Zaloguj sięZałóż darmowe kontoZałóż konto

Art. 109 PZP — fakultatywne podstawy wykluczenia (PZP 2019)

Fakultatywne przesłanki wykluczenia wykonawcy, które zamawiający może przewidzieć w ogłoszeniu lub SWZ. W bazie: 1 190 orzeczeń KIO i sądów z pełną treścią.

Jak Izba rozstrzyga sprawy: Art. 109 PZP

Rozstrzygnięcia Krajowej Izby Odwoławczej w 1 190 sprawach z tym przepisem (bez orzeczeń sądów).

  • uwzględnione: 26,2% (312)
  • oddalone: 47,8% (569)
  • umorzone: 21,4% (255)
  • odrzucone: 0,9% (11)
  • inne: 3,6% (43)

Spośród odwołań rozpoznanych merytorycznie (zakończonych wyrokiem uwzględniającym albo oddalającym) Izba uwzględniła 35%. Umorzeń (także po uwzględnieniu zarzutów przez zamawiającego) ani odrzuceń nie wliczamy — pokazuje je wykres.

Treść przepisu

Art. 109 ustawy Prawo zamówień publicznych

1. Z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę:

1) który naruszył obowiązki dotyczące płatności podatków, opłat lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w art. 108 ust. 1 pkt 3, chyba że wykonawca odpowiednio przed upływem terminu do składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo przed upływem terminu składania ofert dokonał płatności należnych podatków, opłat lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne wraz z odsetkami lub grzywnami lub zawarł wiążące porozumienie w sprawie spłaty tych należności;

2) który naruszył obowiązki w dziedzinie ochrony środowiska, prawa socjalnego lub prawa pracy:

a) będącego osobą fizyczną skazanego prawomocnie za przestępstwo przeciwko środowisku, o którym mowa w rozdziale XXII Kodeksu karnego lub za przestępstwo przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, o którym mowa w rozdziale XXVIII Kodeksu karnego, lub za odpowiedni czyn zabroniony określony w przepisach prawa obcego,

b) będącego osobą fizyczną prawomocnie ukaranego za wykroczenie przeciwko prawom pracownika lub wykroczenie przeciwko środowisku, jeżeli za jego popełnienie wymierzono karę aresztu, ograniczenia wolności lub karę grzywny,

c) wobec którego wydano ostateczną decyzję administracyjną o naruszeniu obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska, prawa pracy lub przepisów o zabezpieczeniu społecznym, jeżeli wymierzono tą decyzją karę pieniężną;

3) jeżeli urzędującego członka jego organu zarządzającego lub nadzorczego, wspólnika spółki w spółce jawnej lub partnerskiej albo komplementariusza w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej lub prokurenta prawomocnie skazano za przestępstwo lub ukarano za wykroczenie, o którym mowa w pkt 2 lit. a lub b;

4) w stosunku do którego otwarto likwidację, ogłoszono upadłość, którego aktywami zarządza likwidator lub sąd, zawarł układ z wierzycielami, którego działalność gospodarcza jest zawieszona albo znajduje się on w innej tego rodzaju sytuacji wynikającej z podobnej procedury przewidzianej w przepisach miejsca wszczęcia tej procedury;

Pokaż pełną treść przepisu (8 dalszych jednostek)

5) który w sposób zawiniony poważnie naruszył obowiązki zawodowe, co podważa jego uczciwość, w szczególności gdy wykonawca w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa nie wykonał lub nienależycie wykonał zamówienie, co zamawiający jest w stanie wykazać za pomocą stosownych dowodów;

6) jeżeli występuje konflikt interesów w rozumieniu art. 56 ust. 2, którego nie można skutecznie wyeliminować w inny sposób niż przez wykluczenie wykonawcy;

7) który, z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady;

8) który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje lub nie jest w stanie przedstawić wymaganych podmiotowych środków dowodowych;

9) który bezprawnie wpływał lub próbował wpływać na czynności zamawiającego lub próbował pozyskać lub pozyskał informacje poufne, mogące dać mu przewagę w postępowaniu o udzielenie zamówienia;

10) który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.

2. Jeżeli zamawiający przewiduje wykluczenie wykonawcy na podstawie ust. 1, wskazuje podstawy wykluczenia w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia.

3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1–5 lub 7, zamawiający może nie wykluczać wykonawcy, jeżeli wykluczenie byłoby w sposób oczywisty nieproporcjonalne, w szczególności gdy kwota zaległych podatków lub składek na ubezpieczenie społeczne jest niewielka albo sytuacja ekonomiczna lub finansowa wykonawcy, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, jest wystarczająca do wykonania zamówienia.

Źródło: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 793 (ISAP), stan na 2026-05-27.

Orzeczenia: Art. 109 PZP

Inne przepisy PZP

Art. 226 PZP 9 660Art. 224 PZP 3 628Art. 128 PZP 2 546Art. 99 PZP 2 287Art. 223 PZP 2 095Art. 239 PZP 5 370Art. 255 PZP 1 597Art. 16 PZP 8 390Art. 17 PZP 2 287Art. 108 PZP 333Art. 275 PZP 486Art. 89 PZP (2004) 5 229Art. 90 PZP (2004) 1 236Art. 24 PZP (2004) 2 985Art. 26 PZP (2004) 2 038Art. 87 PZP (2004) 1 533Art. 91 PZP (2004) 1 673Art. 7 PZP (2004) 2 978

Zacznij wygrywać przetargi na jasnych zasadach

Otrzymuj codzienne powiadomienia o nowych zamówieniach z Twojej branży i szybciej reaguj na błędy zamawiających.

Ustaw alert e-mail

← Przepisy PZP · Wszystkie orzeczenia KIO

Twoja prywatność jest dla nas ważna. Nie śledzimy Cię i używamy tylko niezbędnych cookies. Zgoda dotyczy wyłącznie ochrony formularzy przed botami (Google reCAPTCHA). Decyzję zmienisz w stopce serwisu. Polityka prywatności