Postanowienie KIO 122/25 z 31 stycznia 2025 r.

Uzasadnienie

Zamawiający – Wojewódzki Szpital Zdrowia Psychicznego im. dr. J.B. w Świeciu (poprzednio: Wojewódzki Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych im. dr. J. Bednarza), prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego dla zadania pn. „Pełnienie nadzoru inwestorskiego oraz koordynacja robót w ramach realizacji projektu Rozbudowa Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych im. dr J. Bednarza w Świeciu o nową siedzibę CZP ", oznaczenie sprawy: V.271.19.2024. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 22 listopada 2024 r., nr 2024/BZP 00611934.

W dniu 13 stycznia 2025 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło odwołanie wniesione przez wykonawcę R.C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Biuro Obsługi Inwestycji Sun Project R.C., Brain Institute R.C. w Niemczu , od niezgodnych z przepisami ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1320 ze zm., dalej „PZP”) czynności i zaniechań Zamawiającego polegających na wadliwym wezwaniu Odwołującego do wyjaśnień rażąco niskiej ceny, a następnie wadliwej ocenie wyjaśnień rażąco niskiej ceny i odrzuceniu oferty złożonej przez Odwołującego.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie

1. art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 5 i ust. 6 PZP przez wadliwą ocenę wyjaśnień rażąco niskiej ceny i odrzucenie oferty złożonej przez Odwołującego, mimo iż złożone przez Odwołującego wyjaśnienia uzasadniły podaną w ofercie cenę, a w konsekwencji cena podana przez Odwołującego nie jest ceną rażąco niską, w szczególności poprzez arbitralne i nie znajdujące oparcia uznanie, że wykonawca nie podołał obowiązkowi, jaki spoczywa na nim w związku z art. 224 ust. 5 PZP, tj. nie wykazał, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, wykonawca nie przedstawił w swoich wyjaśnieniach szczegółowej kalkulacji ceny ani konkretnych informacji na temat założeń, które legły u podstaw tej kalkulacji, nie dostarczył również żadnych dowodów potwierdzających istnienie wyjątkowo korzystnych warunków realizacji usługi, i jednocześnie zapewnienia wykonawcy co do jego doświadczenia, informacji o realizacjach jakie wykonuje lub wykonywał w żaden sposób nie zostały wykorzystane przez wykonawcę, jako informacje o możliwych do uchwycenia wartościach ekonomicznych mających wpływ na cenę lub koszty realizacji przedmiotowego postępowania, mimo że Zamawiający w wezwaniu do rażąco niskiej ceny nie żądał szczegółowej kalkulacji ceny ani konkretnych informacji na temat założeń, które legły u podstaw tej kalkulacji, a wskazał, że oceniając złożone wyjaśnienia będzie brał pod uwagę obiektywne czynniki, w szczególności oszczędność metody wykonania zamówienia, wyjątkowo sprzyjające warunki świadczenia usługi dostępne wykonawcy, koszt dojazdu niezbędnego personelu do miejsca prowadzenia robót budowlanych. W tym zaś zakresie wykonawca przedłożył stosowne wyjaśnienia, wykazujące że cena nie jest rażąco niska;

2. art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 5 i 6 oraz art 16 pkt 1 i 2 PZP przez wadliwe, niekonkretne wezwanie Odwołującego do wyjaśnień rażąco niskiej ceny, w sposób bardzo ogólny, a następnie dokonanie oceny wyjaśnień rażąco niskiej ceny i odrzucenie oferty złożonej przez Odwołującego na podstawie kryteriów w wezwaniu nie wyrażonych, czym naruszono zasady równego traktowania i przejrzystości postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, które wymagają, aby ocena wyjaśnień wykonawców była związana z jasnymi i jednoznacznymi wymaganiami w tym zakresie;

3. art. 16 pkt 1 i art. 17 ust. 2 PZP poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający przepisy ustawy i jej podstawowe zasady, tj. zasadę równego traktowania wykonawców, zachowania uczciwej konkurencji, proporcjonalności oraz efektywności zamówienia i legalizmu, co w konsekwencji doprowadziło do wyboru oferty niebędącej ofertą najkorzystniejszą.

W związku z powyższym, Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:

1) unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty;

2) powtórzenia czynności badania i oceny ofert, z uwzględnieniem oferty Odwołującego i uwzględnieniem konsekwencji stawianych Zamawiającemu zarzutów. Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego przystąpienie zgłosił wykonawca Instytut Zrównoważonego Rozwoju sp. z o.o. w Białymstoku.

W dnia 16 stycznia 2025 r. Zamawiający poinformował wykonawców o unieważnieniu czynności wyboru oferty najkorzystniejszej i przystąpieniu do ponownego badania i oceny ofert, w drodze publikacji tej informacji na stronie internetowej prowadzonego postępowania.

O powyższym, Zamawiający dnia 24 stycznia 2024 r. poinformował Krajową Izbę Odwoławczą drogą elektroniczną.

Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje

Należy stwierdzić, iż odwołanie złożono z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 515 ust. 1 pkt 1 lit. a) PZP. Odwołanie zostało prawidłowo przekazane Zamawiającemu, a Odwołujący uiścił wpis w wymaganej wysokości na rachunek Urzędu Zamówień Publicznych.

Nie budzi wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie, w związku z dokonanymi czynnościami Zamawiającego po wniesieniu odwołania, postępowanie podlega umorzeniu z uwagi na dyspozycję przepisu art. 568 pkt 2 PZP. Zgodnie z tym przepisem, Izba umarza postępowanie odwoławcze w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne.

Jakkolwiek, w ramach powyższych przyczyn umorzenia postępowania, ustawodawca nie doprecyzował, o jakie sytuacje chodzi, to jednak jednolicie wskazuje się, że hipotezą przepisu objęte są sytuacje utraty tzw. substratu zaskarżenia, tj. unieważnienia czynności, które były przedmiotem zaskarżenia. W tej sytuacji, spór staje się bowiem bezprzedmiotowy.

W niniejszym postępowaniu mamy do czynienia z opisanym wyżej przypadkiem, bowiem po wniesieniu odwołania od czynności wyboru oferty i odrzucenia oferty Odwołującego, Zamawiający unieważnił czynność wyboru oferty najkorzystniejszej i przystąpił do ponownego badania i oceny ofert, a tym samym podjął decyzję o konieczności ich powtórzenia. O fakcie tym poinformował wykonawców biorących udział w postępowaniu.

Tym samym przed rozpoczęciem posiedzenia przed Izbą nie istniały już czynności, do których odnosiły się zarzuty odwołania i których prawidłowość kwestionował Odwołujący. Oznacza to autoweryfikację czynności, które dotychczas podjął w postępowaniu Zamawiający. Innymi słowy, w momencie orzekania przez Izbę nie istniał substrat zaskarżenia, będący podstawą korzystania ze środków ochrony prawnej przez Odwołującego. Tym samym, w związku z ostatnimi czynnościami Zamawiającego, w istocie uwzględniającymi żądania Odwołującego, oraz ponownym dokonaniem badania i ocen ofert, a także ponowną czynnością wyboru najkorzystniejszej oferty, Odwołującemu otworzył się nowy termin na wniesienie odwołania odnoszącego się do nowych czynności Zamawiającego. Zamawiający co prawda poinformował Izbę o fakcie wniesienia odwołania przez Odwołującego na nową czynność wyboru oferty najkorzystniejszej z dnia 17 stycznia 2025 r., dokonaną po unieważnieniu czynności zaskarżonych, niemniej niniejsze postępowanie o sygn. akt 122/25 wszczęte zostało wniesieniem odwołania na czynność wyboru oferty najkorzystniejszej z dnia 8 stycznia 2025 r. i nie obejmuje czynności podjętych przez Zamawiającego po tym dniu. Nowe odwołanie Odwołującego będzie rozstrzygane przez Izbę w odrębnym postępowaniu odwoławczym. Tym samym, niniejsze postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu, bowiem zaskarżenie czynności, która w kształcie wskazanym w odwołaniu już nie istnieje, nie daje podstaw do analizy zaskarżonych a unieważnionych następnie czynności Zamawiającego i do ewentualnego stwierdzenia naruszenia przepisów przez Zamawiającego. Nie może być zatem podstawą do wydania orzeczenia merytorycznego. Uznać w takiej sytuacji należy, iż prowadzenie dalszego postępowania odwoławczego stało się zbędne.

W konsekwencji mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy oraz brzmienie art. 568 pkt 2 PZP, orzeczono jak w sentencji.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 557 PZP w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 tiret pierwsze oraz ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r., poz. 2437), z którego wynika, że w przypadku umorzenia postępowania odwoławczego przez Izbę w całości ze względu na stwierdzenie, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne, koszty znosi się wzajemnie, a jeżeli doszło do tego przed otwarciem rozprawy, to Izba orzeka o dokonaniu zwrotu odwołującemu z rachunku Urzędu kwoty uiszczonej tytułem wpisu.