowane dostawy/usługi/roboty budowlane spełniają wymagania określone przez Zamawiającego na dzień jego złożenia.

b) dla urządzenia: Wymiennik ciepła ob. 03.3 Zamawiający wzywa do przedłożenia: karty technicznej, wykresów i charakterystyk, DTR proponowanego urządzenia.

Dokument ten musi potwierdzać, że oferowane dostawy/usługi/roboty budowlane spełniają wymagania określone przez Zamawiającego na dzień jego złożenia.

c) dla urządzenia: Piaskownik poziomy z ślimakowym transporterem piasku ob. 04 Zamawiający wzywa do przedłożenia: DTR, karty technicznej, referencji i wyników działania (efektywność usuwania piasku, jakość uzyskanego piasku po procesie), wzoru umowy oraz karty gwarancyjnej, listy referencyjnej proponowanego modelu urządzenia z podaniem danych kontaktowych eksploatatorów urządzenia.

Dokument ten musi potwierdzać, że oferowane dostawy/usługi/roboty budowlane spełniają wymagania określone przez Zamawiającego na dzień jego złożenia.

d) dla urządzenia: Pompa wirowa osadu recyrkulowanego ob. 06.8.

Zamawiający wzywa do przedłożenia: karty technicznej, wykresów i charakterystyk, DTR oraz referencji, wzoru umowy oraz karty gwarancyjnej proponowanego urządzenia ”.

W odpowiedzi z 08.07.2026 r. Przystępujący przekazał szereg przedmiotowych środków dowodowych.

W dniu 24.07.2026 r. Zamawiający, na podstawie art. 223 ust. 1 ustawy Pzp, wezwał Przystępującego, do złożenia wyjaśnień w zakresie następujących pozycji przedmiarowych:

„ 1. poz. 27 branży drogowej w kolumnie pn. „Podstawa", zamiast: KNR-2-01 0229-08, Wykonawca wpisał: KNR-2-01 0229-02;

2. poz. 5 branży sieci technologiczne i sanitarne międzyobiektowe w kolumnie pn. „Podstawa”, zamiast KNR 2-01 0322-02 0322-08 0324-02, Wykonawca wpisał: KNR 2-01 0322/02, 2-01 0322/8, KNR 2-01 0324/08

3. w opisie poz. 5 branży sieci technologiczne i sanitarne międzyobiektowe zamiast: Pełne umocnienie pionowych ścian wykopów liniowych o gł. do 3,0 m wypraskami w gruntach nawodnionych kat. III-IV wraz z rozbiórką(szer. 1 m), wpisał: Pełne umocnienie pionowych ścian wykopów liniowych o gł. do 3,0 m wypraskami w gruntach kat. III-IV wraz z rozbiórką(szer. 1 m);

4. poz. 98 branży sieci technologiczne i sanitarne międzyobiektowe w kolumnie pn. „Podstawa", zamiast KNR 2-01 0322 02 0322-08 0324-02 wpisał: KNR 2-01 0322/02, KNR 2-01 0322/08, KNR 2-01 0324-04;

5. poz. 2.14.1.4 branży elektrycznej i akpia w kolumnie pn. „Podstawa” zamiast: KNNR 5 0702-03 z.sz.2.14. 9902-01 Wykonawca wpisał: KNNR 05 0605/6 z.sz.2.14 9902-01;

6. W opisie poz. 2.14.1.4 branży elektrycznej i akpia, Wykonawca zamiast: Zasypywanie rowów dla kabli wykonanych ręcznie w gruncie kat. IV - roboty obok czynnego pasa jezdni (26-75 poj/h), wpisał: Uziomy powierzchniowe poziome, głębokość wykopu do 0,8 m, grunt kategorii IV;

7. W kolumnie „Opis” poz. 2.16.3.5 branży elektrycznej i akpia Wykonawca wpisał: „Zasypanie rowów dla kabli, ręcznie, grunt kat. IV, zamiast: „Zasypywanie rowów dla kabli wykonanych ręcznie w gruncie kat. IV - roboty obok czynnego pasa jezdni (26-75 poj/h);

8. poz. 202 branży architektoniczno — konstrukcyjnej w kolumnie pn. „Podstawa”, zamiast: KNR 2-02 1101-01, Wykonawca wpisał: KNR 2-02 1101-07.

W związku z powyższą rozbieżnością, w celu rzetelnej oceny oferty i zachowania ich porównywalności, Zamawiający prosi o udzielenie jednoznacznej odpowiedzi na pytanie:

I. Jaki jest powód zmian/rozbieżności w przedłożonym przez Wykonawcę wraz z ofertą kosztorysie ofertowym, z odniesieniem się jednoznacznie do każdej zmiany, opisanej w pkt 1 - 8 niniejszego wezwania. oraz potwierdzenia:

Il. Co zawiera zaoferowana cena ryczałtowa - które pozycje KNR zostały faktycznie wycenione w złożonej ofercie .”

W odpowiedzi z 27.07.2026 r. Przystępujący wskazał:

„ Rozbieżności w złożonym wraz z ofertą kosztorysie ofertowym są spowodowane sposobem zaczytania przedmiarów do programu kosztorysowego, którego używa Wykonawca do sporządzania kosztorysów. Różne programy na różne sposoby zaczytują zadane pozycje, stąd konieczność późniejszego „ręcznego” poprawienia niektórych opisów/podstaw KNR. Zwracamy uwagę, że w przekazanych przez Zamawiającego różnych formatach kosztorysowych (pdf, excel, ath) także zdarzały się rozbieżności (np. brak uwzględnienia krotności pozycji w formacie excel).

Ad 1. – poz. 27 branży drogowej – wycenione zostały roboty zgodnie z opisem „Przemieszczenie spycharkami mas ziemnych w gruncie kat. III - dodatek za każde rozpoczęte 10 m w przedziale ponad 30 do 60 m”. Rozbieżność polegała na omyłkowym przypisaniu tego samego opisu pozycji, jak w pozycji 26 znajdującej się powyżej. Jednak cena za wykonanie tego elementu robót jest prawidłowa, co można zauważyć również po tym, że różni się od kwoty obliczonej dla pozycji 26.

Ad 2. – poz. 5 branży sieci technologiczne i sanitarne międzyobiektowe – wycenione zostały roboty zgodnie z opisem „Pełne umocnienie pionowych ścian wykopów liniowych o gł. do 3,0 m wypraskami w gruntach kat. III-IV wraz z rozbiórką(szer. 1 m)”. Numer 0324/08 nie występuje w katalogu KNR 2-01, co jednoznacznie wskazuje, że doszło wyłącznie do oczywistej omyłki przy ręcznym wpisywaniu oznaczenia podstawy katalogowej. Nie mogło to mieć wpływu na rzeczywistą kalkulację robót, która została sporządzona zgodnie z właściwym opisem pozycji.

Ad 3. – poz. 5 branży sieci technologiczne i sanitarne międzyobiektowe – rozbieżność (brak słowa „nawodnione” w opisie pozycji) wynika z opisów systemowych zaczytanych przez program do kosztorysowania. Wykonawca wycenił wykonanie umocnienia w gruntach nawodnionych. Pominięcie jednego wyrazu ("nawodnione") wynika wyłącznie z odmiennego sposobu prezentacji opisów przez program kosztorysowy i nie oznacza pominięcia zakresu robót przy kalkulacji ceny. Zwracamy uwagę że jest to pozycja przedmiaru Zamawiającego scalona z trzech podstaw wyceny tj. różnych KNR w tym dwie z podstaw dotyczą gruntów suchych a jedna jest podstawą dla gruntów nawodnionych.

Ad 4. – poz. 98 branży sieci technologiczne i sanitarne międzyobiektowe – wycenione zostały roboty zgodnie z opisem „Pełne umocnienie pionowych ścian wykopów liniowych o gł. do 3,0 m wypraskami w gruntach kat. III-IV wraz z rozbiórką(szer. 1,2 m)”. Podobnie jak w Ad 2 omyłka zaistniała przy ręcznym wpisywaniu numeru podstawy pozycji.

Ad 5 oraz Ad 6. – poz. 2.14.1.4. branży elektrycznej i AKPiA – wycenione zostały roboty jak w przedmiarze udostępnionym przez Zamawiającego, tj. „Zasypywanie rowów dla kabli wykonanych ręcznie w gruncie kat. IV - roboty obok czynnego pasa jezdni (26-75 poj/h)”. Rozbieżność polegała na omyłkowym przypisaniu tego samego opisu pozycji, jak w pozycji 2.14.1.2 znajdującej się powyżej. Jednak cena za wykonanie tego elementu robót jest prawidłowa i zawiera nakłady zgodne z przedmiarem Zamawiającego, co można zauważyć również po tym, że różni się od kwoty obliczonej dla pozycji 2.14.1.2.

Ad 7 – poz. 2.16.3.5. branży elektrycznej i AKPiA - rozbieżność wynika z opisów systemowych zaczytanych przez program do kosztorysowania. Potwierdzeniem tego jest identyczna kalkulacja analogicznych robót w poz. 2.16.1.4, co wskazuje na zachowanie pełnej spójności kalkulacji.

Ad 8 – poz. 202 branży architektoniczno-konstrukcyjnej – wycenione zostały roboty zgodnie z opisem „Podkłady betonowe na podłożu gruntowym”. Rozbieżność polegała na omyłkowym przypisaniu tego samego opisu pozycji, jak w pozycji 201 znajdującej się powyżej. Jednak cena za wykonanie tego elementu robót jest prawidłowa, co można zauważyć również po tym, że różni się od kwoty obliczonej dla pozycji 201.

Mając powyższe na uwadze, Wykonawca potwierdza, że wszystkie pozycje kosztorysowe zostały skalkulowane zgodnie z dokumentacją zamówienia, a wskazane przez Zamawiającego rozbieżności mają wyłącznie charakter redakcyjny lub techniczny, wynikający z funkcjonowania programu kosztorysowego oraz ręcznego przypisywania oznaczeń KNR. Rozbieżności te nie powodują zmiany zakresu świadczenia, nie wpływają na wysokość zaoferowanej ceny, nie zmieniają sposobu wykonania zamówienia oraz nie skutkują niezgodnością oferty z SWZ. Złożone wyjaśnienia stanowią jedynie potwierdzenie rzeczywistej treści oferty, zgodnie z art. 223 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych ”.

W dniu 27.07.2026 r. Zamawiający poinformował o wyborze jako najkorzystniejszej oferty Przystępującego.

Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznając na rozprawie złożone odwołanie i uwzględniając dokumentację z niniejszego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz stanowiska Stron i Przystępującego złożone na piśmie i podane do protokołu rozprawy, zważyła, co następuje.

W pierwszej kolejności Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, tj. istnienie po stronie Odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwość poniesienia przez niego szkody z uwagi na kwestionowane zaniechania Zamawiającego.

Ponadto Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, wynikających z art. 528 ustawy Pzp.

Zgodnie z art. 223 ust. 1 ustawy Pzp:

1. W toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert oraz przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych dokumentów lub oświadczeń. Niedopuszczalne jest prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty oraz, z uwzględnieniem ust. 2 i art. 187, dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści.

Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c), pkt 5 i pkt 10 ustawy Pzp, zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli:

2)c) została złożona przez wykonawcę, który nie złożył w przewidzianym terminie oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, lub podmiotowego środka dowodowego, potwierdzających brak podstaw wykluczenia lub spełnianie warunków udziału w postępowaniu, przedmiotowego środka dowodowego, lub innych dokumentów lub oświadczeń,

5) jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia,

10) zawiera błędy w obliczeniu ceny lub kosztu.

Zarzut dotyczący pomp wirowych.

Zamawiający wymagał w STWiORB dla pomp wirowych m.in. następujących parametrów:

• agregat pompowy zbudowany z pompy napędzanej silnikiem elektrycznym za pośrednictwem elastycznego sprzęgła posadowiony na wspólnej podstawie żeliwnej,

• zastosowane uszczelnienia mają być znormalizowane dostępne u różnych producentów,

• silnik dostępny u różnych producentów silników. Przystępujący złożył ofertę wraz Zestawieniem kluczowych maszyn i urządzeń, w którym zaoferował pompy wirowe FLYGT NZ 3102.900 MT/462 i FLYGT NZ 3153.182 LT/622.

Odwołujący wskazał w odwołaniu, że Przystępujący zaoferował pompy w konstrukcji monoblokowej, co powoduje, że jego oferta jest niezgodna z ww. warunkami w zakresie:

1) budowy agregatu pompowego co do sprzęgła elastycznego i podstawy, ponieważ: „ wirnik pompy osadzony jest bezpośrednio na przedłużonym wale silnika (wał wspólny). Urządzenie to nie posiada elastycznego sprzęgła przenoszącego moment obrotowy. (…) klasyczny agregat (opisany przez Zamawiającego w STWiORB) posiada oddzielny silnik i pompę połączone sprzęgłem na wspólnej ramie. STWiORB (Pompy zatapialne, str. 198) w bezpośrednio następującej części odrębnie opisuje pompy zatapialne jako pompy monoblokowe. Potwierdza to, że Zamawiający świadomie rozróżnił dwa typy konstrukcyjne i dla spornych pozycji wymagał agregatu z oddzielnym silnikiem i elastycznym sprzęgłem. (...) Tymczasem pompa Flygt stanowi jeden zwarty blok, bez możliwości fizycznego zastosowania sprzęgła elastycznego między dwoma osobnymi wałami ”.

2) standaryzacji i dostępności silnika, bowiem: „ w zaoferowanych pompach Flygt 3102 i 3153 silnik stanowi integralną część z korpusem pompy. Stojan jest fabrycznie zintegrowany z obudową urządzenia, a przez środek przechodzi jeden, długi wał zasilający jednocześnie część elektryczną i hydrauliczną. W konsekwencji, w przypadku awarii silnika, Zamawiający nie ma możliwości zakupu uniwersalnego silnika znormalizowanego na wolnym rynku (np. Siemens, ABB). Tym samym nie jest zapewniony cel wyrażony w STWiORB, związany z łatwą regulacją, wymianą i regeneracją części zużywających się. Zaoferowany model skutkuje powstaniem de facto monopolu wyłącznie jednego producenta (Xylem Flygt) – w przypadku ewentualnych awarii / usterek .”

3) znormalizowanych uszczelnień mechanicznych, gdyż: „ producent zaoferowanych urządzeń Flygt stosuje w zaoferowanym typoszeregu własne, specyficzne rozwiązania systemów uszczelnień. Nie są to znormalizowane, pojedyncze uszczelnienia mechaniczne, które Zamawiający mógłby swobodnie dobrać z ogólnego katalogu innych niezależnych producentów (np. Burgmann) ”.

Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów Zamawiający wskazał po pierwsze, że: „ Podnoszone przez Odwołującego zarzuty niezgodności z warunkami zamówienia, w ocenie Zamawiającego, nie tylko są niewłaściwe, ale i dotyczą cech nieistotnych z punktu widzenia zarówno samych urządzeń, jak i pracy całej instalacji ”. Argumentacja taka nie może być uznana za zasadną, ponieważ treść SWZ, w tym opisu przedmiotu zamówienia, po upływie terminu składania ofert jest już niezmienna i wiążąca zarówno dla wykonawców, jak i dla zamawiającego. Jeżeli Zamawiający uznawał określone wymagania za nieistotne, to nie powinien ich w ogóle wpisywać do parametrów wymaganych. Jeżeli natomiast zdecydował się je wskazać, to nie może na obecnym etapie postępowania arbitralnie stwierdzać, że są one nieistotne i rezygnować z ich oceny w zakresie zgodności/niezgodności oferty z warunkami zamówienia. W szczególności należy zwrócić uwagę, że inni wykonawcy mogliby złożyć oferty z innymi urządzeniami i w efekcie z innymi cenami, gdyby od początku wiedzieli, że ww. parametry nie są dla Zamawiającego istotne i że w rzeczywistości nie będą poddawane ocenie. Takie działanie Zamawiającego stanowi zatem „zmianę reguł w trakcie gry”, a w konsekwencji – naruszenie podstawowych zasad udzielania zamówień, w tym zasady przejrzystości, uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

Po drugie, Zamawiający wskazał, że: „ Zaproponowane pompy charakteryzują się w pewnych nieistotnych aspektach (…) nieznaczną odmiennością rozwiązań technicznych od zapisów STWiORB, dotyczącą sposobu połączenia części silnikowej z wirnikiem. Rozwiązanie zastosowane w oferowanych pompach jest odmienne, ale nie gorsze od rozwiązania ze sprzęgłem. Zaproponowane rozwiązania są funkcjonalnie, technicznie, hydraulicznie i parametrycznie identyczne z wymaganymi, a we wskazanych ubocznych aspektach (wynikających z uwarunkowań technologii różnych producentów) nie są gorsze od standardów specyfikacji. Zamawiający wobec przedstawionych dokumentów oraz po ocenie wykazu kluczowych maszyn i urządzeń Wykonawcy uznał je za równoważne technologicznie ”. Zamawiający sam więc przyznał, że budowa pomp oferowanych przez Przystępującego jest inna niż wymagana w STWiORB. Istotą tej odmienności jest to, że oferowane pompy nie mają oddzielnego silnika i elastycznego sprzęgła, ale zbudowane są jako „ jeden zwarty blok, bez możliwości fizycznego zastosowania sprzęgła elastycznego między dwoma osobnymi wałami ”. Taka budowa pompy pociąga za sobą niespełnienie nie tylko warunku dotyczącego sprzęgła i podstawy, ale także warunku dotyczącego dostępności silnika u różnych producentów, bo skoro silnik jest „wbudowany” w urządzenie, to z natury rzeczy nie można go zastąpić dowolnym innym silnikiem zakupionym u innego producenta. Zamawiający wskazał przy tym, że: „ Według dostępnych danych rynkowych, jest możliwe zakupienie silnika u co najmniej dwóch różnych dostawców, co wypełnia wymóg specyfikacji ” i na rozprawie podawał znalezione w sklepie internetowym nazwy chińskich produktów, ale nie przedstawił żadnego dowodu na możliwość ich zakupu, a w szczególności dowodem takim nie są niepoparte żadną analizą parametrów twierdzenia wyczytywane na bieżąco z telefonu. Zresztą twierdzeniom tym przeczy wskazana wyżej i niekwestionowana przez Zamawiającego ani przez Przystępującego, budowa oferowanych pomp, w której silnik wraz z resztą urządzenia stanowi „ jeden zwarty blok ”. Podobnie Zamawiający w zakresie zarzutu dotyczącego uszczelnień mechanicznych nie przedstawił żadnego dowodu na to, że: „ dokonał kwerendy producentów rynkowych i według dostępnych z rynku informacji, uszczelnienia do oferowanych pomp są dostępne np. w firmach AESSEAL i RATO, zatem warunek jest spełniony ”. Zamawiający zatem z jednej strony przyznaje, że pompy oferowane przez Przystępującego mają odmienną budowę niż wymagana (w tym m.in. nie mają wymaganego sprzęgła), ale z drugiej strony w sposób gołosłowny, tj. bez dowodów, twierdzi że silnik i uszczelnienia są jednak dostępne u różnych producentów. Tymczasem Odwołujący nie tylko wskazał na ww. niezgodność w budowie i wynikającą z niej niedostępność określonych elementów u innych producentów, ale także przekazał dwie opinie:

1) eksperta w zakresie budownictwa i ochrony środowiska, członka Stowarzyszenia Inżynierów Doradców i Rzeczoznawców SIDIR, w której stwierdzono m.in.: „ Potwierdzam niniejszym, iż pompy FLYGT NZ 3102.900 MT/462 oraz FLYGT NZ 3153.182 LT/622 cechuje budowa monoblokowa i brak sprzęgła, co oznacza sprzeczność z wymogiem postawionym w STWiORB. Nie dysponuję również żadną wiedzą nt. dostępności silników ww. pomp FLYGT u różnych producentów poza samym producentem FLYGT. W pompach FLYGT, będących przedmiotem oceny, silnik jest integralnie związany z korpusem pompy. Już same opisane wyżej ograniczenia wynikające z budowy monoblokowej powodują, że nie jest w ogóle możliwa wymiana samego silnika. Możliwa jest natomiast wymiana całego korpusu — na ten sam marki FLYGT ”;

2) Zakładu Ochrony Środowiska Hydrotech, w której stwierdzono m.in.: „ Oferowane pompy FLYGT NZ 3102.900 MT/462 oraz FLYGT NZ 3153.182 LT/622 posiadają konstrukcję monoblokową. Silnik jest integralnie połączony z pompą, a w konstrukcji nie występuje wymagane elastyczne sprzęgło łączące oddzielną pompę z silnikiem. W konsekwencji oferowane urządzenia różnią się zasadniczo od rozwiązania określonego w STWiORB. Konstrukcja monoblokowa powoduje również, że nie ma możliwości niezależnej wymiany samego silnika na standardowy silnik innego producenta. W przypadku konieczności wymiany zespołu napędowego wymianie podlega odpowiedni zespół dedykowany do pompy FLYGT. Z punktu widzenia technologicznego i eksploatacyjnego nie jest to zatem rozwiązanie odpowiadające wymaganej przez Zamawiającego konstrukcji agregatu pompowego ”.

Izba zdaje sobie przy tym sprawę, że są to opinie prywatne, co ogranicza ich moc dowodową, niemniej jednak należy zauważyć, że w tym wypadku wnioski zawarte w tych opiniach pozostają spójne z niekwestionowanym przez Zamawiającego ani Przystępującego faktem co do tego, jak zbudowane są oferowane pompy, jak też z faktem, że taka budowa siłą rzeczy uniemożliwia pozyskanie silnika u dowolnego producenta. Izba nie opiera się więc w tym zakresie wyłącznie na ww. opiniach prywatnych, ale dostrzega zgodność ich treści z pozostałymi okolicznościami zaistniałymi w postępowaniu odwoławczym: brak sporu co do odmiennej niż wymagana budowy pomp, wynikający z tego logiczny wniosek co do braku dostępności silnika u innych producentów oraz brak inicjatywy dowodowej Zamawiającego i Przystępującego co do możliwości pozyskania silnika i uszczelnień u innych producentów.

Po trzecie, Zamawiający wskazał, że: „ W przypadkach, w których dokumentacja dopuszcza rozwiązania równoważne, odmienność konstrukcyjna nie stanowi jeszcze niezgodności oferty w rozumieniu art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp. (…) Zaznaczamy, iż w przypadku parametrów technicznych zostały one w pełnym zakresie wypełnione w ofercie złożonej przez wykonawcę, natomiast jeżeli chodzi o zastosowane odmienne rozwiązania techniczne, są to rozwiązania równoważne, zapewniające takie same cechy użytkowe oraz funkcjonalności, jakie zostały wskazane w dokumentacji postępowania ”. Zamawiający powołał się więc na zasadę równoważności, aby odeprzeć zarzut zaniechania odrzucenia oferty Przystępującego.

W związku z tym należy zauważyć, że w myśl art. 99 ust. 5 i 6 ustawy Pzp:

5. Przedmiot zamówienia można opisać przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli zamawiający nie może opisać przedmiotu zamówienia w wystarczająco precyzyjny i zrozumiały sposób, a wskazaniu takiemu towarzyszą wyrazy "lub równoważny".

6. Jeżeli przedmiot zamówienia został opisany w sposób, o którym mowa w ust. 5, zamawiający wskazuje w opisie przedmiotu zamówienia kryteria stosowane w celu oceny równoważności.

Ponadto w myśl art. 101 ust. 4 ustawy Pzp, opisując przedmiot zamówienia przez odniesienie do norm, ocen technicznych, specyfikacji technicznych i systemów referencji technicznych, o których mowa w ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3, zamawiający jest obowiązany wskazać, że dopuszcza rozwiązania równoważne opisywanym, a odniesieniu takiemu towarzyszą wyrazy "lub równoważne".

Instytucja „równoważności” ma zatem zastosowanie wtedy, gdy zamawiający opisuje przedmiot zamówienia za pomocą znaków towarowych, patentów, pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu charakteryzującego produkty lub usługi, a także za pomocą norm, ocen technicznych, specyfikacji technicznych i systemów referencji technicznych. Przy czym w przypadku opisu, o którym mowa w art. 99 ust. 5 ustawy Pzp, zamawiający ma obowiązek wskazać kryteria równoważności, wg których będzie dokonywał oceny, czy oferowane rozwiązanie rzeczywiście jest równoważne w stosunku do wymaganego. W niniejszym postępowaniu żaden z powyższych warunków ustawowych nie został spełniony: Zamawiający do opisu pomp wirowych nie użył znaków towarowych, patentów, pochodzenia, źródła, szczególnego procesu charakteryzującego produkty, norm, ocen technicznych, specyfikacji technicznych ani systemów referencji technicznych. W efekcie Zamawiający nie określił też żadnych kryteriów równoważności. Zatem instytucja „równoważności” w ogóle nie ma zastosowania do przedmiotowego sporu o spełnienie przez pompy oferowane przez Przystępującego wymogów dotyczących sprzęgła i jego podstawy oraz dostępności silnika i uszczelnień. Poza tym, nawet gdyby Zamawiający opisał pompy w ww. sposób i dopuścił rozwiązania równoważne określając kryteria równoważności, to i tak Przystępujący musiałby wykazać w swojej ofercie, że oferowane pompy rzeczywiście te kryteria spełniają i są równoważne w stosunku do wymaganych, co przecież również w tej sprawie nie miało miejsca. Zatem argumentacja Zamawiającego opierająca się na „równoważności” nie może być uznana za zasadną, bo nie zaistniały ustawowe wymogi konieczne do tego, by w ogóle kwestię równoważności w tej sprawie rozważać, a tym bardziej – by uznać ją za słuszną.

Jeżeli Zamawiający nie zdecydował się na opisanie pomp w sposób określony w art. 99 ust. 5 i art. 101 ust. 4 ustawy Pzp, a chciał dopuścić również rozwiązania inne niż ściśle wskazane w STWiORB, to powinien był np. od początku określić różne rodzaje budowy pomp co do silnika i podstawy lub w ogóle opisać pompy za pomocą wymagań funkcjonalnych, bez określania konkretnej budowy wpływającej też później m.in. na dostępność silników czy uszczelnień. Skoro natomiast pompy zostały już opisane w STWiORB za pomocą konkretnych parametrów (a nie przez wymagania funkcjonalne lub za pomocą znaków towarowych, norm itd. z dopuszczeniem rozwiązań równoważnych i opisem kryteriów równoważności), to obecnie Zamawiającemu nie pozostaje nic innego, jak tylko dokonać oceny tych parametrów w ofercie Przystępującego pod kątem jej zgodności z warunkami zamówienia. Inne działanie Zamawiającego, jak wskazano już wyżej, stanowiłoby niedopuszczalną „zmianę reguł w trakcie gry” i naruszenie ww. podstawowych zasad udzielania zamówień.

W świetle zaś ustaleń poczynionych wyżej Izba stwierdziła, że oferowane przez Przystępującego pompy nie spełniają warunków zamówienia dotyczących budowy w zakresie sprzęgła i jego podstawy oraz dostępności silnika i uszczelnień. Dlatego odwołanie w zakresie zarzutu dotyczącego pomp zostało uwzględnione i Izba nakazała odrzucenie oferty Przystępującego w oparciu o art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.

Z uwagi na uwzględnienie ww. zarzutu Izba nie rozpoznała zarzutu ewentualnego dotyczącego art. 223 ust.1 ustawy Pzp.

Zarzut dotyczący piaskownika .

Zamawiający wskazał w STWiORB wymagania dla piaskowników poziomych z pompą pulpy piasku:

• zdolność separacji piasku – nie mniej niż 98% (cząstki ≥ 0,2 mm) dla przepływu 240 m3/h,

• wykonanie materiałowe: wszystkie elementy urządzenia mające kontakt medium (za wyjątkiem armatury, łożysk, napędów itp.) w tym przenośnik ślimakowy wykonane ze stali nierdzewnej nie gorszej niż DIN 1.4301/1.4307 poddanej w całości pasywacji poprzez zanurzanie.

Przystępujący w „Zestawieniu kluczowych maszyn i urządzeń” zaoferował piaskownik kanałowy TYP PKE 70 producenta Enko, opisując jego parametry m.in. jako: „ Efektywność usuwania piasku 98% dla średnicy ziaren >0,2 mm przy przepływie do 70 l/s; (…) spirala wałowa, stal specjalna o podwyższonej odporności na ścieranie S355 ”. Na podstawie ww. informacji podanych przez Przystępującego w Zestawieniu Odwołujący sformułował zarzuty wskazując na budowę głównego elementu roboczego, tj. ślimaka poziomego, ze stali konstrukcyjnej (S355) zamiast ze stali nierdzewnej kwasoodpornej (i wymieniając różnice między oboma rodzajami stali), jak też na brak spełnienia warunku zdolności separacji piasku w przypadku cząstek równych dokładnie 0,2 mm.

Należy jednak zauważyć, że w odpowiedzi na wezwanie do złożenia przedmiotowych środków dowodowych, Przystępujący złożył m.in. kartę katalogową ww. piaskownika, w której wskazano:

• stopień separacji piasku – „≥98% dla ziaren piasku ≥0,2 mm dla przepływu 240 m 3 /h”,

• wykonanie materiałowe – „Stal nierdzewna 1.4301/1.4307, AISI 304/304Ltal nierdzewna 1.4301/1.4307, AISI 304/304L (za wyjątkiem armatury, elementów napędowych, pomp)”.

Treść ww. karty katalogowej potwierdza zatem spełnienie warunków opisanych w STWiORB, choć jednocześnie jest niezgodna z treścią Zestawienia kluczowych maszyn i urządzeń dołączonego do oferty. Taka sytuacja jest jednak podstawą do wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień w trybie art. 223 ust. 1 ustawy Pzp w celu wyjaśnienia ww. rozbieżności, natomiast nie może być podstawą – bez uzyskania tychże wyjaśnień – do odrzucenia oferty jako niezgodnej z warunkami zamówienia. Dlatego zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp został uznany za niezasadny.

Izba nie rozpoznała przy tym postawionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego art. 223 ust. 1 ustawy Pzp, ponieważ był to zarzut ewentualny, podniesiony jedynie na wypadek nieuwzględnienia żadnego z zarzutów podstawowych. Skoro zaś Izba uwzględniła zarzut dotyczący pomp wirowych i z tego powodu nakazała odrzucenie oferty Przystępującego, to zarzut ewentualny nie podlega rozpoznaniu, zwłaszcza że jak napisał sam Odwołujący, wzywanie w tej sytuacji Przystępującego do jakichkolwiek wyjaśnień byłoby działaniem bezcelowym.

Zarzut dotyczący przedmiotowych środków dowodowych.

W dniu 30.06.2026 r. Zamawiający wezwał Przystępującego do złożenia przedmiotowych środków dowodowych żądając:

• dla pomp i wymiennika ciepła: „ karty technicznej, wykresów i charakterystyk, DTR proponowanego urządzenia ”,

• dla piaskownika: „ DTR, karty technicznej, referencji i wyników działania (efektywność usuwania piasku, jakość uzyskanego piasku po procesie), wzoru umowy oraz karty gwarancyjnej, listy referencyjnej proponowanego modelu urządzenia z podaniem danych kontaktowych eksploatatorów urządzenia ”.

Zamawiający wymieniając ww. dokumenty nie użył słowa „lub” ani znaku „/” ani innych oznaczeń, dzięki którym można byłoby przyjąć, że wymagane jest złożenie tylko jednego spośród ww. dokumentów. Zamawiający wymienił je wszystkie jednym ciągiem używając spójników „i” i „oraz”, co oznacza, że wszystkie te dokumenty trzeba było złożyć łącznie. Jednocześnie jednak Zamawiający każdorazowo pod wykazem ww. żądanych dokumentów wpisywał: „ Dokument ten musi potwierdzać, że oferowane dostawy/usługi/roboty budowlane spełniają wymagania określone przez Zamawiającego na dzień jego złożenia ”, używając tym razem słowa „dokument” w liczbie pojedynczej.

Tym samym wezwanie Zamawiającego było niespójne, ponieważ z jednej strony formułował je w taki sposób jakby żądał wszystkich dokumentów naraz, a z drugiej strony – jakby żądał tylko jednego spośród nich. W tym miejscu należy wskazać, że w systemie zamówień publicznych istnieje utrwalona linia orzecznicza, zgodnie z którą niejasności postanowień SWZ nie mogą negatywnie obciążać wykonawców. Przykładowo należy wskazać na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 10.10.2017 r. o sygn. KIO 1994/17, w którym stwierdzono: „ W przypadku, gdy istnieje kilka możliwości interpretacji postanowień specyfikacji istotnych warunków zamówienia, okoliczność, że wykonawca zinterpretował te postanowienia w sposób odmienny niż zamawiający nie może rodzić negatywnych następstw dla wykonawcy. Utrwalona linia orzecznicza sądów powszechnych, Krajowej Izby Odwoławczej, przyjmuje, że okoliczność braku doprecyzowania w specyfikacji istotnych warunków zamówienia stosownych wymogów nie może wywoływać negatywnych skutków dla wykonawcy ”.

Skoro zatem wezwanie Zamawiającego było wzajemnie sprzeczne co do tego, ile przedmiotowych środków dowodowych należy złożyć (wszystkie, niektóre, jeden?), to zgodnie z ww. zasadą - niejasności z tym związane należy rozstrzygać na korzyść wykonawcy. Niejasne jest też zresztą, dlaczego Przystępujący był wzywany w zakresie piaskownika do złożenia listy referencyjnej proponowanego modelu urządzenia z podaniem danych kontaktowych eksploatatorów urządzenia, skoro we wzorze „Zestawienia kluczowych maszyn i urządzeń” w ostatniej kolumnie tabeli Zamawiający żądał podania: „ Obiektów referencyjnych wraz z danymi kontaktowymi. Minimum 2 obiekty dla oferowanego modelu w oferowanym standardzie ” i Przystępujący je podał (Wodociągi Kościańskie i Spółka Wodna „Łeba”).

Reasumując, niespójność wezwania w zakresie przedmiotowych środków dowodowych powoduje, że wątpliwości z niego wynikające nie mogą obciążać wykonawcy. Tym samym skoro Przystępujący złożył szereg wymaganych przedmiotowych środków dowodowych (i Odwołujący nie twierdzi, że nie potwierdzają one określonych parametrów), to sam fakt, że zabrakło wśród nich DTR i listy referencyjnej proponowanego modelu urządzenia, nie może prowadzić do odrzucenia oferty Przystępującego w oparciu o art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp. Dlatego zarzut został uznany za niezasadny.

Już tylko na marginesie (bo zarzuty odwołania tego nie dotyczyły) Izba wskazuje, że skoro Zamawiający zamierzał żądać w toku postępowania przedmiotowych środków dowodowych, to powinny być one określone w SWZ, a nie dopiero na etapie oceny ofert w wezwaniu kierowanym do wykonawcy. Przy czym samo zastrzeżenie w SWZ, że złożenie jakichś nieokreślonych przedmiotowych środków dowodowych może być wymagane „na każdym etapie postępowania”, nie jest wystarczające, bo środki te już w SWZ muszą zostać opisane (art. 134 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp).

Zarzuty i żądania odwołania

Zarzuty dotyczące kosztorysu ofertowego.

Zarzuty Odwołującego dotyczące kosztorysu ofertowego złożonego przez Przystępującego dotyczą trzech kwestii:

• zmian w opisie szeregu pozycji w kosztorysie ofertowym w stosunku do przedmiarów,

• zastosowania w różnych pozycjach kosztorysu innych KNR niż w przedmiarach,

• zaniechania wyceny w niektórych pozycjach kosztorysu wymaganych nakładów dodatkowych przewidzianych w niektórych pozycjach przedmiarów.

Wobec ww. zarzutów Zamawiający i Przystępujący podnoszą jako podstawowy kontrargument to, że w niniejszym postępowaniu o udzielenie zamówienia wynagrodzenie ma charakter ryczałtowy, zatem błędy/omyłki/braki w pozycjach kosztorysowych nie mają znaczenia i nie mogą stanowić podstawy odrzucenia oferty jako niezgodnej z warunkami zamówienia. Odnosząc się do tej argumentacji Izba wskazuje, że z wynagrodzeniem ryczałtowym mamy do czynienia wtedy, gdy strony umawiają się na określoną stałą kwotę za wykonanie określonego zakresu świadczenia i kwota ta pozostaje niezmienna niezależnie od faktycznego nakładu pracy czy kosztów. Przy tak rozumianym wynagrodzeniu ryczałtowym zamawiający najczęściej nie żądają złożenia kosztorysu ofertowego, bo nie jest im potrzebny, ewentualnie jeśli go żądają – wskazują, że ma on tylko charakter pomocniczy lub informacyjny. Konsekwencją takich zapisów specyfikacji jest to, że ewentualne błędy/omyłki/braki w pozycjach kosztorysowych lub nawet zupełny brak złożenia kosztorysu nie skutkuje odrzuceniem oferty jako niezgodnej z warunkami zamówienia.

W niniejszym postępowaniu Zamawiający sformułował jednak postanowienia SWZ w odmienny sposób. Z jednej strony Zamawiający wskazał bowiem, że:

• wynagrodzenie ma charakter ryczałtowy (m.in. pkt 17.3. i pkt 17.6.2. SWZ),

• cena ofertowa powinna obejmować wszelkie koszty niezbędne do zrealizowania zamówienia zgodnie z SWZ i dokumentacją projektową, w tym koszty nieujęte w kosztorysie ofertowym, a niezbędne do realizacji umowy, w tym przekazania do użytkowania (pkt 17.6.1. SWZ),

• „Zakres przedmiotu zamówienia określają m.in. przedmiary robót, ale także dokumentacja projektowa, STWiORB. Jeżeli w przedmiarach pomięto jakąkolwiek pozycję niezbędną do realizacji zamówienia to należy ją uwzględnić kwotowo w innych pozycjach przedmiarowych” (odpowiedź z 28.05.2026 r. na pytanie nr 1),

• §4 ust. 4 projektu umowy: „Wykonawca nie będzie mógł żądać podwyższenia wynagrodzenia ryczałtowego, o którym mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem pozostałych warunków umowy, w szczególności ust. 5. Wykonawca oświadcza, że miał wszelkie informacje niezbędne do prawidłowej wyceny wartości robót”.

Ale z drugiej strony Zamawiający wskazał, że:

• kosztorys stanowi integralną część oferty (pkt 17.6.2. SWZ),

• cena ofertowa powinna być ustalona na podstawie załączonego kosztorysu ofertowego - (wg. zał. nr 9 do SWZ) oraz winna obejmować wszystkie pozycje tego kosztorysu,

• wartości przypisane do poszczególnych pozycji w kosztorysie złożonym wraz z ofertą będą wiążące dla stron na etapie realizacji umowy i stanowić będą wyłączną podstawę do rozliczeń za odbiory częściowe. Wykonawca nie może dokonywać zmian w strukturze tabeli (nazwy pozycji, kolejność) narzuconej przez Zamawiającego,

• „Wykonawca nie może dokonywać zmian w przedmiarach robót poprzez zmianę podstaw ilości oraz dodawania pozycji opisujących roboty, a nie uwzględnionych w przedmiarze. Jeżeli w przedmiarach pomięto jakąkolwiek pozycję niezbędną do realizacji zamówienia to należy ją uwzględnić kwotowo w innych pozycjach przedmiarowych” (odpowiedź z 28.05.2026 r. na pytanie nr 4),

• „Wykonawca nie może ingerować w Katalogi Nakładów Rzeczowych poprzez dodawanie lub odejmowanie dodatkowych nakładów” (odpowiedź z 11.06.2026 r. na pytanie nr 10),

• „Wykonawca nie może zmieniać podstawy wyceny w celu zachowania porównywalności ofert” (odpowiedź z 11.06.2026 r. na pytanie nr 12),

• §4 ust. 5 projektu umowy: „Strony dopuszczają możliwość zmiany wysokości wynagrodzenia ryczałtowego, o którym mowa w ust. 1, wyłącznie w przypadku wystąpienia rażących, udokumentowanych rozbieżności pomiędzy zakresem robót wynikającym z dokumentacji projektowej a przedmiarem robót dostarczonym przez Zamawiającego, z zastrzeżeniem następujących warunków:

1) Zmiana wynagrodzenia może nastąpić wyłącznie w odniesieniu do konkretnej pozycji kosztorysu ofertowego, w której faktyczna (obmierzona) ilość robót niezbędna do prawidłowego wykonania przedmiotu Umowy zgodnie z projektem, różni się od ilości wskazanej w przedmiarze o więcej niż 10%;

2) W przypadku, o którym mowa w pkt 1, Wykonawca jest uprawniony do żądania podwyższenia wynagrodzenia, a Zamawiający jest uprawniony do żądania obniżenia wynagrodzenia – wyłącznie o wartość robót stanowiącą różnicę ponad 10-procentowy próg tolerancji (rozliczeniu podlega wyłącznie różnica przekraczająca 10% wartości danej pozycji).

3) Podstawą do kalkulacji zmiany wynagrodzenia, o której mowa powyżej, będą ceny jednostkowe przedstawione przez Wykonawcę w kosztorysie ofertowym”.

Zamawiający zatem z jednej strony określił wynagrodzenie jako ryczałtowe i przewidział niektóre typowe dla tego wynagrodzenia rozwiązania, jak obowiązek uwzględnienia w wycenie treści dokumentacji projektowej i brak możliwości podwyższenia wynagrodzenia, ale z drugiej strony przewidział też szereg odstępstw od reguł stosowania wynagrodzenia ryczałtowego, jak to że kosztorys jest częścią oferty, wartości wpisane do kosztorysu są wiążące i potrzebne do rozliczania odbiorów częściowych na etapie realizacji umowy, zakazane są zmiany podstaw ilości i wyceny w kosztorysie, czy wreszcie – istnieje możliwość zmiany wynagrodzenia w oparciu o cenę jednostkową w danej pozycji kosztorysu w przypadku „ udokumentowanych rozbieżności pomiędzy zakresem robót wynikającym z dokumentacji projektowej a przedmiarem robót dostarczonym przez Zamawiającego”, przy czym rozbieżność w ilości musi wynosić więcej niż 10%. Zamawiający nigdzie też nie napisał, że kosztorys ofertowy ma charakter tylko pomocniczy czy informacyjny. Powyższe wskazuje na to, że Zamawiający nie stosuje wynagrodzenia ryczałtowego w jego klasycznym, „czystym” ujęciu, ale stosuje własną autorską koncepcję wynagrodzenia „mieszanego”, które w pewnych aspektach ma charakter wynagrodzenia ryczałtowego, ale w innych – wynagrodzenia kosztorysowego. Nie oceniając w tym miejscu takich „mieszanych” rozwiązań, należy zauważyć, że są one niekiedy stosowane na rynku i obowiązujące przepisy nie stoją temu na przeszkodzie. Niemniej jednak należy podkreślić, że w przypadku ich zastosowania nie jest już aktualna wyrażana w orzecznictwie Izby zasada, w myśl której przy wynagrodzeniu ryczałtowym błędy/omyłki/braki w pozycjach kosztorysowych lub nawet całkowity brak kosztorysu nie mają znaczenia. Innymi słowy: brak podstaw do odrzucenia oferty jako niezgodnej z warunkami zamówienia z powodu błędów/omyłek/braków w pozycjach kosztorysowych lub z powodu braku złożenia kosztorysu zachodzi jedynie wtedy, gdy mamy do czynienia z klasycznym wynagrodzeniem ryczałtowym, w którym wynagrodzenie to jest niezmienne, a kosztorys ofertowy jest wymagany jedynie w celach pomocniczych/informacyjnych.

Podobne stanowisko Izba wyraziła w wyroku z dnia 28.09.2021 r. o sygn. akt KIO 2377/21, w którym zamawiający przewidział wynagrodzenie ryczałtowe, a mimo to żądał złożenia kosztorysów ofertowych, a wykonawca nie złożył kosztorysu dla branży drogowej. Izba uznała, że mimo wynagrodzenia ryczałtowego oferta ww. wykonawcy podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp: „ Izba nie podzieliła argumentacji Odwołującego jakoby analiza dokumentów zamówienia, w szczególności SWZ oraz wzoru umowy uzasadniała twierdzenie, iż Zamawiający nie nadał kosztorysowi uproszczonemu treści oferty. Ustalając znaczenie i rangę kosztorysu ofertowego zauważyć należy, iż obowiązek złożenia wraz z ofertą kosztorysów ofertowych w poszczególnych branżach wykonanych w oparciu o przedmiary wprost wynikał z treści SWZ (rozdział XIV ust. 3 pkt 4), czego Odwołujący nie kwestionował, a jedynie – jak wyjaśnił w toku rozprawy - omyłkowo nie przekazał jednego kosztorysu ofertowego. Ponadto w treści formularza ofertowego (załącznik nr 1 do SWZ) Zamawiający podał „ Oferujemy wykonanie przedmiotu zamówienia za cenę wynikającą z załączonych kosztorysów ofertowych, która wynosi: (…)”. Z powyższego wynika tym samym, że Zamawiający oczekiwał wyceny w ramach ceny oferty pozycji zawartych w przedmiarach, które załączył w tym celu do SWZ, jak również by oferowana przez wykonawców cena wynikała z załączonych do oferty kosztorysów. Zamawiający wymagał zatem od potencjalnych wykonawców zamówienia udokumentowania sposobu obliczenia ceny oferty, która następnie mogła stanowić przedmiot negocjacji [tryb z art. 275 ust. 2 ustawy Pzp – dop. KIO]. W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można także pominąć postanowień umowy w sprawie zamówienia (załącznik nr 5 do SWZ) referujących do kosztorysów ofertowych wymaganych przez Zamawiającego, a przez to wskazujących na ich znaczenie. (…) Tym samym niezłożenie przez Odwołującego wraz z ofertą kosztorysu ofertowego w branży drogowej, pozbawiło Zamawiającego możliwości weryfikacji zobowiązania Wykonawcy co do sposobu wykonania części prac, jak i oferowanych cen jednostkowych za poszczególne pozycje kosztorysu. Dalej wskazać należy, iż kosztorysy ofertowe, których złożenia wraz z ofertą wymagał Zamawiający miały także znaczenie dla prawidłowego rozliczenia wykonanych prac w przypadku ewentualnego odstąpienia przez wykonawcę od umowy. W § 23 ust. 8 załącznika nr 5 do SWZ, Zamawiający przewidział, iż rozliczenie za wykonane prace do czasu odstąpienia od umowy nastąpi według kosztorysu ofertowego. Stanowisko Zamawiającego potwierdza także to, iż omawiany kosztorys ofertowy miał znaczenie w przypadku zmiany umowy w zakresie dotyczącym zmian w stosunku do dokumentacji projektowej wprowadzonych protokołem konieczności. (…) Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy brak jest podstaw do uznania, że wymagane przez Zamawiającego kosztorysy ofertowe nie miały charakteru istotnych postanowień i nie stanowiły treści oferty. Dokonana przez Odwołującego analiza postanowień dokumentów zamówienia przeprowadzona została wybiórczo, prowadząc do nieprawidłowych wniosków. Tym samym czynność odrzucenia oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp była prawidłowa ”.

Jak wskazano już wyżej, w niniejszym postępowaniu nie mamy do czynienia z klasycznym wynagrodzeniem ryczałtowym, zatem nie ma też podstaw do przyjęcia, że samo wpisanie do dokumentów zamówienia takiego charakteru wynagrodzenia automatycznie powoduje, że oferta Przystępującego z powodu wadliwości w kosztorysie ofertowym nie podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp. Dlatego sposób wypełnienia tego kosztorysu musiał zostać poddany dalszej ocenie w świetle zarzutów postawionych w odwołaniu.

Niezgodności wymienione w odwołaniu w zakresie KNR polegają na wskazaniu w sześciu pozycjach kosztorysu innych KNR niż w przedmiarach, natomiast w zakresie opisów 120-tu pozycji polegają w szczególności na:

• wpisaniu gruntów suchych zamiast nawodnionych lub gruntów kat. III-IV zamiast nawodnionych lub na pominięciu słowa „nawodnionych” (np. poz. 4, 5 i 7 branży sanitarnej sieci międzyobwodowych, łącznie dotyczy to 32 pozycji wymienionych w odwołaniu),

• dodaniu w pozycjach dotyczących układu do pomiaru parametrów chemicznych cieczy następujących urządzeń: przepływomierz, sonda pH, przetwornik pomiarowy, sonda pomiaru wysokości, sonda redox, sonda gęstości, sonda NO3, sonda tlenu, sonda NO3 + NH4 (np. poz. 2.1.49, 2.1.54, 2.1.71 branży elektrycznej i AKPiA, łącznie dotyczy to 34 pozycji wymienionych w odwołaniu),

• dodaniu lub zmianie w pozycjach dotyczących montażu czujek pożarowych metanu/propanu następujących urządzeń: czujnik siarkowodoru lub czujnik metanu (np. poz. 2.1.18, 2.1.19 branży elektrycznej i AKPiA, łącznie dotyczy to 13 pozycji wymienionych w odwołaniu),

• pominięciu w pozycjach dotyczących kopania lub zasypywania rowów dla kabli w sposób ręczny w gruncie kat. IV słów: „roboty obok czynnego pasa jezdni (26-75 poj/h)” (np. poz. 2.6.1.1, 2.9.1.4. branży elektrycznej i AKPiA, łącznie dotyczy to 4 pozycji wymienionych w odwołaniu),

• zmianie w pozycjach dotyczących wbijania lub wyciągania ścianek szczelnych stalowych głębokości z 15 m na 11 m lub z 8 m na 6 m i w niektórych pozycjach pominięciu słów: „częściowy odzysk grodzic” (np. poz. 222, 223 branży architektoniczno -konstrukcyjnej, łącznie dotyczy to 8 pozycji wymienionych w odwołaniu),

• zmianie w pozycjach dotyczących ocieplenia ścian wełny mineralnej na płyty styropianowe oraz zmianie łączników metalowych na dyble plastikowe (np. poz. 451, 452 branży architektoniczno-konstrukcyjnej, łącznie dotyczy to 4 pozycji wymienionych w odwołaniu),

• dodaniu w pozycjach dotyczących umocnienia pionowych ścian wykopów w gruntach słowa „suchych” (poz. 471, 489 i 513 branży architektoniczno-konstrukcyjnej w odwołaniu),

• zmianie grubości ścian żelbetowych z 45 cm na 36 cm i z 30 cm na 20 cm (poz. 428 i 531 branży architektoniczno-konstrukcyjnej w odwołaniu).

W ocenie Izby opisane w odwołaniu niezgodności między kosztorysem ofertowym a przedmiarem mogą być uznane za tzw. inne omyłki, o których mowa w art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. Odwołujący stwierdził wprawdzie, że nie są to inne omyłki w rozumieniu tego przepisu, ale nie uzasadnił tej tezy w odwołaniu. Natomiast Izba zauważa, że z wyjaśnień Przystępującego z 27.07.2026 r. wynika, że: „ Rozbieżności w złożonym wraz z ofertą kosztorysie ofertowym są spowodowane sposobem zaczytania przedmiarów do programu kosztorysowego, którego używa Wykonawca do sporządzania kosztorysów ”. Wprawdzie wyjaśnienia te nie dotyczą wszystkich niezgodności wymienionych w odwołaniu, bo tylko o niektóre spośród nich Zamawiający pytał, niemniej jednak ww. odpowiedź, jak i charakter tych niezgodności wskazują nie na celowe, ale omyłkowe działanie Przystępującego. Dodatkowo omyłki te polegają na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia (tu: z przedmiarem) i nie powodują istotnych zmian w treści oferty. W szczególności, mimo że liczba tych omyłek „na pierwszy rzut oka” może wydawać się duża, to w świetle całego kosztorysu składającego się ze wszystkich branż stanowią one mniejszość i ani pod względem wartości (wg wyliczeń Izby niespełna 4% ceny oferty) ani ważności elementów w nich opisanych nie powodują istotnej zmiany treści oferty. Stąd też spełnione zostały przesłanki uznania ich za inne omyłki, które mogłyby zostać poprawione w trybie art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp.

Przy czym wbrew oświadczeniu Zamawiającego złożonemu na rozprawie, Zamawiający nie zastosował dotychczas tego przepisu, bo nie jest takim zastosowaniem samo wezwanie Przystępującego do złożenia wyjaśnień (zresztą wezwanie to dotyczyło tylko niektórych z pozycji wymienionych w odwołaniu). Poprawienie omyłki w oparciu o ww. przepis polega bowiem na zawiadomieniu wykonawcy o poprawieniu konkretnej omyłki (w tym wyjaśnieniu sposobu jej poprawienia, czyli: co na co poprawiono), wyznaczeniu wykonawcy terminu na ewentualne zakwestionowanie poprawienia omyłki oraz na odrzuceniu jego oferty, jeżeli to zakwestionował (art. 226 ust. 1 pkt 11 ustawy Pzp). Takich czynności w postępowaniu Zamawiający nie wykonywał, zatem nie poprawiał dotychczas omyłek na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp.

Niemniej jednak zarzut nr 1 w zakresie, w jakim dotyczy niewłaściwych opisów pozycji i KNR Izba uznała za niezasadny, ponieważ ww. niezgodności mogłyby być poprawione jako inne omyłki, a tym samym oferta Przystępującego z ich powodu nie podlega odrzuceniu jako niezgodna z warunkami zamówienia na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.

Przechodząc do zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia w 20 pozycjach nakładów dodatkowych należy zauważyć, że w określonych pozycjach przedmiaru Zamawiający wskazywał kilka kodów KNR w celu dokonania wyceny w danej pozycji jednocześnie np. robót ziemnych wraz z transportem urobku samochodami, czy wykopów wraz z ich umocnieniami. Porównując podobne do siebie pozycje oraz ich wycenę Odwołujący uznał, że w niektórych z nich wyceniony został główny zakres wraz z dodatkowym nakładem, a w innych – tylko „baza”, czyli główny zakres bez dodatkowego nakładu.

W pierwszej kolejności Izba wskazuje, że uznała za niezasadną argumentację Zamawiającego i Przystępującego, opartą na odpowiedziach Zamawiającego z dnia 28.05.2026 r. i z 16.06.2026 r., w których stwierdził on, że jeżeli w przedmiarach pominięto jakąkolwiek pozycję niezbędną do realizacji zamówienia, to należy ją uwzględnić kwotowo w innych pozycjach przedmiarowych. Należy zauważyć, że ww. odpowiedzi dotyczą sytuacji, w której to Zamawiający pominąłby w przedmiarach jakąś pozycję uznaną przez wykonawcę za niezbędną, podczas gdy Odwołujący zarzuca pominięcie części nakładów w określonych pozycjach przez Przystępującego, a nie przez Zamawiającego. Zatem ww. odpowiedzi w ogóle nie odnoszą się do sytuacji podniesionej w odwołaniu.

Mimo to Izba uznała zarzut za niezasadny, ponieważ oparty wyłącznie na porównaniu wyceny różnych pozycji, podczas gdy w istocie nie wiadomo, dlaczego pozycje te zostały wycenione w odmienny sposób. Wniosek wyprowadzony przez Odwołującego – że w części pozycji Przystępujący po prostu nie wycenił nakładów dodatkowych, mógłby być najprostszym wytłumaczeniem, niemniej jednak bez uzyskania w tym zakresie wyjaśnień od Przystępującego wniosek taki jest, zdaniem Izby, przedwczesny. W ocenie Izby należałoby najpierw wezwać Przystępującego na podstawie art. 223 ust. 1 ustawy Pzp do wyjaśnienia sposobu wyceny pozycji zakwestionowanych w odwołaniu i dopiero w oparciu o uzyskane wyjaśnienia podjąć decyzję, czy oferta jest czy nie jest niezgodna z warunkami zamówienia. Na obecnym etapie postępowania nie zachodzi natomiast jednoznaczna podstawa uznania, że Przystępujący nie wycenił nakładów dodatkowych i że jego oferta podlega odrzuceniu w oparciu o art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.

Jednocześnie Izba wyjaśnia, że nie nakazała Zamawiającemu poprawienia omyłek w kosztorysie Przystępującego w trybie art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp i wezwania go do złożenia wyjaśnień dotyczących nakładów dodatkowych w trybie art. 223 ust. 1 ustawy Pzp, ponieważ:

• po pierwsze, zarzuty naruszenia ww. przepisów w zakresie opisów pozycji, KNR i nakładów dodatkowych nie zostały postawione w odwołaniu, więc w myśl art. 555 ustawy Pzp Izba nie mogła ich rozpoznać (przepisy te zostały powołane w niniejszym wyroku jako uzasadnienie oddalenia zarzutu dotyczącego art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, a nie w ramach „rozpoznania” zarzutów postawionych przez Odwołującego),

• po drugie, Izba i tak nakazała odrzucić ofertę Przystępującego z powodu jej niezgodności z warunkami zamówienia w zakresie pomp wirowych, więc poprawianie omyłek w jego ofercie i wzywanie go do złożenia wyjaśnień byłoby w tej sytuacji bezcelowe.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego błędu w obliczeniu ceny z powodu wyżej opisanych niezgodności opisów pozycji i KNR oraz zarzucanego przez Odwołującego braku wyceny nakładów dodatkowych, Izba w pierwszej kolejności wskazuje w ślad za wyrokiem KIO 1298/26 z 24.04.2026 r., że błędem w obliczeniu ceny jest taki błąd, „ który prowadzi do ustalenia ceny w sposób niezgodny z metodologią określoną przez zamawiającego w dokumentach zamówienia. Błędem w obliczeniu ceny jest zatem każda nieprawidłowość dotycząca elementów składowych ceny lub sposobu jej kalkulacji, która powoduje, że wartość ostatecznie wykazana w ofercie nie odpowiada wartości, jaka zostałaby ustalona przy prawidłowym zastosowaniu reguł obliczeniowych wskazanych w SWZ ”. Aby zatem stwierdzić błąd w obliczeniu ceny trzeba wykazać, że w ramach kalkulacji tej ceny przez wykonawcę doszło do określonej niezgodności z metodologią jej wyliczenia przewidzianą przez zamawiającego i że w związku z tym jej wartość jest nieprawidłowa.

W niniejszej sprawie nie można do takich wniosków dojść, ponieważ omyłki w opisie poszczególnych pozycji i kodach KNR podlegają poprawieniu na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp i trudno z powodu tych omyłek stwierdzić niewłaściwy sposób kalkulacji cen oraz ustalić, że wartość tych pozycji powinna być inna, co świadczyłoby o błędzie w obliczeniu ceny. Z kolei kwestia wyceny nakładów dodatkowych wymaga wezwania Przystępującego do złożenia wyjaśnień, więc tym bardziej nie można na obecnym etapie stwierdzić takiego błędu w tym zakresie. Dlatego Izba uznała zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp za niezasadny.

Izba postanowiła zatem jak w sentencji wyroku, orzekając na podstawie art. 552 ust. 1, art. 553 i art. 554 ust. 1 ustawy Pzp.

Orzeczenie Izby zostało wydane w oparciu o dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia oraz w oparciu o stanowiska i dowody Stron i Przystępującego przedstawione w pismach procesowych i na rozprawie.

Odnosząc się do wniosku Zamawiającego i Przystępującego o pominięcie dowodów przedłożonych przez Odwołującego w dniu 17.09.2026 r., tj. dzień przed rozprawą, Izba wskazuje, że niniejsze postępowanie o udzielenie zamówienia zostało wszczęte w dniu 28.04.2026 r. (art. 130 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp), co oznacza, że mają do niego zastosowanie przepisy ustawy Pzp obowiązujące w postępowaniach wszczętych od 13.03.2026 r. (wprowadzone ustawą o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego, Dz.U. z 2025 r. poz. 769). Jednym z nich jest art. 535 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, zgodnie z którym:

1. Dowody na poparcie swoich twierdzeń lub odparcie twierdzeń strony przeciwnej strony i uczestnicy postępowania odwoławczego przedstawiają wraz z odwołaniem, odpowiedzią na odwołanie, przystąpieniem do postępowania odwoławczego lub wraz z innym pismem wniesionym najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień, w którym wyznaczono termin rozprawy lub posiedzenia, o którym mowa w art. 545 ust. 1, pod rygorem utraty prawa powoływania dowodów w toku postępowania odwoławczego. Przepis art. 509 ust. 2 stosuje się, z tym że termin upływa przed otwarciem rozprawy.

2. W przypadku gdy wcześniejsze pozyskanie dowodów na poparcie swoich twierdzeń lub odparcie twierdzeń strony przeciwnej nie było możliwe lub konieczność ich powołania wynikła w toku postępowania odwoławczego, strony i uczestnicy postępowania odwoławczego mogą przedstawiać te dowody do zamknięcia rozprawy. Do przedstawiania dowodów podczas zdalnej rozprawy lub zdalnego posiedzenia przepis art. 508 ust. 4 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

Z ust. 1 ww. przepisu wynika, że strony i uczestnicy mogą przedstawiać dowody nie tylko wraz z odwołaniem, odpowiedzią na odwołanie lub przystąpieniem do postępowania odwoławczego, ale także wraz z innym (nieskonkretyzowanym przez ustawodawcę co do treści) pismem wniesionym najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień, w którym wyznaczono termin rozprawy lub posiedzenia. Oznacza to, że dopiero w przypadku składania dowodów w dniu posiedzenia lub rozprawy strony lub uczestnicy zobowiązani są wykazać, że wcześniejsze pozyskanie dowodów na poparcie swoich twierdzeń lub odparcie twierdzeń strony przeciwnej nie było możliwe lub konieczność ich powołania wynikła w toku postępowania odwoławczego (art. 535 ust. 2 ustawy Pzp). Odwołujący skorzystał jednak z możliwości wynikającej z art. 535 ust. 1 ustawy Pzp, tj. z przekazania dowodów wraz z pismem w dniu poprzedzającym dzień, na który wyznaczono termin rozprawy, zatem nawet ewentualna możliwość ich powołania wcześniej nie może stanowić podstawy ich pominięcia. Izba zgadza się przy tym z uwagą Przystępującego, że takie rozumienie ww. przepisów oznacza, że strony i uczestnicy mogą przekazywać dowody w dniu poprzedzającym dzień posiedzenia lub rozprawy nawet tuż przed północą, co nie jest zgodne z celem wprowadzenia prekluzji dowodowej. Niemniej jednak treść tych przepisów została ukształtowana tak a nie inaczej i trudno snuć przypuszczenia, co ustawodawca chciał w ten sposób osiągnąć. Dlatego Izba przyjęła w poczet materiał dowodowego przekazane przez Odwołującego w dniu 17.09.2026 r. o godz. 22.39. dowody w postaci opinii prywatnych dotyczących pomp wirowych i piaskownika.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 574 ustawy Pzp oraz w oparciu o § 7 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z § 5 pkt 1 i pkt 2 lit. b) rozporządzenia w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437).

Izba stwierdziła, że bez względu na ilość punktów, w których Odwołujący ujął postawione zarzuty, w istocie odwołanie zawiera siedem zarzutów dotyczących: pomp wirowych, piaskownika, przedmiotowych środków dowodowych, niezgodności w kosztorysie w zakresie opisów pozycji, niezgodności w kosztorysie w zakresie KNR, niezgodności w kosztorysie w zakresie nakładów dodatkowych i błędu w obliczeniu ceny.

Spośród ww. siedmiu zarzutów jeden został uwzględniony (pompy), a sześć pozostałych zostało oddalonych. Oznacza to, że Odwołujący odpowiada za koszty postępowania odwoławczego w części 6/7 (stosownie do sześciu zarzutów oddalonych), a Zamawiający – w części 1/7 (stosownie do jednego zarzutu uwzględnionego).

Na koszty postępowania odwoławczego składa się: wpis od odwołania w wysokości 20.000 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika Odwołującego w wysokości 3.600 zł, co razem daje kwotę 23.600 zł. Tym samym Odwołujący odpowiada za koszty postępowania odwoławczego w wysokości 20.228,57 zł (6/7 z 23.600 zł), a Zamawiający - w wysokości 3.371,43 zł (1/7 z 23.600 zł).

Odwołujący poniósł dotychczas koszty w wysokości 23.600 zł (wpis od odwołania + wynagrodzenie pełnomocnika), a powinien ponieść je w wysokości 20.228,57 zł. Zamawiający nie poniósł dotychczas żadnych kosztów (nie złożył rachunków ani spisu kosztów), a powinien ponieść je w wysokości 3.371,43 zł.

Wobec powyższego zasadny jest zwrot kosztów od Zamawiającego na rzecz Odwołującego w wysokości 3.371,43 zł, co skutkować będzie poniesieniem kosztów przez każdą ze Stron w wysokości adekwatnej do wyniku postępowania odwoławczego (23.600 - 3.371,43 = 20.228,57).

Przy czym zgodnie z § 7 ust. 6 ww. rozporządzenia kwota 3.371,43 zł podlega zaokrągleniu w górę do pełnych złotych, tj. do 3.372 zł.