Wyrok KIO 4001/26 z 22 września 2026 r.

Uzasadnienie

Województwo Wielkopolskie z siedzibą Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Al. Niepodległości 34, 61-714 Poznań NIP: 778-13-46-888 Departament Zarządzania Środowiskiem i Klimatu (zamawiający) prowadzi na podstawie ustawy z 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych ( tj. Dz. U. 2024r. poz. 1320 ze zm.) (Ustawa lub Pzp ) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym bez przeprowadzania negocjacji (art. 275 pkt 1 Pzp) pn. „Budowa i wdrożenie informatycznego Systemu zarządzania wdrażaniem Strategii na rzecz Neutralności Klimatycznej Wielkopolska Wschodnia 2040 w ramach projektu LIFE AFTER COAL PL”, numer referencyjny postępowania: DSK-VI.272.3.2026. Ogłoszenie o zamówieniu opublikowano w Biuletynie Zamówień Publicznych pod nr 2026/BZP 00229699 z 5 maja 2026r. (Postępowanie). Zasady, warunki i przedmiot zamówienia opisuje specyfikacja warunków zamówienia ( SWZ).

12 sierpnia 2026 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie wpłynęło odwołanie wykonawcy ubiegającego się o udzielenie zamówienia Tensoft Sp. z o.o. ul. Technologiczna 2, 45-839 Opole KRS: 0000100972, (odwołujący).

Po udostępnieniu przez zamawiającego kopii odwołania przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego zgłosił wykonawca iQ5 Sp. z o.o. ul. Elektryczna nr 1/3 lok. 216, 15-080 Białystok KRS: 0000465821 (przystępujący lub iQ5, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza. Izba nie stwierdziła bezskuteczności przystąpienia. Izba uznała, że przesłanki z art. 525 Pzp zostały spełnione.

Odwołujący złożył odwołanie wobec: - zaniechania odrzucenia oferty nr 2 złożonej przez iQ5, pomimo że złożone przez tego wykonawcę wyjaśnienia dotyczące wyliczenia ceny wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny; - wyboru oferty iQ5 jako najkorzystniejszej; - zaniechania rzetelnego, opartego na pełnym materiale i weryfikowalnego badania oraz oceny wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny oferty iQ5, a w konsekwencji na odstąpieniu przy ocenie tej oferty od ustawowej miary badania wyjaśnień wynikającej z art. 224 ust. 6 Pzp - miary prawidłowo zastosowanej przez zamawiającego w Postępowaniu wobec innego wykonawcy.

Zaskarżonym czynnościom i zaniechaniom zamawiającego odwołujący zarzucał naruszenie:

Zarzuty i żądania odwołania

Zarzuty główne Zarzut nr 1 - naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 oraz w zw. z art. 224 ust. 5 Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty iQ5 jako oferty zawierającej rażąco niską cenę, mimo że złożone przez tego wykonawcę wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają zaoferowanej ceny 678 892,53 zł brutto - niższej o 37,75% od wartości zamówienia powiększonej o podatek VAT - a wykonawca nie sprostał ciążącemu na nim ustawowemu obowiązkowi wykazania, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, podczas gdy prawidłowa ocena wyjaśnień prowadzić musiała do obligatoryjnego odrzucenia tej oferty.

Zarzut nr 2

Zarzut nr 2 - naruszenie art. 224 ust. 5 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 Pzp poprzez przyjęcie, że oświadczenia wspólników wykonawcy o wysokości ich własnego wynagrodzenia stanowią dowody potwierdzające realność zaoferowanej ceny, oraz poprzez dokonanie oceny wyjaśnień z pominięciem okoliczności istotnej, wynikającej z jawnego i powszechnie dostępnego rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, tj. faktu, że wszyscy wystawcy przedłożonych „ofert specjalistów” są wspólnikami iQ5 posiadającymi łącznie 100% udziałów w kapitale zakładowym tej spółki, podczas gdy dowód w rozumieniu art. 224 ust. 5 Pzp musi mieć walor obiektywny, a oświadczenie wykonawcy o wysokości własnego kosztu stanowi jedynie powtórzenie twierdzenia, które podlega wykazaniu.

Zarzut nr 3

Zarzut nr 3 - naruszenie art. 224 ust. 6 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 oraz w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 Pzp poprzez odstąpienie przy ocenie wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny oferty iQ5 od ustawowej miary badania tych wyjaśnień - miary prawidłowo odczytanej i zastosowanej przez samego zamawiającego w tym samym postępowaniu i w tym samym dokumencie z dnia 7 sierpnia 2026 r. wobec wykonawcy P20 Sp. z o.o., którego oferta z tożsamych rodzajowo przyczyn - braku wskazania pozycji obejmujących prawa i licencje, braku dowodów na przyjęty wymiar serwisu, braku wyjaśnienia metody kalkulacji stawki godzinowej i braku uprawdopodobnienia deklarowanej oszczędności z wykorzystania mechanizmów sztucznej inteligencji - została odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp, podczas gdy uchybienia tożsame rodzajowo, a w części dalej idące, występują w wyjaśnieniach iQ5, wobec czego odstąpienie od tej miary było pozbawione podstawy prawnej i - wobec niewskazania przez Zamawiającego jakiejkolwiek okoliczności je usprawiedliwiającej - arbitralne.

Zarzut ewentualny Zarzut nr 4 (ewentualny) - podnoszony jedynie z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia zarzutów nr 1–3 - naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (uznk) poprzez zaniechanie odrzucenia oferty iQ5, której złożenie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji polegający na zaoferowaniu ceny nieznajdującej pokrycia w rynkowym koszcie pracy i subsydiowanej pracą własną wspólników wykonawcy świadczoną poniżej jej kosztu alternatywnego, a nadto na przedstawieniu zamawiającemu oświadczeń własnych wspólników wykonawcy jako ofert niezależnych specjalistów pozyskanych w drodze negocjacji - co jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i narusza interes innych przedsiębiorców uczestniczących w postępowaniu.

Zarzuty pomocnicze i wynikowe Zarzut nr 5 - naruszenie art. 16 pkt 1 i 2 w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp poprzez zaniechanie rzetelnego, opartego na pełnym materiale i weryfikowalnego badania oraz oceny wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny oferty iQ5, w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia, czy przedłożone przez tego wykonawcę dowody pochodzą od podmiotów niezależnych, oraz poprzez zaniechanie oceny, czy wyjaśnienia odpowiadają na zakres wezwania z dnia 24.06.2026 r. Zarzut nr 6 - naruszenie art. 239 ust. 1 w zw. z art. 16 Pzp poprzez wybór jako najkorzystniejszej oferty, która podlegała odrzuceniu, a zatem nie mogła podlegać ocenie w kryteriach oceny ofert ani zostać wybrana.

Odwołujący wnosił o nakazanie zamawiającemu: unieważnienia czynności wyboru oferty nr 2 złożonej przez iQ5 Sp. z o.o. jako najkorzystniejszej; powtórzenia czynności badania i oceny ofert; odrzucenia oferty iQ5 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp ewentualnie - na wypadek nieuwzględnienia żądania odrzucenia oferty iQ5 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw . z art. 224 ust. 6 Pzp o odrzucenia oferty iQ5 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp; dokonania ponownego wyboru oferty najkorzystniejszej spośród ofert niepodlegających odrzuceniu;

Zamawiający wnosił o oddalenie odwołania. Przystępujący popierał stanowisko strony, do której zgłosił przystąpienie.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje

Izba nie dopatrzyła się zaistnienia przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania na podstawie art. 528 Ustawy. Izba uznała, że odwołujący wykazał interes w uzyskaniu zamówienia i możliwość poniesienia szkody jako przesłanki materialnoprawnej dopuszczalności odwołania z art. 505 ust. 1 Ustawy.

Izba mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz stanowiska stron i uczestnika oddaliła zarzuty wobec nie wykazania przez odwołującego, że iQ5 nie udzielił wymaganych wezwaniem wyjaśnień i wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniały ceny ani tego, że cena ofertowa iQ4 lub jej istotna część składowa była rażąco niska i że iQ5 nie podołał obowiązkowi wykazania, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub jej istotnej części składowej, bo nie złożył wyjaśnień wraz z dowodami, które uzasadniałyby podaną w ofercie cenę (w tym nie złożył w odpowiednim zakresie wymaganych wyjaśnień i dowodów). Odwołujący nie wykazał także iQ5 zaoferowała cenę nieznajdującą pokrycia w rynkowym koszcie pracy, subsydiowaną pracą własną wspólników wykonawcy i przedstawiła zamawiającemu oświadczenia własnych wspólników jako ofert niezależnych specjalistów pozyskanych w drodze negocjacji - co jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i narusza interes innych przedsiębiorców uczestniczących w postępowaniu - i stanowią czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu uznk.

Ustalając stan faktyczny izba dopuściła dowody wnioskowane przez strony i uczestnika, oparła się na dokumentach zamówienia, w szczególności SWZ, ofertach, wezwaniach zamawiającego do wyjaśnień rażąco niskiej ceny wraz z dowodami oraz wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny wraz z dowodami. Oceniając materiał dowodowy izba uwzględniła stanowiska i oświadczenia stron i uczestników zaprezentowane w pismach procesowych i na rozprawie znajdujące oparcie w materiale dowodowym, logice i doświadczeniu życiowym.

Izba ustaliła bezsporne okoliczności, że:

1. Zamawiający prowadzi Postępowanie pn. „Budowa i wdrożenie informatycznego Systemu zarządzania wdrażaniem Strategii na rzecz Neutralności Klimatycznej Wielkopolska Wschodnia 2040 w ramach projektu LIFE AFTER COAL PL”, którego przedmiotem zamówienia jest zaprojektowanie, budowa i wdrożenie dedykowanego systemu informatycznego wraz z jego wieloletnim utrzymaniem. Zgodnie z § 2 ust. 1 projektowanych postanowień umowy (Załącznik nr 6 do SWZ (PPU): „Przedmiotem Umowy jest budowa, wdrożenie, utrzymanie, serwis gwarancyjny i asysta techniczna Systemu.” Zakres Etapu I określa § 2 ust. 3 pkt 1 PPU - obejmuje on m.in. „opracowanie makiety Systemu”, „przygotowanie prototypu systemu”, „opracowanie wersji alfa Systemu (…) wraz z opracowaniem scenariuszy testowych do testów funkcjonalnych”, „opracowanie wersji beta Systemu obejmującej pełną funkcjonalność”, „przeprowadzenie testów funkcjonalnych, wydajnościowych i bezpieczeństwa”, „uruchomienie produkcyjne Systemu”, „udzielenie licencji oraz przeniesienie autorskich praw majątkowych w zakresie określonym Umową” oraz „opracowanie Dokumentacji Systemowej”. Zakres Etapu II określa § 2 ust. 3 pkt 2 PPU: „Utrzymanie Systemu on-premise lub w środowisku chmurowym (…), świadczenie serwisu gwarancyjnego i asysty technicznej, przeprowadzenie szkoleń dla użytkowników systemu”.

2. SWZ nie zawiera wymagania, co do szczegółowego sposobu/ metody wyliczenia ceny ofertowej;

3. Wartość zamówienia ustalona przed wszczęciem postępowania, powiększona o należny podatek od towarów i usług, wynosi 1 090 600,00 zł brutto. Kwota, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, wynosi 980 000,00 zł brutto i obejmuje pełny zakres zamówienia: „Zamawiający wyjaśnia, że kwota wskazana jako kwota przeznaczona na sfinansowanie zamówienia obejmuje pełny zakres zamówienia określony w SWZ, SOPZ i PPU, w tym budowę i wdrożenie Systemu, testy, dokumentację, szkolenia, udzielenie lub przeniesienie praw i licencji, a także utrzymanie, serwis gwarancyjny i asystę techniczną w okresie Etapu II.” („Odpowiedzi na pytania”, odpowiedź nr 41, s. 23).

4. W Postępowaniu złożono siedem ofert. Cena oferty iQ5 wyniosła 678 892,53 zł brutto, cena oferty odwołującego Tensoft 922 500,00 zł brutto.

5. Pismem z 24 czerwca 2026 r. zamawiający wezwał do wyjaśnień rażąco niskiej ceny wykonawców: - P20 Sp. z o.o. (cena 485 850,00 zł), - Pentacomp Systemy Informatyczne S.A. (cena 746 788,00 zł) - iQ5 (cena 678 892,53 zł) na podstawie art. 224 Pzp - do złożenia wyjaśnień, w tym dowodów, dotyczących wyliczenia ceny, w zakresie przystępującego wobec tego, że: „Cena Państwa oferty wynosi 678 892,53 zł i jest niższa o ponad 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek VAT tj. wartości szacunkowej brutto 1 090 600,00 zł, ustalonej przed wszczęciem postępowania, co budzi wątpliwości zamawiającego co do możliwości należytego wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w SWZ, w tym SOPZ i PPU.” Wezwanie zawierało przytoczenie okoliczności mogących mieć wpływ na cenę z art. 224 ust. 3 pkt 1–8 Pzp. Zamawiający wskazał także, że oczekuje wyjaśnień w zakresach:

„1. kalkulacji ceny z podziałem na główne elementy zamówienia oraz etapy jego realizacji; 2. przedstawienia przewidywanego zaangażowania personelu oddelegowanego do realizacji zamówienia, w tym liczby osobodni/roboczogodzin przewidzianych dla poszczególnych osób oraz poszczególnych etapów realizacji zamówienia; 3. przedstawienia kalkulacji kosztów personelu oraz pozostałych istotnych kosztów mających wpływ na cenę oferty, w tym np. kosztów licencji lub oprogramowania wykorzystywanego na potrzeby realizacji zamówienia; 4. przedstawienia zakresu czynności przewidzianych do realizacji przez podwykonawców lub podmioty udostępniające zasoby oraz przedstawienia kosztów związanych z ich udziałem w realizacji zamówienia (o ile dotyczy) 5. wskazania szczególnych okoliczności, rozwiązań organizacyjnych, technicznych lub ekonomicznych umożliwiających wykonanie zamówienia za zaoferowaną cenę (o ile dotyczy).” Podkreślił, że: „Wykonawca w ramach udzielonych wyjaśnień winien udowodnić, że jego cena ofertowa jest realna i wiarygodna, umożliwiająca realizację zamówienia bez ponoszenia strat i że jej kalkulacja jest rzetelna i ekonomicznie uzasadniona. Nie stanowi o wypełnieniu obowiązku wyjaśnienia zaproponowanej ceny złożenie jakichkolwiek wyjaśnień czy ogólnego zapewnienia, lecz muszą one być konkretne, jasne, spójne i adekwatne do przedmiotu zamówienia oraz odpowiednio umotywowane.”

6. P20 Sp. z o.o. złożył wyjaśnienia i oferta została odrzucona ze względu na niezgodność jej treści z warunkami zamówienia a także w oparciu o art. 224 ust. 6 Pzp, wobec tego, że złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej ceny lub kosztu ze względu na szereg wymienionych w uzasadnieniu odrzucenia braków;

7. Pentacomp Systemy Informatyczne S.A. nie złożył wyjaśnień ani nie przedłużył terminu związania ofertą na wezwanie, co było podstawą odrzucenia oferty;

8. W odpowiedzi iQ5 29 czerwca 2026 r. złożył wyjaśnienia wraz z załącznikami, na które składały się w szczególności: „Arkusz wyceny projektu”, pięć dokumentów zatytułowanych „OFERTA (ostateczna w wyniku negocjacji)” wystawionych przez pięć osób fizycznych opisanych jako specjaliści, oraz jedna oferta podmiotu zewnętrznego - WANDES - na wykonanie analizy ryzyka na kwotę 18 840,00 zł netto.

9. Zamawiający ocenił udzielone wyjaśnienia wraz z dowodami w świetle okoliczności sprawy za wystarczające dla stwierdzenia, że cena nie ma charakteru rażąco niskiej w rozumieniu art. 224 Pzp.

Izba stwierdza, że wyjaśnienia były adekwatne do wezwania. Odwołujący nie podważył skutecznie wiarygodności ani miarodajności wyjaśnień ani dowodów. Nie wykazał, że przystępujący nie udzielił wymaganych wezwaniem wyjaśnień i wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniały ceny. Izba stwierdza, że odwołujący nie wykazał, że przystępujący nie obalił domniemania z art. 224 ust. 2 Pzp.

10. Przystępujący przedłożył Arkusz Wyceny Projektu (Arkusz Wyceny), w którym wskazano m.in. elementy kosztotwórcze, liczbę roboczogodzin, koszty pośrednie, koszty finansowe oraz zakładany zysk, a także dokumenty dotyczące stawek osób przewidzianych do realizacji w ramach zamówienia w Postępowaniu oraz ofertę zewnętrznego podmiotu dotyczącą wykonania analizy ryzyka. Zamawiający wyjaśniając dokonaną ocenę wyjaśnień, odniósł się kolejno do twierdzeń odwołania i wskazał, że (zaznaczenia własne izby):

„ okoliczność, że część dokumentów dotyczących kosztów osobowych została przedstawiona przez osoby powiązane z iQ5, nie uzasadnia wniosku, że koszty te pozostają niewykazane . Zamawiający oceniał bowiem całokształt przedstawionych wyjaśnień, Arkusz Wyceny oraz dokumenty dotyczące warunków współpracy z osobami przewidzianymi do realizacji Zamówienia.

Przedstawienie ofert dotyczących świadczenia usług w ramach realizacji Zamówienia, przez osoby, które są wspólnikami iQ5 Sp. z o.o., w ocenie Zamawiającego nie oznacza, że wskazane w nich stawki są fikcyjne albo że dokumenty te są pozbawione wartości dowodowej. W konsekwencji fakt, że część dokumentów dotyczących kosztów osobowych pochodzi od wspólników iQ5, nie uzasadnia wniosku, że Zamawiający był zobowiązany do odrzucenia oferty.

Ad. „Po drugie – wykonawca sam przyznał, że wyceniona pracochłonność nie obejmuje pełnego nakładu pracy” Zamawiający nie podziela wniosku Odwołującego, że użycie przez iQ5 pojęcia „godzin idealnych” oznacza przyznanie, iż kalkulacja nie obejmuje kosztów niezbędnych do realizacji Zamówienia. iQ5 wskazało, że „czas idealny” oznacza czysty czas technicznej realizacji zadań przez zespół, bez uwzględniania narzutu na czynniki zewnętrzne.

W ocenie Zamawiającego samo to sformułowanie nie stanowi przyznania, że całkowita pracochłonność Zamówienia została niedoszacowana . Jest to wniosek wyprowadzony przez Odwołującego z opisu przyjętej metody szacowania. Samo użycie pojęcia „czynników zewnętrznych” nie pozwala również przesądzić, jakie konkretnie czynności lub ryzyka iQ5 miało na myśli, ani że wszystkie te elementy pozostają poza kalkulacją ceny .

Zamawiający w wezwaniu z dnia 24 czerwca 2026 r. nie narzucił wykonawcy konkretnej metody przeliczenia „Ideal Hours” ani obowiązku zastosowania określonego współczynnika. Arkusz Wyceny obejmuje przy tym również inne kategorie kosztów poza kosztem roboczogodzin . W ocenie Zamawiającego sam sposób opisania przez iQ5 przyjętej metody estymacji nie stanowi przy tym wystarczającej podstawy do przyjęcia, że wykazana w Arkuszu Wyceny Projektu pracochłonność nie obejmuje nakładu przyjętego przez wykonawcę do kalkulacji ceny . Z opisu metody nie wynika bowiem, jakie konkretnie czynności lub koszty miałyby zostać pominięte w całej kalkulacji przedstawionej przez iQ5.

W konsekwencji wskazana przez Odwołującego okoliczność nie była, w ocenie Zamawiającego, wystarczająca do przyjęcia, że zaoferowana cena nie obejmuje kosztów niezbędnych do realizacji Zamówienia.

Ad. „Po trzecie – przedłożony arkusz jest podziałem ceny, a nie jej kalkulacją” Zamawiający nie podziela stanowiska Odwołującego, że przedłożony przez iQ5 Arkusz Wyceny stanowi wyłącznie mechaniczny podział z góry przyjętej ceny, a nie kalkulację kosztów realizacji Zamówienia.

Arkusz Wyceny zawiera konkretne elementy kosztotwórcze przypisane do obu etapów realizacji Zamówienia .

Okoliczność, że wartości Etapu I i Etapu II odpowiadają proporcji 60%/40% łącznego wynagrodzenia, nie przesądza, że Arkusz Wyceny nie stanowi kalkulacji kosztów. Proporcja ta wynikała z warunków płatności określonych przez Zamawiającego i była znana wykonawcom na etapie przygotowywania ofert. iQ5 wprost wskazało w wyjaśnieniach, że „Cena została obliczona w oparciu o precyzyjny Arkusz Wyceny, z uwzględnieniem sztywnego podziału płatności: 60% za Etap I oraz 40% za Etap II.” Sam fakt zachowania tej proporcji nie pozwala przesądzić, że Arkusz Wyceny był wyłącznie mechanicznym podziałem wcześniej ustalonej ceny, a poszczególne koszty nie były przez iQ5 szacowane.

Zamawiający nie podziela również wniosku, że wykazanie „dodatniego zysku” [dodatniego wyniku finansowego – zysku] jest pozbawione znaczenia dla oceny kalkulacji. Przy kosztach przyjętych przez wykonawcę pozycja ta pokazuje, czy realizacja Zamówienia zakłada stratę, czy pozostawia dodatni margines ekonomiczny. Nie przesądza to samo przez się o braku rażąco niskiej ceny, ale pozostaje jednym z elementów całej kalkulacji.

Odwołujący wywodzi, że zysk został ustalony jako „pozycja bilansująca”, z faktu zachowania proporcji 60%/40% oraz różnego poziomu zysku w obu etapach. Okoliczności te same w sobie nie przesądzają jednak, że poszczególne koszty nie były wcześniej oszacowane albo że wykazana wartość zysku ma charakter fikcyjny. Różnica w poziomie zysku na poszczególnych etapach jest w omawianej sytuacji w opinii Zamawiającego naturalna: iQ5 wycenił pozycje kosztowe odpowiadające obu etapom, a następnie wyszacował całkowity zysk na projekcie, dzieląc go tak, aby ostateczna cena odpowiadała oczekiwanym przez Zamawiającego (ramowym przecież i orientacyjnym) proporcjom etapów. Nie jest rzeczą Zamawiającego ocena rentowności poszczególnych części przedsięwzięcia: ustawowe pojęcie ‘rażąco niskiej ceny’ nie dotyczy komponentów z osobna, lecz całej oferty. Oferta iQ5 wykazuje zysk, zatem jest ‘realna’ w rozumieniu doktryny przedmiotu: nie zawiera ‘rażąco niskiej ceny’.

W konsekwencji wniosek Odwołującego opiera się na założeniu, że osiągnięcie dokładnej proporcji 60%/40% przy niezależnym szacowaniu kosztów obu etapów jest „praktycznie niemożliwe”. Samo takie założenie nie pozwala jednak przesądzić, że przedstawiony Arkusz Wyceny nie odzwierciedla rzeczywistego sposobu kalkulacji ceny.

Ad. „Po czwarte – wyjaśnienia nie odpowiadają na trzy z pięciu zakresów wezwania” Zamawiający nie podziela stanowiska Odwołującego, że wskazane przez niego okoliczności oznaczają pozostawienie bez odpowiedzi trzech zakresów wezwania z dnia 24 czerwca 2026 r. i w konsekwencji obligowały Zamawiającego do odrzucenia oferty.

W zakresie pkt 2 wezwania iQ5 przedstawiło liczbę roboczogodzin przypisaną do poszczególnych etapów i elementów realizacji Zamówienia . Wprawdzie wykonawca nie przedstawił odrębnego podziału roboczogodzin na każdą z osób, jednak Zamawiający dysponował informacją o składzie zespołu oraz rolach poszczególnych osób przewidzianych do realizacji Zamówienia. Przekazał natomiast informację o zastosowaniu jednolitej stawki wynagrodzenia w odniesieniu do wszystkich osób które będą zaangażowane w realizację Zamówienia. Jednocześnie, wobec zastosowania przez iQ5 jednolitej stawki roboczogodziny dla wszystkich wskazanych specjalistów, sposób przedstawienia zaangażowania personelu pozwalał Zamawiającemu na ustalenie łącznego kosztu osobowego przyjętego w kalkulacji.

W zakresie pkt 3 wezwania wykonawca przedstawił kalkulację kosztów personelu oraz pozostałych istotnych kosztów mających wpływ na cenę. Wezwanie wskazywało koszty licencji lub oprogramowania jedynie przykładowo („w tym np.”), a nie jako obligatoryjną, odrębną pozycję kalkulacji. Ponadto, Arkusz Wyceny zawiera pozycję „Przeniesienie autorskich praw majątkowych”, obejmującą zgodnie z jej opisem „Wydanie kodów źródłowych, licencja niewyłączna z prawem do sublicencji”. Nie można zatem przyjąć, że element dotyczący praw, kodów źródłowych i licencji nie został w kalkulacji w ogóle uwzględniony .

W zakresie pkt 4 wezwania iQ5 wskazało w kalkulacji usługi zewnętrzne, w szczególności wykonanie analizy ryzyka przez podmiot zewnętrzny oraz koszt hostingu platformy zgłoszeniowej. W ocenie Zamawiającego przedstawiony materiał pozwalał na identyfikację przewidzianych przez wykonawcę kosztów usług zewnętrznych uwzględnionych w kalkulacji. Odwołujący nie wskazuje przy tym konkretnego kosztu związanego z podwykonawstwem, który miał zostać pominięty i którego brak prowadziłby do niedoszacowania ceny oferty .

W konsekwencji wskazane przez Odwołującego zastrzeżenia nie prowadzą do wniosku, że Zamawiający został pozbawiony możliwości oceny kosztów osobowych i pozostałych istotnych elementów ceny .

Mimo braku przypisania roboczogodzin do poszczególnych osób, zastosowanie przez iQ5 jednej stawki dla wszystkich specjalistów pozwalało ustalić łączny koszt osobowy przyjęty przez wykonawcę. O obowiązku odrzucenia oferty nie przesądza sam poziom szczegółowości przedstawienia poszczególnych informacji, lecz to, czy wyjaśnienia i dowody jako całość uzasadniają zaoferowaną cenę .

Ad. „Po piąte – luki i sprzeczności w arkuszu wyceny” Zamawiający nie podziela stanowiska Odwołującego, że wskazane przez niego elementy prowadzą do wniosku, że wyjaśnienia iQ5 nie uzasadniają wysokości zaoferowanej ceny.

Brak odrębnej pozycji „Kierownik projektu”. Arkusz Wyceny nie zawiera odrębnej pozycji „Kierownik projektu”, co nie przesądza Zdaniem Zamawiającego o pominięciu kosztu tej funkcji . iQ5 wprost wskazało w wyjaśnieniach, że koszt osoby pełniącej funkcję Kierownika projektu oraz formalnego rozliczania projektu został uwzględniony w kalkulacji kosztów osobowych, a przyjęta stawka roboczogodziny odpowiada stawce wynikającej z dokumentu załączonego do wyjaśnień. Arkusz Wyceny został sporządzony w układzie czynności i elementów Zamówienia, a nie według stanowisk poszczególnych członków zespołu. Samo niewyodrębnienie osobnego wiersza dla Kierownika projektu nie oznacza zatem, że jego koszt nie został ujęty w cenie.

Powtarzająca się wartość 170 roboczogodzin. Zamawiający nie znajduje podstaw do zakwestionowania przyjętej przez iQ5 pracochłonności wyłącznie z tego powodu, że dla kilku różnych elementów Zamówienia wskazano tę samą wartość 170 roboczogodzin. Wykonawca wyjaśnił przy tym sposób szacowania pracochłonności, wskazując na zastosowanie technik zwinnych, w tym szacowania przez analogię i powinowactwo (Affinity Estimation). Samo zastosowanie takiego sposobu szacowania oraz uzyskanie dla kilku elementów jednakowego przewidywanego nakładu pracy nie pozwala jeszcze przesądzić o nierzetelności kalkulacji. Odwołujący wskazuje na zróżnicowany charakter tych zadań, jednak samo ich zróżnicowanie rodzajowe nie przesądza jeszcze, że jednakowa wartość szacunkowej pracochłonności dla części z nich jest nierealna.

Należy również uwzględnić treść wezwania Zamawiającego, które zmierzało do przedstawienia przewidywanego zaangażowania personelu oddelegowanego do realizacji Zamówienia, w tym liczby osobodni lub roboczogodzin, a nie do przedstawienia szczegółowego uzasadnienia metodologicznego każdej pojedynczej wartości przyjętej dla poszczególnych elementów kalkulacji .

Zaangażowanie w Etapie II – 40 rh miesięcznie. Zamawiający nie znajduje podstaw do uznania, że przyjęty przez iQ5 poziom średniego zaangażowania wynoszący 40 roboczogodzin miesięcznie jest nierealny.

Odwołujący zestawia tę wartość z zakresem obowiązków serwisowych, terminami reakcji oraz skalą systemu. Samo takie zestawienie nie dowodzi jednak, że przyjęty wymiar jest niewystarczający.

Obowiązek zapewnienia określonego poziomu dostępności i terminowej reakcji nie oznacza bowiem ciągłego wykonywania pracy przez personel przez cały okres pozostawania systemu w gotowości. iQ5 wskazało, że przyjęte 40 rh miesięcznie, tj. 5 osobodni, wynika z doświadczeń związanych z utrzymaniem innych systemów. Brak załączenia statystyk, na które wykonawca się powołał, w ocenie Zamawiającego osłabia wyjaśnienia ale nie przesądza o nierealności całej ceny oferty. Brak jest jakichkolwiek podstaw dla żądania dokumentacji każdej wartości leżącej u podstaw (szacunkowych przecież) kosztów: oczekiwania Odwołującego są w tym zakresie po prostu nadmierne.

Koszty pośrednie. iQ5 wyodrębniło koszty pośrednie na poziomie 7% kosztów bezpośrednich i wskazało kategorie wydatków, które mają być z nich pokrywane, w tym materiały biurowe, wydruki, przejazdy, delegacje oraz usługi towarzyszące. Co istotne, sam Odwołujący zaznacza, że nie twierdzi, iż kwota ta została zaniżona, lecz kwestionuje zakres jej uzasadnienia. W ocenie Zamawiającego okoliczność ta nie przesądza jednak o nierealności całej ceny oferty.

Prawa autorskie, kody źródłowe i licencje. Arkusz Wyceny zawiera odrębną pozycję „Przeniesienie autorskich praw majątkowych”, wycenioną na 85 rh / 5 525,00 zł netto, przy czym w opisie jej zakresu iQ5 wprost wskazało: „Wydanie kodów źródłowych, licencja niewyłączna z prawem do sublicencji”.

Tym samym element związany z wydaniem kodów źródłowych oraz udzieleniem licencji został w kalkulacji zidentyfikowany i uwzględniony . Samo zastosowanie do tej pozycji wyceny opartej na roboczogodzinach nie dowodzi natomiast, że koszt realizacji obowiązków wynikających z dokumentacji Zamówienia został pominięty.

Odwołujący wskazuje na brak wyodrębnienia kosztu odtworzeniowego własnych komponentów lub bibliotek iQ5. Brak osobnej pozycji oznaczonej jako „koszt odtworzeniowy” nie jest jednak równoznaczny z brakiem ujęcia w kalkulacji elementów związanych z prawami, kodami źródłowymi i licencją, skoro Arkusz Wyceny zawiera odrębną pozycję obejmującą te elementy.

Zabezpieczenie należytego wykonania umowy. iQ5 nie pominęło tego kosztu, lecz wyodrębniło go w Arkuszu Wyceny w łącznej wysokości 11 553,04 zł netto. Odwołujący nie kwestionuje wysokości tej kwoty, lecz wskazuje, że wykonawca nie przedstawił szczegółowej metody jej kalkulacji ani konkretnej formy zabezpieczenia. W ocenie Zamawiającego okoliczność ta nie oznacza jednak, że koszt zabezpieczenia został w kalkulacji pominięty.

Prefinansowanie Etapu I. iQ5 oświadczyło, że dysponuje potencjałem finansowym pozwalającym na sfinansowanie prac w Etapie I. Odwołujący wskazuje, że oświadczenie to nie zostało poparte odrębnym dokumentem. W ocenie Zamawiającego okoliczność ta nie przesądza jednak o nierealności zaoferowanej ceny ani o niemożności prefinansowania Etapu I. Narzędzia wykorzystywane w procesie wytwórczym. Odwołujący wskazuje, że iQ5 powołało wykorzystanie narzędzi AI, w tym GitHub Copilot i rozwiązań klasy LLM, jako czynnik optymalizujący pracochłonność, podczas gdy Arkusz Wyceny nie zawiera odrębnej pozycji kosztowej dotyczącej tych narzędzi. Samo niewyodrębnienie takiej pozycji nie oznacza jednak, że koszt korzystania z tych narzędzi nie został uwzględniony w cenie albo że prowadzi to do jej niedoszacowania.

Odwołujący wskazuje również, że iQ5 nie przedstawiło odrębnego wyliczenia potwierdzającego deklarowaną redukcję pracochłonności o 20–30%. W ocenie Zamawiającego okoliczność ta nie przesądza jednak o nierealności całej kalkulacji ceny.

W konsekwencji wskazane przez Odwołującego okoliczności, oceniane zarówno odrębnie, jak i łącznie, nie prowadziły w ocenie Zamawiającego do wniosku, że wyjaśnienia jako całość nie uzasadniają zaoferowanej ceny ani do obowiązku odrzucenia oferty.

Ad. „Po szóste – test kosztu alternatywnego. Stawka 65,00 zł/h leży poniżej dolnej granicy widełek rynkowych dla każdej z ról wymaganych w SWZ” Zamawiający nie podziela wniosków wyprowadzonych przez Odwołującego z Raportu wynagrodzeń i trendów w IT 2025 Grafton Recruitment.

Przede wszystkim Raport Grafton nie przedstawia godzinowych stawek netto świadczenia usług, lecz miesięczne wynagrodzenia brutto. Raport wprost wskazuje, że „Podane widełki wynagrodzeń przedstawiono w polskich złotych brutto za miesiąc”. Tymczasem stawka 65,00 zł przyjęta w Arkuszu Wyceny iQ5 jest stawką netto. Odwołujący przelicza te wartości przez 166 godzin, a następnie porównuje otrzymany wynik ze stawką 65,00 zł netto przyjętą przez iQ5. Nie są to zatem wartości określone na tej samej podstawie.

Wątpliwości budzi także przyjęcie przez Odwołującego dla części stanowisk danych dotyczących Poznania. iQ5 ma siedzibę w Białymstoku, dla którego Raport Grafton nie przedstawia odrębnych danych. Co więcej, sam raport wyodrębnia określone role, dla których lokalizacja pracodawcy nie jest istotna, i przedstawia dla nich wartości w tabeli obejmującej całą Polskę. Raport nie daje zatem podstaw do traktowania danych poznańskich jako uniwersalnego minimalnego poziomu kosztów personelu właściwego dla iQ5.

Potwierdzają to również różnice pomiędzy poszczególnymi rynkami ujętymi w samym Raporcie. Kwota 84,34 zł/h została wyliczona przez Odwołującego na podstawie minimalnego wynagrodzenia dla Database Developera w Poznaniu. Tymczasem siedziba iQ5 jest w Białymstoku, gdzie stawki mogą odbiegać od stawek w Poznaniu. Nie ma zatem podstaw do przedstawiania wartości 84,34 zł/h jako uniwersalnego „minimum rynkowego”.

Raport Grafton nie stanowi dowodu rzeczywistego kosztu, jaki iQ5 będzie ponosić w związku z zaangażowaniem konkretnych osób do realizacji Zamówienia. Przepisy Pzp nie ustanawiają przy tym wymogu, aby koszt pracy konkretnego specjalisty przyjęty przez wykonawcę mieścił się w przedziałach wynagrodzeń wynikających z raportów płacowych. iQ5 przyjęło w kalkulacji stawkę 65,00 zł netto za roboczogodzinę i przedstawiło dokumenty odnoszące się do warunków współpracy z osobami przewidzianymi do realizacji Zamówienia.

Zamawiający nie podziela również twierdzenia Odwołującego, że jedynym czynnikiem wyjaśniającym różnicę pomiędzy jego kalkulacją a ceną iQ5 jest „sztucznie zaniżona stawka roboczogodziny”.

Przedstawiony przez Odwołującego test polega na zastąpieniu stawki przyjętej przez iQ5 wartościami wyprowadzonymi z Raportu Grafton według założeń przyjętych przez samego Odwołującego. Taka symulacja pokazuje wynik przy zastosowaniu tych założeń, nie przesądza natomiast o rzeczywistych kosztach realizacji Zamówienia przez iQ5. W konsekwencji sam fakt, że stawka 65,00 zł/h jest niższa od wartości wyliczonych przez Odwołującego na podstawie Raportu Grafton, nie przesądza o nierealności tej stawki ani o rażąco niskim charakterze ceny oferty .

Wątpliwości budzi wreszcie oparcie zarzutu w całości na pojedynczym dokumencie: tak kategoryczna diagnoza wymaga szerszego, przekrojowego uźródłowienia, uwzględniającego specyfikę modelu biznesowego iQ5, który już na pierwszy rzut oka wykazuje ponadstandardową elastyczność, nieocenioną w tego rodzaju wyspecjalizowanych realizacjach.

Ad. „Po siódme – oświadczenia wykonawcy zawarte w uzasadnieniu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa” Zamawiający nie podziela interpretacji Odwołującego, zgodnie z którą wskazane sformułowania stanowią przyznanie, że stawki iQ5 są nierealne.

Stwierdzenie, że „inni wykonawcy w ramach przetargu nie są w stanie skalkulować ceny w sposób dokonany przez Wykonawcę, nie są w stanie pozyskać specjalistów tej klasy za zaoferowane przez nich stawki” zostało zawarte w uzasadnieniu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa. W ocenie Zamawiającego sformułowanie to nie jest równoznaczne z przyznaniem przez iQ5, że zastosowana stawka jest nierealna. W wyjaśnieniach wykonawca wskazywał bowiem na własne uwarunkowania organizacyjne, stałe zasoby osobowe, doświadczenie oraz wieloletnią współpracę ze specjalistami jako okoliczności wpływające na sposób kalkulacji ceny . Samo stwierdzenie, że inni wykonawcy nie dysponują takimi samymi warunkami kalkulacji, nie przesądza o nierealności kosztu przyjętego przez iQ5. Wyjaśnienia iQ5 są spójne i wskazują na funkcjonowanie w ramach synergicznego, ‘butikowego’ zespołu fachowców o prostej, ‘poziomej’ strukturze. Właściciele-wspólnicy w tym modelu są w stanie zaproponować konkurencyjne stawki, podczas gdy ta sama stawka pracownika większego podmiotu podlega dodatkowemu obciążeniu kosztami struktury organizacyjnej i zyskiem oczekiwanym przez właściciela.

Również samo odwołanie się przez iQ5 do znanych technik estymacyjnych nie pozostaje w sprzeczności z twierdzeniem o indywidualnym sposobie kalkulacji. Znana może być sama metoda szacowania, natomiast sposób jej zastosowania, przyjęte założenia oraz wykorzystanie własnych zasobów mogą być odmienne u poszczególnych wykonawców. Ad. „Po ósme – deklarowany zysk nie ma pokrycia w rzeczywistości gospodarczej wykonawcy” Zamawiający nie podziela stanowiska Odwołującego, że historyczne wyniki finansowe iQ5 same w sobie przesądzają o nierealności zysku przyjętego w kalkulacji przedmiotowego Zamówienia. Odwołujący zestawia rentowność całej działalności spółki z rentownością konkretnego kontraktu. Są to jednak odmienne kategorie ekonomiczne. Wynik finansowy spółki obejmuje całokształt jej działalności, natomiast zysk na konkretnym zamówieniu zależy od kosztów i przychodów dotyczących tego zamówienia. Spółka może osiągać stratę na poziomie całej działalności, a jednocześnie realizować poszczególne kontrakty z zyskiem.

Z historycznej rentowności wykonawcy nie można wyprowadzić wniosku, że zysk przyjęty w kalkulacji tego Zamówienia jest fikcyjny albo że każda realizowana przez niego umowa powinna charakteryzować się rentownością odpowiadającą średniej rentowności całej spółki.

W konsekwencji przedstawione przez Odwołującego dane finansowe nie są same w sobie wystarczające do przyjęcia, że zysk założony dla przedmiotowego Zamówienia jest nierealny.

Ad. (4) Subsumpcja; (5) Orzecznictwo i (6) Konkluzja Zamawiający nie podziela końcowego wniosku Odwołującego, zgodnie z którym wskazane przez niego okoliczności, oceniane łącznie, prowadzą do obligatoryjnego odrzucenia oferty iQ5 na podstawie art. 224 ust. 6 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp. Jak wskazano powyżej, poszczególne zastrzeżenia Odwołującego dotyczą w znacznej części sposobu i poziomu szczegółowości przedstawienia kalkulacji, przyjętej metodologii szacowania oraz oceny przedstawionych dowodów. W ocenie Zamawiającego okoliczności te, także rozpatrywane łącznie, nie prowadziły jednak do wniosku, że wyjaśnienia iQ5 jako całość nie uzasadniają wysokości zaoferowanej ceny.

Odnosząc się do przywołanego orzecznictwa, Zamawiający nie kwestionuje wynikających z niego ogólnych zasad, zgodnie z którymi wyjaśnienia ceny powinny być konkretne, poddawać się weryfikacji i umożliwiać ocenę realności zaoferowanej ceny. O zastosowaniu art. 224 ust. 6 Pzp każdorazowo rozstrzyga jednak treść wyjaśnień i dowodów złożonych w konkretnym postępowaniu. W ocenie Zamawiającego wyjaśnienia iQ5, oceniane łącznie z Arkuszem Wyceny i załączonymi dokumentami, dostarczały informacji pozwalających na przeprowadzenie takiej oceny.

W konsekwencji Zamawiający podtrzymuje stanowisko, że nie zachodziła przesłanka do odrzucenia oferty iQ5 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 Pzp.

2. Zarzut nr 2 – naruszenie art. 224 ust. 5 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp poprzez przyjęcie oświadczeń wspólników wykonawcy za dowody Zamawiający nie podziela stanowiska Odwołującego, zgodnie z którym fakt, że osoby przedstawiające oferty dotyczące świadczenia usług są jednocześnie wspólnikami iQ5, powoduje, że dokumenty te nie mogą być uwzględniane przy ocenie realności zaoferowanej ceny.

Odwołujący wywodzi, że dowód w rozumieniu art. 224 ust. 5 Pzp musi pochodzić od źródła niezależnego od wykonawcy, a dokument dotyczący wynagrodzenia wystawiony przez wspólnika jest jedynie powtórzeniem twierdzenia wykonawcy.

Zamawiający stoi na stanowisku, że przepisy ustawy Pzp nie określają zamkniętego katalogu dowodów, które wykonawca zobowiązany jest przedłożyć wraz z wyjaśnieniami ceny. Kluczowe znaczenie ma to, czy przedstawione wyjaśnienia i dowody są adekwatne do konkretnej sytuacji i pozwalają na ocenę okoliczności mających wpływ na wysokość ceny. Brak dowodów pochodzących od podmiotów całkowicie niezależnych nie może sam w sobie prowadzić do odrzucenia oferty. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku KIO z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt KIO 1909/25 i KIO 1910/25, w którym Izba wskazała m.in., że brak dowodów „zewnętrznych” nie może automatycznie skutkować odrzuceniem oferty, a ocena wyjaśnień i dowodów powinna uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy.

Okoliczność, że osoby przedstawiające dokumenty dotyczące stawek są wspólnikami iQ5 w ocenie Zamawiającego nie ma przy tym samodzielnie takiego charakteru, aby przesądzać o niedopuszczalności uwzględnienia tych dokumentów przy ocenie wyjaśnień. Sam status wspólnika nie powoduje bowiem automatycznie utraty przez dokument jakiejkolwiek wartości dla oceny kosztu deklarowanego przez wykonawcę. Tym samym również wskazywana przez Odwołującego dostępność informacji o powiązaniu tych osób w rejestrze KRS nie prowadzi do wniosku, że uwzględnienie przedłożonych dokumentów naruszało art. 224 ust. 5 Pzp.

W niniejszej sprawie iQ5 przedstawiło kalkulację własną oraz dokumenty dotyczące stawek konkretnych osób przewidzianych do realizacji Zamówienia i wskazanych do pełnienia wymaganych w SWZ ról. Sam fakt, że osoby te są wspólnikami iQ5, nie oznacza, że wskazane w dokumentach warunki współpracy są fikcyjne ani że dokumenty te powinny zostać pominięte przy ocenie wyjaśnień.

Zamawiający oceniał te dokumenty łącznie z wyjaśnieniami iQ5 oraz Arkuszem Wyceny, jako element całego materiału przedstawionego w odpowiedzi na wezwanie. W konsekwencji Zamawiający nie znajduje podstaw do przyjęcia, że uwzględnienie tych dokumentów stanowiło naruszenie art. 224 ust. 5 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 Pzp.

Jak wskazano powyżej, w sytuacji w której iQ5 planuje realizację zamówienia własnymi kadrami, wycena roboczogodzin tych właśnie kadr wydaje się znacznie bardziej adekwatną i na miejscu, niż stawki podmiotów zewnętrznych, z których przecież wykonawca korzystać nie zamierzał. Szczególnie egzotyczne jest w tej sytuacji oczekiwanie przez Odwołującego wykazania stawek wspólników iQ5 czymś wiecej niż ich własne oświadczenia sformułowane w ramach wzajemnych ustaleń i kalkulacji.

Znamiennie, żaden z powołanych wyroków KIO nie wyklucza obiektywności wyjaśnień składanych przez samych oferentów – formułują one jedynie prawidłowości oczywiste z uwagi na strukturę branży zdominowanej przez duże podmioty agregujące docelowych wykonawców usług IT.

Jak wskazano powyżej, całokształt informacji dostarczonych przez iQ5 pozwolił uznać przewagę konkurencyjną tego podmiotu za wystarczająco wykazaną, i co do zasady trwałą w stopniu uzasadniającym jej uznanie również za ‘trwałą’ kontekście projektu. Sformułowanie ‘Oferta ważna 200 dni’ dotyczy ważności samej oferty, a nie określenia czasu, w którym iQ5 jest zdolne utrzymać zaproponowane warunki cenowe. Twierdzenie Odwołującego o rzekomej utracie 20% zdolności wykonawczej w wyniku absencji jednej osoby jest bezpodstawne: wymagałoby ono wykazania braku możliwości zastąpienia osoby nieobecnej przez pozostałe.

Zarzut nr 3 – odstąpienie od ustawowej miary oceny wyjaśnień ceny Zamawiający nie podziela stanowiska Odwołującego, zgodnie z którym przy ocenie wyjaśnień iQ5 zastosowano odmienny, łagodniejszy standard niż wobec P20 Sp. z o.o. (dalej również: P20) Odwołujący wskazuje na podobieństwo określonych zagadnień występujących w wyjaśnieniach obu wykonawców, dotyczących praw i licencji, wymiaru serwisu, stawki roboczogodziny oraz deklarowanych oszczędności związanych z wykorzystaniem mechanizmów AI. Samo występowanie podobnych rodzajowo zagadnień nie oznacza jednak tożsamości materiału przedstawionego przez obu wykonawców ani konieczności identycznego wyniku jego oceny. Ocena wyjaśnień składanych w trybie art. 224 Pzp ma charakter indywidualny i powinna uwzględniać całokształt wyjaśnień i dowodów złożonych przez konkretnego wykonawcę.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zasadnicza przyczyna negatywnej oceny wyjaśnień P20 miała szerszy charakter niż wskazane przez Odwołującego pojedyncze elementy. Zamawiający stwierdził, że pomimo przedstawienia przez P20 szczegółowej kalkulacji, z wyjaśnień nie wynikało, w ramach których pozycji kosztowych uwzględniono m.in. analizę ryzyka, prawa, licencje i kody źródłowe, testy oraz szkolenia. W konsekwencji Zamawiający nie miał możliwości zweryfikowania, czy przedstawiona kalkulacja obejmuje pełny zakres świadczenia wynikający z dokumentów Zamówienia.

Dopiero dodatkowo Zamawiający wskazał w odniesieniu do P20 wątpliwości dotyczące przyjętych 16 godzin miesięcznie na serwis, stawki 70 zł/h oraz deklarowanej redukcji pracochłonności o 53% dzięki wykorzystaniu AI. Okoliczności te stanowiły element łącznej oceny wyjaśnień P20, a nie samodzielne przesłanki, których wystąpienie automatycznie prowadziłoby do odrzucenia każdej oferty. Nie można zatem utożsamiać każdego argumentu wskazanego w uzasadnieniu odrzucenia oferty P20 z odrębną i samodzielną przesłanką, której wystąpienie w wyjaśnieniach innego wykonawcy musiałoby prowadzić do identycznego rozstrzygnięcia.

W zakresie kosztów odtworzeniowych przy stosowaniu własnego oprogramowania sytuacja obu wykonawców nie była tożsama. W przypadku iQ5 Arkusz Wyceny zawierał odrębną pozycję „Przeniesienie autorskich praw majątkowych”, obejmującą zgodnie z opisem „Wydanie kodów źródłowych, licencja niewyłączna z prawem do sublicencji”. Zamawiający uznał, że wskazanie tej pozycji, oznacza iż wykonawca uwzględnił w kalkulacji koszt związany z zapewnieniem Zamawiającemu uprawnień do korzystania z systemu. Ewentualne wątpliwości co do opisu tej pozycji (rozbieżność pomiędzy pojęciami licencji i praw autorskich) nie oznaczają same przez się, że koszt ten został pominięty. W przypadku P20 Zamawiający wskazał natomiast, że z przedstawionego materiału nie wynikało, w ramach których pozycji koszty praw, licencji i kodów źródłowych zostały ujęte.

Odmienny był również materiał dotyczący serwisu. W przypadku P20 Zamawiający wskazał, że przy wymiarze 16 godzin miesięcznie wykonawca nie przedstawił wyjaśnień ani dowodów pozwalających zweryfikować, czy przyjęte założenie jest wystarczające do należytej realizacji usług utrzymaniowych. iQ5 przyjęło natomiast 40 roboczogodzin miesięcznie i przedstawiło wyjaśnienia odnoszące tę wartość do doświadczeń związanych z utrzymaniem innych systemów oraz przyjętego wymiaru pięciu osobodni miesięcznie. Okoliczność, że statystyki, na które iQ5 się powołało, nie zostały załączone, została odrębnie omówiona w odpowiedzi na Zarzut nr 1 i nie oznacza, że zakres wyjaśnień obu wykonawców był w tym obszarze identyczny.

Także w odniesieniu do stawki roboczogodziny materiał przedstawiony przez obu wykonawców różnił się. W przypadku P20 stawka 70 zł/h odnosiła się do kalkulacji ceny prac rozwojowych w Etapie II i powinna obejmować pełny koszt realizacji takich prac, w tym analizę, uzgodnienia, wykonanie, testy, wdrożenie, dokumentację, narzuty i marżę. W przypadku iQ5 stawka 65 zł/h została przedstawiona jako stawka kosztowa osób przewidzianych do realizacji zamówienia, a następnie w arkuszu kalkulacji zostały ujęte również inne kategorie kosztów i zysk. Przedstawione zostały także dokumenty dotyczące stawek konkretnych osób przewidzianych do realizacji zamówienia. Ponadto w wyjaśnieniach odniosło tę stawkę do własnych uwarunkowań organizacyjnych, wskazując m.in. na posiadanie stałych zasobów osobowych, doświadczenie w realizacji podobnych projektów, wieloletnią współpracę ze specjalistami oraz brak konieczności tworzenia zespołu na potrzeby Zamówienia w trybie ad hoc.

W odniesieniu do wykorzystania mechanizmów AI w przypadku P20 niewykazanie deklarowanej oszczędności związanej z AI zostało wskazane jako jedna z dodatkowych wątpliwości, obok zasadniczego stwierdzenia, że przedstawiona kalkulacja nie pozwalała zweryfikować, czy obejmuje pełny zakres Zamówienia. Okoliczność dotycząca AI nie stanowiła zatem samodzielnej podstawy odrzucenia oferty P20, a jej ocena następowała w ramach całokształtu wyjaśnień przedstawionych przez tego wykonawcę. Samo występowanie analogicznego zagadnienia w wyjaśnieniach iQ5 nie przesądzało więc o konieczności takiego samego rozstrzygnięcia.

Zamawiający nie kwestionuje, że wobec wszystkich wykonawców należało stosować ten sam standard oceny wynikający z art. 224 ust. 6 Pzp. Tak też postępował, oceniając, czy złożone przez każdego z wykonawców wyjaśnienia wraz z dowodami uzasadniają zaoferowaną cenę. Zastosowanie tego samego standardu nie oznacza jednak konieczności identycznego rozstrzygnięcia, jeżeli zakres, treść i stopień szczegółowości przedstawionych wyjaśnień oraz dowodów są odmienne.

W konsekwencji odmienny wynik oceny wyjaśnień P20 i iQ5 nie stanowił arbitralnego odstąpienia od ustawowej miary badania rażąco niskiej ceny ani naruszenia zasady równego traktowania wykonawców, lecz wynikał z oceny całokształtu materiału przedstawionego przez każdego z wykonawców.

3. Zarzut nr 4 (ewentualny) – czyn nieuczciwej konkurencji Zamawiający nie podziela stanowiska Odwołującego, zgodnie z którym złożenie oferty iQ5 stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, skutkujący obowiązkiem odrzucenia oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp. Zarzut oparto na najluźniejszej definicji obecnej w tym akcie prawnym, przy czym nie odwołuje się on nawet do któregokolwiek z przykładów obecnych w art. 3. Więcej, zarzut nie omawia w kontekście oferty i oceny któregokolwiek ze znamion konstytuujących czyn nieuczciwej konkurencji określonych w pierwszym ustępie art. 3 – ani nawet tych znamion nie wymienia.

Odwołujący opiera zarzut na dwóch zasadniczych okolicznościach: przyjęciu przez iQ5 wynagrodzenia osób będących wspólnikami spółki na poziomie niższym od stawek wynikających z przedstawionego raportu wynagrodzeń oraz sposobie opisania dokumentów dotyczących tych osób w wyjaśnieniach iQ5.

W pierwszej kolejności samo przyjęcie przez wykonawcę kosztów pracy lub usług niższych od przeciętnych stawek występujących na rynku nie przesądza o działaniu sprzecznym z dobrymi obyczajami. Przepisy nie nakładają na wykonawcę obowiązku kalkulowania wynagrodzenia osób uczestniczących w realizacji zamówienia według wartości wynikających z komercyjnych raportów płacowych . Zaoferowanie ceny niższej od cen konkurentów samo w sobie nie stanowi, w ocenie Zamawiającego, wypaczenia mechanizmu konkurencji. Konkurowanie ceną, efektywnością organizacyjną oraz własnym potencjałem co do zasady stanowi element konkurencji rynkowej, a nie jej naruszenie .

Nie można również utożsamiać wskazywanego przez Odwołującego „kosztu alternatywnego” z rzeczywistym kosztem realizacji zamówienia. Okoliczność, że dana osoba mogłaby potencjalnie uzyskać na rynku wyższe wynagrodzenie, nie oznacza sama przez się, że taki koszt musi zostać przyjęty w kalkulacji konkretnego wykonawcy ani że zastosowanie niższego kosztu stanowi niedozwolone subsydiowanie ofert y.

Także przedstawiony przez Odwołującego raport Grafton Recruitment nie przesądza sam w sobie o niedopuszczalnym charakterze ceny. Jak wskazano przy Zarzucie nr 1, ma on charakter referencyjny i nie stanowi dowodu rzeczywistych kosztów konkretnego wykonawcy.

Nie można również wyprowadzać z samego stwierdzenia iQ5 dotyczącego możliwości pozyskania specjalistów przez innych wykonawców wniosku, że cena została celowo i sztucznie zaniżona albo że doszło do działania sprzecznego z dobrymi obyczajami.

Również sposób nazwania dokumentów dotyczących specjalistów oraz użycie w nich odniesień do negocjacji nie stanowią, w ocenie Zamawiającego, wystarczającej podstawy do uznania, że wykonawca świadomie wprowadzał Zamawiającego w błąd co do charakteru tych dokumentów. Odwołujący sam przypisuje przy tym iQ5 przedstawienie tych osób jako „niezależnych specjalistów”, podczas gdy z przywoływanej przez niego treści wyjaśnień nie wynika posłużenie się przez iQ5 takim określeniem.

Samo użycie określeń odnoszących się do ofert i negocjacji nie stanowi, w ocenie Zamawiającego, wystarczającej podstawy do uznania, że wykonawca świadomie kreował pozornie zewnętrzne pochodzenie tych dokumentów w celu uzyskania przewagi w postępowaniu. Sam fakt powiązania tych osób z wykonawcą również nie stanowi, w ocenie Zamawiającego, wystarczającej podstawy do zakwalifikowania sposobu przedstawienia tych dokumentów jako czynu nieuczciwej konkurencji. Teza, jakoby zamiarem oferenta miało być zatajenie publicznie przecież dostępnych w internetowym rejestrze KRS podstawowych cech jego przedsiębiorstwa – jest po prostu karkołomna.

Podobnie argument dotyczący możliwości „podkupienia” specjalistów sam w sobie nie przesądza o świadomym przedstawieniu nieprawdziwych informacji w celu uzyskania przewagi konkurencyjnej.

Dla zastosowania art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji konieczne jest stwierdzenie działania sprzecznego z prawem lub dobrymi obyczajami oraz zagrożenia lub naruszenia interesu innego przedsiębiorcy lub klienta. W ocenie Zamawiającego samo odstępstwo od przeciętnych stawek rynkowych, powiązanie osób świadczących usługi z wykonawcą oraz sposób opisania dokumentów nie wypełniają przesłanek czynu nieuczciwej konkurencji określonych w art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W konsekwencji Zamawiający nie znajduje podstaw do uznania, że wskazane przez Odwołującego okoliczności uzasadniają zakwalifikowanie złożenia oferty iQ5 jako czynu nieuczciwej konkurencji.

Zarzut nr 5

Zarzut nr 5 – nierzetelne badanie i ocena wyjaśnień ceny Zamawiający nie podziela stanowiska Odwołującego, zgodnie z którym badanie i ocena wyjaśnień dotyczących ceny oferty iQ5 zostały przeprowadzone nierzetelnie, bez uwzględnienia pełnego materiału i w sposób nieweryfikowalny. Odwołujący wskazuje w tym zakresie m.in. na brak szczegółowego przedstawienia w dokumencie z dnia 7 sierpnia 2026 r. dotyczącego wyboru oferty najkorzystniejszej przebiegu oceny wyjaśnień iQ5 oraz na poszczególne kwestie, które – jego zdaniem – nie zostały przez Zamawiającego poddane ocenie. Jednocześnie sam Odwołujący wskazuje, że art. 253 ust. 1 Pzp nie nakłada na Zamawiającego obowiązku przedstawienia w informacji o wyborze oferty szczegółowego uzasadnienia oceny wyjaśnień ceny wykonawcy, którego oferta została wybrana.

Brak szczegółowego przedstawienia przebiegu tej oceny w informacji o wyborze oferty nie jest równoznaczny z brakiem przeprowadzenia samej oceny. Przedmiotem badania były wyjaśnienia złożone przez iQ5 wraz z Arkuszem Wyceny i załączonymi dokumentami, a w wyniku ich oceny Zamawiający uznał, że nie zachodzą podstawy do odrzucenia oferty. W zakresie wskazanych przez Odwołującego szczegółowych kwestii Zamawiający podtrzymuje stanowisko przedstawione w odniesieniu do zarzutów 1, 2, 3 i 4. Podnoszone w ramach Zarzutu nr 5 okoliczności stanowią w istocie powtórzenie kwestii będących przedmiotem tych zarzutów i nie wskazują odrębnych okoliczności świadczących o tym, że Zamawiający zaniechał przeprowadzenia oceny wyjaśnień.

Kwestia powiązania osób, które przedstawiły dokumenty dotyczące stawek, z iQ5 została omówiona w odpowiedzi na Zarzut nr 2. Okoliczność powiązania tych osób z wykonawcą w ocenie Zamawiającego nie powoduje automatycznie, że przedstawione przez nie dokumenty należało pominąć przy ocenie wyjaśnień. Przepisy Pzp nie ustanawiają zamkniętego katalogu dowodów, a ocenie podlega ich znaczenie w konkretnym stanie faktycznym.

W odniesieniu do zakresu wezwania z dnia 24 czerwca 2026 r. Zamawiający dokonał oceny złożonych wyjaśnień w zestawieniu z informacjami zawartymi w Arkuszu Wyceny i pozostałych dokumentach. Jak wskazano przy Zarzucie nr 1, informacje zawarte w tych dokumentach, oceniane łącznie, pozwalały na ustalenie nakładu roboczogodzin oraz – wobec zastosowania jednolitej stawki roboczogodziny – łącznego kosztu osobowego przyjętego w kalkulacji.

W odniesieniu do kierownika projektu Zamawiający uwzględnił wyjaśnienie iQ5, zgodnie z którym koszt tej funkcji został objęty kosztami osobowymi. Samo niewyodrębnienie w Arkuszu Wyceny osobnego wiersza „Kierownik projektu” nie oznaczało, że koszt tej funkcji został pominięty ani że kwestia ta nie podlegała ocenie Zamawiającego. Okoliczność ta została omówiona w odpowiedzi na Zarzut nr 1.

W odniesieniu do narzędzi wykorzystywanych przez iQ5 należy wskazać, że odpowiedzi Zamawiającego na pytania do SWZ nakładały na wykonawcę obowiązek uwzględnienia w cenie kosztów dodatkowych komponentów, licencji lub narzędzi wymaganych przez przyjętą technologię, nie ustanawiały natomiast obowiązku wykazania każdego takiego kosztu w odrębnej pozycji Arkusza Wyceny. Samo niewyodrębnienie określonego kosztu w osobnej pozycji Arkusza Wyceny nie stanowi podstawy do wniosku, że Zamawiający zaniechał oceny tego zagadnienia albo że badanie wyjaśnień nie zostało przeprowadzone.

Zamawiający dokonał oceny wyjaśnień iQ5 zgodnie z wymaganiami wynikającymi z ustawy Pzp. Brak szczegółowego uzasadnienia tej oceny w informacji o wyborze oferty nie świadczy o tym, że ocena nie została przeprowadzona, zwłaszcza że – jak wskazuje sam Odwołujący – art. 253 ust. 1 Pzp nie nakłada na Zamawiającego obowiązku przedstawienia takiego uzasadnienia w odniesieniu do wykonawcy, którego oferta została wybrana.

W konsekwencji wskazane przez Odwołującego okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że Zamawiający zaniechał rzetelnego badania i oceny wyjaśnień dotyczących ceny oferty iQ5. (…) Zarzut nr 6 ma charakter wynikowy i – jak wskazuje sam Odwołujący – nie zawiera samodzielnej podstawy faktycznej. Jego zasadność została uzależniona od przyjęcia, że oferta iQ5 podlegała odrzuceniu na podstawie zarzutów sformułowanych wcześniej.

Jak wskazano w odpowiedzi na Zarzuty nr 1–5, w ocenie Zamawiającego nie zachodziły podstawy do odrzucenia oferty iQ5. W szczególności Zamawiający uznał, że złożone wyjaśnienia wraz z przedstawionym materiałem nie powodowały obowiązku odrzucenia oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp, jak również, że nie zachodziła przesłanka odrzucenia oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp.

W konsekwencji oferta iQ5 pozostawała ofertą niepodlegającą odrzuceniu i mogła podlegać ocenie zgodnie z kryteriami określonymi w dokumentach Zamówienia. Skoro zatem nie zaistniała przesłanka, na której Odwołujący opiera Zarzut nr 6, brak jest również podstaw do uznania, że wybór oferty iQ5 naruszał art. 239 ust. 1 w zw. z art. 16 Pzp. (…) Sama okoliczność, że cena oferty iQ5 była niższa o ponad 30% od wartości zamówienia powiększonej o podatek VAT, uzasadniała wszczęcie procedury wyjaśniającej przewidzianej w art. 224 Pzp, lecz nie przesądzała o tym, że cena ta była rażąco niska. Ostateczna ocena wymagała uwzględnienia treści wyjaśnień oraz przedstawionego przez wykonawcę materiału. Cena oferty iQ5 nie była przy tym najniższą ceną zaoferowaną w postępowaniu. Najniższą cenę zaoferował P20, natomiast do złożenia wyjaśnień dotyczących ceny wezwano łącznie czterech wykonawców: iQ5 spółki z o.o., P20 spółki z o.o., Pentacomp spółki z o.o. oraz OCZP spółki z o.o. Okoliczność ta wskazuje, że poziom cen ofertowych w postępowaniu był istotnie zróżnicowany. Wartość szacunkowa Zamówienia stanowiła punkt odniesienia dla zastosowania procedury z art. 224 Pzp, nie mogła jednak być utożsamiana z minimalnym poziomem realnego kosztu wykonania Zamówienia ani samodzielnie przesądzać o wyniku badania ceny konkretnej oferty. Dodatkowo należy zauważyć, że wartość Zamówienia (wartość szacunkowa) była znana wykonawcom na etapie składania ofert. iQ5, składając ofertę na poziomie powodującym obowiązek wszczęcia procedury z art. 224 Pzp, musiało liczyć się z koniecznością przedstawienia wyjaśnień i wykazania realności zaoferowanej ceny. Okoliczność ta nie stanowi samodzielnego dowodu realności ceny, potwierdza jednak, że wykonawca składał ofertę ze świadomością możliwości uruchomienia procedury z art. 224 Pzp oraz konieczności jej szczegółowego uzasadnienia. O wyniku badania oferty przez Zamawiającego decydowała treść złożonych wyjaśnień, kalkulacji i dowodów. Zamawiający uwzględnił również, że przepisy ustawy Pzp nie ustanawiają zamkniętego katalogu dowodów, które mogą zostać przedstawione wraz z wyjaśnieniami dotyczącymi ceny. Ocena ich wystarczalności musi być dokonywana w odniesieniu do konkretnego wykonawcy, charakteru zamówienia oraz okoliczności powołanych w wyjaśnieniach. W orzecznictwie KIO wskazuje się, że przepisy Pzp nie określają zamkniętego katalogu dowodów, a kluczowe znaczenie ma ich adekwatność do konkretnej sytuacji oraz to, czy potwierdzają okoliczności przedstawione w wyjaśnieniach. Zamawiający dokonał oceny wyjaśnień iQ5 jako całości, z uwzględnieniem przedstawionej kalkulacji, kosztów osobowych, kosztów usług zewnętrznych, założeń dotyczących realizacji Etapu I i Etapu II oraz pozostałych okoliczności wskazanych przez wykonawcę. W ocenie Zamawiającego materiał ten pozwalał na ocenę możliwości realizacji Zamówienia za zaoferowaną cenę i nie prowadził do obowiązku odrzucenia oferty.

Podnoszone przez Odwołującego zastrzeżenia dotyczące sposobu przedstawienia kalkulacji, zakresu wyjaśnień oraz poszczególnych elementów ceny zostały ocenione przez Zamawiającego zarówno indywidualnie, jak i w ramach całokształtu materiału przedstawionego przez iQ5. W ocenie Zamawiającego okoliczności te nie prowadziły do wniosku, że złożone wyjaśnienia nie uzasadniają ceny oferty.

Stanowisko zamawiającego

pozostaje zgodne z kierunkiem orzecznictwa KIO, zgodnie z którym przepisy Pzp nie określają zamkniętego katalogu dowodów składanych w ramach wyjaśnień ceny, aocena ich wystarczalności powinna uwzględniać charakter zamówienia, treść wezwania, treść wyjaśnień i całokształt przedstawionego materiału.

Brak szczegółowego uzasadnienia pozytywnej oceny wyjaśnień iQ5 w informacji o wyborze oferty nie oznacza braku przeprowadzenia takiej oceny, tym bardziej że sam Odwołujący wskazuje, iż art. 253 ust. 1 Pzp nie nakłada na Zamawiającego obowiązku przedstawienia takiego uzasadnienia w odniesieniu do wykonawcy, którego oferta została wybrana.

W konsekwencji Zamawiający stoi na stanowisku, że nie zachodziły podstawy do odrzucenia oferty iQ5 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp ani na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp, a wybór tej oferty jako najkorzystniejszej nie naruszał przepisów ustawy Pzp. Zamawiający wskazuje, że wszystkie zarzuty podniesione w odwołaniu uznaje za niezasadne i wnosi o ich oddalenie w całości.”

Izba podzieliła i przyjęła za swoje wyżej przywołane stanowisko zamawiającego wobec tego, że znajduje ono oparcie w treści wezwania i wyjaśnień wraz z dowodami oraz SWZ i uwzględnia przepisy Ustawy.

Izba stwierdza, że wyjaśnienia są adekwatne do wezwania i zawierają wyjaśnienie sposobu kalkulacji ceny oraz dowody potwierdzające możliwość zrealizowania przedmiotu zamówienia za cenę ofertową zgodnie z warunkami zamówienia i przepisami. Dowody wskazują, że cena skalkulowana została w oparciu o oferty personelu angażowanego wykonanie zamówienia. Zarzuty oparte zostały zaś na błędnych założeniach oraz nieudowodnionych twierdzeniach, Izba stwierdza, że dowody załączone do wyjaśnień są wiarygodne. Odwołujący, oprócz twierdzeń nie przedstawił dowodów podważających wiarygodność i miarodajność dowodów załączonych do wyjaśnień w tym również arkusza kalkulacji. Izba wskazuje, że sam fakt, że personel jest powiązany z przystępującym (oferty złożone zostały przez osoby będące jednocześnie udziałowcami spółki), wg jednego wzorca oferty i z taką samą stawką niższą od stawek średnich na rynku, nie pozbawia tych dokumentów mocy dowodowej. Oferty potwierdzają, że osoby, które je podpisały złożyły oświadczenie określonej treści. Co więcej izba wskazuje, że, wiarygodnym w świetle logiki i zasad doświadczenia życiowego, jest założenie, że osoby bezpośrednio powiązane z wykonawcą będą zainteresowane utrzymaniem bytu tego podmiotu nawet oferując niższe od oferowanych przez inne osoby na rynku stawek. Odwołujący nie wykazał, że są one takiej wysokości, że nie pozwalają na zrealizowanie przedmiotu zamówienia zgodnie z warunkami zamówienia lub odrębnymi przepisami. Odwołujący nie wykazał, że stawki oferowane przez personel nie są rynkowe, nie jest możliwe wykonanie za nie usługi, lecz jedynie, że na rynku oferowane są podobne usługi także za stawki wyższe.

Zarzuty sprowadzają się do wylistowania zastrzeżeń jakie odwołujący powziął względem treści wyjaśnień w oparciu o własne założenia prawidłowej kalkulacji ceny, prawidłowych wyjaśnień i dowodów jakie dla wykazania określonej okoliczności powinny zostać złożone. Odwołujący nie podważył realności ceny zaoferowanej ani jej elementu jako stanowiącego istotną część ceny jako nie dającej możliwości realizacji przedmiotu zamówienia zgodnie z warunkami zamówienia lub odrębnymi przepisami. Nie wykazał wpływu na realność ceny podważanych odwołaniem okoliczności i elementów wyceny.

Izba podziela stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku z 9 września 2025 r., sygn. akt: KIO 3054/25, gdzie stwierdzono, że: „Samo powstanie wątpliwości, co do treści wyjaśnień lub wysokości ceny innego wykonawcy u odwołującego, nie poparte obiektywnymi i wykazanymi przesłankami, nie jest wystarczające (także po dokonaniu oceny wyjaśnień rażąco niskiej ceny jako miarodajnych dla uznania, że cena nie jest ceną rażąco niską) dla uznania, że mamy do czynienia z okolicznościami będącymi podstawą odrzucenia oferty w oparciu o art. 224 ust. 6 Pzp lub 226 ust. 1 pkt. 8) Pzp. (…) Izba stwierdza, że odwołujący nie wykazał, że kwestionowana cena ofertowa lub jej istotna część składowa jest takiego rodzaju, że wątpliwym jest wykonanie przedmiotu zamówienia za cenę ofertową zgodnie z wymaganiami określonymi warunkami zamówienia lub odrębnymi przepisami. W przypadku rażąco niskiej ceny nie jest wystarczające samo poddanie pod wątpliwość możliwości zrealizowania przedmiotu zamówienia za określoną cenę i przedstawienie własnych założeń czy wyliczeń wobec treści wyjaśnień i ich oceny przez zamawiającego. Podobnie jak niewystarczające jest poddanie pod wątpliwość samych wyjaśnień, zawierających szereg szczegółowych wyliczeń i okoliczności, których wpływu na cenę odwołujący skutecznie nie zanegował i na realność wyceny wskazuje również pomijalność różnic cen ofertowych odwołującego i przystępującego. Uzasadnienie zarzutu nie znajduje oparcia w stanie faktycznym a twierdzenia, na których opierał się zarzut nie zostały udowodnione. Wprawdzie zgodnie z art. 537 pkt 1 Pzp ciężar dowodu, że oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej spoczywa na wykonawcy, którego oferta w tym zakresie została zakwestionowana, jednak nie oznacza to zdjęcia z odwołującego ciężaru dowodzenia okoliczności, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki procesowe i opiera zarzut.

W tym przypadku wyjaśnienia rażąco niskiej ceny zostały uwzględnione przez zamawiającego a ich treść zawierała powołanie się na szereg okoliczności, które mogą mieć wpływ na wycenę usług a odwołanie sprowadziło się do ogólnikowego zakwestionowania prawidłowości i miarodajności udzielonych wyjaśnień rażąco niskiej ceny i zawartych w nim kalkulacji oraz przedstawienia własnych w tym zakresie wyliczeń, co izba także wobec niewielkiej różnicy cen ofertowych odwołującego i przystępującego (16 851 zł) oceniła jako niewystarczające dla uwzględnienia odwołania i oceny, że przystępujący nie jest w stanie zrealizować przedmiotu zamówienia za cenę ofertową i że ocena wyjaśnień przez zamawiającego nie była prawidłowa, co wpłynąć mogło na wynik postępowania.” Izba wskazuje, że także w tym przypadku zarzuty oparte zostały na niewykazanych okolicznościach bez wskazania i wykazania, jaki wpływ powołana odwołaniem okoliczność ma na realność ceny a tym samym ocenę jej realności dokonaną przez zamawiającego. Izba wskazuje, że domniemanie kreowane art. 224 ust. 2 Pzp z natury rzeczy ma charakter wzruszalny i uzależnione jest od wykazania przez wykonawcę, że cena umożliwia realizację zamówienia zgodnie z warunkami zamówienia i odrębnymi przepisami. W tej sprawie zamawiający ocenił wyjaśnienia za wystarczające dla obalenia domniemania. Odwołujący nie wykazał zaś, że jest inaczej, że wyjaśnienia były takiego rodzaju, że nie mogły stanowić podstawy dokonanej oceny, bo cena jest ceną rażąco niską a twierdzenia wyjaśnień nie znajdują oparcia ani w dowodach ani okolicznościach sprawy, logice i doświadczeniu życiowym. Odwołujący nie podważył wiarygodności ani miarodajności dowodów, w tym również arkusza kalkulacji ani adekwatności wyjaśnień do wezwania i okoliczności sprawy. Izba wskazuje dodatkowo, że art. 69 ust. 3 zd. 2 dyrektywy klasycznej 2014/24/WE wskazuje, że Instytucja zamawiająca może odrzucić ofertę, wyłącznie w przypadku, gdy dostarczone dowody nie uzasadniają w zadowalającym stopniu niskiego poziomu proponowanej ceny.

Powyższe uzasadnia oddalenie całości odwołania.

Zarzuty odwołania oparte zostały na założeniu nierynkowości ceny ofertowej przystępującego, nieadekwatności wyjaśnień do wezwania, niewykazaniu twierdzeń wyjaśnień, wprowadzeniu w błąd co do negocjacji cen ofert personelu i braku wiarygodności dowodów załączonych do wyjaśnień. Żadna z powyższych okoliczności nie została wykazania ani nawet uprawdopodobniona. Odwołujący nie udowodnił, że złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu przesądzając, o tym, że jest ceną rażąco niską w rozumieniu art. 224 ust. 1 Pzp. Odwołujący nie podważył miarodajności i wiarygodności wyjaśnień ani dowodów załączonych do wyjaśnień. Żadna więc z okoliczności mających uzasadniać zarzuty nie została wykazana. Zarzuty mające charakter wynikowy oddalone musiały być jako konsekwencja nie wykazania względem nich podstawowych.

Izba stwierdza, że:

Zgodnie z art. 224 ust. 1. Pzp jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych. Celem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jest udzielenie zamówienia wykonawcy, który wykona zamówienie zgodnie z warunkami zamówienia, określonymi przez zamawiającego. Ustawodawca nie zdefiniował terminu „rażąco niskiej ceny”. Termin odnosi się do ceny oderwanej od realiów rynkowych. Rażąco niska cena to taka, która jest nierealistyczna, niewiarygodna w kontekście aktualnej sytuacji rynkowej i nie pozwalająca - przy zachowaniu reguł rynkowych - na wykonanie umowy przez wykonawcę, czyniąc je nieopłacalnym.

Zgodnie z art. 224 ust. 2 Pzp w przypadku, gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od: 1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia; 2) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, zaktualizowanej z uwzględnieniem okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania, w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych, zamawiający może zwrócić się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1.

Wobec celu, jakim jest rozstrzygnięcie czy dana oferta podlega odrzuceniu na podstawie art. 224 ust. 6 Pzp (zgodnie z którym oferta podlega odrzuceniu jeśli wykonawca nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu) zamawiający każdorazowo w odniesieniu do konkretnego przypadku, w oparciu o posiadane materiały, w szczególności wyjaśnienia wykonawcy i załączone przez niego dowody, ocenia charakter ceny w kontekście przedmiotu zamówienia.

Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8) Pzp Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Podstawą odrzucenia oferty jest zaoferowanie ceny „rażąco niskiej”. Art. 224 ust. 3 Pzp zawiera czynniki, które mogą mieć wpływ na wysokość zaoferowanej przez wykonawcę ceny, należy jednak pamiętać, że jest to katalog otwarty, przy czym dowód powinien być adekwatny do konkretnej sytuacji i stanowić potwierdzenie tego, co wykonawca dowodzi w swoich wyjaśnieniach.

Powyższe przepisy – zarówno art. 224 ust. 6 jak art. 226 ust. 1 pkt 8) Pzp - mają zapobiegać wybieraniu ofert, które nie dają pewności, że zamówienie zostanie wykonane i to bez uszczerbku dla jego jakości. Przepis art. 224 ust 6 Pzp dodatkowo kładzie nacisk na obowiązek wykonawcy, którego cena ofertowa budzi wątpliwości zamawiającego, do dołożenia starań i przedstawienia uzasadnienia wysokości ceny ofertowej. Przepisy zabezpieczają zamawiającego przed nieuczciwymi praktykami wykonawców, którzy zaniżając cenę lub koszt w celu uzyskania zamówienia, na etapie realizacji mogą sobie to rekompensować niższą jakością lub domaganiem się dodatkowego wynagrodzenia. W skrajnych wypadkach zagrożone może być wykonanie całego zamówienia. Jednocześnie przepis chroni rzetelnych wykonawców, gdyż ułatwia eliminowanie z zamówień publicznych tych, którzy łamią zasady uczciwej konkurencji w zakresie ceny lub kosztu (art. 16 Pzp).

Zgodnie z art. 224 ust.5 Pzp na wykonawcy wezwanym do złożenia wyjaśnień spoczywa ciężar dowodowy wykazania charakteru ceny lub jej elementu jako niebędącej rażąco niską w stosunku do zamawiającego. Zgodnie z 537 pkt 1 Pzp ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny spoczywa na wykonawcy, który ją złożył. Zgodnie z art. 534 ust. 1 strony i uczestnicy postępowania odwoławczego są zobowiązani wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów z których wywodzą skutki prawne. Obowiązek przywołania faktów i dowodów na poparcie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia istoty zarzutu spoczywa na odwołującym z zgodnie z art. 516 ust 1 pkt 20) Pzp. W sytuacji gdy wezwanie do wyjaśnień rażąco niskiej ceny wynikało z zaistnienia domniemania rażąco niskiej ceny z art. 224 ust. 2 Pzp ze względu na cenę poniżej szacunkowej wartości zamawiającego (a więc wątpliwość nie wynikała z wysokości ceny ofertowej nie odbiegającej w sposób opisany w art. 224 ust. 2 Pzp od cen innych wykonawców), wyjaśnienia z dowodami zostały złożone na wezwanie i zamawiający ocenił, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny to odwołujący wykazać powinien lub co najmniej uprawdopodobnić, że wyjaśnienia lub dowody nie są adekwatne do wezwania w stopniu pozbawiającym zamawiającego możliwości oparcia się na nich dla oceny rynkowości ceny, nie są miarodajne lub wiarygodne a cena ofertowa lub jej istotne części składowe są rażąco niskie. Obowiązek wykazania, że działanie zamawiającego dokonującego oceny wyjaśnień i ofert były niezgodne z prawem spoczywał na odwołującym. W postępowaniu odwoławczym konieczne było wykazanie, że zamawiający błędnie ocenił wyjaśnienia złożone w wyniku procedury z art. 224 ust. 1 Pzp i że cena ofertowa lub jej istotna część składowa jest ceną rażąco niską. W świetle twierdzeń odwołania i zgromadzonego materiału dowodowego, brak było podstaw do przyjęcia, że doszło do błędnej oceny ceny ofertowej lub jej istotnej części i udzielonych na wezwanie wyjaśnień również w kontekście zakresu wezwania i odwołanie nie sprostało wymogom ciężaru dowodowego. Odwołujący nie wykazał, że wyjaśnienia nie zostały złożone, ani że były takiego rodzaju, że nie mogły stanowić podstawy oceny, że cena nie jest rażąco niska. Wręcz przeciwnie zamawiający i przystępujący wskazali okoliczności wskazujące na prawidłowość kalkulacji. Z art. 537 Ustawy wynika, że w postępowaniu odwoławczym ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na wykonawcy, który złożył ofertę. Ustalony w ten sposób ciężar dowodu nie zwalnia jednak odwołującego, który podnosi okoliczności rażąco niskiej ceny podważając ocenę zamawiającego, że cena nie jest rażąco niska, od obowiązku wykazania i udowodnienia okoliczności, które czyni podstawą zarzutu rażąco niskiej cen i które wymagane są dla dorzucenia oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw.z art. 224 ust. 1 oraz art. 226 ust. 6 Pzp. Przepis art. 537 pkt 1 Pzp nie może być rozumiany w ten sposób, że odwołujący może poprzestać na podważeniu treści wyjaśnień, własnych twierdzeniach i założeniach i przerzucić na uczestnika postępowania ciężary dowodowy przedstawiając dowody, wskazujące na fakt istnienia na rynku różnych cen dla różnych podmiotowym bez skutecznego podważenia miarodajności czy wiarygodności ofert/ oświadczeń podwykonawców i bez wykazania czy choćby uprawdopodobnienia, że nie jest możliwe zrealizowanie zamówienia za cenę ofertową.

Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 7) zamawiający odrzuca ofertę jeśli została złożona w warunkach czynu niedozwolonego uznk. Podstawą odrzucenia oferty jest zaoferowanie więc ceny „rażąco niskiej” (art. 226 ust. 1 pkt 8) Pzp) lub ceny albo istotnej części ceny jako „rażąco niskiej” skutkującej, że złożenie oferty stanowi czyn nieuczciwej konkurencji (art. 226 ust. 1 pkt.7 Pzp). Zgodnie z art. 3 ust. 1 uznk czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Definicja czynu nieuczciwej konkurencji jest definicją nieostrą, a wymieniony w dalszych przepisach uznk katalog przykładowych czynów nieuczciwej konkurencji jest katalogiem otwartym. Znamiona czynu nieuczciwej konkurencji wyczerpuje działanie przedsiębiorcy, które jest sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta.

W tej sprawie odwołujący oparł zarzut na założeniu zaoferowania przez przystępującego ceny nieznajdującej pokrycia w rynkowym koszcie pracy i subsydiowanej pracą własną wspólników wykonawcy świadczoną poniżej jej kosztu alternatywnego, a nadto na przedstawieniu zamawiającemu oświadczeń własnych wspólników wykonawcy jako ofert niezależnych specjalistów pozyskanych w drodze negocjacji. Izba stwierdza, że odwołujący nie wykazał nierynkowości kosztów pracy – nie podważył skutecznie dowodów załączonych do wyjaśnień, w tym również tego, że złożone zostały w wyniku negocjacji i miały na celu wprowadzenie zamawiającego w błąd, nie wykazał także, że realizacja przedmiotu zamówienia przez personel w skład, którego wchodzą udziałowcy spółki na zasadach i cenie określonej ofertami podwykonawczymi narusza jakikolwiek przepis. Zarzut opierał się tutaj wyłącznie na twierdzeniach odwołującego i przeświadczeniu, że fakt powiązania sam w sobie dewaluuje zobowiązanie do zrealizowania zamówienia na zasadach określonych ofertami, za cenę niższą od postulowanej odwołaniem / średniej rynkowej, lub wyklucza możliwość prowadzenia negocjacji, których wynikiem jest ustalenie/ uzgodnienie przez podmioty powiązane (kapitałowo, osobowo) ze spółką takiej samej stawki za rbg. Izba stwierdza, że sam fakt oparcia realizacji przedmiotu zamówienia na podmiotach powiązanych osobowo lub kapitałowo z wykonawcą nie jest sprzeczny ani z przepisami ani dobrymi obyczajami ani nie wprowadza zamawiającego w błąd. Powiązanie jest jawne a odwołujący nie wykazał, że takie działanie, w jakikolwiek sposób naruszyło lub nawet mogło naruszyć interes innych przedsiębiorców uczestniczących w postępowaniu. Wobec niewykazania powyższych okoliczności bezpodstawne było powołanie się na twierdzony skutek naruszenia konkurencji, przepisów lub dobrych obyczajów. Zarzut dokonania nieprawidłowego wyboru oferty najkorzystniejszej jest zarzutem wynikowym powyższych i podlega oddaleniu jako konsekwencja nie wykazania podstaw odrzucenia oferty przystępującego.

Każda ze stron ponosi konsekwencje przyjętej strategii dowodowej. W niniejszym postępowaniu odwołujący nie wykazał okoliczności przemawiających za zasadnością sformułowanych zarzutów. Jednocześnie twierdzenia i dowody powołane przez przeciwników procesowych potwierdzały adekwatność wyjaśnień do wezwań i możliwość realizacji przedmiotu zamówienia za cenę ofertową.

W świetle art. 555 ust. 1 w zw. z art. 516 ust. 1 pkt. 8-10 Ustawy „Izba nie może orzekać co do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu”, zaś „Odwołanie zawiera: (…) 8) zwięzłe przedstawienie zarzutów; 9) żądanie co do sposobu rozstrzygnięcia odwołania; 10) wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych uzasadniających wniesienie odwołania oraz dowodów na poparcie przytoczonych okoliczności”. W niniejszej sprawie, odwołanie nie zawierało uzasadnienia faktycznego, które pozwoliłoby na zrekonstruowanie sprzecznego z Ustawą zachowania zamawiającego czy zdarzenia, wypełniającego przepisy prawa, których naruszenie zarzucił odwołujący. Zgodnie zaś z art. 554 ust. 1 Ustawy „Izba uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: 1) naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców”, co nie zostało wykazane odwołaniem. Jednocześnie poczynione w sprawie ustalenia przeczą założeniom opisanym w odwołaniu.

Mając na uwadze powyższe, izba postanowiła jak w sentencji wyroku, orzekając na podstawie art. 552 ust. 1, art. 553, art. 554 ust. 1 pkt. 1) Ustawy. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 575 i 574 Ustawy oraz § 5 i § 8 ust. 2 pkt 1 poz. 2437). Izba zaliczyła do kosztów postępowania wpis oraz koszty wynagrodzenia pełnomocników. Mając na uwadze powyższe izba orzekła jak w sentencji.