Wyrok KIO 3768/26 z 25 sierpnia 2026 r.

Uzasadnienie

Zamawiający Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie w trybie przetargu nieograniczonego prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Usługa utrzymania czystości w pawilonach na terenie kampusu AGH wraz z myciem okien trudnodostępnych - KC-DE-zp.25.26.2026”, wewnętrzny identyfikator: KC-DE-zp.25.26.2026.

Przedmiotowe postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego jest prowadzone na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych, dalej: „ ustawa Pzp ” .

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 20 kwietnia 2026 r. pod numerem: 268556-2026.

W postępowaniu tym wykonawca IMPEL FACILITY SERVICES SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą we Wrocławiu (dalej: „ Odwołujący ” ) w dniu 3 sierpnia 2026 r. wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wobec czynności i zaniechań Zamawiajacego.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie

1) art. 239 ust 1 ustawy prawo zamówień publicznych poprzez wadliwy wybór przez Zamawiającego jako oferty najkorzystniejszej oferty wykonawcy: AGRO-SERVICE P.K., ul. Sarmacka 7, 40-607 Katowice (zwany dalej „AGRO-SERVICE”);

2) art. 226 ust 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 109 ust 1 pkt. 7, 8 i 10 ustawy prawo zamówień publicznych poprzez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy: AGRO-SERVICE, który podlega wykluczeniu z postępowania.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:

1. uchylenia czynności wyboru oferty wybranego wykonawcy: AGRO-SERVICE;

2. odrzucenia oferty wykonawcy: AGRO-SERVICE na podstawie przepisu art. 226 ust 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 109 ust 1 pkt. 7, 8 i 10 ustawy prawo zamówień publicznych;

3. dokonania ponownej oceny ofert i wybór najkorzystniejszej oferty spośród ofert ważnych.

W złożonej pismem z dnia 17 sierpnia 2026 r. odpowiedzi na odwołanie, Zamawiający uwzględnił odwołanie w całości.

Wykonawca P.K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą AGRO-SERVICE PIOTR KULAK zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego.

Ustalenia Izby

Izba ustaliła, że ww. wykonawca skutecznie zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego. Zgłoszenie przystąpienia zostało dokonane z zachowaniem wymogów określonych przepisami ustawy, a wykonawca wykazał istnienie interesu w uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść Zamawiającego. Tym samym zostały spełnione przesłanki warunkujące skuteczne przystąpienie do postępowania odwoławczego. Mając na uwadze powyższe, Izba postanowiła dopuścić ww. wykonawcę do udziału w postępowaniu odwoławczym w charakterze uczestnika.

Uczestnik postępowania pismem z dnia 19 sierpnia 2026 roku wniósł sprzeciw co do uwzględniania przez Zamawiającego zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Krajowa Izba Odwoławcza po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem stron oraz uczestnika postępowania uwzględniając dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron wyrażone odpowiednio w odwołaniu, odpowiedzi na odwołanie, przystąpieniu a także wyrażone ustnie na rozprawie i odnotowane w protokole, ustaliła i zważyła, co następuje:

Izba stwierdziła, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z ustawowych przesłanek uzasadniających odrzucenie odwołania, wskazanych w art. 528 ustawy Pzp.

Przystępując do merytorycznego rozpoznania odwołania, Izba stwierdziła, że po stronie Odwołującego zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, tj. istnienie po stronie Odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia przez niego szkody w wyniku kwestionowanych czynności Zamawiającego.

Izba pominęła dowody niestanowiące części dokumentacji postępowania, przedłożone przez:

1. Odwołującego wraz z odwołaniem, tj. ogłoszenie o wykonaniu umowy oraz odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej – zgodnie z art. 534 ust. 1a ustawy Pzp We wniosku o przeprowadzenie dowodu strona i uczestnik postępowania odwoławczego są obowiązani oznaczyć dowód w sposób umożliwiający przeprowadzenie go oraz wyszczególnić fakty, które mają zostać wykazane tym dowodem. W ocenie Izby Odwołujący nie uczynił zadość wymogom wynikającym z art. 534 ust. 1a ustawy Pzp, albowiem nie sformułował wniosku dowodowego w sposób odpowiadający wymaganiom przewidzianym w przywołanym przepisie.

2. Uczestnika postępowania wraz z pismem z dnia 19 sierpnia 2026 roku, tj. umowa nr 2023/021/OG z dnia 11.05.2023 r. wraz z załącznikami; aneks nr 6 do ww. umowy; noty księgowe wraz z pismami wyjaśniającymi - zgodnie z art. 535 ust. 1 ustawy Pzp Dowody na poparcie swoich twierdzeń lub odparcie twierdzeń strony przeciwnej strony i uczestnicy postępowania odwoławczego przedstawiają wraz z odwołaniem, odpowiedzią na odwołanie, przystąpieniem do postępowania odwoławczego lub wraz z innym pismem wniesionym najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień, w którym wyznaczono termin rozprawy lub posiedzenia, o którym mowa w art. 545 ust. 1, pod rygorem utraty prawa powoływania dowodów w toku postępowania odwoławczego. Przepis art. 509 ust. 2 stosuje się, z tym że termin upływa przed otwarciem rozprawy . Stosowanie natomiast do art. 535 ust. 2 ustawy Pzp W przypadku gdy wcześniejsze pozyskanie dowodów na poparcie swoich twierdzeń lub odparcie twierdzeń strony przeciwnej nie było możliwe lub konieczność ich powołania wynikła w toku postępowania odwoławczego, strony i uczestnicy postępowania odwoławczego mogą przedstawiać te dowody do zamknięcia rozprawy. (…).

W przedmiotowej sprawie Uczestnik postępowania przedłożył ww. wskazane dowody wraz z pismem procesowym wniesionym w dniu poprzedzającym termin posiedzenia, jednakże nie doręczył ich pozostałym stronom postępowania.

Niezależnie od powyższego, Uczestnik postępowania nie wykazał, a nawet nie podjął próby wykazania, aby zachodziły przesłanki, o których mowa w art. 535 ust. 2 ustawy Pzp. Co istotne, z okoliczności sprawy wynika, że Uczestnik postępowania dysponował przedłożonymi dowodami już od 2023 roku. Tym samym nic nie stało na przeszkodzie, aby wskazane dowody zostały przedłożone wraz ze zgłoszeniem przystąpienia do postępowania odwoławczego.

Izba ustaliła następujący stan faktyczny istotny dla rozstrzygnięcia sprawy:

Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest usługa utrzymania czystości w pawilonach na terenie kampusu AGH wraz z myciem okien trudnodostępnych.

Przedmiot zamówienia obejmuje utrzymanie czystości powierzchni ogólnodostępnych, sal wykładowych, sal laboratoryjnych, pomieszczeń dydaktycznych, pomieszczeń biurowych i innych oraz mycia okiem trudnodostępnych w pawilonach AGH: A-0, A-1, HA-1, A-2, HA-2, A-3, przewiązka A-3/A-4, przewiązka A-4/C-4, B-1, HB-1, B-2, B-3, przewiązka B-1/B-2, przewiązka B-2/B-3, przewiązka B-3/B-4, HB 1/B-2, B-4, HB-3/B-4, B-5, B-6, HB-6, B-7, B-8, B-9, C-1, C-2, C-3, C-4, C-5, C-6, C 7, D-1, D-2, D-3, D-5, D-6, D-7, D-8, HD-8, D-9, D-10, D-11, D-12, D-13, D-14, D 14A, D-16, D-17, S-1, U-2, U-3, U-5, U-6, Z-2, Z-11, pawilon przy ul. Gramatyka 7, pawilon przy ul. Gramatyka 7a, pawilon przy ul. Miechowskiej 17. D-4 oraz DGS – wyłącznie mycie okien trudnodostępnych. Prawo opcji: S-1 oraz dodatkowe powierzchnie.

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia w zakresie utrzymania czystości powierzchni ogólnodostępnych, sal wykładowych, laboratoriów, pomieszczeń biurowych w pawilonach AGH - Załącznik nr 6.

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia w zakresie usługi mycia okien trudnodostępnych wraz z sugerowaną technologią na terenie kampusu AGH – Załącznik nr 5.

Zamawiający, w punkcie 9.2. specyfikacji warunków zamówienia, przewidział fakultatywne przesłanki wykluczenia, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1, pkt 4, pkt 5, pkt 6, pkt 7, pkt 8, pkt 9 i pkt 10.

Stan faktyczny nie był sporny. Poza sporem było to, że Uczestnik postępowania, składając Jednolity Europejski Dokument Zamówienia, w punkcie C w części III, dotyczącej podstaw wykluczenia, w odpowiedzi na pytanie: Czy wykonawca znajdował się w sytuacji, w której wcześniejsza umowa w sprawie zamówienia publicznego, wcześniejsza umowa z podmiotem zamawiającym lub wcześniejsza umowa w sprawie koncesji została rozwiązana przed czasem, lub w której nałożone zostało odszkodowanie bądź inne porównywalne sankcje w związku z tą wcześniejszą umową?, oświadczył, iż nie znajdował się w takiej sytuacji, udzielając odpowiedzi ●Nie .

Odwołujący podniósł, że umowa łącząca Uczestnika postępowania z zamawiającym Sądem Rejonowym Katowice-Wschód w Katowicach została wykonana w sposób nienależyty, ponieważ w trakcie jej realizacji zamawiający naliczył kary umowne w łącznej wysokości 7 850 zł brutto. Zdaniem Odwołującego, Uczestnik postępowania winien ujawnić powyższą okoliczność w złożonym oświadczeniu JEDZ. Tymczasem Uczestnik postępowania, nie ujawniając okoliczności dotyczących nienależytego wykonania umowy, pozbawił Zamawiającego możliwości oceny Uczestnika postępowania przez Zamawiającego pod kątem zaistnienia przesłanek wykluczenia określonych w art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 ustawy prawo zamówień publicznych.

W ocenie Odwołującego, zaniechanie Uczestnika postępowania, należy interpretować jako wprowadzenie Zamawiającego w błąd mający znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania. Błąd ten należy uznać za istotny, gdyż jego niewykrycie skutkowałoby pozostaniem w postępowaniu uczestnika podlegającego potencjalnemu wykluczeniu.

Izba zważyła, co następuje

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia faktyczne oraz orzekając w granicach zarzutów zawartych w odwołaniu Izba stwierdziła, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Stosownie do wymogu wynikającego z art. 559 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych, podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy: art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 ustawy Pzp. Izba za zbędne uznała przywoływanie treści przepisów z uwagi na to, że ich treść jest publicznie dostępna.

Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważeń należy poczynić następujące uwagi ogólne. Kara umowna to narzędzie, które ma zabezpieczać interesy zamawiającego, pełni ona różne funkcje, w tym prewencyjno-represyjną, której celem jest dyscyplinowanie wykonawcy do należytego wykonania umowy o udzielenie zamówienia publicznego. Jednocześnie kara umowna pełni funkcję kompensacyjną – kara umowna stanowi surogat odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, że sam fakt naliczenia kar umownych w trakcie trwania umowy o udzielenie zamówienia publicznego nie jest wystarczając do stwierdzenia zaistnienia przesłanki wykluczenia, o której mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp.

Zdaniem Izby, punkt C w części III JEDZ („Podstawy wykluczenia”) należy interpretować w ścisłym powiązaniu z przesłanką wykluczenia określoną w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp.

W rozpoznawanej sprawie Uczestnikowi postępowania naliczono kilka kar umownych o łącznej wysokości 7 500 zł. Zgodnie z oświadczeniem Uczestnika postępowania, któremu Odwołujący nie zaprzeczył, naliczone kary umowne związane były z drobnymi i incydentalnymi uchybieniami w realizacji umowy. Powyższa okoliczność ma istotne znaczenie dla oceny charakteru i wagi naruszeń, zwłaszcza w sytuacji, gdy umowa została wykonana i nie doszło do jej wypowiedzenia ani odstąpienia czy też wykonania zastępczego.

W ocenie Izby brak jest podstaw do przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie zaistniały – choćby hipotetycznie – przesłanki wykluczenia określone w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp. Argumentacja Odwołującego sprowadzała się wyłącznie do faktu naliczenia kar umownych, co samo w sobie nie należy utożsamiać z wykazaniem przesłanek o których mowa w ww. przepisie. Odwołujący, pomimo zarzucenia Zamawiającemu naruszenie art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp, nawet nie podjął próby wykazania, że Uczestnik postępowania z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z umowy zawartej z zamawiającym Sądem Rejonowym Katowice-Wschód w Katowicach. Nie sposób zatem uznać, że sam fakt naliczenia Uczestnikowi postępowania kar umownych rodził obowiązek ich ujawnienia w JEDZ.

Idąc dalej, zarzuty podniesione przez Odwołującego dotyczące naruszenia art. 109 ust. 1 pkt 8 i pkt 10 ustawy Pzp opierały się na gołosłownych i pozbawionych uzasadnienia twierdzeniach, jakoby zachowanie Uczestnika postępowania uzasadniało zastosowanie wobec niego przesłanek wykluczenia, o których mowa ww. przepisach. Odwołujący ograniczył się jedynie do podniesienia zarzutu wprowadzenia Zamawiającego w błąd, nie wykazując spełnienia wszystkich przesłanek determinujących zastosowanie ww. podstaw wykluczenia. Argumentacja Odwołującego opierała się na założeniu, że samo nieujawnienie określonych informacji, tj. informacji o naliczeniu kar umownych w trakcie realizacji wcześniejszej umowy o udzielenie zamówienia publicznego, jest wystarczające do wykluczenia Uczestnika postępowania w oparciu o art. 109 ust. 1 pkt 8 i pkt 10 ustawy Pzp. Stanowisko Odwołującego jest błędne. Przyjęcie prezentowanej przez Odwołującego argumentacji skutkowałoby uznaniem, że każde pominięcie określonej informacji, niezależnie od przedmiotu, charakteru i znaczenia dla postępowania, samo przez się uzasadnia wykluczenie wykonawcy.

Odwołujący winien był wykazać, że działanie lub zaniechanie Uczestnika postępowania było celowe, lekkomyślne lub wynikające z niedbalstwa. A nadto, że mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego. W przedmiotowej sprawie bez wątpienia obowiązkowi temu Odwołujący nie sprostał.

Zgodnie z oświadczeniem Uczestnika postępowania, któremu Odwołujący nie zaprzeczył, przy wypełnianiu JEDZ kierował się on treścią instrukcji dotyczącej sposobu udzielenia odpowiedzi na pytanie zawarte w JEDZ, dotyczące sytuacji, w której wcześniejsza umowa w sprawie koncesji została rozwiązana przed czasem, lub w której nałożone zostało odszkodowanie bądź inne porównywalne sankcje w związku z tą wcześniejszą umową. Z treści instrukcji wynikało, że W tym miejscu formularza wykonawca składa oświadczenie odnośnie nieprawidłowości w zakresie realizacji przez niego wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji w okolicznościach wskazanych w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp. Tym samym nie sposób mówić, że działanie Uczestnika postępowania było celowe, lekkomyślne lub wynikające z niedbalstwa, a w konsekwencji, że ziściły się przesłanki z art. 109 ust. 1 pkt 8 i pkt 10 ustawy Pzp.

W tym stanie rzeczy zarzuty podniesione przez Odwołującego uznać należało za niewykazane, a w konsekwencji za bezzasadne.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 557, 574 i 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 zdanie pierwsze w zw. § 2 ust. 1 pkt 2 w zw. § 5 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. b i lit. d Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania.

Izba nie zaliczyła w poczet kosztów postępowania kwoty 3600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika uczestnika postępowania, ponieważ faktura została przesłana już po zamknięciu rozprawy. Procedura postępowania odwoławczego przed Krajową Izbą Odwoławczą nie przewiduje możliwości przedłożenia faktury po zamknięciu rozprawy.

Mając powyższe na uwadze, Izba orzekła, jak w sentencji.