Wyrok VI Ga 85/10 z 30 czerwca 2010 r.

Uzasadnienie

Krajowa Izba Odwoławcza wyrokiem z dnia 12 maja 2010r. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2010r. odwołania wniesionego przez Getinge Poland Sp. z o.o. w Warszawie od rozstrzygnięcia przez zamawiającego Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Legnicy protestu z dnia 9 kwietnia 2010r., uwzględniła odwołanie i nakazała zamawiającemu unieważnienie czynności unieważnienia postępowania w zadaniu nr 1 odrzucenia oferty odwołującego się i nakazała powtórzenie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty w zadaniu nr 1 i kosztami postępowania obciążyła zamawiającego.

W sprawie będącej przedmiotem skargi zamawiający, tj. Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Legnicy prowadził w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia na dostawę:

1) sterylizatorów przelotowych o pojemności 12 STE i 8 STE ( programy parowe i parowo-formaldehydowe), myjni-dezynfektorów przelotowych z suszarkami (na 10 i 15 tac) i materiałami eksploatacyjnymi do systemu komputerowego i zainstalowanych urządzeń,

2) lamp operacyjnych diodowych,

3 )kardiomonitoró w stacj onamo-transporto wy ch.

W dniu 1 kwietnia 2010r. zamawiający poinformował wykonawców o wynikach oceny ofert, w tym m.in. o odrzuceniu oferty złożonej przez Getinge Poland Sp. z o.o. w Warszawie w zakresie zadania nr 1 i o unieważnieniu prowadzonego postępowania w zakresie tego zadania. Jako przyczynę odrzucenia oferty Getinge Poland Sp. z o.o. w Warszawie wskazano błędy w obliczeniu ceny. Wykonawca zastosował bowiem stawkę 22% VAT na wytwornicę pary czystej, system komputerowy obiegu narzędzi, stację uzdatniania wody oraz niektóre z materiałów eksploatacyjnych. W ocenie zamawiającego, charakter i przeznaczenie przedmiotu zamówienia określonego w zadaniu 1, nakazują zastosowanie preferencyjnej stawki VAT 7% wynikającej z art. 41 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług pozycji 106 załącznika nr 3 do tej ustawy.

W dniu 9 kwietnia 2010r. wykonawca złożył protest wobec oceny ofert zarzucając naruszenie postanowień art. 89 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 7 ust. 1 i 3, a w konsekwencji art. 93 ust. 1 pkt 1. W ocenie zamawiającego wytwornica pary czystej, system komputerowy obiegowy narzędzi, stacja uzdatniania wody oraz wszystkie materiały eksploatacyjne nie są objęte preferencyjną stawką VAT w wysokości 7%. Wyżej wymienione systemy i urządzenia nie są wyrobami medycznymi ani nie są niezbędne do prawidłowego i zgodnego z przeznaczeniem używania wyrobów medycznych, do współpracy z którymi zostały zapotrzebowane i zaoferowane.

W dniu 20 kwietnia 2010r. zamawiający zawiadomił o oddaleniu protestu.

Uzasadnił, że elektroniczna wytwornica pary czystej, system komputerowy obiegu narzędzi oraz stacja uzdatniania wody spełniają definicję wyrobu medycznego oraz wyposażenia wyrobu medycznego zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 15 i 17 ustawy o wyrobach medycznych, w konsekwencji zgodnie z art. 41 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, obejmuje je stawka VAT w wysokości 7%. Taka stawka dotyczy bowiem m.in. wyrobów medycznych w rozumieniu ustawy o wyrobach medycznych.

Od rozstrzygnięcia protestu odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej wniósł wykonawca Getinge Poland Sp. z o.o. w Warszawie. W odwołaniu podtrzymał stanowisko zawarte w proteście. Wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podstawowa stawka podatku VAT wynosi 22%. Odstępstwo od powyższej stawki podstawowej może nastąpić tylko na podstawie przepisu szczególnego. W poz. 106 załącznika nr 3 do ustawy o podatku od towarów i usług wskazano, że stawką 7- procentową objęte zostały wyroby medyczne, w rozumieniu ustawy o wyrobach medycznych dopuszczone do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Zakwestionowane przez zamawiającego pozycje ostaw nie mogą w ocenie odwołującego skorzystać z preferencyjnej stawki 7% VAT.

Rozpoznając powyższe odwołanie Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, iż dla rozstrzygnięcia sporu decydujące było ustalenie właściwej stawki podatku VAT dla przedmiotu zamówienia obejmującego dostawę sprzętu i aparatury medycznej wraz z wyposażeniem. Różnica stanowisk między stronami sprowadzała się do ustalenia, czy urządzenia objęte zadaniem nr 1 należało traktować jako wyrób medyczny w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o wyrobach medycznych, podlegający opodatkowaniu 7% stawką podatku VAT zgodnie z załącznikiem nr 3 do ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług. Odwołujący dla obliczenia ceny urządzeń: wytwornicy elektrycznej pary czystej, systemu komputerowego obiegu narzędzi, stacji uzdatniania wody oraz niektórych materiałów eksploatacyjnych (kalki woskowo-żywicznej, etykiety do drukarek, taśmy drukarki, papieru drukarki, formaldehydu 35%) przyjął 22% stawkę podatku VAT. Wykonawca wskazał na konieczność posiadania dopuszczenia do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej wyrobów medycznych, uprawniające do zastosowania stawki VAT 7%.

Materiały eksploatacyjne stanowiące część urządzeń medycznych zostały zaoferowane zgodnie z obowiązującym przepisami ze stawką podatku VAT równą 7%, zaś pozostałe materiały eksploatacyjne, które nie mogły być zaklasyfikowane jako części urządzeń medycznych zostały zaoferowane zgodnie z obowiązującymi przepisami ze stawką podatku VAT równą 22%.

Krajowa Izba Odwoławcza przyjęła, że urządzenia, dla których odwołujący zastosował stawkę podstawową podatku od towarów i usług nie są wyrobami medycznymi w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy o wyrobach medycznych. Przyjęła natomiast, że urządzenia te stanowią wyrób medyczny w szerszym rozumieniu wprowadzonym w art. 3 ust. 3 tejże ustawy, zgodnie z którym za wyrób medyczny uważa się również między innymi wyposażenie wyrobu medycznego do różnego przeznaczenia, przez które ustawa rozumie przedmioty, które, nie będąc wyrobami medycznymi, są przeznaczone do stosowania z tymi wyrobami, umożliwiając ich używanie zgodnie z zastosowaniem przewidzianym przez wytwórcę wyrobu medycznego (art. 3 ust. 1 pkt 15).

Samo jednak stwierdzenie, że urządzenia te stanowią wyposażenie wyrobów medycznych i mieszczą się w szeroko pojętej definicji wyrobu medycznego (art. 3 ust. 3 ustawy o wyrobach medycznych), nie jest, w ocenie Krajowej Izby Odwoławczej, wystarczające dla stwierdzenia podstawy do zastosowania 7% stawki podatku VAT. Stawka podatku VAT w takiej wysokości, zgodnie z art. 41 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, zastosowanie ma dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, w którym pod pozycją 106 wymienione zostały bez względu na symbol PKWU - wyroby medyczne, w rozumieniu ustawy o wyrobach medycznych dopuszczone o obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, inne niż wymienione w pozostałych pozycjach załącznika. Ustawa zatem uzależnia możliwość skorzystania z uprzywilejowanej stawki podatku VAT w odniesieniu do wyrobów medycznych, od ich dopuszczenia do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponieważ z oferty wykonawcy nie wynikało, że podmiot uprawniony dokonał wprowadzenia do obrotu wyrobów medycznych, zamawiający nie miał podstaw do przyjęcia przy ocenie oferty odwołującego jako prawidłowej stawki podatku VAT 7%. Zamawiający nie przeprowadził dowodu na okoliczność wprowadzenia do obrotu wyrobów medycznych, dla których wykonawca przyjął stawkę podstawową podatku 22% VAT.

Izba nie znalazła uzasadnienia dla stwierdzenia, iż materiały eksploatacyjne opisane w części E, dla których wykonawca przyjął stawkę podstawową 22%, stanowiły wyposażenie wyrobu medycznego. Stanowiły one materiały eksploatacyjne typowych urządzeń drukujących, a zatem wykonawca nie był uprawniony do przyjęcia niższej stawki podatku VAT.

Izba uwzględniła odwołanie ponieważ zarzut dotyczący odrzucenia oferty Getinge Poland Sp. z o.o. potwierdził się. Na tej podstawie Izba nakazała zamawiającemu unieważnienie decyzji o unieważnieniu postępowania w zadaniu 1 i nakazała powtórzenie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej.

Z wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej nie zgodził się zamawiający Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Legnicy i zaskarżył go w całości zarzucając:

1) sprzeczność istotnych ustaleń Izby z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegające na bezzasadnym przyjęciu, że:

a) z treści oferty wykonawcy nie wynikało, że podmiot uprawniony dokonał wprowadzenia do obrotu spornych wyrobów medycznych, podczas gdy w ofercie Getinge Poland Sp. z o.o. w Warszawie na karatach 25-37, 79-87 znajdują się dokumenty, które jednoznacznie wskazują na okoliczność wprowadzenia oferowanych wyrobów medycznych do obrotu, b) zamawiający nie przeprowadził dowodu na okoliczność wprowadzenia do obrotu wyrobów medycznych, dla których wykonawca przyjął podstawową stawkę podatku VAT 22%, podczas gdy z treści oferty Getinge Poland Sp. z o.o. w Warszawie jednoznacznie wynika, że zawiera ona (wskazane w pkt a) dokumenty potwierdzające wprowadzenie do obrotu wyrobów medycznych, które to warunkują przyjęcie preferencyjnej stawki podatku VAT 7%, dla nich samych jak i dla wyposażenia w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o wyrobach medycznych.

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, polegających na:

a) niezastosowaniu normy wynikającej z art. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o wyrobach medycznych pomimo, że z treści dokumentów określonych w pkt la) niniejszej skargi wynika, że oferowane wyroby medyczne zostały wprowadzone do obrotu albowiem zostały oznakowane znakiem CE, co w rozumieniu powołanego art. 5 ustawy o wyrobach medycznych warunkuje wprowadzenie wyrobu medycznego do obrotu, b) błędnym zastosowaniu przepisu art. 3 ust. 1 pkt 15 w związku z art. 4 powołanej wyżej ustawy o wyrobach medycznych, polegającym na sprzecznym z zasadami logicznego rozumowania wnioskowaniu, że do wyposażenia wyrobu medycznego należy stosować obowiązek wprowadzenia do obrotu w rozumieniu powołanego art. 4 ustawy o wyrobach medycznych, pomimo - prawidłowego ustalenia tezy, że wyposażeniem wyrobu medycznego są przedmioty, które, nie będąc wyrobami medycznymi, są przeznaczone o stosowania z tymi wyrobami, umożliwiając ich używanie zgodnie z zastosowaniem przewidzianym przez wytwórcę wyrobu medycznego, c) art. 41 ust. 2 w związku z poz. 106 załącznika nr 3 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług polegające na jego niezastosowaniu i bezzasadnym przyjęciu, że do urządzeń medycznych i wyposażenia wyrobu medycznego nie ma zastosowania preferencyjna stawka podatku VAT w wysokości 7%, d) art. 89 ust. 1 pkt 6 p.z.p., polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i bezzasadnym przyjęciu, że sporna oferta zawierająca niewłaściwe stawki podatku VAT nie podlega odrzuceniu i jako taka nie zawiera błędu w obliczeniu ceny skutkującego odrzuceniem oferty, e) art. 192 ust. 2 polegające na jego niezastosowaniu przez pominięcie w treści uzasadnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, w szczególności co do wskazania podstawy prawnej mającej uzasadniać twierdzenie, ż wyposażenie wyrobu medycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o wyrobach medycznych powinny zostać wprowadzone do obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 12 maja 2010r. przez oddalenie odwołania Getinge Poland sp. z o., w Warszawie i zasądzenie kosztów postępowania.

Mając na uwadze poczynione przez Krajową Izbę Odwoławczą ustalenia faktyczne, Sąd okręgowy zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że przedmiot sporu między stronami dotyczył przede wszystkim prawidłowego oznaczenia przez odwołującego się cen przedmiotu zamówienia w aspekcie prawidłowości zastosowanych stawek podatku VAT.

Sąd Okręgowy w pełni podziela dokonaną przez Izbę ocenę dotyczącą obowiązków stosowania ustawy o podatku od towarów i usług w szczególności w zakresie podmiotu zobowiązanego do zastosowania właściwej stawki VAT.

Niewątpliwie bowiem zastosowanie do danej czynności odpowiedniej stawki VAT nie jest ocenne i następuje z mocy prawa, a nadto to wykonawca zobowiązany jest do zastosowania przy opodatkowaniu danej czynności stawki VAT określonej w wyżej wymienionej ustawie o podatku od towarów i usług.

Bezsprzecznie także regułą jest, wynikająca z tej ustawy, opodatkowanie stawką 22%, a stawki preferencyjne są wyjątkiem, który nie może być interpretowany rozszerzaj ąco. Obowiązek wskazania w ofercie wykonawcy prawidłowej ceny nakłada na niego również obowiązek wskazania właściwej stawki podatku VAT, który jest elementem ceny, wpływając na jej ostateczną wysokość.

Nieprawidłowość w tym zakresie tj. zastosowanie przez wykonawcę nieprawidłowej stawki VAT, stanowi o błędzie w cenie, który nie podlega sanowaniu. Nadto, uznanie za prawidłową cenę z wadliwie naliczoną stawką VAT, prowadzi do naruszenia interesów innych uczestników przetargu i z uwagi na sprzeczność z prawem, może stanowić czyn nieuczciwej konkurencji.

W związku z powyższym niezbędna była w niniejszej sprawie analiza złożonej oferty w aspekcie art. 89 ust. 1 pkt 6 p.z.p.

Sąd Okręgowy uznał za właściwą ocenę Krajowej Izby Odwoławczej, wbrew twierdzeniom wykonawcy zawartym w odpowiedzi na skargę, iż urządzenia, objęte zadaniem nr 1 ogłoszonego przez Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Legnicy przetargu nieograniczonego, w postaci wytwornicy elektrycznej pary czystej, systemu komputerowego obiegu narzędzi, stacji uzdatniania wody, stanowią wyrób medyczny w szerszym rozumieniu wprowadzony przez art. 3 ust. 3 ustawy o wyrobach medycznych. Prawidłowe było bowiem przyjęcie, iż urządzenia te stanowią wyposażenie wyrobu medycznego do różnego przeznaczenia. Opis powyższych urządzeń podany przez wykonawcę wyraźnie wskazuje, iż przedmioty te nie są wyrobami medycznymi sensu stricto ( w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy o wyrobach medycznych), jednakże są przeznaczone do stosowania z tymi wyrobami, umożliwiając ich używanie zgodnie z zastosowaniem przewidzianym przez wytwórcę wyrobu medycznego. Należy zatem, za Krajową Izbą Odwoławczą, przyjąć, iż urządzenia te są wyrobami medycznymi w szerokim znaczeniu (art. 3 ust. 3 ustawy o wyrobach medycznych).

Stawkę podatku VAT na wyroby medyczne określa pkt 106 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług. Zgodnie z powyższą regulacją, wprowadzono preferencyjną stawkę podatku VAT w wysokości 7% na wyroby medyczne w rozumieniu ustawy o wyrobach medycznych dopuszczone do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, inne niż wymienione w pozostałych pozycjach załącznika.

Sąd Okręgowy nie podzielił natomiast stanowiska Krajowej Izby Odwoławczej odnośnie tego, iż z preferencyjnej stawki podatku VAT korzystają tylko urządzenia wprowadzone do obrotu w rozumieniu ustawy o wyrobach medycznych, oznakowane znakiem CE. Niewątpliwie obowiązek taki dotyczy wyrobów medycznych w ścisłym tego słowa znaczeniu. Odnośnie tej kwestii nie może być żadnej wątpliwości, wszak konieczność wprowadzenia ich do obrotu i używania, wynika wprost z ustawy. Wprowadzenie do obrotu może dotyczyć tylko wyrobów medycznych oznakowanych znakiem CE. Znak ten umieszcza się na wyrobie medycznym po przeprowadzeniu odpowiednich dla niego procedur oceny zgodności z wymaganiami zasadniczymi.

Pozbawione zaś podstaw prawnych jest konstruowanie takich wymagań odnośnie wyposażenia wyrobów medycznych, które same w sobie wyrobami medycznymi nie są. Skoro bowiem przedmiotowy wymóg ( dopuszczenie do obrotu na terytorium RP) dotyczy wyrobu medycznego a przedmioty wyposażenia wyrobu medycznego takim wyrobem nie są ( art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy i wyrobach medycznych) to brak jest podstaw, aby ten obowiązek stosować również do przedmiotów wyposażenia medycznego.

Trudno jest też przyjąć w drodze rozumowania logicznego aby do wyposażenia wyrobu medycznego np. monitora czy programu komputerowego zachodziła konieczność przeprowadzenia procedury zaopatrywania ich w znak CE i wprowadzania do obrotu. Szczególne postępowanie, zwiększenie wymogów, dotyczy tylko wyrobów medycznych w ścisłym znaczeniu, które w sposób bezpośredni mogą stwarzać zagrożenie;, dla bezpieczeństwa i zdrowia pacjentów, użytkowników i osób trzecich.

Ponieważ jednak sporne urządzenią mieszczą się w szeroko pojętej definicji wyrobu medycznego, Sąd Okręgowy uznał, że ma do nich zastosowanie preferencyjna stawka podatku VAT w wysokości 7% wynikająca z pkt 106 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług.

Z uwagi na to, że nieprawidłowości w oznaczeniu ceny dotyczyły niewątpliwie wytwornicy elektiycznej pary czystej, systemu komputerowego obiegu narzędzi oraz stacji uzdatniania wody, bezprzedmiotowe było badanie tego zagadnienia odnośnie materiałów eksploatacyjnych.

Nieprawidłowo wskazana w ofercie cena przez wykonawcę, dawała więc podstawy dla zamawiającego do odrzucenia oferty. Nie naruszono przy tym art. 89 ust. 1 pkt 6 p.z.p.

Z tego względu należy przyjąć, iż odwołanie wykonawcy od rozstrzygnięcia protestu było niezasadne.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie art. 198a ust. 2 p.z.p. w zw. z art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok, zmieniając jednocześnie orzeczenie Izby dotyczące kosztów postępowania stosownie do wyniku sprawy.

Orzeczenie o kosztach postępowania skargowego znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 98 k.p.c. albowiem skarga była uzasadniona.

Wysokość kosztów zastępstwa procesowego Sąd ustalił na podstawie § 10 ust. 1 pkt 4 w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, albowiem określony w niej rodzaj sprawy był najbardziej zbliżony do charakteru niniejszej sprawy.